51 5. สวมถุงมือสะอาด แกะสายดูดเสมหะต่อเข้ากับเครื่องดูดเสมหะ 6. เปิดเครื่องดูดเสมหะแรงดันไม่เกิน 100-120 mmHg ในผู้ใหญ่หากเสมหะเหนียวข้น สามารถเพิ่มแรงดันได้ 7. สอดสายดูดเสมหะอย่างนุ่มนวล ลงไปลึกถึงคอหอย โดยยังไม่ดูดเสมหะเพื่อป้องกันการดูด อากาศออกจากปอดมากเกินไป ซึ่งทำให้เกิดภาวะเนื้อปอดแฟบ (Atelectasis) เมื่อผู้ป่วยมีปฏิกิริยา ไอ จึงเริ่มดูดเสหมะโดยใช้หัวแม่มือปิดรูบริเวณตรงข้อต่อแล้วค่อยๆดึงและหมุนสายขึ้นมา 8. การดูดเสมหะแต่ละครั้งไม่ควรเกิน 10-15 วินาทีหรือประมาณเท่ากับการกลั้นหายใจของ ผู้ดูดเสมหะ ไม่ควรดูดเกิน 3 ครั้งต่อรอบ และควรหยุดพัก 20-30 วินาทีก่อนดูดเสมหะในแต่ละรอบ เพื่อป้องกันการขาดออกซิเจน 9. หากผู้สูงอายุเกร็งหรือมีฟันในช่องปาก สามารถใช้อุปกรณ์เปิดทางเดินหายใจ (mouth gag) โดยสอดเข้าช่องปาก เพื่อนำสายยางดูดเสมหะเข้าในช่องปากได้ง่ายขึ้น 10. สังเกตอาการผู้ป่วยขณะดูดเสมหะว่ามีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ เช่น สีผิว สีเล็บ มีสีเขียว คล้ำขึ้น หรือหายใจหอบเหนื่อย หากพบอาการดังกล่าว ให้พักการดูดเสมหะทันที 1-3 นาที แล้วจึง พิจารณาดูดเสมหะซ้ำจนหมด และควรสังเกตสีและปริมาณเสมหะ 11. หลังจากดูดเสมหะเรียบร้อย ควรกระตุ้นให้ผู้ป่วยหายใจเข้า - ออกลึกๆ 3-4 ครั้ง เพื่อ ป้องกันภาวะเนื้อปอดแฟบ 12. ล้างสายดูดเสมหะด้วยน้ำสะอาดที่เตรียมไว้ ปิดเครื่องดูดเสมหะ และยกสายยางระบายที่ ต่อจากเครื่องให้สูงขึ้นเพื่อไล่น้ำและเสมหะที่ค้างอยู่ในสายระบาย ให้ไหลลงไปในขวดรองรับเสมหะ 13. เก็บอุปกรณ์ให้เรียบร้อย ควรเทเสมหะในขวดรองรับเสมหะทุกครั้งหลังดูดเสมหะ 14. ล้างมือให้สะอาดหลังทำการดูดเสมหะทุกครั้ง การดูแลการขับถ่ายปัสสาวะ / อุจจาระ การดูแลผู้ป่วยขับถ่ายปัสสาวะ กรณีขับถ่ายปัสสาวะได้เอง 1. ควรพาผู้ป่วยไปปัสสาวะในห้องน้ำหรือปัสสาวะใส่ภาชนะรองรับ / ผ้ารองกันเปื้อน 2. ต้องทำความสะอาดอวัยวะสืบพนธุ์หลังการขับถ่ายทุกครั้ง กรณีใส่สายสวนปัสสาวะ 1. ติดพลาสเตอร์ตรึงสายสวนปัสสาวะให้ติดกับหน้าขาในผู้หญิงและหน้าท้องในผู้ชาย 2. ระวังไม่ให้สายหัก พับ งอ 3. ปิดจุกด้านล่างของถุงรองรับปัสสาวะ หลังเทปัสสาวะทุกครั้ง 4. ถุงรองรับปัสสาวะต้องอยู่ต่ำกว่าบริเวณหน้าท้องเสมอ หากจำเป็นต้องยกสูง ให้พับสาย
52 ป้องกันปัสสาวะไหลย้อน 5. ทําความสะอาดอวัยวะสืบพนธุ์ภายนอก รอบรูเปิดของท่อปัสสาวะด้วยน้ำสบู่อย่างน้อยวัน ละ 2 ครั้งและซับให้แห้ง การดูแลผู้ป่วยขับถ่ายอุจจาระ 1. พาผู้ป่วยไปถ่ายอุจจาระในห้องน้ำ หรือถ่ายใส่ภาชนะรองรับ หรือผ้ารองกันเปื้อน 2. ทําความสะอาดทุกครั้งหลังถ่ายอุจจาระ การป้องกันภาวะแทรกซ้อน การจัดที่นอน เพื่อ - การป้องกันแผลกดทับ - การป้องกันข้อติด กล้ามเนื้อและเอ็นหดตัว - การป้องกันการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ ที่เกิดเกร็งมากกว่าปกติ - การกระตุ้นให้กล้ามเนื้อมีการฟื้นตัวได้เร็ว ท่าที่ 1 ท่านอนหงาย - หมอนไม่ควรสูงมาก - ศีรษะและลำตัวอยู่ในแนวตรง - แขนเหยียดสบายข้างลำตัว - ข้อมือคว่ำหรือหงายก็ได้นิ้วมือเหยียดออก - ขาเหยียดตรง มีผ้าขนหนูรองใต้เข่า เข่างอเล็กน้อย - ปลายเท้าควรมีผ้าขนหนูเล็กๆ รองด้านข้างของข้อเท้า เพื่อให้เท้าตั้งตรง ป้องกันแผลกด ทับบริเวณตาตุ่ม ท่าที่ 2 ท่านอนตะแคงทับข้างดี - ศีรษะโน้มไปทางด้านหน้าเล็กน้อย - แขนของผู้ป่วยข้างที่อ่อนแรงควรมีหมอนรองใต้แขนตั้งแต่แขนจนถึงปลายแขนโดยแขน ของผู้ป่วยยื่นไปข้างหน้า - ข้อศอกเหยียด - มือคว่ำบนหมอน
53 - ข้อมือตรงนิ้วมือเหยียดออก - สะโพกและเข่าขางที่อ่อนแรง มีหมอนรองตั้งแต่สะโพกถึงปลายเท้า จัดให้ข้อสะโพกและ ข้อเข่างอประมาณ 30 องศาข้อเท้าอยู่ในท่าปกติ ท่าที่ 3 ท่านอนตะแคงทับข้างที่อ่อนแรง - ศีรษะโน้มไปด้านหน้าเล็กน้อย แขนข้างดี วางตามสบาย - สะโพกและเข่าข้างดี มีหมอนรองตั้งแต่สะโพกถึงปลายเท้า - แขนข้างที่อ่อนแรงยื่นมาข้างหน้า ข้อศอกตรง หงายมือ - ขาข้างที่อ่อนแรง เหยียดเข่า งอเล็กน้อย ข้อเท้าอยู่ในท่าปกติ ท่าที่ 4 ท่านอนตะแคง สําหรับผู้ป่วยอ่อนแรงทั้ง 2 ข้าง - แขนข้างที่นอนตะแคงทับ ยื่นมาข้างหน้า ข้อศอกตรง หงายมือ - แขนข้างที่ไม่ได้นอนทับ ควรมีหมอนรองใต้แขนตั้งแต่แขนถึงปลายแขน โดยแขนยื่นไป ข้างหน้า ข้อศอกเหยียด มือคว่ำบนหมอน ข้อมือตรง นิ้วมือเหยียดออก - ขาข้างที่นอนตะแคงทับเหยียดออก งอเข่าเล็กน้อย ข้อเท้าอยู่ในท่าปกติ - สะโพกและเข่าข้างที่ไม่ได้นอนทับ มีหมอนรองตั้งแต่สะโพกถึงปลายเท้าจัดให้ข้อสะโพก และข้อเข่างอเล็กน้อย ข้อเท้าอยู่ในท่าปกติ การทำกายภาพบำบัดเป็นการฝึกกระตุ้นการเคลื่อนไหว ข้อควรปฏิบัติในการเคลื่อนไหวข้อ - การเคลื่อนไหวข้อให้ผู้ป่วยควรทำช้ำ - ควรทำการเคลื่อนไหวให้สุดองศาของการเคลื่อนไหวที่ปกติ - ในแต่ละท่าซ้ำ ท่าละ 10-20 คร้ังวันละ 2 รอบ ได้แก่ ท่าบริหารส่วนแขน บริหารส่วนขา และการบริหารข้อไหล่ - ไม่ควรทำการเคลื่อนไหวหลังจากรับประทานอาหารอิ่มใหม่ๆ หรือในขณะที่ผู้ป่วยมีไข้
54 - ขณะทำการเคลื่อนไหวข้อ ถ้าผู้ป่วยปวดหรือพบปัญหาอย่างอื่นตามมาควรหยดทำและ ปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด ท่าที่ 1 การยกแขนขึ้นและลง - จับข้อมือและข้อศอกผู้ป่วยยกแขนขึ้นจนถึงเหนือศีรษะแล้วค่อยๆยกแขนลง ท่าที่ 2 กางแขนออกและหุบแขนเข้า - จับข้อมือและข้อศอกของผู้ป่วยกางแขนออกแล้วค่อย ๆ หุบแขนเข้าแนบลำตัว ท่าที่ 3 หมุนข้อไหล่เข้าและออก - จับข้อมือและข้อศอกผู้ป่วยให้แขนกาง 90 องศา หมุนแขนผู้ป่วยขึ้น และหมุนแขนผู้ป่วยลง
55 ท่าที่ 4 งอข้อศอกและเหยียดแขนออก - จับข้อมือและข้อศอกผู้ป่วย งอแขนผู้ป่วยเข้าแล้วเหยียดออก ท่าที่ 5 กระดกข้อมือขึ้นและลง - จับข้อมือและนิ้วมือทั้งสี่ของผู้ป่วยกระดกข้อมือขึ้นและลง ท่าที่ 6 กํานิ้วมือเข้าและเหยียดนิ้วมือออก - จับนิ้วหัวแม่มือและนิ้วทั้งสี่ของผู้ป่วย กำนิ้วมือทั้งสี่เข้าและเหยียดนิ้วมือทั้งสี่ออก ท่าที่ 7 กระดกนิ้วหัวแม่มือขึ้นและลง - จับนิ้วหัวแม่มือและนิ้วทั้งสี่ของผู้ป่วย กระดกนิ้วขึ้น และลง การบริหารส่วนขา ท่าที่ 1 การงอขาเข้าและเหยียดขาออกของข้อสะโพกและข้อเข่า - จับที่ข้อเท้าและข้อเข่ายกขางอเข้าให้มากที่สุด ค่อยๆเหยียดขาออก
56 ท่าที่ 2 การกางขาออกและหุบขาเข้าของข้อสะโพก - จับข้อเท้าและข้อเข่ากางขาออกและหุบขาเข้า ท่าที่ 3 การกระดกข้อเท้าขึ้นและกระดกข้อเท้าลง - จับข้อเท้าและส้นเท้ากระดกข้อเท้าขึ้นและกระดกข้อเท้าลง ท่าที่ 4 การหมุนปลายเท้าเข้าและออก - จับข้อเท้าและปลายนิ้วเท้าบิดปลายเทาเข้าและออก
57 แบบสอบถามความพึงพอใจของญาติต่อการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บทางสมอง ระดับปานกลางถึงรุนแรง ในผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง ข้อชี้แจง กรุณาทำเครื่องหมาย ในข้อที่ตรงกับความคิดเห็นของท่านมากที่สุด ระดับคะแนน 3 = ท่านมีความพึงพอใจมาก 2 = ท่านมีความพึงพอใจปานกลาง 1 = ท่านมีความพึงพอใจน้อย ประเด็นข้อคำถามความพึงพอใจ ระดับความพึงพอใจ มาก ปานกลาง น้อย เจ้าหน้าที่ให้บริการด้วยความเต็มใจ ยินดี กระตือรือร้น เจ้าหน้าที่แจ้งขั้นตอนและเงื่อนไขการให้บริการชัดเจน สามารถสอบถามหรือขอคำแนะนำต่อบริการต่างๆ ได้อย่าง สะดวก รวดเร็ว ความสะดวกในการประสานงาน-การส่งต่อรักษา การดูแลเอาใจใส่และการมีจิตสำนึกในการให้บริการ แพทย์และพยาบาลให้คำแนะนำเกี่ยวกับโรคและแผนการรักษา พยาบาลมีความสนใจในการดูแลผู้ป่วยและติดตามผลการรักษาเป็นอย่างดี ความพึงพอใจโดยรวม ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................ ..........................................................
58 แบบสอบถามความพึงพอใจของพยาบาลต่อแนวปฏิบัติการพยาบาลในการวางแผนจำหน่าย ผู้ป่วยบาดเจ็บทางสมองระดับปานกลางถึงรุนแรง ในผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง ข้อชี้แจง กรุณาทำเครื่องหมาย ในข้อที่ตรงกับความคิดเห็นของท่านมากที่สุด ระดับคะแนน 3 = ท่านมีความพึงพอใจมาก 2 = ท่านมีความพึงพอใจปานกลาง 1 = ท่านมีความพึงพอใจน้อย ประเด็นข้อคำถามความพึงพอใจ ระดับความพึงพอใจ มาก ปานกลาง น้อย วางแผนและกำหนดเป้าหมายและวัตถุประสงค์ของการทำงาน ทำงานร่วมกัน สามารถติดต่อสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ ความคล่องตัวในการทำงาน ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล การพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง โอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาการทำงานร่วมกัน ประเมินผลและร่วมกันทบทวนการทำงานเมื่อเสร็จสิ้นทุกครั้ง พึงพอใจในการให้บริการตามแนวปฏิบัติการพยาบาลในการวางแผน จำหน่าย ข้อเสนอแนะ ........................................................................................................................ ........................................ ............................................................................................................................. .............................