วิชาปืนกล เอ็ม 249 มินิมิ

แผนกวชิ าอาวธุ กองการศึกษา โรงเรียนทหารราบ
.........................................................................................................

หมวดวชิ าอาวธุ ศึกษา
เรือง

ปื นเล็กกล เอม็ .๒๔๙
ขนาด ๕.๕๖ มิลลิเมตร (มินิมิ)

พ.ศ.๒๕๔๑
(เพือพลาง)
(รส.๒๓ – ๑๔)

.........................................................................................................

ศูนยก์ ารทหารราบ คา่ ยธนะรัชต์ อ.ปราณบุรี จว.ประจวบคีรีขนั ธ์

บทเรียนเรือง แผนกวชิ าอาวุธ
ความมุ่งหมาย กองการศึกษา โรงเรียนทหารราบ ศูนย์การทหารราบ

ขอบเขต ค่ายธนะรัชต์ อ.ปราณบรุ ี จว.ประจวบคีรีขนั ธ์
งานมอบ ...............................
หลกั ฐานอา้ งอิง วชิ าอาวุธประจํากาย

ตอนที ๑
เอกสารนํา

: ปื นเลก็ กล เอม็ .๒๔๙ (มินิมิ)
: เพือทบทวนใหน้ กั เรียนไดท้ ราบถึง
๑. คุณลกั ษณะทวั ไป
๒. การถอดประกอบปกติและการถอดประกอบพิเศษ
๓. การปฏิบตั ิและการทาํ งานของเครืองกลไก
๔. ประเภทของกระสุน
๕. การบรรจแุ ละเลิกบรรจุ
๖. การฝึ กยงิ ปื นเบืองตน้
๗. เหตุติดขดั และการแกไ้ ขเหตุติดขดั
๘. การบาํ รุงรกั ษาและการทาํ ความสะอาด
๙. การทาํ ลายอาวธุ
: เพือให้นกั เรียนสามารถใช้ ปลก.เอม็ .๒๔๙ ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ
: อา่ นและทาํ ความเขา้ ใจในเอกสาร ถา้ หากมีปัญหาให้นาํ มาถามครูในหอ้ งเรียน
: รส.๒๓ – ๑๔

-๒–

๑. กล่าวนํา อาวุธศึกษา ปลก.เอม็ .๒๔๙ (มนิ ิม)ิ

ปลก.เอม็ .๒๔๙ (มินิมิ) จดั เป็นอาวุธกลของหมู่ ปล.มว.ปล.หนึง หมู่ ปล.มีจาํ นวน ๒ กระบอก แทน
ปลย.เอม็ .๑๖ เอ.๑ ติดขาทราย ชุดยิงละหนึงกระบอก เป็นอาวธุ ใชก้ ระสุนร่วมกบั พลปื นเล็กทีใชอ้ าวุธ

ประจาํ กาย เอม็ .๑๖ เอ.๒ ซึงใชก้ ระสุนนาโต้ ขนสด ๕.๕๖ x ๔๕ มม. ได้ การบรรจุกระสุนบรรจุไดท้ งั สาย
กระสุนและซองกระสุน เอม็ .๑๖ เป็นอาวธุ ยิงอตั โนมตั ิ ทาํ งานดว้ ยแก๊ส ระบายความร้อนดว้ ยอากาศ ปกติ

ป้อนกระสุนดว้ ยสายกระสุน ๒๐๐ นดั กรณีฉุกเฉินสามารถใชซ้ องกระสุน ปลย.เอม็ .๑๖ ชนิด ๒๐ นดั และ

๓๐ นดั บรรจุทาํ การยงิ ได้ แต่อาจติดขดั ขณะทาํ การยงิ มากขึน ปลก.เอม็ .๒๔๙ (มินิมิ) แมจ้ ะเป็น ปลก.แต่ก็
สามารถใชแ้ ทน ปกบ.ไดใ้ นบางโอกาส หากมีชินส่วนเพิมเติมสามารถตงั ยงิ โดยใชเ้ ดือยปื น ปก.เอม็ .๖๐ ตงั

ยงิ บนขาหยงั เอม็ .๑๒๒ ไดโ้ ดยพนั ขาทรายใหไ้ ปทางหนา้ เพราะมีแกนเหลก็ ติดเดือยปื นทีหลงั ขาทรายอยู่
แลว้ ปลก.เอม็ .๒๔๙ (มินิมิ) สามารถทาํ การยิงดว้ ยการประทบั บ่า ประทบั สะโพก และท่ายงิ ใตแ้ ขน รวมทงั
ตงั ยิงบนขาทราย เมือตอ้ งการใชป้ ื น ปกบ. ตอ้ งมีขาหยงั และลาํ กลอ้ งอะไหล่ทีช่างอาวธุ ไดป้ รับระยะหนา้ ลกู
เลือนใหข้ ดั กลอนไดส้ นิทเสียก่อน
๒. รายการทัวไปและขีปนวธิ ี

ก. คุณลกั ษณะทัวไป

- กวา้ งปากลาํ กลอ้ ง ขนาด ๕.๕๖ มม.

- ใชก้ ระสุนขนาด ๕.๕๖ x ๔๕ มม. นาโต้ คือ เอสเอส. ๑๐๙ หรือ เอ็ม.๘๕๕

- ขดั กลอนดว้ ยกลอนลูกเลือนกบั ช่องขดั กลอนทีโครงต่อทา้ ยลาํ กลอ้ ง
- ลาํ กลอ้ งคู่กบั ตวั ปื นจะมีหมายเลขเดียวกบั ตวั ปื น
- เครืองมือทาํ ความสะอาดและแส,้ ดอกแสเ้ กบ็ ไวใ้ นรองลาํ กลอ้ งปื น
- ขวดนาํ มนั ทาํ ความสะอาดเก็บไวใ้ นดา้ มปื น
- ขาทรายพบั เก็บไดใ้ ตล้ าํ กลอ้ งปื น ปรับสูงตาํ ได้ ๓ ตาํ แหน่ง

- ช่องบรรจุซองกระสุนและช่องคดั ปลอกกระสุนมีฝาปิ ดกนั ฝ่ ุน
- มีเหลก็ พาดบ่าติดอยทู่ ีพานทา้ ย

- ปื นยาว ๑,๐๔๐ มม. (๔๐.๘๗ นิว)

- ความสูง : ขาทรายหดสัน ๒๖๐ มม.

: ขาทรายยดื ยาว ๓๙๕ มม.

- กวา้ ง ๑๑๐ มม.

- รัศมีของศูนย์ ๔๙๕ มม.

-๓-

- ลาํ กลอ้ ง : รูหลอดลาํ กลอ้ ง ๔๖๐ มม.

: เกลียวยาว ๔๑๕ มม.

: ลกั ษณะเกลียวในลาํ กลอ้ ง ๖ / ขวา / ๑๘๐ มม. (๗ นิว)
ข.รายการขนาดนําหนกั และขีปนวธิ ี

- นาํ หนกั : ปื นไม่มีกระสุน ๖.๘๐ กก.
: ปื น + กลอ่ งกระสุน ๒๐๐ นดั
๙.๙๖ กก.

: ลาํ กลอ้ ง ๑.๖๐ กก.
- อตั ราการยิง : ต่อเนือง
๘๕ นดั /นาที

: ยิงเร็ว ๒๐๐ นดั /นาที

: ยงิ สูงสุด ๗๕๐ – ๑,๐๐๐ นดั /นาที
- การเผาไหมข้ องกระสุนส่องวถิ ี
๙๐๐ เมตร ( + )

- พลงั งานปากลาํ กลอ้ ง ๙๒๕ เมตร/วินาที

- ระยะยิงไกลสุด บริษทั FN เบลเยียม ๒,๗๐๐ เมตร (FM ๒๓ – ๑๔ สหรัฐ)

๓,๖๐๐ เมตร

- ระยะยิงหวงั ผล : เป้าหมายเป็ นจุด ๖๐๐ เมตร

: เป้าหมายเป็นพืนที ๘๐๐ เมตร

: การยิงข่ม ๑,๐๐๐ เมตร
๖๐๐ นดั (๓ กลอ่ ง)
- กระสุนยงิ ปลก.

- ระยะการยงิ กวาดพืนทีลาดเสมอ ๖๐๐ เมตร
๕. คนั ควบคมุ ต่าง ๆ
๑. คดั ปลอกกรวยจดั แก๊ส อยู่ใตศ้ ูนยห์ นา้ ใชป้ รบั แรงดนั แกส๊ เป็นตวั ปรับจงั หวะการยงิ ของปื น ถา้

บิดไปทางซา้ ยของปื นอตั ราการยิงปกติ ถา้ บิดมาทางขวา จะเป็นอตั ราการยิงสูงสุด
๒. คนั กลอนยึดลาํ กลอ้ ง อยดู่ า้ นหนา้ ฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน ใชย้ ดึ ลาํ กลอ้ งปื นใหต้ ิดกบั ดา้ นหนา้ ของ

โครงปื น ตอ้ งการถอดลาํ กลอ้ งใหก้ ดคนั กลอนยดึ ลาํ กลอ้ งมาทางหลงั ตรง ๆ
๓. กลอนฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน อยทู่ า้ ยฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือนเป็นปุ่มยนื ออกมาทงั สองขา้ งเวลาจะเปิ ดฝา

ปิ ดหอ้ งลูกเลือน ใหบ้ ีบปุ่มทงั สองใหจ้ มเขา้ ไปในฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน

๔. ควงปรับศูนยห์ ลงั อยทู่ างดา้ นซา้ ยของศูนยห์ ลงั อนั หนา้ ใชป้ รับทางทิศ อนั หลงั ใชป้ รบั ทางระยะ
มีเลข ๓ ถึง ๑๐ ผูใ้ ชป้ รบั ไดเ้ พียงควงทงั สองนีเท่านนั หา้ มปรบั ทีศูนยห์ นา้

๕. คนั รังลูกเลือนเมือขึนนกแลว้ ตอ้ งดนั มาเก็บไวท้ างหนา้ สุด
๖. ป่ ุมหา้ มไกอยเู่ หนือดา้ มปื น ตอ้ งการหา้ มไกใหก้ ดจากซา้ ยไปขวา เปิ ดหา้ มไก ดนั จากขวามาซา้ ย

จะมีสีแดงคาดใหเ้ ห็น

-๔-
๗. เหลก็ ยึดซองกระสุน อยทู่ างซา้ ยโครงปื น ตรงช่องบรรจุซองกระสุนใตแ้ ผ่นเหลก็ รองกระสุน มี
ฝาปิ ดกนั ฝ่ นุ ใชย้ ึดซองกระสุนดว้ ย
๘. ป่ ุมเตือนมีกระสุนในแผ่นเหลก็ รองกระสุน จะจมอยใู่ นฝาปิดหอ้ งลูกเลือน ถา้ มีกระสุนอยบู่ น
แผน่ เหลก็ รองกระสุน ป่ ุมนีจะสูงขึน มสี ีแดงแตม้ ไวใ้ หม้ องเป็ นไดง้ ่าย
๙. ปลก.เอม็ .๒๔๙ (มินิม)ิ ปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือนได้ ทงั ลูกเลือนอยหู่ ลงั สุดหรืออยหู่ นา้ สุดทงั สอง

ลกั ษณะ
๓. การตรวจความปลอดภัย

ก. เปิ ดหา้ มไก
ข. หงายมือขวาดึงคนั รังลูกเลือนมาขา้ งหลงั
ค. หา้ มไก
ง. ดนั คนั รังลูกเลือนไปขา้ งหนา้ สุด

จ. เปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือนขึน
ฉ. ตรวจรงั เพลิงวา่ ปลอดภยั

ช. ปิ ดฝาหอ้ งลูกเลือน
ซ. เปิ ดหา้ มไก
ณ. ดึงคนั รังลกู เลือนมาขา้ งหลงั
ญ. ลนั ไก โดยมือซา้ ยมือขวาค่อย ๆ ผ่อนคนั รังลูกเลือนไปขา้ งหนา้
๔. การถอดประกอบปกติ หนา้ ทีผใู้ ช้

ก. การถอดประกอบปกติ ขันที ๑

๑. ดึงสลกั พานทา้ ยอนั บน หกั พานทา้ ยลงลงมาคาํ ปื นไว้
๒. แหนบและแกนแหนบกา้ นสูบดน้ เขา้ ขา้ งในและยกขึนดึงออก

๓. เปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน ใชม้ ือดนั ลูกเบียวใหช้ ดุ เคลอื นที
๔. ลาํ กลอ้ ง ปิ ดผาปิ ดหอ้ งลูกเลือน กดคนั กลอนยึดลาํ กลอ้ งมาขา้ งหลงั ตรง
๕. รองลาํ กลอ้ งปื น ใชป้ ลายแกนแหนบดนั สลกั ยดึ จากขวามาทางซา้ ย ในรองลาํ กลอ้ งมีเครืองมือทาํ

ความสะอาดและเครืองมือควบ
ก. ดา้ นซา้ ยมีเครืองมือควบและกา้ นแส้ ๒ อนั
ข. ดา้ นขวา มดี า้ มแส,้ แส้ ๑ อนั ,ปลายแส,้ ดอกแส้ ๒ ดอก

๖. โครงเครืองลนั ไกและดา้ มปื น ถอดสลกั ยึดออก พานทา้ ยจะหลุดออกมาดว้ ย
๗.พานทา้ ย

-๕ -

ข. การถอดประกอบ ขนั ที ๒
๑. กระบอกสูบและขาทราย
ก. กระบอกสูบ บิดหมุนหัวกระบอกสูบ แลว้ ดึงออกตรง ๆ
ข. ขาทราย จบั หัวขาทรายออกมาตรง ๆ
๒. ชุดเคลือนที
ก. โครงนาํ ลกู เลือนออกจากโครงต่อทา้ ยกา้ นสูบ ดนั สลกั จากขวามาซา้ ย
ข. ลูกเลือนออกจากโครงนาํ ลูกเลือน กดถอยหลงั แลว้ บิดดึงออกขา้ งหนา้ ตรง ๆ
ค. แหนบเขม็ แทงชนวน หา้ มถอดออกถา้ หลุดออกให้ใส่ดา้ นแหนบถีติดกนั ลงไป
๓. ชุดกรวยจดั แก๊ส
ก. ดนั ปลอกกรวยจดั แกส๊ ถอดโดยใชจ้ ะงอยแหลมของเครืองมอื ควบควาํ ดา้ นเสมอลงใหด้ า้ น

โคง้ อยขู่ า้ งบน หมุนดนั ปลอกกรวยจดั แก๊สทวนเข็มนาฬิกาจะหลดุ ออก
ข. กรวยจดั แก๊สดึงลงขา้ งล่างจะหลดุ ออก

๕. การประกอบปกติ
ก. ชุดกรวยจดั แก๊ส ชุดเดียวทีตอ้ งใชก้ าํ ลงั ในการประกอบ นาํ กรวยจดั แก๊สใส่ขึนในเรือนกรวยจดั แก๊ส

ใหร้ อยบากทีเรือนกรวยจดั แกส๊ ครบดนั ปลอกกรวยจดั แก๊สลง ใหก้ าํ ลงั กดลงแลว้ บิดตามเข็มนาฬิกาใหล้ อ็ ค
ข. ชุดเคลือนที นาํ โครงลูกเลือนประกอบกบั โครงต่อทา้ ยกา้ นสูบดนั สลกั ยดึ เขา้ ที นาํ ลูกเลือนดนั

ถอยหลงั เขา้ ร่องลกู เลือนทีโครงนาํ ลกู เลือน แลว้ บิดลงทางซา้ ย แลว้ ปล่อยลูกเลือนใหแ้ หนบเขม็ แทงชนวน
ดนั ลูกเลือนไว้

ค. กระบอกสูบและขาทราย ใส่ขาทราบประกอบกบั ปลายโครงปื นใส่กระบอกสูบตรง ๆ แลว้ ใชม้ ือ
อีกขา้ งหนึงดนั ทา้ ยกระบอกสูบใหต้ รงรูทีโครงปื น ใหล้ วดลอ็ กตรงรอยบากทีทา้ ยกระบอกสูบ

ง. รองลาํ กลอ้ งปื น ใส่ดา้ นหนา้ ใตล้ าํ กลอ้ งก่อนแลว้ ดนั สลกั ยึดจากซา้ ยไปทางขวา
จ. ลาํ กลอ้ ง กดดนั กลอนยดึ ลาํ กลอ้ งมาขา้ งหลงั ใส่ลาํ กลอ้ งแลว้ บิดหมุนดา้ มหิวมาทางขวาใหล้ อ็ ก
ฉ. โครงเครืองลนั ไกและดา้ มปื น ใส่ทางดา้ นหนา้ ใหค้ รีบยดึ กบั โครงปื น
ช. พานทา้ ย ประกอบพานทา้ ยโดยดนั สลกั ยดึ ตวั ลา่ ง จะยดึ ทงั โครงเครืองลนั ไกและดา้ มปื นพร้อมพาน
ทา้ ย
ซ. ชุดเครืองที ใส่ใหร้ ่องเหลก็ ขดั ปลอกกระสุนของลกู เลือน ตรงเหลก็ ขดั ปลอกกระสุนใชม้ อื เหนียว
ไกไว้ จนลูกเลือนขดั กลอน แลว้ ใส่แหนบและแกนแหนบ
ฌ. พานทา้ ย พบั ขึนขา้ งบนแลว้ ใส่สลกั ตรวจสอบปื นโดยดึงคนั รังลูกเลอื นมาขา้ งหลงั สุด ลนั ไกได้
๖. การทาํ งานและเครืองกลไก มี ๘ ขนั

ก. เมือส่วนเคลือนทีเคลือนไปขา้ งหนา้ ๓ ขนั
ข. เมือส่วนเคลือนทีเคลือนทีถอยมาขา้ งหลงั ๕ ขนั

-๖–
ชินส่วนของปื นจะทาํ งานก่อนหลงั กนั และทาํ งานพร้อมกนั บางชินส่วน ลาํ ดบั ขนั การทาํ งานที
กล่าวต่อไปนี เพยี งอธิบายใหท้ ราบถึงการทาํ งานเท่านนั
ก. เมือส่วนเคลือนทีเคลือนทไี ปข้างหน้า

๑. การป้อนกระสุน เมอื ลูกเลือนเคลือนทีไปขา้ งหนา้ ลูกเบียวซึงอยบู่ นโครงนาํ ลูกเลือนจะ
วงิ ในร่องคนั เลือนสายกระสุนบงั คบั ใหค้ นั เลือนสายกระสุนมาทางขวา และดึงลินป้อนกระสุนดา้ นนอกตวั
หนา้ และตวั หลงั จะดนั ใหก้ ระสุนนดั ตอ่ ไปมาทางขวาบนแผ่นเหลก็ รองกระสุน ขณะเดียวกนั กา้ นต่อคนั

เลือนสายกระสุนจะไปทางซา้ ย ดนั ใหล้ ินป้อนกระสุนดา้ นในไปทางซา้ ย จบั กระสุนนดั ทีลินป้อนกระสุน
ดา้ นนอกส่งใหด้ นั ใหก้ ระสุนเลือนมาตรงช่องแผน่ เหลก็ รองกระสุน

๒. การเขา้ สู่รังเพลิง ขณะทีลูกเลือนเคลอื นท่ามาขา้ งหนา้ กลอนลกู เลือนตอบนจะชนกบั
จานทา้ ยกระสุน ช่องลาดโครงต่อทา้ ยลาํ กลอ้ งจะบงั คบั ใหป้ ลายลูกกระสุนมุดตาํ ลงเขา้ สู่ลงั เพลิงจนสุด จาน
ทา้ ยกระสุนจะถูจบั เกาะไวด้ ว้ ยขอรังปลอกกระสุน

๓. การขดั กลอน เมือลูกเลือนเขา้ ไปในโครงต่อทา้ ยลาํ กลอ้ ง กลอนลูกเลือนจะหมนุ ตวั ขดั
กลอนกบั ช่องขดั กลอนทีโครงตอ่ ทา้ ยลาํ กลอ้ งตามเขม็ นาฬิกา ๑/๔ รอบ

ข. เมือส่วนเคลือนทีเคลือนทีมาข้างหลัง
๑. การยิง เมอื ลูกเลือนขดั กลอนสนิทแลว้ กา้ นสูบยงั คงเคลือนทีไปขา้ งหนา้ ต่อไปอีกช่วง

ระยะสนั ๆ โครงนาํ ลูกเลือนจะดนั เข็มแทงชนวนใหเ้ คลือนทีไปขา้ งหนา้ ตีจอบกระทบแตกของกระสุน และ
จุดดินส่งใหร้ ะเบิดขึน

๒. การปลดกลอน เมือลกู กระสุนวิงในลาํ กลอ้ งผา่ นช่องระบายแก๊ส แก๊สส่วนหนึงจะ
ไหล ลงไปทีกรวยจดั แก๊สดนั ตอ่ หวั ลูกสูบ กา้ นสูบ โครงต่อทา้ ยกา้ นสูบ โครงนาํ ลูกเลือน บงั คบั ใหล้ กู เลือน
หมุนทวนเขม็ นาฬิกา ๑/๔ รอบ ตรงช่องปลดกลอน กลอนลูกเลือนเป็นอิสระหลดุ ออกจากช่องขดั กลอนที
โครงต่อทา้ ยลาํ กลอ้ ง เป็นการปลดกลอน

๓. การรังปลอกกระสุน ขณะลกู เลือนถอยมาขา้ งหลงั ขอรังปลอกกระสุนจะดึงปลอก
กระสุนใหห้ ลดุ ออกมาจากรังเพลิง จากอาการหมุนของลกู เลือน

๔. การคดั ปลอกกระสุน เมือลูกเลือนนาํ ปลอกกระสุนถอยมาถงึ ปลายเหลก็ คดั ปลอก
กระสุน จานทา้ ยปลอกกระสุนจะชนกบั ปลายเหลก็ คดั ปลอกกระสุน ซึงเป็นเหลก็ เส้นยาว ขา้ งซา้ ยโครงปื น
ดา้ นใน จะคดั ปลอกกระสุนใหก้ ระเดน็ ออกมาทางขวา ทางช่องคดั ปลอกกระสุน ขณะเดียวกนั ขอ้ ต่อสาย
กระสุนเปลา่ จะถูกดนั ออกทางช่องคดั สายกระสุนทางขวาดว้ ย

๕. การขึนนก โครงนาํ ลกู เลือนจะดึงเข็มแทงชนวน ให้ถอดออกขณะเคลือนทีถอยขา้ ง
หลงั ระยะสนั ๆ ก่อนจะดึงลูกเลือนติดออกมาดว้ ย เพราะ ปลก. เอม็ .๒๔๙ นีไมม่ ีนกปื น เมอื กา้ นสูบถอยมา
หลงั สุด บากกา้ นสูบจะพน้ แง่ทา้ ยกระเดืองไก ทาํ ใหแ้ ง่ทา้ ยกระเดืองไกเป็นอิสระ ขึนมาขวางทางเดินของ
บากกา้ นสูบ เมือกา้ นสูบเคลือนทีมาขา้ งหนา้ จึงถูกแง่ทา้ ยกระเดืองไกยดึ กา้ นสูบไวเ้ ป็ นการขึนนก ถา้ พลยงิ

เหนียวไกใหแ้ ง่ทา้ ยกระเดืองไกตาํ ลงหลุดจากบากกา้ นสูบ กา้ นสูบเป็นอิสระวิงไปขา้ งหนา้ นาํ ลูกเลือน
เคลือนทีไปขา้ งหนา้ ใหม่ ก็จะเริมวงรอบการทาํ งานขึนอีกต่อไปใหม่
๗. กระสุน มี ๔ ชนิด

ก. กระสุนธรรมดา เอ็ม.๘๕๕ หรือ เอสเอส. ๑๐๙
ข. กระสุนส่องวิถี เอม็ .๘๕๖

ค. กระสุนซอ้ มรบ เอม็ .๒๐๐
ง. กระสุนฝึ กหดั บรรจุ เอม็ .๑๙๙
กล่องกระสุนบรรจุสายกระสุน ๒๐๐ นดั หนกั ๖.๙๒ ปอนด์ กระสุนนดั แรกในกล่องจะมี
พลาสติกกนั กระสุนไม่ใหส้ ายกระสุนตกเขา้ ไปในกลอ่ ง และสะดวกในการจบั สายกระสุนดึงออกจากกลอ่ ง
กระสุน
๘. การบรรจุและเลกิ บรรจุ
ก. การบรรจุ ปลก.เอม็ .๒๔๙ บรรจุกระสุนได้ ๒ ทาง คือ ซองกระสุนและสายกระสุน การ
บรรจซุ องกระสุนปฏิบตั ิดงั นี

๑. ดึงคนั ลงั ลูกเลือนมาขา้ งหลงั สุด

๒. ดนั คนั รังลูกเลือนไปขา้ งหนา้ สุด
๓. หา้ มไก
๔. บรรจุซองกระสุนเขา้ กบั ปื น
ข. เลิกบรรจุซองกระสุน

๑. หา้ มไก

๒ ถอดซองกระสุนออกจากปื น
๓. เปิ ดหา้ มไก
๔. ดึงคนั รังลูกเลือนมาขา้ งหลงั สุดใชม้ ือขวาจบั ไว้
๕. มือซา้ ยลนั ไก มือขวาค่อย ๆ ปลอ่ ยคนั รังลูกเลือนไปขา้ งหนา้ ไม่ใหเ้ กิดเสียงดงั
ค. บรรจสุ ายกระสุน

๑. ดึงคนั รังลูกเลือนมาขา้ งหลงั สุด
๒. ดนั คนั รังลูกเลือนไปขา้ งหนา้ สุด
๓. หา้ มไก

๔. เปิ ดฝาปิดหอ้ งลูกเลือน
๕. วางสายกระสุนนดั แรกลงบนช่องป้อนกระสุน

๖. ปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน
ง. เลิกบรรจุสายกระสุน

๑. หา้ มไก

๒. เปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือนขึน

๓. นาํ สายกระสุนออกตรวจดูในรังเพลิง

๔. ปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน

๕. ดึงคนั รังลูกเลือนมาขา้ งหลงั ดว้ ยมือขวา

๖. เปิ ดหา้ มไก

๗. มือซา้ ยลนั ไก มือขวาค่อย ๆ ปลอ่ ยใหล้ ูกเลือนไปขา้ งหนา้ ไมใ่ หเ้ กิดเสียงดงั

๙. การใช้ศูนย์และการปรับศูนย์
ก. ศูนย์หน้า เป็นศูนยแ์ ท่งปรับไดท้ งั ทางทิศและทางระยะเพอื ปรับหลกั ฐานปื นมีเครืองมือปรับ
๒ อนั ใชป้ รับทางทิศ ๑ อนั ทางระยะ ๑ อนั

ข. ศูนย์หลงั มีควงปรับ ๒ อนั ควงอนั หนา้ ปรับทางทิศควงอนั หลงั ปรับทางระยะมีตวั เลขและ

ดรรชนี (ขีดสีขาว) เลข ๓ ถึง ๑๐ ปรับทางระยะเริมตน้ ๓๐๐ เมตร ถึง ๑,๐๐๐ เมตร
ค. การปรับศูนย์ระยะ ๑๐ เมตร ใชเ้ ป้าปรับ ปก. เอ.บี.ซี.ดี. เพอื ใชฝ้ ึ กยิงปื นเท่านนั การตงั ศูนยร์ บ
ตอ้ งทาํ การยงิ ปรับในสนามทราบระยะโดยตรงอีกครังหนึง และตอ้ งบนั ทึกหลกั ฐานใหมไ่ มเ่ กียวกบั การปรับ

ระยะ ๑๐ เมตร
ง. การตังศูนย์ระยะ ๑๐ เมตร ตงั ระยะ ๗๐๐ เมตร มุมทิศ ๐ ทาํ การยงิ ปรับครังละ ๑ นดั
จาํ นวน ๓ นดั ใหเ้ ป็นกลมุ่ กระสุนเนืองจาก ปลก.เอม็ .๒๔๙ (มินิมิ) เป็นปื นทีทาํ งานดว้ ยท่าลูกเลือนเปิ ด
ขณะทีลกู เลือนวิงไปขา้ งหนา้ ถา้ พลยิงประทบั ปื นไมแ่ น่น ปื นจะเคลือนไหวจากเสน้ เลง็ บา้ ง

ปรับปื นเพือใหเ้ สน้ เล็งสมั พนั ธ์กบั เสน้ แกนหลอดลาํ กลอ้ ง ถา้ กลุ่มกระสุนไมถ่ ูกเป้าทีสีเหลียม

ดาํ ใหป้ รับทีศูนยห์ นา้
ทางระยะ ๑ คลิก เทา่ กบั ๑/๒ ซม.
ทางทิศ ๑ คลิก เท่ากบั ๑/๒ ซม.

จ. การปรับศนู ยร์ บ ระยะ ๓๐๐ เมตร ใชเ้ ป้าหุ่นนงั ปรับปื นระยะ ๑๐๐ เมตร ตงั ศูนยร์ ะยะ
๓๐๐ เมตร มมุ ทิศ ๐ ยงั ปรับต่อเป้าหุ่นระยะ ๑๐๐ เมตร ตอ้ งปรับทงั ลาํ กลอ้ งคู่ดว้ ยตวั ปื น และลาํ กลอ้ ง

อะไหล่ ทาํ จุดเลง็ ไวต้ าํ กวา่ กึงกลางเป้า ยงิ ปรับครังละ ๑ นดั รวม ๓ นดั ใหก้ ลุ่มกระสุนถูกสูงจากตาํ บลเลง็
๑๒ นาฬิกา ๑๒.๕ ซม. หรือประมาณ ๑/๒ เมอื นาํ ปื นไปยงิ ระยะ ๓๐๐ เมตร กลุ่มกระสุนจะถูกเป้าหุ่นคน
กึงกลางพอดี เมือตอ้ งการยิงระยะมากกวา่ ๓๐๐ เมตร ใหต้ งั ศูนยต์ ามมาตราระยะยิง

ฉ. การปรับศูนยห์ นา้ ระยะ ๓๐๐ เมตร หมุน ๑ คลิก จะยา้ ยตาํ บลกระสุนไป ๖ นิว

๑. ศูนยห์ นา้

ปรับใหส้ ูงขึน กระสุนจะตาํ

ปรับไปทางขวา กระสุนจะมาทางซา้ ย

๒. ศูนยห์ ลงั ปรับทางทิศและทางระยะ ๑ คลิก/ ๕ ซม. / ๑๐๐ เมตร

๑ คลิก ระยะ ๑๐๐ เมตร ยา้ ยตาํ บลกระสุนถูก ๕ ซม. (๒ นิว)

๑ คลิก ระยะ ๒๐๐ เมตร ยา้ ยตาํ บลกระสุนถูก ๑๐ ซม. (๔ นิว)

๑ คลิก ระยะ ๓๐๐ เมตร ยา้ ยตาํ บลกระสุนถูก ๑๕ ซม. (๖ นิว)
ช. การใชข้ าทราย ใชป้ ระทา่ นอนยงิ

๑. การกางขาทราย จบั ขาทรายดึงออกจากรองลาํ กลอ้ งใหต้ งั ขึน และเมือตอ้ งการปรับให้

สูงขึน ใหด้ ึงแกนขาทรายออกมาตรง ๆ

๒. การปรับขาทรายใหส้ ัน ใชม้ ือกดกลอนยึดขาทรายเขา้ ไปแลว้ กดแกนและพลวั ขา

ทรายเขา้ ไปตรง ๆ สามารถปรับใหส้ ูงตาํ ได้ ๓ ระยะ

๓. การใชป้ ื นตงั ยิงบนขาหยงั ปก.เอม็ .๖๐ แบบ เอม็ .๑๒๒ ใหพ้ บั ขาทรายไปขา้ งหนา้

ทางปากลาํ กลอ้ ง ๔. การพบั เกบ็ ขาทราย ใหพ้ บั ขาทรายทงั สอง เก็บเขา้ ใตร้ องลาํ กลอ้ งโดยหุบาสขาทราย

เขา้ หากนั

๑๐. การแก้ไขเหตตุ ดิ ขดั

การทีพลยงิ กระทาํ ต่อปื นไม่ถูกตอ้ ง, กระสุนผิดปกติ, ปื นสกปรกไม่ถือวา่ ปื นติดขดั
๑๐.๑ ตารางแกไ้ ขเหตุติดขดั

การติดขดั สาเหตุทีหนา้ จะเป็น วธิ ีแกไ้ ข

ส่วนเคลือนทีทาํ งานไม่สะดวก - ขาดการหล่อลืน - หล่อลืน
- มีเขม่าในระบบทางเดินแก๊ส - ทาํ ความสะอาดชุดกรวยจดั แก๊ส
- ชินส่วนสึกหรอ, บวมผิดรูป - ส่งซ่อม
ปื นไม่ลนั ปื นไม่ขึนนก - ส่งซ่อม
- กระเดืองไกสึก

- บากกา้ นสูบสึก - ส่งซ่อม

- ปื นถอยหลงั นอ้ ย - ส่งซ่อม
- มเี ขม่าในระบบทางเดินแก๊ส - ทาํ ความสะอาดชุดกรวยจดั แก๊ส
ปื นไม่ป้อนกระสุน - หล่อลืนไม่พอ - หล่อลืน
- ขอ้ ต่อสายกระสุนผิดรูป
- นาํ ปลอกเปลียนสายกระสุน
- มีสิงกีดขวางในโครงปื น - นาํ สิงกีดขวางออก

- แรงดนั แก๊สไม่เพยี งพอ - ทาํ ความสะอาดชุดกรวยจดั แก๊ส
- ปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลกู ลืนไมส่ นิท - ปิ ดใหส้ นิท
- ลูกกระสุนเรียงไม่เสมอกนั - จดั ใหม่
- ใส่สายกระสุนกลบั ดา้ น - กลบั ใหม่

ปื นยงิ ไม่ได้ - ไม่ไดป้ ลดหา้ มไก - เปิ ดหา้ มไก

- ใส่สายกระสุนผิดดา้ น - กลบั ใหม่

- ๑๐ -

การติดขดั สาเหตุทีหนา้ จะเป็น วิธีแกไ้ ข
ไม่ถอดปลอก
กระสุนไมเ่ ขา้ รงั เพลิง - กระสุนผดิ รูป - เอาออก

ไมค่ ดั ปลอก - กระสุนดา้ น - เปลียนออกไป
- เขม็ แทงชนวนชาํ รุดหรือหกั - ส่งซ่อม
- แหนบส่งลูกเลือนชาํ รุดหรือลา้ - ส่งซ่อม

- รงั เพลิงสกปรก, ลูกเลือนสกปรก, - ทาํ ความสะอาด

ชุดโครงนาํ ลกู เลือนสกปรก

- มีเขมา่ ในระบบแก๊ส - ทาํ ความสะอาดชุดกรวยจดั แก๊ส
- ขอรังหรือแหนบขอรังชาํ รุดหรือ - ส่งซ่อม

หกั

- กระสุนสกปรก - ทาํ ความสะอาด
- มเี ขม่าในกระบอกสูบ
- ทาํ ความสะอาด

- มีเขม่าในโครงปื น - ทาํ ความสะอาด
- เปลียนใหม่
- กระสุนผดิ รูป
- แหนบกา้ นสูบชาํ รุดหรือลา้ - ส่งซ่อม

- รังเพลิงสกปรก -ทาํ ความสะอาด
- ชุดกรวยจดั แก๊สชาํ รุด - ส่งซ่อม

- ปื นถอยหลงั นอ้ ย - ทาํ ความสะอาดชุดเคลือนที

- เหลก็ คดั ปลอกหรือแหนบชาํ รุด - ส่งซ่อม
- มเี ขม่าระบบทางเดินแก๊ส - ทาํ ความสะอาดชุดกรวยจดั แก๊ส

๑๐.๒ การแก้ไขทนั ทีทันใด

ปื นไม่ลนั ใหป้ ฏิบตั ิดงั นี
๑. ดึง คนั รังลูกเลือนมาขา้ งหลงั

๒. ดู ช่องคดั ปลอกวา่ มีกระสุน, ขอ้ ต่อ, ปลอกกระสุนหลุดออกมาหรือไม่
๓. ดัน คนั รังลูกเลือนกลบั ไปขา้ งหนา้
๔. เหนียว ไกใหม่

ถา้ ปื นไมล่ นั ใหว้ เิ คราะหห์ าสาเหตุปื นไมล่ นั ต่อไป
๑๐.๓ ขอ้ ควรระวงั

๑. ถา้ ยิงกระสุน ๒๐๐ นดั เวลาไมถ่ ึง ๒ นาที ลาํ กลอ้ งจะร้อนมาก ถา้ ลนั ไกแลว้ ปื นไมล่ นั ให้
คอยเป็นเวลา ๕ นาที จึงตรวจอาวธุ เพือป้องกนั การลนั ชา้

๒. ถา้ เสียงปื นลนั ดงั เบา และมคี วนั จากการเผาไหมม้ าก หา้ มใชว้ ิธีแกไ้ ขเหตุติดขดั ทน้ ทีทนั ใด
ลูกกระสุนทียงิ นดั ทีแลว้ อาจจะไมท่ นั ออกจากปากลาํ กลอ้ ง ใหป้ ฏิบตั ิดงั นี

ก. หา้ มไก
ข. เปิ ดฝาปิ ดหอ้ งลูกเลือน
ค. นาํ สายกระสุนออก
ง. ใชแ้ สแ้ ยงลาํ กลอ้ งว่ามลี ูกกระสุนคา้ งคาในลาํ กลอ้ งหรือไม่
จ. ใหท้ าํ การบรรจแุ ละยงิ ตอ่ ไปได้
๑๐.๔ การแกไ้ ขเหตุติดขดั ขณะปื นร้อนมาก
ก. หา้ มไก
ข. รอประมาณ ๕ วนิ าที (การฝึ กใหค้ อย ๑๕ วินาที) จึงตรวจอาวธุ

๑๐.๕ การปรนนิบตั ิบาํ รุงและการรักษาทาํ ความสะอาด
ปลก. เอม็ .๒๔๙ จะตอ้ งไดร้ ับการทาํ ความสะอาดทุกชินส่วนตามหลกั การคือ
ก. การทาํ ความสะอาดก่อนทาํ การยงิ
ข. การทาํ ความสะอาดหลงั ทาํ การยงิ
ค. การทาํ ความสะอาดเมือเก็บในคลงั

ก. การทาํ ความสะอาดก่อนทาํ การยงิ

๑. ลาํ กลอ้ ง ใชเ้ ครืองมอื ทาํ ความสะอาดลาํ กลอ้ งใหแ้ หง้ ทงั ๒ ลาํ กลอ้ ง
๒. ชุดกรวยจดั แก๊ส เช็ดแหง้
๓. ส่วนเคลือนทีต่าง ๆ ให้ทานาํ มนั หลอ่ ลืนเล็กนอ้ ย ชินส่วนทีมีการเสียดสีกนั เช่น แหนบ
และแกนแหนบ,กา้ นสูบ,โครงนาํ ลูกเลือน,ลูกเลือน (เวน้ หนา้ ลูกเลือน) เขม็ แทงชนวน,ส่วนต่าง ๆ ของ
โครงนาํ ลูกเลือน,ช่องขดั กลอน,ช่องกลอนลูกเลือนทีโครงนาํ ลูกเลือน,ชินส่วนเคลือนทีของโครงเครือง
ลนั ไกและดา้ มปื น,ร่องคนั รังลกู เลือน,ชินส่วนเครืองป้อนกระสุนในฝาปิ ดหอ้ งลกู เลือน,ลูกเบียว แต่อยา่
ชโลมนาํ มนั ใหม้ ากนกั ฝ่ ุนและทรายจะมาจบั ติดได้
การทาํ ความสะอาดลาํ กลอ้ ง ใชแ้ สห้ รือดอกแสแ้ ยงจากรังเพลิงออกไปทางปากลาํ กลอ้ งขณะ
ดอกแสอ้ ยภู่ ายในลาํ กลอ้ ง หา้ มดึงดอกแส้กลบั
ข. การทาํ ความสะอาดภายหลงั จากการยิง
หลงั จากทาํ การยิงดว้ ยกระสุนแลว้ ตอ้ งทาํ ความสะอาดติดต่อกนั อยา่ งนอ้ ย ๓ วนั
๑. ใชแ้ สแ้ ยงลาํ กลอ้ ง,รังเพลิงใหส้ ะอาดดว้ ยนาํ มนั ลา้ งลาํ กลอ้ ง เช็ดใหส้ ะอาดแลว้ ชโลมนาํ มนั

ไว้
๒. ใชเ้ ครืองขดู เขมา่ ทาํ ความสะอาดชุดกรวยจดั แกส๊ ใหส้ ะอาด แลว้ ชโลมนาํ มนั ไว้
๓. กระบอกสูบใชเ้ ครืองมือทาํ ความสะอาด และดอกแสแ้ ยงกระบอกสูบใหส้ ะอาดแลว้ ชโลม

นาํ มนั ไว้

๔. ลูกสูบและโครงลกู เลือน,ลูกเลือน ใชเ้ ครืองมือทาํ ความสะอาดและแปรงทาํ ความสะอาด

ดว้ ยนาํ มนั ลา้ ง เช็ดใหแ้ หง้ แลว้ ชโลมนาํ มนั ไว้
๕. ฝาปิดหอ้ งลูกเลือน,หอ้ งลูกเลือน,เครืองป้อนกระสุน,แผน่ เหลก็ รองกระสุน ใชแ้ ปรง

ทาํ ความสะอาดเช็ดแหง้ แลว้ ชโลมนาํ มนั ไว้
๖. ชุดโครงเครืองลนั ไกและดา้ มปื น ใหม้ ีการทาํ ความสะอาดแลว้ หลอ่ ลืนไว้

๗. การยิงดว้ ยกระสุนซอ้ มรบ ตอ้ งทาํ ความสะอาดมากกวา่ ปกติเป็นพเิ ศษ และตอ้ งทาํ ความ

สะอาดภายใน ๑๒ ช.ม. อยา่ ปลอ่ ยทิงไว้
ชินส่วนทีตอ้ งหล่อลืน ชินส่วนทีตอ้ งเช็ดแหง้
- ชุดเคลือนที,แกนและแกนแหนบส่งกา้ นสูบ
- ภายในลาํ กลอ้ ง

- ชุดโครงลกู เลือน,ลูกเลือน - หนา้ ลกู เลือน

- ชุดกา้ นสูบ - ลูกสูบ

- ร่องภายใน,ภายนอก ทีเสียดสีกนั - กระบอกสูบแกส๊
- กระบอกสูบแก๊ส
- ชุดเครืองป้อนกระสุน

- ชุดโครงเครืองลนั ไกและดา้ มปื น - ศูนยห์ น้า,ศูนยห์ ลงั

- ชุดรบั แรงถอยทีพานทา้ ย - ผิวภายนอกตวั ปื น
ค. การทาํ ความสะอาดอาวุธภายหลงั เก็บไวใ้ นคลงั อาวุธ

ภายหลงั จากการทาํ ความสะอาดหลงั จากยงิ ปื นมาแลว้ เกบ็ ไวใ้ นคลงั หลงั จากนนั ควรทาํ ความ
สะอาดทุก ๆ สัปดาห์ โดยเช็ดแหง้ แลว้ ชโลมนาํ มนั ใหม่
๑๐.๖ วธิ ีการทําลายอาวธุ
ตอ้ งไดร้ ับอนุมตั ิจาก ผบช. ก่อน จึงจะทาํ ลายไดเ้ มือไดพ้ ิจารณาแลว้ วา่ เพือมิใหข้ า้ ศึกยึด
อาวธุ ไป หรือนาํ ไปใชง้ านได้ ผูบ้ งั คบั บญั ชาสามารถสงั ใหท้ าํ ลายอาวธุ ได้ แต่ตอ้ งรายงานใหห้ น่วยเหนือ

ทราบ

ก. ถอดชินส่วนอาวธุ ใหม้ ากทีสุดเท่าทีเวลาจะอาํ นวย ใชล้ าํ กลอ้ งทุบทาํ ลายชินส่วนต่าง ๆ

ข. ใชว้ ธิ ีแยกชินส่วนออกจากกนั แลว้ ฝัง,ทิงลงในแม่นาํ ,ลาํ ธาร,หล่มโคลน

ค. ใช้ ลข.เพลิง เผาทาํ ลายบริเวณโครงปื นแลว้ จุดระเบิด