การแก้ไขการพูด ในเด็กพูดไม่ชัด

การแก้ไขการพูด ในเด็กพูดไม่ชัด ถาม-ตอบ วราภรณ์ วิไลนาม นักเวชศาสตร์การสื่อความหมายชำ นาญการพิเศษ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

ตัวอย่าง... การพูดไม่ชัดในเสียงพยัญชนะต้น เช่น ใช้เสียง อ. อ่าง แทน ก. ไก่ โดยพูดคำ ว่า “ไอ่” แทนคำ ว่า “ไก่” การพูดไม่ชัดเสียงพยัญชนะคำ ท้าย(ตัวสะกด) เช่น ใช้แม่กก แทนแม่กด โดยพูดคำ ว่า “เป็ก” แทนคำ ว่า “เป็ด” การพูดไม่ชัดเสียงสระ เช่น เด็กพูดคำ ว่า “โอ” แทนคำ ว่า “เอา” การพูดไม่ชัดเสียงวรรณยุกต์ เช่น เด็กพูดคำ ว่า “ม้า” แทนคำ ว่า “หมา” ลักษณะการพูดไม่ชัด พูดออกเสียงโดยใช้เสียงพยัญชนะ หรือเสียงสระอื่นแทนเสียงที่ควรพูด (Substitution) ซึ่งเป็นลักษณะการพูดไม่ชัดที่ พบบ่อยที่สุด 1. ตัวอย่าง... คำ ควบกล้ำ เช่น “กลาง” พูดเป็น “กาง” พยัญชนะคำ ท้าย เช่น “นอน” พูดเป็น “นอ” 2. พูดออกเสียงไม่ครบทุกเสียง (Omission) โดยมีการเว้นไม่ออกเสียง 3. พูดเพี้ยนไปจนฟังไม่ออกว่าเป็นเสียงพยัญชนะ หรือสระใด (Distortion) 4. เติมเสียงหรือสระ หรือพยัญชนะเข้าไปในคำ (Addition) ตัวอย่าง... การพูดคำ ว่า “กลาง” พูดเป็น “กะลาง” เป็นต้น พูดไม่ชัด... เป็นความผิดปกติของการเปล่งเสียงพูด ซึ่งเป็นการออกเสียงผิดไปจากฐานกรณ์ข ณ์ องเสียงที่ถูกต้อง ที่ควรจะเป็น โดยการพูดไม่ชัดดังกล่าว สามารถเกิดขึ้นได้ ทั้งไม่ชัดในเสียงพยัญชนะ สระ และเสียงวรรณยุกต์ อย่าย่ งไรเรียรีกพูดพู ไม่ชั ม่ ด ชั ?

มีความบกพร่องระบบประสาท ที่เกี่ยวข้องกับการทำ งานกล้ามเนื้อที่ ควบคุมการเคลื่อนไหวอวัยวะการพูด ได้แก่ ลิ้น เพดานอ่อนหรือลิ้นไก่ เป็นอัมพาตหรืออ่อนแรง เอ็นยึดใต้ลิ้นสั้น ปัญญาอ่อน (แต่ไม่ใช่ทุกราย) ที่เกิดได้เพราะอาจมีการ อ่อนแรงของอวัยวะการพูด หูพิการ ไม่ได้ยินเสียงพูดของคนอื่น ฟังได้ไม่ชัดเจน ทำ ให้เลียนแบบไม่ถูก และพูดไม่ได้ยินเสียงของตนเองทำ ให้ ไม่สามารถปรับการพูดให้ถูกต้องได้ ปากแหว่งเพดานโหว่ โครงสร้างหรือการทำ งานของอวัยวะในการพูด หรือการฟัง ผิดปกติ (Organic causes) 1. 2. การเรียนรู้การพูดไม่ถูกต้อง หรือเป็นความเคยชินใน การพูดผิดมานาน รวมไปถึงการขาดแบบที่ดีในการพูด โดยที่อวัยวะในการพูดเป็นปกติดี ซึ่งเป็นกลุ่มที่ พบมาก อะไรเป็นสาเหตุการพูดไม่ชัด

ขาดความมั่นใจ ในการพูด พูดไม่ชัดมีผลเสียอย่างไร ? เกิดปัญหาในการอ่าน และการเขียน ส่งผลต่อ การเรียนของเด็กได้ เมื่อไรจึงเรียกว่าลูกพูดไม่ชัดที่ควรได้รับการแก้ไข ? 1.อายุ 3 ขวบแล้ว ยังพูด อ.อ่าง เป็นส่วนใหญ่ 2.พูดแล้วฟังไม่รู้เรื่องเมื่อเทียบกับเด็กวัยเดียวกัน อายุ 3–5 ขวบแล้ว ควรออกเสียงสระได้ชัดเจน หรือผันวรรณยุกต์ ได้ครบทุกเสียง 3. เด็กไม่สามารถออกเสียงพยัญชนะ ตามเกณฑ์มาตรฐาน ในแต่ละ ช่วงอายุที่ควรจะเป็น (ต้องได้รับการประเมินด้วยแบบประเมิน มาตรฐานจากนักแก้ไขการพูดโดยตรง) 4. โดยปกติการพูดไม่ชัดที่พบระยะแรกในเด็กหัดพูด ถือเป็นการพูดไม่ชัดตามพัฒนาการตามธรรมชาติ เพราะอวัยวะการพูดยังทำ งานไม่สมบูรณ์ เมื่อเด็กสามารถควบคุมอวัยวะการพูดได้ดีขึ้น จะมี ประสบการณ์ก ณ์ ารพูดเพิ่มขึ้น ก็จะพูดได้ชัดเจนตาม อายุที่เพิ่มขึ้น เกณฑ์พิจารณาคร่าวๆ

อายุ ( ปี- เดือน ) เสียงพยัญชนะที่พูดได้ชัดเจน 2.1 - 2.6 ม น ห ค ย อ 2.7 – 3 เพิ่มเสียง ว บ ก ป 3.1 – 3.6 เพิ่มเสียง ท ต ล จ พ 3.7 – 4 เพิ่มเสียง ง ด 4.1- 4.6 เพิ่มเสียง ฟ 4.7- 5 เพิ่มเสียง ช 5.1– 5.6 เพิ่มเสียง ส อายุ 7 ปีขึ้นไป เพิ่มเสียง ร เมื่อลูกพูดไม่ชัดจะทำอย่างไร ? พัฒนาการแปรเสียงในแต่ละช่วงวัย ควรพาเด็ก ด็ มาพบแพทย์ เด็ก ด็ อาจได้รั ด้ บ รั การตรวจจากแพทย์ และเด็ก ด็ อาจได้รั ด้ บ รั การตรวจพิเ พิ ศษอื่น อื่ ๆ เช่น ช่ การตรวจการได้ยิ ด้ น ยิ เพื่อ พื่ วินิ วิ นิ จฉัย ฉั หาสาเหตุค ตุ วามผิด ผิ ปกติที่ ติ แ ที่ ท้จ ท้ ริง ริ ร่ว ร่ มกับ กั การฝึกพูด พู กับ กั นัก นั แก้ไก้ ขการพูด พู เพื่อ พื่ แก้ไก้ ขปัญหาการพูด พู ไม่ชั ม่ ด ชั ในเด็ก ด็ แต่ล ต่ ะรายอย่า ย่ งเหมาะสมต่อ ต่ ไป

1 2 3 ซักประวัติ ตรวจโครงสร้างและการทำ งานของอวัยวะในช่องปาก ตรวจประเมินความสามารถทางการพูด โดยทำ การ ประเมินการพูดด้วยแบบทดสอบการแปรเสียงพูด เพื่อ ทราบปัญหา ความสามารถทางการพูดของเด็กก่อนที่จะ วางแนวทางการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป การประเมินการพูด จุดประสงค์ที่สำ คัญของการฝึกพูด คือ แก้ไขให้เด็กสามารถพูดได้ชัดเจน ในแต่ละหน่วยเสียงที่พูดผิดปกติอย่างเหมาะสมตามวัยที่ควรจะเป็น ซึ่งมีขั้นตอนดังนี้ การฝึกพูด เมื่อได้รับการตรวจประเมินการพูดแล้ว จะเข้าสู่กระบวนการฝึกพูด เพื่อ แก้ไขการพูดให้ดีขึ้น ซึ่งมีขั้นตอนดังนี้ ฝึกให้เด็กออกเสียงพยัญชนะ สระ แต่ละหน่วยเสียงให้ชัดเจน และเลือกเสียงที่จะแก้ไขอย่างเหมาะสมตามพัฒนาการที่ควรจะเป็น ฝึกให้เด็กออกเสียงสระ พยัญชนะแต่ละเสียง ให้ถูกต้องตามฐานกรณ์ คือออกเสียงให้ถูกตำ แหน่งการเกิดเสียง และให้เป็นไปตามลักษณะ ของเสียงที่เกิดอย่างถูกต้อง เช่น เสียง พ.พาน เป็นเสียงฐานริมฝีปาก ที่มีลักษณะการเกิดเสียงคือพ่นลมออกจากปาก เป็นต้น การฝึกฟังแยกเสียง เปรียบเทียบเสียงตนเอง กับผู้สอน 1 2 3 4 ฝึกออกเสียงตั้งแต่ระดับเสียง พยางค์ คำ วลี ประโยค จน สามารถนำ คำ พูดไปใช้ได้ในชีวิตจริง

Thank you for your attention