ยุทธวิธีการเรียนการสอนวิชาเทคนิค (Didactic for Technical courses) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ สถิรยากร [email protected] ภาควิชาบริหารเทคนิคศึกษา คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ การวางแผน 7 การสอน
การวางแผนการสอน วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 1 หลังจากจบบทเรียนนี้แล้ว ผู้เรียนสามารถที่จะ... 1. บอกเหตุผลและความจำ เป็นในการวางแผนการสอนได้ถูกต้อง 2. บอกส่วนประกอบของแผนการสอนทฤษฎีได้ถูกต้อง 3. บอกส่วนประกอบของแผนการสอนปฏิบัติได้ถูกต้อง 4. บอกเวลาที่ใช้ในแต่ละขั้นตอนของการวางแผนการสอนทฤษฎีได้ถูกต้อง 5. อธิบายวิธีการนำ ข้อมูลที่วางแผนไว้ลงในตารางการสอนทฤษฎีได้อย่างถูกต้อง
เหตุผลและความจำ เป็นในการวางแผนการสอน ความหมายของแผนการสอน 1. ช่วยทำ�ให้บทเรียนมีความต่อเนื่องกันไปตลอดวิชา และลดความซ้ำ�ซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นได้ 2. ช่วยให้เห็นรายละเอียดที่สำ�คัญต่างๆก่อนที่จะสอนจริง ทำ�ให้ผู้สอนมีเวลาเตรียมตัว 3. ช่วยให้เห็นช่องทางที่จะปรับเปลี่ยนระยะเวลาให้ เหมาะสมกับเนื้อหาแต่ละส่วน 4. เป็นเครื่องมือและข้อมูลที่จะปรับปรุงข้อบกพร่องในการ สอนให้ดียิ่งขึ้นเมื่อจะดำ�เนินการสอนครั้งต่อไป การวางแผนแนวความคิดเกี่ยวกับกระบวนการเรียน การสอนไว้ล่วงหน้าเพื่อให้กระบวนการเรียนการสอนบรรลุ วัตถุประสงค์ที่กำ�หนดหรือตั้งไว้ การวางแผนการสอน ใบเนื้อหา 2
องค์ประกอบการที่สำ คัญของแผนการสอน แผนการสอนภาคทฤษฎี แบบฟอร์มแผนการสอนทฤษฎี แผนการสอนภาคทฤษฎี หลักสูตร.................................................................... หน้า................ วิชา.................เรื่อง...................................เวลา...........ช.ม...........นาที MIAP วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม วิธีการสอน สื่อ เวลา(นาที) ในการวางแผนการสอนด้านอาชีวะและเทคนิคศึกษา จะมีแบบฟอร์มที่ใช้อยู่มี 2 แบบฟอร์มด้วยกัน ได้แก่ องค์ประกอบที่สำ�คัญ : 1. กระบวนการเรียนการสอน MIAP 2. วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 3. วิธีการสอน 4. สื่อ 5. เวลา (นาที) 3
4 ก่อนอื่นจะต้องพิจารณาว่าในแต่ละบทเรียนโดยจะแบ่งตามกระบวนการเรียนรู้ (MIAP) กี่รอบ แล้วจึงแบ่งเวลาทั้งหมด ของบทเรียนเป็นบทเรียนเล็กๆ ขึ้นอยู่กับความสำ�คัญมาก-น้อย เนื้อหายาก-ง่าย โดยสามารถยึดหลักง่ายๆดังนี้ ขั้นสนใจปัญหา (Motivation) - ควรใช้เวลาในการนำ�เข้าสู่บทเรียนสั้นๆ ประมาณ 1-2 นาที ขั้นให้เนื้อหา (Information) - ควรใช้เวลาในการให้ข้อมูลหรือเนื้อหาไม่ควรเกิน 20 นาที ขั้นพยายาม (Application) - ควรใช้เวลาในการนำ�เนื้อหาทีได้รับไปใช้แก้ไขปัญหา หรือทำ� แบบฝึกหัด โดยมีสัดส่วนของ I : A ประมาณ 2 : 1 ขั้นสำ เร็จผล (Progress) - ขึ้นอยู่กับความยากของเนื้อหา และจำ�นวนแบบฝึกหัดแต่ควร มีสัดส่วน A : P ประมาณ 2 : 1 การแบ่งเวลาในการสอนภาคทฤษฎี
5 การนำ ข้อมูลลงในตารางแผนการสอนทฤษฎี การนำ�ข้อมูลที่วางแผนไว้ลงในแผนการสอน (Teaching Plan) ในภาคทฤษฎีควรมีรายละเอียด ดังนี้ 1. หลักสูตร รายวิชา หัวข้อ และเวลา 2. แบบฟอร์มแผนการสอน
6 ตัวอย่างการเขียนแผนการสอนทฤษฎีงานถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจกากบาท แผนการสอนภาคทฤษฎี หลักสูตร เทคนิคการสอน หน้า 10 TEACHING PLAN เรื่อง งานถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจกากบาท เวลา 140 นาที MIAP M I วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม นำ�เข้าสู่บทเรียน 1.1 บอกชื่อเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้อย่างถูกต้อง 1.2 อธิบายหน้าที่ของเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในงานถอด ล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้อย่างถูกต้อง 1.3 อธิบายวิธีเขียนใบเบิกเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 1.4 อธิบายสถานที่เบิกเครื่องและอุปกรณ์ที่ใช้ในงานถอด ล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 1.5 อธิบายวิธีการตรวจสอบเครื่องและอุปกรณ์ที่ใช้ในงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 1.6 อธิบายข้อควรระวังในการเบิกเครื่องและอุปกรณ์ที่ใช้ ในงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 2.1 อธิบายลักษณะพื้นที่นำ�รถเข้าจอดสำ�หรับงานถอดล้อ รถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 2.2 อธิบายตำ�แหน่งการนำ�รถเข้าออกสำ�หรับงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 2.3 อธิบายข้อควรระวังในการนำ�รถเข้าจอดสำ�หรับงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 3.1 อธิบายจุดที่ต้องหนุนล้อสำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพ ด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 3.2 อธิบายวัสดุที่ใช้ในการหนุนล้อสำ�หรับงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง วิธีการสอน ถาม - ตอบ บรรยาย ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ สื่อ ของจริง PP 001 PP 002 PP 003 PP 004 PP 005 PP 006 PP 007 PP 008 PP 009 PP 010 PP 011 เวลา(นาที) 2 1 2 2 2 2 2 2 2 1 2 1
7 แผนการสอนภาคทฤษฎี หลักสูตร เทคนิคการสอน หน้า 11 TEACHING PLAN เรื่อง งานถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจกากบาท เวลา 140 นาที MIAP I A M I P วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 3.3 อธิบายข้อควรระวังในการหนุนล้อหน้ากันรถไหล สำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้อย่าง ถูกต้อง ทำ�แบบฝึกหัดตามวัตถุประสงค์ข้อ 1.1 – 3.3 นำ�เข้าสู่บทเรียน ตรวจปรับตามวัตถุประสงค์ข้อ 1.1 – 3.1 วิธีการสอน บรรยาย - ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ สื่อ PP 012 ใบแบบฝึกหัด ของจริง ใบเฉลย แบบฝึกหัด เวลา(นาที) 1 10 2 5 4.1 อธิบายวิธีการเลือกขนาดประแจที่ใช้ในงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 4.2 อธิบายทิศทางการหมุนของเกลียวสำ�หรับงานถอดล้อ รถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 4.3 อธิบายแรงที่ใช้ในการถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจ กากบาทได้ถูกต้อง 4.4 อธิบายข้อควรระวังในการคลายนัตทุกตัวพอประมาณ สำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 5.1 อธิบายวิธีเลือกใช้แม่แรงสำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพ ด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 5.2 อธิบายขั้นตอนการใช้แม่แรงสำ�หรับงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 5.3 อธิบายพื้นที่จะติดตั้งแม่แรงสำ�หรับงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ PP 013 PP 014 PP 015 PP 016 PP 017 PP 018 PP 019 1 2 2 1 1 2 2
8 แผนการสอนภาคทฤษฎี หลักสูตร เทคนิคการสอน หน้า 12 TEACHING PLAN เรื่อง งานถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจกากบาท เวลา 140 นาที MIAP I I A M P วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 5.4 อธิบายจุดรองรับแม่แรงสำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพ ด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 5.5 อธิบายข้อควรระวังในงานขึ้นแม่แรงสำ�หรับงานถอดล้อ รถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 6.1 อธิบายวิธีการเลือกใช้ขาตั้งสำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพ ด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 6.1 อธิบายวิธีการเลือกใช้ขาตั้งสำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพ ด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 6.2 อธิบายขั้นตอนการปรับความสูงของขาตั้งสำ�หรับงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 6.3 อธิบายจุดรองรับการตั้งขาตั้งสำ�หรับงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 6.4 อธิบายลักษณะพื้นที่ในการตั้งขาตั้งสำ�หรับงานถอดล้อ รถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 6.5 อธิบายข้อควรระวังในการตั้งขาตั้งสำ�หรับงานงานถอด ล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 7.1 อธิบายทิศทางการคลายนัตสำ�หรับงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง ทำ�แบบฝึกหัดตามวัตถุประสงค์ข้อ 4.1 – 6.5 ตรวจปรับตามวัตถุประสงค์ข้อ 4.1 – 6.5 ตรวจปรับตามวัตถุประสงค์ข้อ 4.1 – 6.5 วิธีการสอน ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ - ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ สื่อ PP 020 PP 021 PP 022 PP 022 PP 023 PP 024 PP 025 PP 026 PP 027 ใบแบบฝึกหัด ของจริง ใบเฉลย แบบฝึกหัด เวลา(นาที) 1 1 1 1 2 1 1 1 2 10 2 5
9 แผนการสอนภาคทฤษฎีิ หลักสูตร เทคนิคการสอน หน้า 13 TEACHING PLAN เรื่อง งานถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจกากบาท เวลา 140 นาที MIAP I วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 7.2 อธิบายข้อควรระวังในการคลาดนัตทุกตัวออกจากคดุ มล้อสำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูก ต้อง 8.1 อธิบายตำ�แหน่งในการจับล้อเพื่อยกออกจากดุมล้อ สำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 8.2 อธิบายข้อควรระวังในการยกล้อเพื่อยกออกจากดุมล้อ สำ�หรับงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 9.1 อธิบายตำ�แหน่งการตรวจสอบผลงานสำ�หรับงานถอด ล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 9.2 อธิบายขั้นตอนการตรวจสอบผลงานสำ�หรับงานถอด ล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 9.3 อธิบายข้อควรระวังในการตรวจสอบผลงานสำ�หรับงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 10.1 อธิบายตำ�แหน่งการทำ�ความสะอาดในงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 10.2 อธิบายขั้นตอนการทำ�ความสะอาดในงานถอดล้อรถ ปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 10.3 อธิบายข้อควรระวังในการทำ�ความสะอาดในงานถอด ล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 11.1 อธิบายสถานที่เก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง 11.2 อธิบายวิธีการคืนเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้ในงาน ถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง วิธีการสอน ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ ถาม - ตอบ สื่อ PP 027 PP 028 PP 029 PP 030 PP 031 PP 032 PP 026 PP 027 PP 028 PP 029 PP 030 เวลา(นาที) 1 2 1 1 2 1 2 2 1 2 1
10 แผนการสอนภาคทฤษฎีิ หลักสูตร เทคนิคการสอน หน้า 14 TEACHING PLAN เรื่อง งานถอดล้อหลังรถปิคอัพด้วยประแจกากบาท เวลา 140 นาที MIAP I A P วัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 11.3 อธิบายข้อควรระวังในการเก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ ใช้ในงานถอดล้อรถปิคอัพด้วยประแจกากบาทได้ถูกต้อง ทำ�แบบฝึกหักตามวัตถุประสงค์ข้อ 7.1 – 11.3 ตรวจปรับตามวัตถุประสงค์ข้อ 7.1 – 11.3 วิธีการสอน ถาม - ตอบ - ถาม - ตอบ สื่อ PP 017 ใบแบบฝึกหัด ใบเฉลย แบบฝึกหัด เวลา(นาที) 2 10 5