บ้านก๋ายน้อย

“กิ่วบวั ฮา”

สถานที่ลับแต.ไม.ลับของหมู.บ6านก8ายน6อยคือ “กิ่วบัวฮา”เปCนอีกหนึ่งสถานที่ ที่ถ6าอยากไปเท่ียว
ดอย ชมทะเลหมอก เดินเขา สัมผัส สัมผัสกับความงดงามของธรรมชาติที่อยู.ตรงหน6าเราใกล6แค.เอื้อมและ
บรรยากาศที่เย็นสบายตลอดทั้งวัน ซึ่งอยู.ไม.ไกลจากตัวเมืองเชียงใหม. สถานที่ท.องเที่ยวแห.งใหม.ที่สวยงาม
ไม.แพ6ที่ใด โดยตลอดเส6นทางจะผ.านหมู.บ6านที่ยังคงอนุรักษUความเปCนเอกลักษณUของบ6านทางภาคเหนือไว6
และยังมีโฮมสเตยUที่ให6บริการนักท.องเที่ยวอีกด6วย บริเวณรอบ ๆ จะเห็นผืนปYา ภูเปCนเขาที่สูงสลับซับซ6อน
และลดหลั่นกันไปไกลสุดสายตา ยามเช6าจะมีหมอกขาวลอยผ.านไปอย.างช6า ๆ แทรกตัวระหว.างทิวเขา
เห็นวิวทิวทัศนU โรงเรือน แปลงผักและหมู.บ6านของชาวบ6านอยู.ในความเขียวขจีของหุบเขา สัมผัสกับความ
หนาวเย็นพร6อมกับพระอาทิตยUยามเช6า ดื่มด่ำกับธรรมชาติตรงหน6าตามสไตลUม6ง มาสัมผัสกับความงดงาม
ไดด6 ว6 ยตวั เองท่ี “ก่วิ บัวฮา”

1

“ก่วิ บัวฮา”

2

ภูมิประวตั ิศาสตร.และบริบททัว่ ไปของชุมชนกา< ยนอ> ย
หมู.บ6านก8ายน6อย หมู.ที่ 1 ตำบลเมืองก8าย อำเภอแม.แตง จังหวัดเชียงใหม. เดิมเปCนหมู.บ6านเล็ก ๆ

ตั้งอยู.กับการปกครองของตำบลสบเป\ง หมู.ที่ 11 ต.อมาได6แยกตำบลเมืองก8าย เมื่อป] พ.ศ. 2498 มีแม.น้ำ
ไหลผ.านหม.บู 6าน จงึ ตงั้ ช่อื วา. บ6านกา8 ยนอ6 ย
พกิ ัดบ>านกา< ยนอ> ย หมบ.ู 6านกา8 ยน6อยเดมิ ทจี ะมี 3 ปdอก ซง่ึ จะมรี ะยะทางห.างประมาณ 3 - 4 กิโลเมตร

บ>านกา< ยนอ> ย
Latitude 19°13´12.0´´N
Longitude 98°46´22.8´´E

บ>านใหมN
Latitude 19°13´05.2´´N
Longitude 98°46´47.7´´E

บา> นก่ิวบัวฮา
Latitude 19°12´10.1´´N
Longitude 98°46´16.5´´E

3

ลกั ษณะภมู อิ ากาศ

ฤดูร>อน
อย.ูในช.วงเดือน มนี าคม – มถิ ุนายน
ฤดฝู น
อย.ูในชว. งเดือน กรกฎาคม – ตลุ าคม
ฤดูหนาว
อย.ใู นช.วงเดือน พฤศจิกายน – กมุ ภาพันธU

อาณาเขตติดตNอของหมูNบ>านก<ายน>อย
ทศิ เหนือ ติดกับ ตำบลกื้ดชา6 ง อ.แม.แตง จ.เชียงใหม.
ทศิ ใต6 ติดกับ ตำบลสบเปง\ อ.แมแ. ตง จ.เชยี งใหม.
ทิศตะวนั ออก ติดกบั ตำบลชา6 ง อ.แมแ. ตง จ.เชียงใหม.
ทศิ ตะวันตก ตดิ กับ ตำบลปqาแปq อ.แม.แตง จ.เชยี งใหม.

ลักษณะภมู ิประเทศ

เปCนภูเขาสูงปกคลุมไปด6วยปYา
ไม6ที่อุดมสมบูรณU ลำห6วย
ธรรมชาติตามหุบเขา เพื่อให6
เกดิ ความชมุ ชน้ื ตลอดป]

4

บ6านก8ายน6อยตั้งขึ้นมาประมาณ 300 กว.าป]มาแล6ว กลุ.มคนที่เข6ามาบุกเบิกได6แก.กลุ.มชาติ
พันธุUขมุ โดยมาเปCนคนงานในการทำปYาไม6และปลูกสร6างสวนเมียง หมู.บ6านก8ายน6อยตั้งชื่อตามสายน้ำ
ห6วยก8ายน6อยที่ไหลผ.านบ6านก8ายน6อยที่ไปสบน้ำห6วยแม.ก8ายผ.านทะลุสู.แม.น้ำแตงไปยังอำเภอแม.แตง
เริ่มแรกมีการต้ังบ6านเรือนอยู.อาศัยจำนวนโดยประมาณ 16 หลังคาเรือน ต.อมาได6มีชาวไทยพื้นเมือง
ได6เข6ามาอยู.อาศัยร.วมกับชาวเผ.าขมุและมีการผสมกลมกลืนกันกลายเปCนคนไทยพื้นเมืองและได6ขยาย
ไปตั้งหมู.บ6านที่หย.อมบ6านกิ่วบัวฮา และบ6านปางหก บ6านก8ายน6อยมีอาชีพหลักคือ การเก็บใบเมี่ยง
ส.งออกขายและการทำใบชาเปCนชุมชนสวนเมี่ยง หรือ “ชาวปYาเมี่ยง” หรือ “ชาวสวนเมี่ยง” มีอาชีพ
เสริมคือ กาแฟ ลิ้นจ่ี เลี้ยงสัตวU และรับจ6างภายในพื้นที่ เปCนต6น สมัยก.อนยังไม.มีถนนหนทางจะนำ
ผลผลิตคือเมี่ยงไปขายต.างหมู.บ6านและอำเภอต6องใช6วัวต.าง ๆ บรรทุกผลผลิตออกไปขาย ขากลับจะ
ใช6วัวเปCนพาหนะในการบรรทุกสินค6าเข6าสู.ชุมชนเพื่อใช6ในการบริโภคในชุมชน เมื่อก.อนที่ชาวขมุได6
เข6ามาตั้งบ6านเรือนอาศัยอยู.นั้นได6ตั้งชื่อหมู.บ6านก8ายน6อยตามสายน้ำห6วยก8ายน6อยที่ไหลผ.านบ6านก8าย
นอ6 ยทไ่ี ปสบน้ำหว6 ยแมก. า8 ยผ.านทะลสุ แ.ู ม.น้ำแมแ. ตงไปยังอำเภอแมแ. ตง

5

“บา, นกิ่วบวั ฮา”

6

“บา, นใหม”1

บา4 นเรือน ประปาภูเขา
สถานที่ปฏบิ ัตธิ รรม
เสาสัญญาณโทรศพั ทA

7

“บา, นกา2 ยนอ, ย”

โรงเรียน แทงคAเกบ็ นำ้ บาดาล บา4 นเรือน
วดั กMายนอ4 ย สถานที่ณาปนกจิ ศพ

8

Physical #StopTheSpread

Distancing 101
กลุ$มและองค+กร
SOURCE: WHO

“การรวมตวั กันเพ่ือดำเนนิ กิจกรรมอย4างใดอยา4 งหนึ่งให9
Stay away from massสgำaเรtจ็ hตeาrมinวgัตsถ.ุประสงค”A

Keep a distance of 6 feet or 2 meters – about one
body length – away from other people.

Avoid touching other people, and that includes
handshakes.

Physical distancing slows
down the spread of the

coronavirus, which keeps
our resources available to

those in need.

9

Physical
Distancing 101จำนวนประชากร

จำนวนครวั เรอื น 61 ครัวเรอื น
SOURCE: WHO ประชากร 189 คน ชาย 94 คน หญงิ 95 คน

กลุNม/องค.กรทางสังคม

กลุNมผส>ู ูงอายุ นางบัวใย สุขประเสริฐ ประธานกล.ุมผสู6 ูงอายุ
Stay awayกfลrมุN สoตรmแี มบN า>mน assนgางเaสาวtนhยี U eผrางiมnาลgี ปรsะธ.านกลุ.มสตรแี ม.บา6 น
กลุNมหตั ถกรรม นางเสาวนียU ผางมาลี ประธานกลุม. หตั กรรม/จกั สาน

กลมNุ เยาวชน นายสมบัติ แสงเอ6ย ประธานกลม.ุ เยาวชน
laendgistthกกกaลลลุNมมNุุNมn–เณกกอcาษaงปตทeณรนุwกกหoรจิมสaNบู fงา> เyนค6ราfะfหre.นนนoาาาeยยยmแแสtกกุพ66ววจoorปปอtvvนนิน2ดดhทววรงงัตemนปปrUรรปะะรธธepะาาธนนteากกeนลลoกมุุ..มrลณเpม.ุกsาษกปอlต–นeงรทกก.จิุนรaสหงมbเคบู. รา6oานะuหU t
Keep one
body

กลมNุ อ.ส.ม. นางตะวันฉาย ปvนดวง ประธานกล.ุมอสม.
Ahavnodidshtoaukcehกกsลลi.ุมมุNN nกลาิน้ gแจฟี่ other pนนาาeยยกแoกมว6ลpปปlvนvนeดด,ววงงaปปรรnะะธธาdานนกกลtลมุ..ุมhลกิ้นาaแจฟ่ี t includes

Physical distancing
slows down the
spread of the
coronavirus, which
keeps our resources
available to those in
need.

10

กลม(ุ หตั ถกรรม เส้นใยที)ใช้จกั สาน

“หมวก” จักสานจากเส6นต6นเขี๋ยง หรือต6นเต.าร6าง ชุมชนนิยม
ใช6เส6นใยมาจักสานเปCนของใช6 เช.น หมวก เข็มขัด กระเปqาใส.
ของ โดยนิยมใช6กันในอดีตประมาณ 3 ชั่วอายุคน ปvจจุบันไม.
มีผ6สู บื ทอดลายสาน และไมน. ยิ มนำมาใช6ในชวี ิตประจำวนั

ต>นเขี๋ยง หรือต>นเตNาร>าง ชื่อวิทยาศาสตรU Caryota mitis
Lour เปCนต6นไม6ตระกูลปาลUมโดยมักพบขึ้นตามปYาดิบแล6ง ปYา
ดบิ ชนื้ ปYาเสือ่ มโทรม ริมลำธาร ตามท่ีลม.ุ (1) อดตี ชุมชนบา6 น
ก8ายน6อยนิยมนำเส6นใยของต6นเขี๋ยงที่มีอายุมากกว.า 10 ป]ขึ้น
ไปนำมาจักสาน เนื่องเส6นใยมีขนาดที่ใหญ. และมีความเหนียว
ทนทาน เหมากับการนำมาใช6งานมากที่สุด โดยเฉพาะการ
นำมาสานหมวก ผู6ชายในสมัยยุคเริ่มต6นก.อตั้งหมู.บ6านนิยมจัก
สานหมวกเพื่อใช6สวมใส.เดินทางเข6าปYา หรือเพื่อติดต.อทำธุระ
ต.างชุมชน เชื่อว.าหมวกมีความเหนียวทนทาน ใช6มีด หอก
ดาบฟvนไมเ. ข6า จะปลอดภัยจากภยั อนั ตรายท้งั ปวง

ลายสาน

เปน# ลายสานแบบการไปเ. สน/ ต1อเสน/ ตามแนวตงั้ “ลายโบราณ” หมวก
ใบนค้ี าดวา1 มอี ายไุ ม1ต่ำกว1า 250 ปH (นายบญุ สดุ ประเสริฐ ,กลา1 ว)

11

ผลติ ภณั ฑ`จากค/อ

ชมุ ชนสวนเมีย่ ง

ปจP จุบันชุมชนบ/านกาS ยน/อย นำเสน/ จากกา/ นค/อรวมทง้ั ใชไ/ ม/ไผ1 ซง่ึ เปน# วสั ดธุ รรมชาตทิ ี่
หาไดใ/ นชมุ ชนมาจกั สาน เคร่อื งใชไ/ มส/ อยในชวี ิตประจำวนั ภาชนะ เช1น ถาดปากพับ

กระต๊บิ ขา/ วเหนยี ว เสอื่ ตะกรา/

ต/นค/อ เส/นค/อใชจ/ ัก
12

กล(องยา(แก9)

ภาชนะท่ที ำมาจากไม/ไผ1ไรม1 ง เป#นต/นไผ1ท่มี ลี ำตน/ เด่ยี วไมแ1 ตกกอ ลำตน/ สงู ยาวคล/ายเถาวลั ย`
เสน/ ใหญ1 กล1องยานีม้ อี ายรุ าว 200 ปH นยิ มนำมาใช/ใสส1 มนุ ไพร หรอื ทเ่ี รยี กว1ายาแก/ จำพวก
เถาวลั ย` หรือไมท/ ่ีเปน# สมุนไพร โดยเชอ่ื ว1ากลอ1 งยาท่ีสานมาจากไม/ไผ1ชนดิ นจี้ ะช1วยเกบ็ รกั ษา

คุณสมบตั ิของสมนุ ไพรได/ดีกว1าเกบ็ ใสใ1 นภาชนะอืน่ (ยายเตีย่ ม คำกลา/ ,กล1าว)

13

กล่องยา(แก้)

คนจักสาน….จกั ตอกเกลากลงึ ลำไผ1ลำแล/วลำเล1าเป#นเสน/ สายน/อยนดิ เส/นแลว/ เสน/ เล1า
นำมาสอดสานขน้ึ รปู เปน# ชน้ิ งานอยู1วนั แลว/ วันเลา1 โดยมไิ ด/มุง1 หวังจับจองเปน# เจ/าของทกุ ชน้ิ

บางชิ้นถกู แลกเปลยี่ นด/วยสิ่งแลกเปลยี่ นจากผ/ทู ร่ี /คู 1า
บางช้ินถกู แลกเปล่ียนดว/ ยส่ิงแลกเปล่ียนจากผทู/ ไี่ มเ1 คยเห็นค1า
หากเพยี งสิ่งแลกเปลี่ยนที่เขามีอยูเ1 หลือเฟอg เกนิ กวา1 ราคาค1างวดของส่ิงจกั สานช้ินนัน้
คนจักสาน….พึงใจหรอื ไมก1 บั ส่งิ แลกเปล่ียนจากส่ิงทต่ี นเองทุม1 เทสรา/ งจากผ/ูท่ีไมร1 ูค/ า1
หรอื คนจักสานเพียงอยากมอบส่ิงที่พงึ ใจสรา/ ง โดยไมค1 ำนึง…ไมเ1 ลอื ก…ไม1เจาะจงผูร/ บั

เพราะเขามจี ิตวญิ ญาณของ “ผ/สู ร/าง” และ “ผ/ูให”/
กับทงั้ ไม1เคยตคี 1าของสิ่งทเี่ พยี รสร/างดว/ ยราคาอนั สูงลิบลิ่วทีจ่ ะได/รบั กลบั คืนมา
แม/นานไปเขาก็คงหลงลืมใครคนน้นั ที่เป#นเพียงแค1 ”คนจักสาน”….(พชั รี ธรรมสุข)

14

15

ดา4 นแพทยAแผนไทย/สมุนไพรไทย/หมอ
พน้ื บา4 น
- นายบุญ สขุ ประเสรฐิ
ท่อี ยู6 12/1 หมู6 1 บา< นก>ายน<อย
รายละเอียด หมอสมนุ ไพร/หมอพ้นื บ<าน

ด4านการถนอมอาหาร/การจดั ทำอาหาร
นางอารติ า ปEนดวง
ทอ่ี ยู6 60 หม6ู 1 บ<านกา> ยนอ< ย
รายละเอียด แปรรูปอาหาร

ด4านงานฝมT ือตUาง ๆ เชนU ชUางไม4
ชาU งแกะสลกั หัตถกรรม/จักสาน ทอผา4
นายทองคำ คำกลา<
ทอ่ี ยู6 9/1 หม6ู 1 บา< นก>ายน<อย
รายละเอียด ช6างไม<

16

ดา4 นการเกษตร เชUน การเพาะปลกู
ขยายพันธุA การปรับใช4เทคโนโลยี
นายวชิ ยั มนตรสี ถิตกุล
ทีอ่ ยู6 57/2 หม6ู 1 บา< นกา> ยนอ< ย
รายละเอียด การเพาะปลูก

ดา4 นพธิ ีกรรมทางศาสนา/
ขนบธรรมเนียมประเพณี
นายวนิ ยั พรมเสน
ทีอ่ ย6ู 31/1 หมู6 1 บ<านก>ายน<อย
รายละเอียด ไวยาวัจกร

ด4านงานฝมT ือตUาง ๆ เชนU ชUางไม4
ชาU งแกะสลกั หตั ถกรรม/จกั สาน ทอผา4
นางเสาวนียT ผางมาลี
ทอ่ี ยู6 28/2 หมท6ู ี 1 บ<านกา> ยน<อย
รายละเอยี ด จกั สาน

17

“วันขึ้นปdใหมN จัดขึ้นตรงกับเดือนเมษายนซึ่งจะตรง
กับวันสงกรานต.ของชาวไทยภาคกลาง ประเพณีปdใหมN
เมืองเปfนการเปลี่ยนศักราชใหมN การเอาเดือนเมษายน
เปfนเดือนแรกของปdนั้นอยูNบนพื้นฐานของความเชื่อ
เรื่องการเปลี่ยนศักราชใหมN และเปfนโอกาสให>สมาชิก
ในครอบครวั ไดม> าอยูNรวมกนั ”

18

วันสังขานต.ลNอง ตรงกับวันที่ 13 เมษายนของทุกป] ลักษณะมีความคล6ายกับวันสงกรานตUเปCนวันแรกของกิจกรรมป]ใหม.
ความหมายและที่มาคำว.า “สังขานตU” รากเหง6ามาจากภาษาสันสกฤตเขียนอักษรดังนี้ “สังกรานตU” แต.อักขระวิธีภาษาล6านนา
สรุปย.อ ๆ ว.าหากตัว ร (อ.านว.า ระ ) ไปควบกล้ำกับอักษรตัวต6นของพยัญชนะวรรคใดให6อ.านออกเสียงพยัญชนะตัวถัดไป ในที่นี้ตัว
ร (ระ) ควบกล้ำตัว ก (กอ-ไก.) พยัญชนะตัวถัดไป คือ ตัว ข (ขอ-ไข.) ดังนั้น เมื่ออ.านคำว.า “กรานตU” ต6องออกเสียงว.า “ขานตU”
รวมความแล6วคำว.า “สังกรานตU” อ.านออกเสียงเปCน “สังขานตU” กิจกรรมในวันนี้ ชาวล6านนาจะทำความสะอาดบ6านเรือน ทั้งบน
เรือนและใต6ถุนบ6าน การทำความสะอาดศาลเจ6าที่ ศาลพระภูมิ บางท6องถิ่นจะทำคานหามใส.ดอกไม6 ธูปเทียน ต6นดอก ต6นเทียน
เรียกกันว.า “ตน6 สงั ขานตU” แล6วพากนั แหข. บวนเอาคานหามไปลอยนำ้ เพ่อื เปนC การสะเดาะเคราะหU

วันพญาวัน ตรงกับวันที่ 15 เมษายน เปCนวันที่สามของป]ใหม.ของล6านนา ถือเปCนวันเถลิงศก เปลี่ยนศักราชเริ่มต6นป]ใหม. วันนี้มีการ
ทำบุญทางศาสนาแต.เชา6 ตรู. และอุทศิ กศุ ลไปถึงญาตผิ ู6ลว. งลบั หรือเรยี กว.า “ทานขนั ข6าว” (อา. นเสียงล6านนา “ตานขันเข6า”) นบั เปนC
วันความสำคัญยิ่งเปCนวันถวายพระ,ไหว6พระ,ไหว6พ.อแม. และครูบาอาจารยU นำตุงปvกลงบนกองเจดียUทราย และคนเฒ.าคนแก.ก็อย.ู
ร.วมพิธีเวนทานเจดียUทราย ถวายช.อตุงป]ใหม. และฟvงเทศนาธรรมอานิสงสUป]ใหม. รวมทั้งการสักเลขยันตU “อยู.ยงคงกระพัน” ก็นิยม
ทำกนั ในวันน้ี

ประเพณีบวชปjา ของบ6านก8ายน6อย เปCนประเพณีพื้นบ6านที่สืบ
ทอดกันมาช6านาน เพื่อปกปvกรักษาปYาไม6อันเปCนต6นลำธาร และในป]นี้ศูนยU
พัฒนาโครงการหลวงม.อนเงาะ จึ่งร.วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง
(องคUการมหาชน) และโรงเรียนบ6านก8ายน6อย จัดงาน “ประเพณีบวชปYา”
ขึ้นเพื่อเผยแพร.ประชาสัมพันธUวัฒนาธรรมและประเพณีที่ดีงามของ
ท6องถิ่น เพอื่ ให6ชมุ ชนเกดิ ความเขม็ แข็งและมีความยงั ยื่นตอ. ไป

19

วันปากปd ตรงกับวันที่ 16 เมษายน เปCนวันที่สี่ของป]ใหม.ล6านนา เปCน
วันสำคัญอีกวันหนึ่งในเทศกาลป]ใหม.เมือง ถือเปCนวันแรกของป] วันนี้
คนล6านนาจะมารวมตัวกันเพื่อทำบุญเสาใจบ6าน หรือส.งเคราะหUบ6าน
บางแห.งอาจจะต.อด6วยพิธีสืบชะตาหมู.บ6าน และพากันไปขอขมา ดำหัว
พระเถระผู6ใหญ.ตามวัดต.าง ๆ ดำหัวผู6อาวุโส ผู6นำชุมชน ในตอนค่ำของ
วันนี้จะมีการบูชาเทียน สืบชะตา ลดเคราะหU รับโชค เพื่อให6เกิดความ
เปCนมงคลแก.ครอบครัวความเชื่อบางประการเกี่ยวกับวันปากป] ชาว
ล6านนาจะกิน “แกงขนุน” หรือภาษาชาวบ6านเรียกว.า “แก8งบ.าหนุน”
กันทุกครอบครัว เพราะเชื่อว.าจะหนุนชีวิตให6เจริญก6าวหน6า ทั้งน้ี
เหตุผลของการทานแกงขนุนดังกล.าว อาจจะมาจากชื่อขนุน ที่มีความ
หมายถึงการเกื้อหนุน ค้ำจุน ครอบครัวให6เจริญรุ.งเรืองตลอดป]ของคน
ลา6 นนา

วันปากเดือน ปากวัน ปากยาม เพื่อให6เวลาเดินทางไปสรงน้ำพระธาตุเจดียU
หรือเดินทางไปดำหัวญาติผู6ใหญ.ที่อยู.ห.างไกล และใช6ชีวิตอยู.กับครอบครัว
ในช.วงป]ใหม. เปCนช.วงที่หยุดจากภาระหน6าที่การงาน สร6างความสมัครสมาน
สามัคคี เกิดความสุขอบอุ.นในครอบครัว และสังคม เปCนการเตือนตนสำรวจ
ตัวเอง ให6ละทิ้งสิ่งไม.ดีไม.งาม ชำระล6างจิตใจให6ผ.องใส เพื่อเริ่มต6นชีวิตใหม.ท่ี
พร6อมด6วยความดีงาม ความเปCนมงคล โดยผ.านกิจกรรม พิธีกรรมต.าง ๆ ท่ี
ไม.ใช.เพียงแค.ความสนุกสนานจากการสาดน้ำ หรือการดื่มของมึนเมาจนเกิด
การทะเลาะวิวาท ดงั ท่เี กิดขนึ้ ในปจv จบุ ัน

ประเพณีตกั บาตร เปCนประเพณกี ารทำบญุ อีกอยา. งหนง่ึ ของพุทธศาสนกิ ชน

20

ประเพณยี เี่ ปงf
หรือประเพณีเดือนยี่ เปCนประเพณีเก.าแก.ที่ถือปฏิบัติกันมาตั้งแต.
พุทธศตวรรษที่ 14 ในสมัยอาณาจักรหริภุญชัยได6มีประเพณีเดือนยี่และทำ
พิธีลอยโขมด ในเวลาค่ำคืนของวันเพ็ญเดือนยี่ มีการจัดแต.งเครื่อง
สักการะบูชาใส.กระทง จุดธูปเทียนและนำปล.อยลงในน้ำ แสงไฟจะกระทบ
กับน้ำ เกิดเปCนเงาขึ้นวับ ๆ แวม ๆ มองเห็นเปCนเสือนแสงพะเนียงไฟผีโขมด
ซึ่งผีโขมดนี้ เปCนชื่อเรียกผีปYา ที่ออกหากินในเวลากลางคืน มีพะเนียงไฟ
มองเหน็ เปนC ระยะอยา. งผกี ระสอื ชาวล6านนาจึงเรียกว.า ลอยโขมด

หมู.บ6านก8ายน6อย ตั้งแต.อดีตจนถึงปvจจุบันมีการสืบสานประเพณียี่เปCงหรือประเพณีเดือนยี่ และคนในชุมชนก็มี
การดำเนินชีวิตตามวิธีชีวิตที่มีเอกลักษณUประพฤติปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมประเพณี เพราะเชื่อว.าจะทำให6มีแต.ความสุข
ความเจริญ พ6นจากภัยอันตรายและยังเปCนการแสดงความเคารพนับถือต.อบรรพบุรุษ งามประเพณียี่เปCงหรือประเพณี
เดือนยี่ เปCนประเพณีที่มีความสำคัญ เพราะในงานบุญยี่เปCงนอกจากจะมีการปฏิบัติธรรม ฟvงเทศนUมหาชาติตามวัดวา
อารามต.าง ๆ แล6ว ยังมีการประดับตกแต.งวัด บ6านเรือน และถนนหนทางด6วยต6นกล6วย ต6นอ6อย ทางมะพร6าว ดอกไม6 ตุง
ช.อประทีป และชักโคมยี่เปCงแบบต.าง ๆ ขึ้นเปCนพุทธบูชา และก็จะมีมหรสพและการละเล.นมากมาย มีการแห.โคมทอง
พร6อมกับมีการจุดถ6วยประทีป (การจุดผางปะติ๊ด) เพื่อบูชาพระรัตนตรัย ซึ่งการจุดโคมไฟประดับตกแต.งตามวัดวาอาราม
และการจุดโคมลอยปล.อยขึ้นสู.ท6องฟŠาเพื่อบูชาพระเกตุแก6วจุฬามณีบนสรวงสวรรคUชั้นดาวดึงสU ตามความเชื่อการปล.อย
ว.าวไฟหรือโคมลอยนี้ เพื่อให6นำเอาเคราะหUร6าย ภัยพิบัติต.าง ๆ ออกไปจากหมู.บ6าน นอกจากนี้ ยังถือว.าเปCนการทำเพ่ือ
บูชาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆU และเพื่อความสนุกสนาน สร6างความสามัคคีกันในหมู.บ6านอีกด6วยที่ทำให6ชีวิตของตน
และครอบครัวมีความสุข ประเพณียี่เปCงหรือประเพณีเดือนยี่ จะจัดในวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 2 ของทุกป] เพื่ออนุรักษU
วัฒนธรรมประเพณีให6มีการสืบทอดต.อไป อีกทั้งช.วยปกปvกรักษาชาวบ6านในชุมชนให6พ6นจากอันตราย ให6มีแต.ความ
ปลอดภยั และมคี วามสุขและจะอยคู. .กู บั วิธชี ีวติ และจติ ใจไม.สญู หาย

การทอดผ>าปjา เปCนประเพณีการทำบุญอีกอย.างหนึ่งของศาสนาพุทธศาสนิกชน
คล6ายกับการทอดกฐินไม.มีกำหนดรยะเวลาจำกัด คือสามารถทำได6ทุกฤดูกาล ไม.
จำกัดเวลา คือทำได6ตลอดทั้งป] และวัดหนึ่ง ๆ ในแต.ละป]จะจัดให6มีการทอดผ6าปYากี่
ครั้งก็ได6เช.นกัน ผู6ปรารถนาจะทำเมื่อไรย.อมทำได6ตามกำลังศรัทธา ซึ่งอาจจะ
ผสมผสานหรือผนวกกับเทศกาลประเพณีประจำท6องถิ่นอื่น ๆ ก็ได6 อีกทั้ง ยังไม.
เจาะจงเกี่ยวกับพระภิกษุที่จะรับผ6าปYาแต.อย.างใด ประเพณีการทอดผ6าปYาก็เปCน
ประเพณีท่ีชุมชนบ6านก8ายน6อยไดย6 ืดถอื ปฏบิ ตั ติ ลอดมา

21

22

ของใช9ในชวี ิตประจำวัน

ปDนแก9บ
ใช#ล%าสัตว+

กระบอก
ทำเปน1 จบั ดักหนู - ตัวอ#น

แห
เอาไว#จบั ปลา

23

จอบ
ใช#ขดุ - ถาง

มดี โงง
ใชถ# างหญ#า

ขวานใหญ4
ใชต# ัดต#นไมท# ่ีใหญ%-ผ%าฟนF

24

เลอ่ื ยกงM
ใช#ตัด

มดี
ใช#ผ%าและสบั

สมุ4 ไก4
ใช#ขงั ไก%

25

ขวานใหญ4

ไหนง่ึ ขา9 ว

ครกไม9
ใช#ตำ

26

เล่อื ยใหญ4
ใช#ตดั ตน# ไมท# ่ใี หญ%

แลMว
ใช#ก้ันไหนึง่ เมี่ยง

ไหนึ่งเม่ยี ง

เตาน่งึ เมีย่ ง

27

แปลนบ9านชมุ ชนบา9 นกาC ยน9อย

ห"องครัว ช้ันล5าง
ห"องนอนแขก โต+ะรับประทานอาหาร

หอ" งนอนเจา" บ"าน ขนั ครู
ระเบียง

ประตู
ประตู

ระเบียง

28

อาชพี หลักของชุมชนคอื การปลกู
เมี่ยง เปCนพืชเศรษฐกิจหลักท่ี
สร6างรายได6ให6กบั คนในชมุ ชน

29

หมู.บ6านก8ายน6อยมีโรงเรียนประจำหมู.บ6าน 1 แห.ง
คือ โรงเรียนบ6านก8ายน6อย เป\ดเรียนตั้งแต.ชั้นอนุบาล 1 ถึง
ชั้นประถมศึกษาป]ที่ 6 มีผู6อำนวยการโรงเรียน นางนิภาพร
โคตรมะณี มีครูสอนจำนวน 3 คน ครูชำนาญการพิเศษ
นางสาวสุมิตรา วังฑูลยU ครูอัตราจ>าง นางสาวประกายดาว
บุญศรี ครูธุรการ นางสาวบุปผา สิริจารุรัตนU และ นักการ
ภารโรง นางสาวกัลยา พรมเสน มีนักเรียนทั้งหมด 20 คน
และมศี ูนยเU ดก็ เล็ก 1 แห.ง

30

ศาสนสถาน

วดั กา< ยน>อย
มพี ระสงฆUจำนวน 1
รูป พระอธิการ ปรชี า

สถานท่ีปฏบิ ัติธรรมกัลยาณวฒั นาราม
มพี ระสงฆUจำนวน 2 รูป ซึ่งไดแ6 ก.
พระเกรียงไกร สริ ิปญโญ และ
พระสุชาติ สุชาโต

31

โรคภยั ไขเ> จ็บของคนในชมุ ชน
1. โรคไข>หวัดธรรมดา เมื่ออากาศเปลี่ยนแปลงแล6ว

ร.างกายไมแ. ขง็ แรง การปŠองกนั ออกกำลงั กายสมำ่ เสมอ
2. ไข>เลือดออก การปŠองกัน ทำลายแหล.งเพาะพันธุU ป\ด

ฝาถงั นำ้ ใช6 พ.นควันไฟทำลาย
3. ตาแดง เปCนโรคที่ติดมาจากข6างล.าง เด็กที่ออกไป

ศึกษานำมาก็เลยติดต.อไปหลายคน การปŠองกัน ควบคุมนักเรียน
ที่ตดิ ใช6 ผา6 ป\ดตา คางทู

4. โรคตับอักเสบ เปCนโรคที่เกิดจากกรรมพันธุUสืบทอด
ทางพนั ธุกรรมมา

5. โรคตับแข็ง เนื่องจากใช6เหล6าสุราเปCนพิธีดื่มบ.อยจึง
เกิด มะเร็งตับ ชาวบ6านใช6สารเคมีกันมากไม. สามารถหลีกเลี่ยง
ได6 การปŠองกัน ลดการใช6สารเคมีและปŠองกันตัวเองขณะพ.นยา
เปนC ต6น

สถานพยาบาล การรกั ษาโรคในปจn จุบนั
1. ศูนย.สาธารณสุขมูลฐานชุมชน (อสม.) ให6

ความรู6เกี่ยวกับสุขภาพอนามัยพื้นฐานแก.ชุมชนเพื่อให6
ชาวบ6านมีความรู6ด6านสุขภาพและเปCนแหล.งให6บริการด6านยา
รักษาโรคแต.ปจv จุบันเปด\ บ6างเปCนบางคร้ัง

2. สถานีอนามัยบ>านออบ จะให6ความรู6กับคนใน
ชุมชนและคนในชุมชนใกล6เคียงในด6านของสุขภาพเมื่อ
ชาวบ6านมีปvญหาเกี่ยวกับเรื่องสุขภาพก็จะไปใช6บริการของ
สถานอี นามยั บา6 นออบ

3. โรงพยาบาลแมNแตง เปCนโรงพยาบาลที่ชาวบ6าน
ไปใช6บริการมากทส่ี ุดถา6 การเจบ็ ปวY ยไมส. บาย

4. คลนี ิค อยูใ. กล6ชุมชนทีส่ ดุ การเจบ็ ปวY ยทีไ่ มร. ุนแรง
จริง ๆ ก็ไปคลินิกเนื่องจากการรักษาเร็วรอไม.นาน ไม.เหมือน
ไปโรงพยาบาลทีต่ อ6 งรอนานมาก ถา6 ไม.ฉุกเฉนิ

32

ดา9 นอาหาร

ร>านค>า เช.น อาหารกระปqอง
, ขนม, มาม.า และอาหาร
สำเรจ็ รปู ชนดิ อื่น ๆ เปCนต6น

อาหารที่หาได>จากปjา ได6แก.
พืชผักต.าง ๆที่อยู.ตามปYาเขา
แต.ในปvจจุบันอาหารที่หาได6
จากปาY จะมนี 6อยลง

33

34

ทรัพยากรดนิ
ชุมชนบ6านก8ายน6อย ประกอบอาชีพหลักเปCนเกษตรกรเปCนหลัก จึงมีการส.งเสริมเรื่องการปรับปรุงคุณภาพดิน

เพื่อปvญหาความเสื่อมโทรมของดินปvญหาการชะล6างพังทลายของดิน ทำให6หน6าดินที่มีความอุดมสมบูรณUสูญเสียไปทำ
ให6ผลผลิตลดลงเรื่อย ๆ ดินที่ถูกชะล6างพังทลายจะตกตะกอนตามแหล.งน้ำทำให6ตื้นเขิน ปvญหาที่เกิดจากสภาพ
ธรรมชาติของดินร.วมกับการเร.งอัตราความรุนแรงของปvญหาจากการกระทำของมนุษยUจึงต6องรีบแก6ไข ซึ่งปvญหาด6าน
ต.าง ๆจะส.งผลกระทบต.อด6านเศรษฐกิจ และ ด6านสังคมอีกด6วย ทั้งนี้การท่ี เกษตรกรมีรายได6ต่ำ มีทางเลือกในการหา
รายไดน6 อ6 ยจึงเกิดการบุกรุกพน้ื ทีป่ Yาไมซ6 ่ึง สาเหตสุ ำคัญคอื คอื ดินและท่ีดินนั่นเอง

35

ทรพั ยากรนำ้

แหลง. น้ำที่ใช6อุปโภคบริโภคภายในชุมชนบ6านก8ายน6อยมีอยู. 3 ปdอก แต.ละปdอกมีน้ำจากลำห6วยก8ายน6อยบนหุบ
เขาาอุทยานแห.งชาติแม.แตงและมีบ.อน้ำทำการเกษตร จำนวน 5 จุด ซึ่งเปCนของโครงการหลวงม.อนเงาะ 1. บ6านกิ่วบัว
ฮา 3 บ.อ 2. บ6านใหม.ก8ายน6อย 1 บ.อ 3. บ6านก8านน6อย 1 บ.อ และเปCนบ.อน้ำบาดาล 1 จุด ตั้งอยู.ที่บริเวณวัดบ6านก8าย
นอ6 ยแหล.งน้ำกนิ นำ้ ใช6 ชาวบ6านทั้งหม.ูบ6านใชป6 ระปาภเู ขาออกเปนC 5 สาย
1. จุดสายใน
2. จดุ สายบน
3. จุดปqางกา8 ง
4. จุดปqางใน
5. จุดปqางหก
ท้งั 5 สายเปนC แหล.งน้ำจากธรรมชาติ บNอน้ำบาดาล ตังอย.ูกลางหมูบ. า6 นกา8 ยน6อย

36

ทรพั ยากรปjา
เปCนพื้นปYาที่อุดมสมบูรณUอยู.บนภูเขาสูงในเขตปYาสงวนแห.งชาติแม.แตงเปCนภูเขาที่มีความ

ลาดชันค.อนข6างสูง สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 950 เมตร มีสภาพอากาศที่หนาวเย็น
อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุด 20 – 25 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุด 10 -15 องศาเซลเซียส พื้นที่อย.ู
อาศัย 160 ไร. พื้นที่ทำการเกษตร 700 ไร. พื้นที่ปYา 740 ไร. พื้นที่ทำไร. 100 ไร. พื้นที่ทำสวน 400 ไร.
และมีพื้นที่ของปYาชุมชน 10 ไร. ซึ่งแต.ละป]ที่ตรงกับวันสำคัญจะมีการจัดกิจกรรม เช.น กิจกรรมปลูก
ปาY กจิ กรรมบวชปาY และกิจกรรมทำแนวกนั ไฟปYาของแตล. ะป]ด6วย

37

สมนุ ไพรพื้นบา5 น

38

หัวขา> วเย็น
สรรพคุณ
หวั มีรสมนั กร.อยหวานเล็กนอ6 ย แก6ประดง แก6มะเรง็ คดุ ทะราด แกร6 อ6 นในกระหายนำ้ แกน6 ้ำเหลอื งเสยี
แก6เส6นเอน็ พิการ แกก6 ามโรค เข6าขอ6 ออกดอก เข6าขอ6 ฝแ] ผลเน.าเป•อยพพุ อง ทำให6แผลฝย] ุบแห6ง แก6
ประดง แกเ6 ม็ดผืน่ คนั ดับพษิ ในกระดกู แก6ปสv สาวะพกิ าร แก6อกั เสบในร.างกาย

ม>าแมNกำ่
สรรพคุณ
นำมาต6มกับน้ำดม่ื เปCนยาบำรงุ กำลงั แก6อาการออ. นเพลีย เหนด็ เหนอ่ื ย รา. งกายทรุดโทรม (ท้ังตน6 )
หรือจะใช6รากนำมาตม6 หรือดองกับเหลา6 กนิ กไ็ ด6 โดยอาจใสน. ้ำผ้ึงเลก็ น6อยเพือ่ ทำใหก6 ินไดง6 า. ยข้ึน
แต.การดองควรนำไปตากแห6งก.อน

39

ม>ากระทืบโรง
สรรพคณุ

บำรงุ โลหิต แก6ปวดเม่อื ยตามรา. งกาย เชน. ปวดหลัง ปวดเอว แก6ปวดฟนv บำรุงความกำหนดั บำรงุ
ธาตุ แกป6 ระดงเลอื ด ทที่ ำให6เปCนจุดหอ6 เลือด เปนC เมด็ ต.ุมตามผิวกาย แก6ประดงลม แก6นำ้ เหลือง

เสีย ชว. ยย.อยอาหาร ทำให6อาหารมีรส ทั้งตน6 บำรงุ ธาตุ บำรงุ กำลงั บำรุงกำหนัด

นมราชสีห.
สรรพคณุ
ใชด6 บั ร6อน แก6พษิ ขับนำ้ นม แกช6 ้ืน ผดผ่นื คัน ลำไสอ6 ักเสบเฉยี บพลัน บิดจากแบคทีเรีย หนองใน
ปสv สาวะเปนC เลือด ฝ]ในปอด ฝ]ท่ีเตา6 นม ฝพ] ษิ บวมแดง ขาเปCนกลาก เน.าเป•อย ใชเ6 ปนC ยาบำรุง บำรุง
ธาตุ ขบั ปสv สาวะ แกไ6 อหอื แก6อาเจียน แก6ไขม6 าเลเรีย แก6หืดหอบ หลอดลมอกั เสบ แก6แพ6อากาศ แก6
กระษยั ไตพิการ รักษาโรคผิวหนงั ผื่นคนั ถ.ายพยาธิ แก6เด็กเปCนซาง ยาง ใช6กัดหดู ตาปลา

40

ปูเลย-ไพร
สรรพคุณ
ขับโลหิตรา6 ยทัง้ หลายให6ตกเสีย ขบั ระดสู ตรี แกฟ6 กช้ำ เคล็ดบวม ขบั ลมในลำไส6 ขับระดู ไล.แมลง แก6
จุกเสยี ด รกั ษาโรคเหน็บชา แก6ปวดทอ6 ง บดิ เปCนมกู เลอื ด ชว. ยสมานแผล สมานลำไส6 แกล6 ำไสอ6 ักเสบ
แก6มุตกิดระดูขาว ขับลม แกท6 อ6 งอืดท6องเฟŠอ แก6ปวดทอ6 ง แก6ทอ6 งผูก แกอ6 าเจียน แกป6 วดฟvน

เหงือกปลาหมอ
สรรพคณุ

ใช6เปCนยาอายวุ ัฒนะ ทำให6อายุยืน ร.างกายแข็งแรง เลือดลมไหลเวียนดี เสน6 เลือดไม.อุดตนั
บำรงุ ผวิ พรรณ

41

หญ>าเอ็นยืด
สรรพคุณ
ลดอาการอักเสบของกล6ามเนอื้ เสน6 เอ็นยึด อกั เสบ ปวดต6นคอ ปวดบ.าไหล.

มะระขี้นก
สรรพคุณ
ใชใ6 บเปCนยาลดไข6 ใชร6 ากรักษาอาการโลหติ เปCนพษิ ใชผ6 ลบรรเทาอาการขอ6 อักเสบและ
โรคเกาตU

42

จุมN จาลิง
บอระเพด็
สรรพคณุ
ทกุ ส.วนของบอระเพด็ ใชเ6 ปนC
ส.วนผสมของตำรบั ยารกั ษาโรค
น้ำสกัดหรอื นำ้ ต6มจากบอระเพด็ ใช6
ฉดี พ.นกำจดั และปอŠ งกนั หนอน
แมลงศตั รูพืช อาทิ หนอนใยผัก
และเพลยี้ ตา. ง ๆ เปCนต6น

ลูกใต>ใบ
สรรพคณุ
มีสรรพคณุ ใชใ6 นการแก6ไข6 แกด6 ซี .าน กินละคร้ังละ 1/2-1 แกว6 วันละ 3-4 เวลากอ. นอาหาร
แต.ถา6 คนทีร่ ู6จักสรรพคณุ ลกู ใตใ6 บอยา. งดกี จ็ ะร6ูว.าใชเ6 พอ่ื บำรุงร.างกาย แกป6 วดเมอ่ื ยปวดหลัง
ปวดเอวได6ดว6 ย ดงั น้ัน ใหน6 ำมาชงนำ้ กนิ แบบน้ำชา

43

ไมยจะราบ
สรรพคุณ
ทงั้ ตน6 ใช6ขับปvสสาวะ แกไ6 ตพิการ แก6ทางเดนิ ปสv สาวะอกั เสบ ขับระดูขาว แก6ไข6ออกหัด
แก6กระเพาะอาหารอักเสบ แกล6 ำไส6อกั เสบ แก6เด็กเปCนตานขโมย แก6ผื่นคนั แก6ตาบวมเจ็บ
ลดน้ำตาลในเลอื ดใช6คลายเครยี ด แก6แผล

ใบ ใชแ6 ก6เริม งูสวัด โรคพุพอง โรคไฟลามท.งุ
ราก ใชแ> ก>ไอ ขบั เสมหะ แกห> ลอดลมอกั เสบเรือ้ รงั บำรงุ กระเพาะอาหาร
ทำใหต> าสวNาง ระงบั ประสาท แกบ> ดิ ขบั ปสn สาวะ รักษาอาการปวดเวลามปี ระจำเดอื น

แก>รดิ สีดวงทวาร

กระคมุ ทอง
สรรพคุณ
ใบ และลำตน6 สดนำมาบดใหล6 ะเอยี ดใชเ6 ปCนยาพอกแผล แก6ฟกชำ้
ดอก รวมถึงลำตน6 และใบ นำมาต6มน้ำรบั ประทาน ช.วยลดไข6 ชว. ยย.อยอาหาร ใชเ6 ปCน
ยาชา ช.วยบรรเทาอาการปวดเหงือก และฟvน

44

หูเสือ
สรรพคณุ
เปนC ยาสามญั ประจำบา6 นใช6แก6ไอ บำรุงเลือด

ใบบวั บก
สรรพคุณ
การรักษาแผลไฟไหม6น้ำร6อนลวก ลดอาการพกชำ้ ของเราได6ดี ชว. ยให6แผลของเรานนั้ หายไว6 ชว. ยให6
เลือดกระจาย มีกรดมาดีคาสสิค กรดเอเชียตกิ ท่ีมีสรรพคณุ ชว. ยในเรอื่ งของการสมานแผล และฆ.า
แบคทีเรีย ฆา. เชอ้ื ที่ทำให6เกดิ เปนC หนองได6 ประโยชนขU องใบบัวบก

45

เนยี มsษี
สรรพคุณ
น้ำต6มเปนC ยาชว. ยย.อย แก6คล่ืนไสอ6 าเจียน แก6ปวดภายในช.องทอ6 ง ตับอกั เสบท่มี อี าการบวมตามมือ
และเทา6 ตำพอกแกป6 วดบวม ปวดท6อง พอกตอ. มตา. ง ๆ ที่มีอาการบวม ยาชงใบใช6ขับระดู นำ้ คนั้ ใบ
ทาสมานแผล

พทุ รา
สรรพคุณ
เปลือกหรอื ผวิ อุดมไปด6วยสารอาหาร เวลาจะนำไปปรุงด6วยวธิ ีตม6 หรือตุน8 ควรใชท6 ้ังเปลอื ก หาก
รบั ประทานดบิ เน้อื พุทราจะตดิ ค6างในกระเพาะอาหารนาน ควรเคย้ี วใหล6 ะเอยี ด ปอŠ งกนั การทอ6 งผูก

46

มะขามปtอม
สรรพคณุ
เน้อื ผลแหง6 รสเปรีย้ วฝาดขม ขบั เสมหะ
ทำใหช6 .ุมคอ เปCนยาฝาดสมาน แก6
รดิ สีดวง แก6บดิ ท6องเสีย ใช6ควบกบั ธาตุ
เหล็ก แก6โรคดีซ.าน และชว. ยย.อยอาหาร
ยางจากผล รสเปร้ียวฝาดขม ช.วยยอ. ย
อาหาร ขบั ปvสสาวะ ใชเ6 ปนC ยาแกไ6 อ

ปงvu หลวง
สรรพคุณ
รากนางแย6มปYาใช6ต6มเปCนยาแกไ6 ข6
ช.วยรกั ษาลำไสอ6 ักเสบ ใช6เปนC ยาช.วย
ขบั ปสv สาวะ แก6ไตพิการ ใชร6 ากตม6 กบั
น้ำดื่มหรอื ใช6ฝนกับนำ้ กนิ เปนC ยา
บำรุงน้ำนมของสตรี

47

สรุปภาพรวมบริบทท่วั ไปของชมุ ชน
ชุมชนบ<านก>ายน<อย ตำบลเมืองก>าย อำเภอแม6แตง จังหวัดเชียงใหม6 หมู6บ<านก>ายน<อย ตั้งขึ้นมา
ประมาณ 300 กว6าป]มาแล<ว กลุ6มคนที่เข<ามาบุกเบิกได<แก6กลุ6มชาติพันธุTขมุ โดยมาเป`นคนงานในการทำ
ปaาไม<และปลูกสร<างสวนเมียง เดิมเป`นหมู6บ<านเล็ก ๆ ตั้งอยู6กับการปกครองของตำบลสบเปdง หม6ูที่ 11
ต6อมาได<แยกตำบลเมืองกา> ย เม่ือป] พ.ศ. 2498 มีแมน6 ้ำไหลผ6านหมบู6 <าน จงึ ตั้งช่ือวา6 บ<านกา> ยนอ< ย
บ<านก>ายน<อยมีอาชีพหลักคือ การเก็บใบเมี่ยงส6งออกขายและการทำใบชาเป`นชุมชนสวนเมี่ยง
มอี าชพี เสริมคอื กาแฟ ลน้ิ จี่ เลี้ยงสตั วT และรบั จา< งภายในพ้นื ท่ี เป`นต<น
ปYญหาที่พบ แหล6งน้ำไม6เพียงพอต6อการใช< ปEญหาความเสื่อมโทรมของดินปEญหาการชะล<าง
พังทลายของดิน ทำให<หน<าดินที่มีความอุดมสมบูรณTสูญเสียไปทำให<ผลผลิตลดลงเรื่อย ๆ และปEญหา
หมอกควนั
วธิ แี กแ4 ก4ปญY หา
ชุมชนบ<านก>ายประกอบอาชีพหลักเป`นเกษตรกรเป`นหลัก จึงมีการส6งเสริมเรื่องการปรับปรุง
คุณภาพดินเพื่อปEญหาความเสื่อมโทรมของดินปEญหาการชะล<างพังทลายของดิน และ การลดหมอก
ควัน ไดม< กี ารจัดกิจกรรมการมสี ว6 นรว6 มของชุมชนในการทำแนวกนั ไฟรอบปาa ชุมชนอย6างต6อเนื่อง

48