BAB 7

7.1 Perdagangan
antarabangsa

1

7. EKONOMI ANTARABANGSA

7.1 Perdagangan antarabangsa
7.2 Imbangan pembayaran
7.3 Kadar pertukaran asing

2

Hasil Pembelajaran

7.1 Perdagangan antarabangsa

7.1.1 Menerangkan konsep perdagangan antarabangsa
7.1.2 Menerangkan konsep Faedah Berbanding
7.1.3 Menerangkan definisi dan rumus kadar syarat

perdagangan
7.1.4 Menerangkan dasar perlindungan

3

Hasil Pembelajaran

7.1 Perdagangan antarabangsa

7.1.1 Menerangkan konsep perdagangan
antarabangsa

a. Mentakrifkan perdagangan antarabangsa
b. Menerangkan sebab wujudnya

perdagangan antarabangsa
c. Menerangkan faedah perdagangan

antarabangsa

4

a. Mentakrifkan perdagangan antarabangsa

Perdagangan antarabangsa
 Kegiatan urusniaga yang melibatkan eksport

dan import barang dan perkhidmatan antara
sesebuah negara dengan negara yang lain.

5

b. Sebab wujud perdagangan antarabangsa

i. Perbezaan anugerah faktor
 Negara memiliki sumber semula jadi

berbeza.
 Jenis barang yang dihasilkan setiap

negara berbeza.
 PAB membolehkan negara menikmati

barang yang tidak dapat dihasilkan

6

B. Sebab wujud perdagangan antarabangsa

ii. Perbezaan tingkat teknologi
 Negara maju mempunyai teknologi untuk

menghasilkan barangan yang tidak dapat
dikeluarkan oleh negara sedang membangun.
 Contoh : negara sedang membangun tidak dapat
menghasilkan kapal terbang Boeing yang
dikeluarkan oleh Amerika Syarikat.

7

B. Sebab wujud perdagangan antarabangsa

iii. Perbezaan kemahiran buruh
 Perbezaan kemahiran tenaga buruh

mempengaruhi corak kegiatan ekonomi dan
jenis barang yang dihasilkan.
 Contoh : Pekerja Jepun mahir dalam
pengeluaran barang perkilangan, pekerja di
Argentina mahir dalam pengeluaran hasil
pertanian.

8

B. Sebab wujud perdagangan antarabangsa

iv. Perbezaan iklim
 Iklim berlainan menyebabkan perbezaan

corak dan jenis kegiatan ekonomi yang
dijalankan.
 Contoh: iklim panas dan lembap di Malaysia
sesuai untuk tanaman kelapa sawit,
manakala negara beriklim Mediteranean
sesuai untuk tanaman buah-buahan sitrus.

9

C. Faedah perdagangan antarabangsa

i. Mendapat barang dari negara lain
 Memungkinkan negara mengeksport

barangan yang dihasilkan dan mengimport
barangan yang tidak mampu dikeluarkan.
 Setiap negara dapat menikmati lebih banyak
pilihan

10

C. Faedah perdagangan antarabangsa

ii. Mempelbagaikan barangan dan meluaskan
pasaran

 PAB mempelbagaikan barangan yang dapat
digunakan.

 Pasaran yang luas membolehkan kapasiti
pengeluaran digunakan secara optimum.

 Pasaran yang luas menggalakkan pengeluaran
secara besar-besaran dan menikmati pelbagai
faedah ekonomi bidangan.

11

C. Faedah perdagangan antarabangsa

iii Kebaikan pengkhususan
 PAB menggalakkan pengkhususan dalam

pengeluaran barangan yang dapat
dihasilkan dengan cekap oleh setiap
negara.
 Setiap negara menggunakan faktor-faktor
pengeluaran yang dimiliki dengan cekap
dan menurunkan kos pengeluaran sesuatu
barang.

12

C. Faedah perdagangan antarabangsa

iv. Perpindahan teknologi
 PAB menggalakkan perpindahan teknologi
 Negara yang kekurangan teknologi dapat

mengimport pelbagai jenis mesin atau
peralatan yang moden untuk meningkatkan
teknik pengeluaran, menaikkan daya
pengeluaran dan menambah output.

13

7.1 Perdagangan antarabangsa

7.1.3 Menerangkan Teori faedah berbanding
a. Andaian
b. Penentuan Faedah Berbanding

14

7.1.3 Menerangkan konsep Faedah Berbanding

 Maksud faedah berbanding

 Faedah yang diperolehi sebuah negara kerana
mempunyai harga relatif atau kos lepas yang lebih
rendah berbanding dengan negara lain.

Negara Barang X Barang Y Kos lepas Kos lepas
1X 1Y

A 10 5 0.5Y 2.0Y

B 15 30 2.0Y 0.5X

 Fedah berbanding hasil X : Negara A
 Faedah berbanding hasil Y: Negara B

15

Andaian Teori Faedah Berbanding

Andaikan :
i. Dua negara sahaja yang berdagang.
ii. Terdapat dua jenis barang sahaja.
iii. Guna tenaga penuh tercapai .
iv. Tiada sekatan dan kos pengangkutan antara

dua negara yang berdagang.

16

i. Sebelum perdagangan /semasa autarki

Sebelum pengkhususan

Negara Barang X Barang Y

A 10 5

B 15 30

 B mempunyai faedah mutlak dalam pengeluaran X
dan Y

17

ii. Mengira kos lepas/ harga relatif

Sebelum pengkhususan

Negara Barang X Barang Y Kos lepas Kos lepas
1X 1Y

A 10 5 0.5Y 2.0X

B 15 30 2.0Y 0.5X

 A mempunyai faedah berbanding dalam pengeluaran
X kerana kos lepas 1X lebih rendah (1X : 0.5Y).

 B mempunyai faedah berbanding dalam pengeluaran
barang Y dengan kos lepas 1Y : 0.5X.

18

iii. Selepas pengkhususan

Selepas pengkhususan

Negara Barang X Barang Y
A ( unit) (unit)
20 0

B0 60
60
Jumlah 20

Dengan menggunakan semua input, negara A
menghasilkan 20 unit X , negara B dapat
menghasilkan 60 unit Y

19

iv. Menentukan julat kadar pertukaran

• Julat kadar pertukaran yang menguntungkan :
0.5Y< 1X < 2Y

• Andaikan kadar pertukaran ialah
: 1 unit X = 1 unit Y

 Jika negara A mengeksport 10 unit X ke negara B,
negara B memperoleh 10 unit Y.

 Negara B perlu mengeksport 60 unit X ke B .

20

v. Selepas perdagangan antarabangsa

Selepas pengkhususan & perdagangan

Negara Barang X Barang Y (unit)

( unit)

A 10 10

B 10 50

Jumlah 20 60

• Perbandingan sebelum dan selepas PAB :

 Negara A : jumlah barang X sama, jumlah Y tambah 5
unit

 Negara B : jumlah barang Y tambah 20 unit, X kurang
5 unit.

21

Faedah selepas PAB

 Harga relatif antara X dan Y di negara B : 1Y = 0.5X
 Nilai 20 unit Y dalam sebutan barang X = 10 unit X
 Negara B : walaupun jumlah barang X berkurang 5

unit , tambahan 20 unit Y di negara B bersamaan
dengan tambahan 10 unit X. Maka negara B masih
mendapat keuntungan daripada perdagangan.

22

Teori Faedah Berbanding Pendekatan Rajah

Barang Y Negara A

20 B’ 1. KKP asal : AB( 20X , 10Y)

10 B 2. Negara A keluar barang X sahaja
3. Negara A guna 10X, 5Y
5 4. Dengan kadar 1X : 1Y, 20X = 20Y
5. KKP selepas PAB : AB’ (20X, 20Y)
6. Katakan Negara A guna 10X dan eksport 10X
7. Eksport 10X dapat ditukar dengan 10Y
8. Negara A kini berada di KKP yang
lebih jauh dari asalan

A Barang X
10 20

23

Teori FaedahBerbanding Pendekatan Rajah

Barang Y Negara B

1. KKP asal : CD ( 30X , 60Y)

2. Negara B keluar barang Y sahaja

60 C 3. Negara B guna 15X, 30 Y
50 4. Dengan kadar 1X : 1Y, 60Y = 60X
5. KKP selepas PAB : CD’ (60X, 60Y)

6. Negara B guna 50Y dan eksport 10 Y

30 7. Eksport 10Y dapat ditukar dengan 10X

8. Negara B kini berada di KKP yang

lebih jauh dari asalan

10 15 D D’
30 60 Barang X

24

7.1.4 Definisi dan rumus kadar syarat perdagangan
nominal

A. Definisi

- Ukuran berapa banyak nilai barang eksport
yang diperlukan untuk ditukarkan dengan
sejumlah nilai barang import .

- Kadar itu ditentukan oleh nisbah antara jumlah
nilai barang eksport dengan jumlah nilai barang
import sesebuah negara.

25

Kadar syarat perdagangan nominal

 Secara rumus .
 Kadar syarat perdagangan (KSP) nominal
 = Nilai Eksport x 100

Nilai Import

26

7.1.4 Definisi dan rumus kadar syarat perdagangan

Tahun Px Py KSP

2000 100 100 100

2001 120 80 150

2002 90 120 75

 2001 : KSP menguntungkan kerana KSP >100 .
Dengan sejumlah eksport yang sama , negara itu
dapat mengimport lebih banyak barang.

 2002 : KSP merugikan kerana KSP <100. Lebih
banyak barang perlu dieksport untuk mendapat
sejumlah import yang sama.

 Perhatian = (tukar contoh yang menggunakan nilai
eksport dan nilai import)

27

7.1.5 Menerang dasar perlindungan

a. takrif dasar perlindungan
b. sebab mengamalkan dasar perlindungan
c. jenis sekatan perdagangan
d. Kesan negatif dasar perlindungan

28

a. Takrif dasar perlindungan

• Dasar untuk menyekat atau mengurangkan
jumlah import dan menggalakkan eksport
untuk melindungi industri tempatan

29

b. Sebab sekatan perdagangan

i. Melindung industri strategik
 Kerajaan melindungi industri yang strategik

seperti industri makanan dan industri batik.
 Untuk industri makanan , negara tidak perlu

bergantung kepada negara lain.
 Untuk menjamin industri batik negara

berterusan.

30

B. Sebab sekatan perdagangan

ii. Melindungi industri muda.
 Ciri industri muda : ciri kos pengeluaran yang

tinggi, pengeluarannya belum menikmati faedah
ekonomi bidangan, harga keluaran yang tinggi,
kualiti barang tidak setanding dengan barangan
import.
 Sekatan perdagangan memberi ruang dan masa
kepada industri muda untuk berkembang
meluaskan pasarannya dan menguasai
kemahiran pengeluaran.

31

B. Sebab sekatan perdagangan

iii. Membaiki imbangan pembayaran.
 Defisit imbangan pembayaran yang berterusan

menjejaskan kestabilan mata wang negara.
 Negara perlu mengurangkan import dengan

mengadakan pelbagai sekatan.
 Penambahan dalam eksport dan pengurangan

dalam import akan menyebabkan imbangan
pembayaran bertambah kukuh.

32

B. Sebab sekatan perdagangan

iv. Mencegah lambakan
 Lambakan : pengeluar mengeksport

keluarannya pada harga yang lebih rendah
daripada harga normal yang dikenakan di
pasaran domestik negara asalnya.
 Untuk melindungi industri tempatan dan
peluang pekerjaan tenaga buruh tempatan,
kerajaan perlu mengadakan sekatan untuk
menentang dasar lambakan.

33

B. Sebab sekatan perdagangan

v. Mengurangkan pergantungan kepada negara
asing.

 Negara yang terlalu bergantung kepada PAB
terdedah kepada risiko ekonomi dan politik
yang tinggi.

 Negara mempelbagaikan ekonomi dan
membangunkan industri penggantian import
untuk mengurangkan pergantungan kepada
negara asing.

34

C. Jenis sekatan perdagangan

i. Tarif
 sekatan perdagangan dalam bentuk cukai yang

dikenakan atas barang import.
a) Tarif ad-valorem : Cukai dikenakan berdasarkan

harga barang yang diimport.
b) Tarif spesifik : Cukai yang dikenakan berdasarkan

kuantiti barangan diimport.

35

Kesan Tarif : sebelum PAB

Harga SD  Dd dan Sd : keluk permintaan
dan penawaran bagi barang X
Dd
sebelum perdagangan
P1
antarabangsa.
A  Keseimbangan tercapai pada

titik A dengan harga barang X

setinggi P1 dan output OQ3.

Q3 Kuantiti

36

Selepas PAB tanpa tarif .

Harga  Keluk Sd beralih ke Sd+i : PAB

Dd SD menambahkan jumlah
penawaran barang X

 Keseimbangan baru : titik G

A Tingkat harga : P3
P1 Penggunaan X : OQ5.
 PAB menyebabkan :

P3 G SD + I P menurun : P1 ke P3.
Keluaran tempatan

berkurang : OQ3 ke OQ1.

Q1 Q3 Q5  Jumlah X diimport : Q1Q5

Kuantiti

37

Selepas PAB dengan tarif P2P3 .

Harga  Keluk Sd+i beralih ke St .

Dd SD  Harga meningkat ke P2
 Jumlah penggunaan X
berkurang ke Q4

A

P1

P2 B C ST

P3 D E F G SD + I

Q1 Q2 Q3 Q4 Q5 Kuantiti

38

Kesan tarif terhadap penggunaan tempatan
 Sebelum tarif :
Harga S D Penggunaan X = Q5

Dd

 Selepas tarif :

 Jumlah penggunaan X
A berkurang ke Q4

P1

P2 B C SK

P3 D E F G SD + I

Q1 Q2 Q3 Q4 Q5 Kuantiti

39

Kesan tarif terhadap keluaran tempatan
 Sebelum tarif :
Harga S D Kuantiti dikeluarkan = Q1

Dd

 Selepas tarif :
Kuantiti dikeluarkan =Q2

A
Keluaran temapatan naik
P1 B C SK Q1Q2
P2

P3 D E F G SD + I

Q1 Q2 Q3 Q4 Q5 Kuantiti

40

Kesan tarif terhadap jumlah import
 Sebelum tarif :
Harga S D Kuantiti diimport = Q1Q5

Dd

 Selepas tarif :
Kuantiti dikeluarkan Q2Q4

A

P1

P2 B C SK

P3 D E F G SD + I

Q1 Q2 Q3 Q4 Q5 Kuantiti

41

Selepas PAB dengan tarif P2P3 .

Harga  Hasil tarif = P2P3 x Q2Q4, (luas
kawasan BCFE)
Dd
S D  Imbangan pembayaran
bertambah baik kerana
perbelanjaan import telah
jatuh.

A
P1

P2 B C ST

P3 D E F G SD + I

Q1 Q2 Q3 Q4 Q5 Kuantiti

42

ii. Bukan Tarif
Kuota

 Kuota: mengehadkan kuantiti maksimum
barang yang dapat diimport .

 Contoh: kerajaan menghadkan kemasukan
kain batik Indonesia, besi dan keluli dari
China dan beras dari Thailand.

43

Bukan tarif
- Embargo

 Dasar menyekat kemasukan sepenuhnya
terhadap barang import tertentu atau terhadap
import dari negara tertentu .

 Sekatan ekonomi terhadap negara yang
bermusuhan atau tidak mempunyai hubungan
diplomatik.

 Mematuhi resolusi PBB mengenakan embargo
terhadap negara yang telah melanggar piagam
PBB.

 Contoh: mengenakan sekatan ke atas barang
keluaran Israel.

44

Bukan Tarif
Kawalan pertukaran asing

 Kerajaan melalui bank pusat mengawal
pertukaran asing untuk mempengaruhi tingkat
perbelanjaan terhadap import .

 Contoh : bank pusat menghadkan penjualan
Paun Sterling kepada para pengimport.
Kekurangan Paun Sterling menghadkan
keupayaan pengimport untuk mengimport
barang dari United Kingdom.

45

 Kerajaan juga boleh menjual mata wang asing pada
kadar yang lebih tinggi daripada kadar pertukaran
rasmi yang ditetapkan.

 Tindakan sedemikian, mengurangkan pembelian
barang import kerana harga barang import telah
meningkat

46

Bukan tarif
- Subsidi eksport

 Sokongan kerajaan kepada pengeksport seperti
pinjaman, bayaran subsidi terus dan insentif
cukai, bertujuan untuk meningkatkan daya
saing eksport.

 Menjadikan barangan eksport lebih kompetitif
dan menggalakkan eksport serta menyekat
persaingan eksport negara asing di pasaran
antarabangsa.

 Contoh: subsidi eksport kepada industri kecil
dan sederhana (IKS).

47

d. Kesan negatif dasar perlindungan

i. ketakcekapan dalam jangka panjang
• dasar perlindungan menggalakkan pembangunan

industri yang negara tidak mempunyai faedah
mutlak / berbanding
• Sumber ekonomi digunankan mengeluar barang
dengan kos tinggi.

48

D. Kesan negatif dasar perlindungan

ii. Meningkatkan kos barangan
• Cukai import menaikkan harga barang
• Mengurangkan jumlah barang yang dapat dinikmati

pengguna
• Mengalihkan penggunaan kepada barang tempatan

yang kurang berkualiti

49

D. Kesan negatif dasar perlindungan

iii. Mengurangkan daya saing di peringkat
antarabangsa

• Menjadikan industri tempatan kurang daya saing
• Firma yang dilindungi mengharapkan dasar itu

berterusan tanpa meningkatkan kecekapan

50