Analisis Cerpen Tugasan 2 BMMB1114
TUGASAN 2 : LAPORAN ANALISIS CCEERRPPEENN LLEEGGAASSII TTAAPPAAII UUBBII NAMA : NUR ILLYA HUSNA BINTI NGADIMON UNIT : BAHASA MELAYU 2 KARYA GHAZALI LATIF YANG DIPETIK ANTOLOGI BINTANG HATI TINGKATAN 3: CERPEN LEGASI TAPAI UBI
ISI KANDUNGAN 1.0 Sinopsis 2.0 Pembentukan Suku Kata 2.1 Suku Kata Tertutup 2.2 Suku Kata Terbuka 3.0 Pembentukan Kata Dasar 4.0 Pengimbuhan 4.1 Imbuhan Awalan 4.2 Imbuhan Akhiran 4.3 Imbuhan Apitan 4.4 Imbuhan Sisipan 5.0 Penggandaan 5.1 Penggandaan Penuh 5.2 Penggandaan Separa 5.3 Penggandaan Berentak 6.0 Kata Ganti Nama 6.1 Kata Ganti Nama Diri 6.2 Kata Nama Tunjuk 6.3 Kata Ganti Nama Tanya 6.4 Kata Ganti Nama Tak Tentu 7.0 Kata Sandang 8.0 Partikel 9.0 Angka 10 Kata Bilangan 11.0 Pola Keselarasan Huruf Vokal 12.0 Kekecualian Keseluruhan Huruf Vokal
1.0 Sinopsis Cerpen Kisah kehidupan seorang pemuda yang digelar sebagai Parjo Tapai. Gelarannya itu kerana bapanya, Wak Salikon dan emaknya mengusahakan perniagaan tapai ubi. Walaupun kurang menggemari gelaran itu, Parjo tetap menjalankan tugasnya sebagai anak dalam menolong emak dan bapanya dalam proses membuat tapai ubi. Berkat hasil perniagaan tapai ubi itulah yang membiayai Parjo dan adik-beradiknya mejejakkan kaki ke menara gading.Parjo akhirnya berjaya ditetima masuk ke fakulti perubatan. Di situlah bermulanya Projek Tapai Ubi yang dicetuskan oleh Profesor Haidar. Kajian demi kajian telah dilakukan untuk mencari penawar kepada penyakit kanser yang merupakan penyakit yang sangat berbahaya kepada manusia. Antara kanser yang popular ialah kanser payudara kerana penyebab utama kematian akibat kanser dalam kalangan wanita di Malaysia adalah disebabkan kanser payudara. Hasil kajian Parjo menemukan tapai ubi menghasilkan sejenis bakteria yang sangat bermanfaat kepada manusia. Biotekriosin UL4 yang ditemukan berkemungkinan dapat merencatkan pertumbuhan penyakit kanser. Kajian ini mendapat pengiktirafan. Parjo berjata menamatkan pengajian kedoktoran dengan jayanya. Hasil kajian yang dilaksanakan dibawa ke peringkat antarabangsa. Bapanya terkejut apabila diberitahu tentang tapai ubi mampu dijadikan ubat pencegah kanser. Namun begitu, berita tentang tapai ubi itu menggembikan emak dan bapanya yang menjangkakan tapai ubi mereka akan terkenal selepas itu. Parjo sangat berbangga dengan bapa dan emaknya serta berharap perusahaan tapai ubi ini dapat diteruskan. Tapai ubi menjadi terkenal dan perusahaan Wak Salikon terus berkembang dengan majunya. Parjo sangat berbangga kerana hidup dengan legasi tapai ubi dan meneruskan kajiannya tentang potensi tapai ubi sebagai pencegah alternatif kepada pelbagai penyakit terutamanya kanser.
2.0 Pembentukan Suku Kata 2.1 Suku Kata Terbuka suku kata terbuka suku kata tertutup Menurut Daniel Jones suku kata ditakrifkan sebagai satu deretan bunyi yang mengandungi satu puncak kelantangan. Suku kata juga adalah satu ujaran terkecil dari sebuah kata. Sekurang-kurangya satu suku kata terdiri daripada satu vokal dan satu konsonan. Suku kata terbahagi kepada dua iaitu : Suka kata terbuka merupakan suku kata yang diakhiri dengan huruf vokal. Terdapat lima huruf vokal iaitu a, e, i, o, dan u.. Kebiasaaanya, suku kata terbuka mengandungi jumlah abjad yang genap. Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan terdapat beberapa contoh suku kata terbuka yang telah diperoleh.
Contoh Suku Kata Terbuka Vokal "a" Vokal "e" Vokal "i" Vokal "O" Vokal "u" para (ms34, p11,b2) punca (ms4,p11,b6) menara (ms34,p13,b3) ketika (ms34,p14,b1) sama (ms35,p18,b3) fakulti (ms34, p13,b4) legasi (ms35,p19,b1) tinggi (ms35,p19,b5) rasmi (ms37,p28,b7) pagi (ms35,p17,b4) risiko (ms39, p34,b5) kalau (ms35,p20,b6) tisu (ms37,p29,b6) maju (ms37,p27,b5) dahulu (ms34,p11,b2) individu (ms36,p23,b7) tiada dalam petikan Rajah 1 : Contoh perkataan suku kata terbuka yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
badan (ms36, p23, b40) kadar (ms36, p24, b1) besar (ms35, p17, b2) kagum (ms35, p17 ,b9) ruang (ms35, p19,b6) kecil (ms34, p16, b4) projek (ms35, p17, b1) minat (ms36, p22, b6) cukup (ms35, p22, b4) bahan (ms35, p20 ,b4) CONTOH 2.2 Suku Kata Tertutup Rajah 2 : Contoh perkataan suku kata tertutup yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi. Suka kata terbuka merupakan suku kata yang diakhiri dengan huruf konsonan. Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan terdapat beberapa contoh perkataan suku kata tertutup yang telah diperoleh.
3.0 Pembentukan Kata Dasar CONTOH yakin (ms35,p18,b4) minat (ms36,p22,b6) besar (ms36,p22,b7) bedah (ms37,p29,b5) jauh (ms38,p32,b2) rapat (ms38,p32,b6) benar (ms38,p33,b3) penting (ms38,p33,b6) Rajah 3 : Antara contoh perkataan kata dasar yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi. Kata dasar merupakan perkataan yang tidak menerima sebarang imbuhan, tidak mengalami proses penggandaan dan perangkaian. Kata dasar dalam bidang linguistik ialah sebahagian perkataan. Berdasarkan analisis cerpen Legasi Tapai Ubi, terdapat beberapa contoh kata dasar yang digunakan dalam cerpen tersebut.
4.0 Pengimbuhan DEFINISI 4.1 Imbuhan awalan 4.2 Imbuhan Akhiran 4.4 Imbuhan Apitan 4.4 Sisipan Akhiran dalam bahasa Melayu hanya dapat wujud dalam kata nama dan kata kerja terbitan sahaja. Awalan dapat wujud dalam kata nama terbitan , kata kerja terbitan dan kata adjektif terbitan. Apitan wujud dalam kata nama terbitan , kata kerja terbitan dan kata adjektif terbitan. Sisipan merupakan salah satu imbuhan yang mengalami proses menyisip imbuhan dalam kata dasar. Imbuhan sisipan yang terdapat dalam bahasa Melayu terdiri daripada -el-, -er-, -em-, dan -in-. Proses pengimbuhan ialah proses merangkaikan imbuhan kepada kada dasar untuk menerbitkan perkataan yang berlainan makna serta fungsi nahunya. Dalam bahasa Melayu, imbuhan terdiri daripada morfem terikat yang dirangkaikan kepada kata dasar. Imbuhan tergolong dala empat jenis, iaitu awalan, akhiran, apitan dan sisipan. Rajah 4: Maksud bagi setiap bentuk pengimbuhan
4.1 Imbuhan Awalan CONTOH IMBUHAN AWALAN Namun begitu , terdapat beberapa imbuhan awalan yang tidak di jumpai dalam petikan cerpen yang dianalisis iaitu bagi imbuhan awalan kata nama ialah imbuhan Pe-, Pem- ,Penge-,Pel-,Per-,Ke-,Juru-,Maha-,Tata-,Pra-,Sub-,Supra,Eka dan Dwi. Seterusnya, bagi imbuhan awalan kata kerja ialah Menge-,Memper-,Be-,Bel-dan Diper- serta bagi imbuhan awalan kata adjektif ialah Te-. Kata Nama Pen- -penyakit (ms36, p22, b4) -penemuan (ms 40, p40, b4) -penawar (ms 40, p45,b5) Peng- -penghidap (ms36 , p24 ,b8) -pengawet (ms39 p38 b2) -pengusaha (ms41 p48 b9) Pe- -pelanggan (ms40, P44, b6) Kata Kerja Me- -merebak ms37 p29 b8 -melihat ms40 p46 b6 -melangkah ms41 p47, b7 Mem- -membantu(ms32,p3,b7) -membuat (ms32,p6,b3) -membesar (ms33,p7,b3) Men- -Mencabut (ms34,p4,b3) -Menjerang (ms32,p5,b1) -Menjual (ms35 p20 b9) Meng- -menghantar (ms31,p2,b4) -menghalang (ms40, p40,b3) -menganalisis (ms39 p40 b1) Ber -berniaga (ms33,p7,b3) -bertindak ms36 p23 b3 -beribadah ms37 p26 b9 Ter -terbahagi ms37 p30 b3 -terawal ms37 p30 b4 Di -dipikul (ms32,p4,b4) Ka -dipotong (ms32,p4,b6) ta Adjektif Ter- -Terkejut ms 35 p17 b2 -Teringat ms35 p17 b4 -Terlopong m35 p20 b7 Rajah 5 : Antara contoh perkataan imbuhan awalan yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
4.2 Imbuhan Akhiran CONTOH IMBUHAN AKHIRAN Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan terdapat beberapa contoh imbuhan yang diperoleh. Namun begitu , terdapat imbuhan akhiran yang tidak digunakan dalam petikan tersebut iaitu imbuhan akhiran kata nama -wan, -man,-wati,-isme,-in,-at dan -ah. Kata Nama -an -Hubungan (ms 35 p18 b1) -Serangan (ms35 p18 b2) -Kajian (ms35 p18 b3) -Lebihan (ms36 p24 b2) Kata Kerja -kan Manfaatkan (ms35 p19 b3) -i Mulai (ms35 p19 b1) Rajah 6 : Antara contoh perkataan imbuhan akhiran yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
4.3 Imbuhan Apitan CONTOH IMBUHAN APITAN Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan terdapat beberapa contoh imbuhan apitan yang digunakan dalam cerpen tersebut. Namun begitu ,terdapat beberapa imbuhan apitan yang tidak digunakan dalam cerpen tersebut iaitu penge..an, pe..an,pel..an, ber...kan, diper...i, memper..kan, memper...i dan ke...an. Kata Nama Kata Kerja Pe…an -Penemuan (ms35 p18 b3) -Penapaian (ms35 p20 b3) Pem..an -pembuatan (ms34,p14,b2) -pembahagian (ms36 p23 b6) Pen…an -pencegahan (ms35 p20 b3) -peningkatan (ms37 p28 b5) Per…an -Perubatan (ms35 p18 b1) Ke..an -keaslian (ms33,p9,b4) -ketumbuhan (ms36 p24 b3) Me…kan -melakukan (ms32,p4,b7) -meletakkan (ms34, p11,b2) Men…kan -meneruskan (ms32,p6,b1) -menjalankan (ms35 p20 b1) Mem…kan -membangkitkan (ms34,p16,b2) -membuktikan (ms35 p18 b1) Meng…kan -menggunakan (ms33,p9,b3) -menghasilkan (ms 35,p20,b2) Ber…an -berdekatan (ms34,p11,b2) -berhampiran (ms36 p25 b5) Di…kan -disogokkan (ms31,p1,b3) -diberikan(ms32,p3,b5) Rajah 7: Antara contoh perkataan imbuhan apitan yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
4.4 Imbuhan Sisipan CONTOH IMBUHAN SISIPAN Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan hanya satu contoh imbihan sisipan yang dijumpai dalam cerpen Legasi Tapai Ubi iaitu imbuhan sisipan kata nama iaitu -el-. Namun begitu, imbuhan sisipan lain seperti imbuhan sisipan kata nama -er- , imbuhan kata adjektif -el-, -er-,-em- dan -in- serta imbuhan sisipan kata kerja -el-. -elKata Nama -Lelaki (ms35, p21,b5) Rajah 8 : Antara contoh perkataan imbuhan sisipan yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
5.0 Penggandaan 5.1 Penggandaan Penuh Penggandaan penuh merupakan menggandakan keseluruhan kata dasar sama ada kata dasar berimbuhan atau tanpa imbuhan. Proses penggandaan ialah melalui kata dasar yang digandakan diulang sebutannya) penggandaan penuh, penggandaan separa, penggandaan berentak membawa aspek makna yang tertentu. Proses penggandakan separa ialah sebahagian daripada kata dasar kata dasar boleh terdiri daripada kata tunggal/kata terbitan. Terdapat dua jenis penggandaan separa iaitu penggandaan suku kata yang pertama pada kata dasar seperti daun-dedaun dan penggandaan kata dasar berimbuhan hanya menggandakan kata dasar utama dan tidak melibatkan imbuhan sekali seperti bertolak-tolak. 5.2 Penggandaan Separa 5.3 Penggandaan Berentak Proses penggandaan berentak ialah proses menggandakan kata dasar mengikut rentak bunyi kata dasar dalam penggandaan ditambah dengan perkataan yang lain bunyinya.
CONTOH Penggandaan Separa Penggandaan Penuh Penggandaan Berentak bahan-bahan (ms35,p22,b3) laman-laman (ms36,p22,b4) ciri-ciri (ms37,p29,b4) lebih-lebih (ms39,p38,b4) rakan-rakan (ms40,p45,b8) mana-mana(ms42,p50,b7) hotel-hotel(ms42,p50,b9) warung-warung (ms34,p12,b1) mudah-mudahan (ms42,p49,b1) berbagai-bagai (ms42,p53,b3) berpuluh-puluh (ms41,p47,b14) Tetulang (ms38,p32,b5) turun-temurun (ms40,p45,b4) Contoh ayat : Tidak pernah terlintas dalam fikiran tuanya bahawa makanan tradisi turun-temurun itu dapat dijadikan ubat atau penawar penyakit , lebihlebih lagi penyakit berbahaya seperti kanser. Rajah 9 : Contoh perkataan-perkataan penggandaan yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
6.0 Kata Ganti Nama Kata Ganti Nama Diri Pertama Kata Ganti Nama Diri Kedua Kata Ganti Nama Diri Ketiga Mereka (ms34, p16, b6) Mereka tidak tahu latar belakang aku. Contoh Ayat : Aku (ms32,p4,b1) Kami dan saya (ms41, P48,b2) Ironinya, aku tidak pernah melihat bapa dan ibu jemu dengan dunia tapai mereka Emak dan bapa saya ialah pengusaha tapai ubi yang terkenal di kampung kami. Contoh Ayat : Kamu (ms33, p47, b9) "Ya, mak tahu. Kamu dah cakap dulu. " Contoh Ayat : 6.1 Kata Ganti Nama Diri Rajah 10 : Contoh perkataan kata ganti nama diri yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi. Kata Ganti Nama ialah kata yang dapat menggantikan sesuatu kata nama, sama ada nama khas atau kata nama am. Dengan kata lain, kata ganti nama merujuk kepadasesuatu nama yang dimaksudkan atau yang ditunjukkannya.Kata ganti nama dapat digolongkan kepada tiga, iaitu kataganti nama tunjuk, kata ganti nama diri, dan kata ganti nama tak tentu.
6.0 Kata Ganti Nama Kata Ganti Nama Tunjuk itu (ms 31, p1 ,b5) Ini (ms33, p6, b5) Itu bapa aku ! Namun selama ini, orang tidak pernah merungut tentang tapi Contoh Ayat : , 6.2. Kata Ganti Nama Tunjuk 6.2. Kata Ganti Nama Tanya apa (ms34,p16,b1) Projek apa, Prof ? Contoh Ayat : , Kata ganti nama tunjuk ini memainkan peranan bagi mengarah kepada sesuatu perkara, benda tempat. Kata ganti nama tanya pula memainkan peranan bagi merujuk kepada benda atau dalam bentuk tanya. Rajah 11 : Contoh perkataan Kata Ganti Nama Tunjuk dan Tanya yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
6.0 Kata Ganti Nama 6.3. Kata Ganti Nama Tak Tentu Kata ganti nama tak tentu pula memainkan peranan bagi merujuk kepada sesuatu, seseorang sesuatu yang tidak tentu. mana-mana (ms32,p6,b6) Juallah di mana-mana tetap habis. Contoh ayat : Rajah 12 : Contoh perkataan Kata Ganti Nama Tak Tentu yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
7.0 Kata Sandang DEFINISI JENIS KATA SANDANG Kata sandang ialah kata yang berfungsi untuk menentukan makna dalam sesuatu ayat. Kata sandang tidak mempunyai sebarang makna serta tidak dapat berdiri dengan sendiri. Antara contoh kata sandang yang sering digunakan dalam penulisan karya ialah si,sang dan Yang-. Bagi kata sandang Si kebiasaanya digunakan untuk memberikan maksud panggilan nama seekor haiwan manakala Yang- pula dipakai untuk menggantikan nama Tuhan atau seseorang yang dimuliakan. Namun , berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan, didapati tiada penggunaan kata sandang dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
8.0 Partikel -kah -pun -lah Apatah lagi apabila setiap hari aku terpaksa menjinjit karung tapai ke kantin sekolah. (ms31,p3,b3) Contoh Ayat : sebutlah (ms,31,p1,b3) akulah (ms32,p4,b7) juallah (ms32,p6,b6) beginilah (ms36,p25,b8) sehinggalah (ms37,p29,b1) CONTOH -tah Alangkah senangnya hatiku apabila mengetahui tapai ubi menghasilkan sejenis bakteria yang sangat bermanfaat kepada manusia. (ms39,p34,b1) Adakah sudah ditakdirkan bahawa hidupku dengan tapai ubi ini memang suatu hubungan yang akrab? (ms39,p37,b1) Contoh Ayat : Antara bahagian yang menjadi sasaran serangan kanser payudara pada peringkat ini ialah limfa pada leher,paruparu,hepar, ataupun tetulang penghidapnya. (ms38,p32,b5) Hasil kajianku dibawa ke peringkat antarabangsa untuk diperakukan keberkesanannya walaupun pada tahap yang masih awal. (ms40,p44,b2) Contoh Ayat : Rajah 13 : Contoh perkataan bagi partikel yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi. Kata partikel merupakan kata yang memberikan penekanan pada bahagian-bahagian ayat yang tertentu. Antara kata partikel tersebut ialah partikel -lah,-kah dan --tah yang ditulis serangkai dengan kata yang mendahuluinya. Seterusnya kata partikel -pun yang ditulis terpisah daripda kata yang mendahuluinya.
9.0 Angka Angka yang digunakan dalam cerpen adlah untuk menerangkan lambang bilangan atau nombor. Dalam tulisan , angka Arab atau angka Romawi sangat lazim digunakan. Angka juga digunakan untuk menyatakan ukuran panjang ,berat,luas ,isi ,nilai wangdan satuan waktu eserta digunakan untuk menombori karangan dan ayat kitab suci. Terdapat beberapa beberapa contoh penggunaan angka dalam petikan cerpen yang telah dianalisis. Definisi 35 per 100000 (ms37,p28,b9) 1050 346 kes (ms37,p27,b2) 25 juta (ms 37,p28,b10) 372 965 kematian (ms37,p27,b3) 80 peratus (ms36,p24,b7) CONTOH tahun 2000 (ms37,p27,b2) Rajah 14 : Contoh penggunaan angka yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
10.0 Kata Bilangan Kata bilangan ialah sejumlah perkataan yang menjadi penerang jumlah pada frasa nama dan hadir sebelum frasa tersebut. Kata bilangan dapat dibahagikan kepada beberapa jenis mengikut ciri dan maknanya iaitu kata bilangan tentu,tak tentu, pecahan, himpunan dan pisahan. Definisi Rajah 15 : Contoh kata bilangan yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi C O N T O H seinci (ms32,p4,b7) dua sentimeter lima sentimeter (ms38,p31,b2) (ms38,p31,b2) banyak (ms32,p6,b3) seluruh (ms33,p7,b5) berbagai-bagai (ms42,p53,b3) setengah (ms32,p4,b7) 35 per 100000 (ms37,p27,b5) 20 per 100000 (ms37,p27,b5) 95 per 100000 (ms37,p27,b5) segala-galanya (ms35,p22,b2) Andaian awal tentang keberkesanan tapai ubi dalam mencegah penyakit kanser mendesak aku untuk menelusuri segala-galanya tentang penyakit ini. Contoh Ayat : Tentu Tak Tentu Pecahan Himpunan Pisahan setiap(ms31,p3,b3) Apatah lagi apabila setiap hari aku terpaksa menjinjit karung tapai ke kantin sekolah. Contoh Ayat :
11.0 Pola Keselarasan Huruf Vokal keselarasan adalah antara dua huruf vokal pada kata dasar. Kata dasar hendaklah berakhir dengan suku kata tertutup. Bagi kata yang mengandungi lebih daripada dua suku kata,yang terlibat dengan sistem keselarasan vokal hanyalah dua suku kata yang terakhir sahaja. Keselarasan vokal bermaksud kesesuaian dua vokal yang membentuk dua suku kata pada kata dasar seperti pasangan antara huruf vokal pada suku kata praakhir dengan huruf vokal pada suku kata akhir tertutup.alam Sistem Ejaan Rumi Bahasa Melayu,terdapat 18 pola keselarasan huruf vokal Prinsip keselarasan vokal berlaku dengan syarat-syarat yang berikut: Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan terdapat beberapa pola keselarasan huruf vokal yang digunakan dalam cerpen tersebut.
11.0 Pola Keselarasan Huruf Vokal Rajah 16 : Contoh pola keselarasan vokal yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
12.0 Kekecualian Keseluruhan Huruf Vokal Selain daripada 18 keselarasan huruf vokal, terdapat juga kekecualian keselarasan vokal iaitu yang berlaku pada kata asing ,khususnya bahasa di Nusantara dan bahasa Inggeris. Seterusnya, prinsip kekecualian vokal sama dengan prinsip keselarasan huruf vokal. Berdasarkan analisis cerpen yang dilakukan terdapat beberapa penggunaan kekecualian keseluruhan huruf vokal yang telah diperoleh. Namun begitu , terdapat juga beberpa pola vokal yang tidak dijumpai dalam cerpem tersebut iaitu pola vokal a-e taling , a-o, e-pepet-etaling,i-e taling,i-o,u-e taling, e taling, e taling-u e-pepet-epepet,o-u,u-e pepet dan o-e pepet.
12.0 Kekecualian Keseluruhan Huruf Vokal Rajah 17 : Contoh perkataam kekecualian keseluruhan huruf vokal yang terdapat dalam petikan cerpen Legasi Tapai Ubi.
SEKIAN , TERIMA KASIH