Fotosinteza dhe frymëmarrja qelizore
• Në bimë, fotosinteza ndodh në organele të specializuara të quajtura kloroplaste. Gjatë fotosintezës, energjia e dritës nxit shndërrimin e ujit (H2O) dhe dioksidit të karbonit (CO2) në karbohidrate duke përfshirë glukozën (C6H12O6). Glukoza është blloku kryesor ndërtues i trupit të një bime, duke përfshirë drurin, gjethet dhe lulet. Glukoza përdoret gjithashtu si burim i energjisë kimike për të kryer shumë funksione të tjera. Oksigjeni (O2) - që ne thithim - çlirohet si një nënprodukt i këtij procesi. ❖Fotosinteza
❖Frymëmarrja qelizore • Frymëmarrja qelizore ndodh në organele të specializuara të quajtura mitokondri (si dhe në citoplazmë). Gjatë frymëmarrjes qelizore, molekulat e karburantit si karbohidratet zbërthehen duke çliruar energji që ruhet në një molekulë të quajtur adenozinë trifosfat (ATP). ATP përdoret nga qeliza si një burim energjie. Dioksidi i karbonit dhe uji krijohen si nënprodukte gjatë frymëmarrjes qelizore ndërsa oksigjeni dhe karbohidratet konsumohen.
❖ Lidhja mes fotosintezës dhe frymëmarrjes qelizore • Fotosinteza dhe frymëmarrja qelizore janë të lidhura përmes një marrëdhënieje të rëndësishme. Kjo marrëdhënie mundëson që jeta të mbijetojë siç e njohim ne. Produktet e një procesi janë reaktantët e tjetrit.
• Ekuacioni për frymëmarrjen qelizore është e kundërta e drejtpërdrejtë e fotosintezës : • Frymëmarrja qelizore: C 6 H 12 O 6 + 6O 2 → 6CO 2 + 6H 2 O • Fotosinteza: 6CO 2 + 6H 2 O → C 6 H 12 O 6 + 6O 2
Eksperimenti: Vezhgimi i procesit të fotosintezës dhe frymëmarrjes qelizore duke përdorur një tregues të pH tek bimët e ujit •
❖Procedurat e eksperimentit • Hiqni bimët e ujit nga rezervuari dhe shtoni ato në tubat e mbushur me tretësirë të gjelbër BTB. • Mbulojeni çdo tub me një tapë gome duke e tërhequr tapën mbi tub. • Vendosni kutitë që bllokojnë dritën mbi tubat që do të jenë në errësirë gjatë eksperimentit.e • Ndizni llambat LED për të filluar eksperimentin. • Lëreni eksperimentin të vazhdojë për 12 orë.
Detyrë eksperimentale: Eksperimenti:Si të vëzhgoni fotosintezën dhe frymëmarrjen duke përdorur një tregues të pH tek bimët e ujit Realizimi I eksperimentit: https://youtu.be/OwZs90hED0E?start=177 &end=268
Linku ku mund të punoni eksperimentin: • https://www.labxchange.org/library/items/ lb:LabXchange:3a6fe1d5:lx_simulation:1?fulls creen=true
Falemnderit për vëmendje Pyetje