คู่มื่อนักเรียน วิทย์พลังสิบ ป.4 เทอม 1

เล่ม ๑ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ภาคเรียนที่ ๑ ๔ สำหรับนักเรียน โครงการความร่วมมือระหว่าง กิจกรรม รายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ พลังสิบ สถาบันส่งเสริมการสอน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คํานํา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้ดําเนินการพัฒนากิจกรรมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ระดับประถมศกษาึเพื่อให้โรงเรียนในโครงการวิทยาศาสตรพล์ ังสิบ ระดับประถมศกษาึ ใช้เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรม ส่งเสริมประสบการณ์วิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีตามแนวทางของ สสวท. คณะทํางานจึงได้จัดทํา เอกสารกิจกรรมรายวิชาเพมเติ่ิมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชนประถมศ ั้ ึกษาปีที่๔ เล่ม ๑ สําหรับใหผู้้ทมี่ีส่วนเกี่ยวข้องทั้ง วิทยากรแกนนาํครูในโรงเรียนศูนย์ขยายผล ครูในโรงเรียนเครือข่ายได้นํากิจกรรมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ระดับประถมศึกษา ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เอกสารกิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่๔ เล่ม ๑ เล่มนี้ประกอบด้วย กิจกรรม ๖ กิจกรรม โดยใช้เวลาในการจัดกิจกรรม ๒๐ ชั่วโมง ดังนี้ ที่ชื่อกิจกรรม เวลา (ชั่วโมง) ประเภทกิจกรรม ๑. มหัศจรรย์ของแสง ๓ วิทยาศาสตร์ ๒. เรขาคณิตแปลงร่าง ๒ คณิตศาสตร์ ๓. ออกลายมาเลย ๒ คณิตศาสตร์ ๔. การผจญภัยของเจ้าตัวเล็ก ๓ เทคโนโลยี ๕. App ทใชี่่ Style ที่ชอบ ๓ สะเต็ม ๖. แมลงวันจอมปวน่๗ สะเต็ม ในแต่ละกิจกรรมจะประกอบด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้วัสดุอุปกรณ์ในการจัดกจกรรมิสื่อและแหล่งเรียนรู้ วิธีการดําเนินกิจกรรม เกณฑการว์ ัดและประเมินผลสําหรบใช ั ้ในการวางแผนการทํากิจกรรม ใบความรู้และใบกิจกรรม สสวท. หวังว่า เอกสารกิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่๔ เลม่๑ นี้จะเป็น ประโยชน์ต่อผู้ที่เกี่ยวข้องในการนํากิจกรรมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ระดับประถมศึกษา ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สถาบันส่งเสรมการสอนวิ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ

สารบญั หน้า กิจกรรมที่ 1 มหัศจรรยของแสง์ 1 กิจกรรมที่ 2 เรขาคณตแปลงร ิ ่าง 13 กิจกรรมที่ 3 ออกลายมาเลย 23 กิจกรรมที่ 4 การผจญภัยของเจ้าตัวเล็ก 30 กิจกรรมที่ 5 App ที่ใช่ Style ที่ชอบ 42 กิจกรรมที่ 6 แมลงวันจอมป่วน 50 คณะทางานํ 63

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 1 เวลา 3 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ทดลองและเขียนแผนภาพการเคลื่อนที่ของแสงเพื่ออธิบายการสะท้อนของแสงโดยใช้อุปกรณ์ ที่ประดิษฐ์ขึ้น 2. อธิบายปรากฏการณในช ์ ีวตประจ ิ ําวันที่เกี่ยวข้องกับการสะท้อนของแสง วัสดุอุปกรณ์ ที่รายการ จํานวนต่อคน 1 แบบกระดาษกล้องตาเรือ 1 แผ่น 2 กระจกเงาขนาด 4 × 5.5 เซนติเมตร 2 แผ่น 3 เชือก ยาว 60 เซนติเมตร 1 เส้น 4 เทปกาวสองหน้า 1 ม้วน 5 ไม้โปรแทรกเตอร์ 1 อัน ก ิ จกรรมท ี ่ 1 มหศจรรย ั ์ ของแสง

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2 วิธีการดําเนินกิจกรรม 1. ประดิษฐ์กล้องตาเรือ ตามขั้นตอนดังนี้ 1.1 นําแบบกระดาษกล้องตาเรือมาพับตามรอยปรุเพอประกอบเป ื่ ็นกล้องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ตามขั้นตอน ดังรูป 1.2 นํากระจกเงามาติดบนพื้นเอียง 45 องศา ที่หัวและท้ายของลํากล้อง ดังรูป ท้ายลํากล้อง หัวลํากล้อง

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 3 1.3 ร้อยเชือกที่สวนห่ ัวของลํากล้อง เพื่อทําสายห้อยกลอง้สําหรับพกพา ดังรูป ชมวิดีโอสาธิตการประดิษฐ์กล้องตาเรือด้วยตนเอง โดยการสแกน QR Code 2. ใช้กล้องตาเรือสังเกตวัตถุที่อยู่หลังแผ่นพลาสติกลูกฟูกทึบ โดยจัดลํากล้องตั้งขึ้น มองผ่านกระจกเงา ส่วนท้ายของลํากล้อง ปรบแนวการวางตั ัวของลํากล้องเพื่อให้สามารถมองเหนว็ ัตถุได้ชัดเจน แลวบ้ ันทกึ สิ่งที่สังเกตเห็นโดยการวาดรูป ลงในใบกิจกรรมที่ 1.1 การประดิษฐ์กล้องตาเรือ http://ipst.me/12568

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 4 3. นํากล้องตาเรือและฉากออก แล้วบันทึกสิ่งที่สังเกตเห็นโดยการวาดรูปลงในรูป เมื่อนําแผ่นพลาสติก ลูกฟูกทึบในใบกิจกรรมที่ 1.1 4. ร่วมอภิปรายสิ่งที่สังเกตเห็นว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร และเปรียบเทียบสิ่งที่เห็นจากข้อ 2. และ 3. 5. ศึกษาใบความรู้เรื่อง การสะท้อนของแสง ร่วมกันอภิปรายหลักการทํางานและประโยชน์ของ กล้องตาเรือ แล้วตอบคําถามในใบกิจกรรมที่ 1.1 และ 1.2 ข้อควรระวัง/ข้อเสนอแนะ ควรขยายช่องแต่ละช่องของแบบกระดาษกล้องตาเรือก่อนเริ่มประกอบ ควรระมัดระวังกระดาษขาดขณะทําการประกอบกล้องตาเรือ ควรระมัดระวังกระจกบาดมือ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 5 แสง เป็นพลังงานรูปแบบหนึ่ง ช่วยให้มนุษย์สามารถมองเห็นสิ่งต่าง ๆ ที่แสงไปกระทบแล้ว เคลื่อนที่ทางเข้าสู่ตาได้แสงเคลื่อนที่เป็นแนวตรงด้วยความเร็วประมาณ 300,000 กิโลเมตรต่อวินาที แสงมีสมบัติหลายประการ แต่สมบัติที่สําคัญประการหนึ่ง คือ การสะท้อนของแสง การสะท้อนของแสง การสะท้อนของแสง คือ การที่แสงเคลื่อนที่ไปตกกระทบกับวัตถุแล้วสะท้อนไปยังทิศทางอื่น หรือสะท้อนกลับทิศทางเดิม โดยการสะท้อนของแสงนั้นขึ้นอยู่กับผิววัตถุด้วย ตัวอย่างการสะท้อนของ แสง เช่น การเห็นภาพในกระจกเงา เกิดจากการสะท้อนของแสงกับผิวของกระจกเงา ดังรูป 1.1 ที่มา: https://www.pexels.com/th-th/photo/774866/ (Andrea Piacquadio) รูป 1.1 การเหนภาพในกระจกเงา ็ เมื่อรังสีของแสงตกกระทบผิววัตถุที่จุดใดก็ตาม ถ้าเราลากเส้นตั้งฉากกับผิววัตถุนั้น เส้นตั้งฉาก ที่ลากนี้เรียกว่า “เส้นแนวฉาก” และมุมที่รังสีตกกระทบทํากับเส้นแนวฉากเรียกว่า “มุมตกกระทบ” และมุมที่รังสีสะท้อนทํากับเส้นแนวฉากเรียกว่า “มุมสะท้อน” โดยเป็นไปตามกฎการสะท้อนของแสง ดังรูป 1.2 รูป 1.2 แผนภาพแสดงการสะท้อนของแสง ใบความรู้เรื่อง การสะท้อนของแสง มุมตกกระทบ มุมสะท้อน เส้นแนวฉาก วัตถุ รังสีตกระทบ รังสีสะท้อน

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 6 กฎการสะท้อนของแสงมีดังนี้ 1. รังสีตกกระทบ รังสีสะท้อน และเส้นแนวฉาก อยู่บนระนาบเดียวกัน 2. มุมตกกระทบเท่ากับมุมสะท้อน วัตถุที่มีผิวเรียบและเป็นมัน เช่น กระจกเงา จะทําให้เกิดการสะท้อนอย่างมีระเบียบ ดังรูป 1.3 แต่ถ้าวัตถุที่มีผิวไม่เรียบหรือผิวขรุขระ เช่น ผิวถนน จานรับสัญญาณดาวเทียม จะเกิดการสะท้อนอย่าง ไม่มีระเบียบ ดังรูป 1.4 แต่การสะท้อนของแสงต้องเป็นไปตามกฎการสะท้อนของแสงเสมอ เรานําหลักการสะท้อนของแสง มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจําวันมากมาย เช่น กระจกมองหลังรถ กระจกส่องดูฟันของทันตแพทย์กระจกโค้งที่มุมทางเลี้ยว และอีกตัวอย่างหนึ่งที่นํามาใช้ตั้งแต่อดีต คือ การทํากล้องตาเรือหรือกล้องเพอริสโคป ซึ่งมีรายละเอียดที่น่าสนใจ ดังนี้ กล้องเพอริสโคป (Periscope) หรือกล้องปริทรรศน์ซึ่งคนไทยเรียกอีกอย่างหนึ่งว่ากล้องตาเรือ เป็นเครื่องมือสําหรับการสังเกตสิ่งต่าง ๆ ที่ไม่สามารถมองเห็นได้ในระดับสายตาของผู้มองหรืออาจมีสิ่ง กีดขวางการมองเห็น กล้องเพอริสโคปจึงเป็นอุปกรณ์หลักภายในเรือดําน้ํา โดยใช้เป็นเครื่องมือค้นหาทาง ทัศนะที่สําคัญของเรือดําน้ําในสมัยก่อน แต่ในปัจจุบันได้ลดความสําคัญลงอย่างมาก เพราะมีเครื่องมือ ค้นหาประเภทอื่น ๆ ที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าและปกปิดตนเองได้ดีกว่ามาทดแทน อย่างไรก็ตามกล้องเพ อริสโคปก็ยังมีความจําเป็นในบางกรณีเช่น เพื่อใช้ในการพิสูจน์ทราบเป้าโดยสายตาเมื่อสถานการณ์ทาง ยุทธการมีความสับสนหรือระบบไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ใช้งานไม่ได้ซึ่งใช้เป็นอุปกรณ์การพิสูจน์ทราบ สํารอง โดยทั่วไปกลองเพอร้ ิสโคปใน เรือดําน้ําแบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ 1. กล้องเพอริสโคปสําหรับภารกิจการค้นหา กล้องจะมีขนาดค่อนข้างใหญ่ ขยายภาพได้ใน ระยะไกล และมีมุมการมองเห็นกว้างคือประมาณ 30 องศา ใช้สําหรับการค้นหาเป้าหมาย หากทัศนวิสัย ดีสามารถมองเห็นเป้าหมายคือเรือรบขนาดเรือคุ้มกันได้ในระยะ 7 ไมล์ (11.26 กิโลเมตร) เรือสินค้า ประมาณ 8 - 10 ไมล์ (12.87 – 16.09 กิโลเมตร) และเครื่องบินที่บินต่ําประมาณ 10 ไมล์ (16.09กิโลเมตร) รูป 1.3 การสะท้อนของแสงที่วัตถุมีผิวเรยบีรูป 1.4 การสะท้อนของแสงที่วัตถุมีผิวขรุขระ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 7 ซึ่งตามปกติกล้องเพอริสโคปสําหรับภารกิจการค้นหาจะมีสายอากาศเรดาร์และกล้องแสงอินฟราเรด ติดตั้งอยู่ด้วย เพื่อเลือกใช้ได้เมื่อยกกล้องเพอริสโคปขึ้นเหนือผิวน้ํา ดังรูป 1.5 2. กล้องเพอริสโคปสําหรับภารกิจการโจมตีกล้องมีขนาดเล็ก เพื่อไม่ให้ข้าศึกตรวจพบและมีมุม การมองเห็นแคบใช้สําหรับหาข้อมูลในการยิงอาวุธตอร์ปิโดเมื่อเข้าโจมตีกล้องเพอริสโคปแบบนี้จะใช้ใน ระยะเวลาสั้น ๆ คือประมาณครั้งละ 6 วินาที ในเรือดําน้ําสมัยใหม่มักจะมีอุปกรณ์วัดระยะทางด้วย แสงเลเซอร์ติดตั้งอยู่ด้วย ดังรูป 1.6 ในอดีตมีการใช้กล้องเพอริสโคปในยามสงครามเพื่อสังเกตการณ์ศัตรูในสนามรบ เช่น มการใช ี ้ กล้องเพอริสโคปในขณะปีนป้อมกาแพงํหรือติดตั้งกล้องเพอริสโคปกับรถยนต์หุ้มเกราะ ในกิจกรรมนี้ รูป 1.5 การตดติ ั้งและใชงานกล้ ้องเพอรสโคปในเร ิ ือดานํ้ําแบบสํารวจ รูป 1.6 กล้องเพอรสโคปจากด ิ ้านนอกเรือดําน้ําสําหรับภารกิจการโจมตี

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 8 เป็นการประดิษฐ์กล้องตาเรือหรือกล้องกล้องเพอริสโคปอย่างง่าย ซึ่งทํางานโดยใช้หลักการสะท้อนแสง ดังรูป 1.7 รูป 1.7 กล้องเพอรสโคปอย ิางง่ ่าย

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 9 บันทึกผลการทํากิจกรรม หลักการทํางานของกล้องตาเรือ ประโยชนของกล์ ้องตาเรือ ใบกิจกรรมที่ 1.1 รูปที่สังเกตด้วยกล้องตาเรอืรูปที่สังเกตเมื่อนําแผ่นพลาสติกลูกฟูกทึบออก

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 10 1. ให้นักเรยนเขี ียน 1.1 รังสีตกกระทบและรังสีสะท้อน 1.2 มุมตกกระทบและมุมสะท้อน 1.3 เส้นแนวฉาก แสดงเส้นทางการเคลื่อนที่ของแสงจากวัตถุจนเข้าสู่ตา ใบกิจกรรมที่ 1.2

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 11 2. ถ้าปรับกระจกเงาที่หัวและท้ายของลํากล้องให้เอียง 60 องศา จะสามารถมองเห็นวัตถุได้เหมือนเดิม หรือไม่อย่างไร โดยให้เขียนรังสีของแสง มุมตกกระทบ มุมสะท้อน และเส้นแนวฉากประกอบ คําอธิบาย

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมวิทยาศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 12 3. ภาพต่อไปนี้เกิดจากการสะท้อนของแสงหรือไม่เพราะเหตุใด 3.1 ภาพเงาของดอกไม้ที่ปรากฏบนผนัง 3.2 ภาพภูเขาที่ปรากฏบนผิวน้ํา 3.3 ภาพก้อนเมฆที่ปรากฏในกระจกของตึก เกิดจากการสะท้อนของแสง ไม่เกิดจากการสะท้อนของแสง เพราะ……………………………………………………………… ………………………………………………………………………… ที่มา https://www.pexels.com/th-th/photo/326058/ (Pixabay) ที่มา https://www.pexels.com/th-th/photo/1420226/ (Fatmanur Küçükçakır) เกิดจากการสะท้อนของแสง ไม่เกิดจากการสะท้อนของแสง เพราะ……………………………………………………………… ………………………………………………………………………… ที่มา https://www.pexels.com/th-th/photo/9225230/ (Rahul Neelmani) เกิดจากการสะท้อนของแสง ไม่เกิดจากการสะท้อนของแสง เพราะ……………………………………………………………… …………………………………………………………………………

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 13 เวลา 2 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สํารวจ อธิบายลักษณะและความสัมพันธ์ของแบบบล็อกรูปเรขาคณิต 2. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณตในการแก ิ ้ปญหาในสถานการณ ั ์ต่าง ๆ 3. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณตในการสร ิ ้างสรรค์ชิ้นงานและนําเสนอผลงาน วัสดุอุปกรณ์ ที่รายการ จํานวนต่อกลุ่ม 1 ชุดแบบบล็อกรูปเรขาคณติ 1 ชุด วิธีการดําเนินกิจกรรม 1. ร่วมกันสํารวจลักษณะรูปเรขาคณิตสองมิติที่มีอยู่ในชุดแบบบล็อกรูปเรขาคณติอภิปรายสงทิ่ี่ได้ จากการสํารวจ และตอบคําถามในใบกิจกรรมที่ 2.1 รู้จักแบบบล็อกรูปเรขาคณิต ข้อ 1 2. ร่วมกันทําใบกิจกรรมที่ 2.1 รู้จักแบบบล็อกรูปเรขาคณิต ข้อ 2-3 เพื่อสํารวจความสัมพันธ์ของ รูปเรขาคณิตสองมิติที่อยู่ในแบบบล็อกรูปเรขาคณิต จากนั้นร่วมกันอภิปรายและสรุปผลที่ได้ จากการสํารวจ 3. ร่วมกันทําใบกิจกรรมที่ 2.2 รวมกนเป ั ็นหนึ่ง โดยใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณิตมาวางปิดรูป ตามข้อกําหนด 4. ร่วมกันทําใบกิจกรรมที่ 2.3 สร้างสรรคผลงาน์ ด้วยการนําแบบบล็อกรูปเรขาคณิต มาออกแบบ เป็นรูปต่าง ๆ ตามที่สนใจ พร้อมตั้งชื่อผลงาน เล่าเรื่องเกี่ยวกับผลงาน แล้วจัดแสดงผลงาน เพื่อให้กลุ่มอื่น ๆ มาชมผลงานและแสดงความคิดเห็น ก ิ จกรรมท ี ่ 2 เรขาคณตแปลงร ิ ่ าง

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 14 คําชี้แจง ร่วมกันทํากิจกรรมโดยใชชุ้ดแบบบล็อกรูปเรขาคณติ 1. แบบบล็อกรูปเรขาคณิต มีลักษณะเป็นรูปเรขาคณตสองมิ ิติชนิดใดบ้าง แต่ละชนิดมีอย่างละกี่ชิ้น และมีแบบบล็อกทั้งหมดกี่ชิ้น ใบกิจกรรมที่ 2.1 รู้จักแบบบล ็ อกรูปเรขาคณิต

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 15 2. พิจารณาความสัมพันธ์ของรูปเรขาคณิตสองมิติที่อยู่ในชุดแบบบล็อกรูปเรขาคณิต แล้วเติมคําตอบ 2.1 แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (แบบที่ 1) 1 ชิ้น เท่ากับแบบบล็อกรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า ................. ชิ้น 2.2 แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมคางหมู 1 ชิ้น เท่ากับแบบบล็อกรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า ................. ชิ้น 2.3 แบบบล็อกรูปหกเหลี่ยม 1 ชิ้น เท่ากับ แบบบล็อกรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า ................. ชิ้น 2.4 แบบบล็อกรูปหกเหลี่ยม 1 ชิ้น เท่ากับ แบบบลอกร็ูปสี่เหลี่ยมคางหมู ................. ชิ้น 2.5 แบบบล็อกรูปหกเหลี่ยม 1 ชิ้น เท่ากับ แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (แบบที่ 1) ............... ชิ้น 2.6 แบบบล็อกรูปหกเหลี่ยม 1 ชิ้น เท่ากับ แบบบล็อกรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 3 ชิ้น รวมกับ แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมคางหมู ............. ชิ้น 2.7 แบบบล็อกรูปหกเหลี่ยม 1 ชิ้น เท่ากับ แบบบล็อกรูปสามเหล่ยมดี ้านเท่า 2 ชิ้น รวมกับ แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (แบบที่ 1) ................. ชิ้น 2.8 แบบบล็อกรูปหกเหลี่ยม 1 ชิ้น เท่ากับ แบบบล็อกรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 1 ชิ้น รวมกับ แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (แบบที่ 1) ................. ชิ้น และรวมกับ แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมคางหมู ................. ชิ้น 2.9 แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (แบบที่ 2) มีความสัมพันธก์ ับแบบบล็อกรูปเรขาคณิต ชนิดใดบ้าง เพราะเหตุใด 2.10 แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีความสัมพันธ์กับแบบบล็อกรูปเรขาคณิตชนิดใดบ้าง เพราะเหตุใด รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน แบบที่ 1 รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน แบบที่ 2

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 16 3. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณตชนิ ิดต่าง ๆ วางปิดรูปที่กําหนดให้พอดี โดยให้แต่ละรูปมีรูปแบบการวาง ที่แตกต่างกัน

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 17 คําชี้แจง ร่วมกันทํากิจกรรมโดยใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณิต มาเรียงปิดรูปตามข้อกําหนด 1. ใบกิจกรรมที่ 2.2 รวมกันเป็ นหนึ่ง ใช้แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน (แบบที่ 1) เพียงอย่างเดยวีต้องใช้ทั้งหมด ................ ชิ้น ใช้แบบบล็อกรูปสี่เหลี่ยมคางหมู เพียงอย่างเดยวีต้องใช้ทั้งหมด ................ ชิ้น

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 18 2. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนกี่ชิ้นก็ได้ วางได้ ............... ชิ้น ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนน้อยชิ้นที่สุด วางได้ ............... ชิ้น ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนมากชนทิ้ี่สุด วางได้ ............... ชิ้น

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 19 3. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนมากชนทิ้ี่สุด วางได้ ................ ชิ้น จํานวนน้อยชิ้นที่สุด วางได้ ................ ชิ้น

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 20 4. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนมากชนทิ้ี่สุด วางได้ ............... ชิ้น ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนกี่ชิ้นก็ได้ วางได้ ............... ชิ้น ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณติ จํานวนน้อยชิ้นที่สุด วางได้ ............... ชิ้น

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 21 5. ใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณิ ต จํานวนกี่ชิ้นก็ได้ วางได้ ............... ชิ้น

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 22 คําชี้แจง สร้างสรรค์ผลงาน โดยใช้แบบบล็อกรูปเรขาคณิต มาออกแบบเป็นรูปต่าง ๆ ตามที่สนใจ พร้อมตั้งชื่อผลงานและนําเสนอผลงานของกลุ่มตนเอง โดยจัดแสดงผลงานไว้ที่โต๊ะ แลวให ้ ้กลุ่มอื่น ๆ มาชมผลงานและแสดงความคิดเห็น ผลการออกแบบชิ้นงาน (อาจติดภาพถ่ายของผลงานในกรอบที่กําหนด) ใบกิจกรรมที่ 2.3 สร้างสรรค์ผลงาน ชื่อผลงาน ............................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................................

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 23 เวลา 2 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ออกแบบการพับกระดาษ มัด และย้อม ให้ได้ลวดลายและจํานวนแกนสมมาตรตามที่กําหนด 2. ค้นหาขั้นตอนการพับกระดาษ จากลวดลายที่กําหนด วัสดุอุปกรณ์ ที่รายการ จํานวนต่อกลุ่ม 1 กระดาษอเนกประสงค์ (กระดาษอเนกประสงค์รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดไม่น้อยกว่า 2020 ซม.) 1 ม้วน 2 สีผสมอาหาร 4 สี (ชนิดแบบผง หรือ ชนิดน้ํา) 1 ชุด 3 แก้วพลาสติก 4 ใบ 4 หลอดหยด หรือ หลอดดูดน้ํา 4 หลอด 5 ยางรัดของวงเล็ก 100 เส้น 6 กรรไกรปลายแหลม 4-6 เล่ม 7 กระดาษหนังสือพิมพ์ ) ( 2 สําหรับปูรองกันเปื้อน ฉบับ 8 ถุงขยะ 1 ถุง ก ิ จกรรมท ี ่ 3 ออกลายมาเลย

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 24 วิธีการดําเนินกิจกรรม 1. พับกระดาษอเนกประสงค์ตามขั้นตอนการพับ มัด และย้อมสีโดยทําตามลําดับขั้นตอนและ ข้อเสนอแนะที่กําหนดให้ดังนี้ 1.1 เตรียมกระดาษอเนกประสงค์เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ดังรูป 1.2 พับครึ่งตามแนวนอนของกระดาษ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ดังรูป 1.3 พับครึ่งตามแนวตั้ง จะได้เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ดังรูป

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 25 1.4 พับกระดาษรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่ได้จากข้อ 1.3 ตามแนวเส้นทแยงมุมจากมุมล่างซ้ายไปยังมุมบนขวา จะได้รูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ดังรูป 1.5 พับแบ่งครึ่งมุมด้านบนของรูปสามเหลี่ยมมุมฉากที่ได้จากข้อ 1.4 อีกครั้ง จะได้เป็นรูปสามเหลี่ยม ดังรูป 1.6 กําหนดเส้นแบ่งกระดาษรูปสามเหลี่ยมที่ได้จากข้อ 1.5 จํานวน 2 เส้น เพื่อแบ่งกระดาษออกเป็น 3 ส่วน จากนั้นนํายางรัดมามัดตามเส้นแบ่งที่กําหนดไว้ดังรูป

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 26 1.7 หยดน้ําสีลงบนกระดาษโดยใช้หลอดหยดตามส่วนที่รัดหนังยางไว้ส่วนละ 1 สีแล้วให้วางไว้ ประมาณ 1 นาทีเพื่อใหส้ีหมาด 1.8 จากนั้นให้นักเรียนใช้ปลายกรรไกรตัดยางรัดที่มัดออก แล้วค่อยๆ คลี่กระดาษออกตามรอยพับ จนกลับมาเป็นกระดาษรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีลวดลาย ดังรูป แล้วร่วมกันอภิปรายจํานวนแกนสมมาตรที่ได้ 2. ทํากิจกรรมที่ 3.1 ก่อร่างสร้างลาย โดยออกแบบการพับและการมัด แล้วย้อมสีให้ได้ลวดลายตามที่ กําหนด จากนั้นร่วมกันอภิปรายผลที่ได้จากการปฏิบัติกิจกรรม 3. ทํากิจกรรมที่ 3.2 ทําได้ไหม ทําได้หรือเปล่า ค้นหาขั้นตอนการพับ การมัด และการย้อม ให้ได้ ลวดลายที่กําหนด ดังรูป พร้อมทั้งอธิบายหรือนําเสนอขั้นตอนในการพับ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 27 ข้อควรระวัง/ข้อเสนอแนะ กรรไกรเป็นของมีคม ควรใช้อย่างระมัดระวัง ถ้าสีผสมอาหารเลอะเสื้อผ้าจะทําให้ซักออกยาก หรือควรสวมผ้ากันเปื้อนขณะทํากิจกรรม ความแน่นของการมัดยางจะช่วยให้รอยแบ่งของ ลวดลายคมชัด

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 28 คําชี้แจง ให้นักเรียนออกแบบการพับและการมัด จากนั้นย้อมสีตามเงื่อนไขที่กําหนดให้ 1. ออกแบบการพับและการมัด แล้วย้อมสีให้ได้ลวดลายที่มีแกนสมมาตร 2 แกน 1.1 ขั้นตอนการพับกระดาษ 1.2 จํานวนรอยที่เกิดขึ้นจากการมัดด้วยยางรัดของ (..................รอย) 1.3 จํานวนสีที่ใช้ (......................สี) 1.4 จํานวนแกนสมมาตรที่ได้ (..................แกน) ใบกิจกรรมที่ 3.1 ก่อร่างสร้างลวดลาย

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมคณิตศาสตร์ โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 29 คําชี้แจง ให้นักเรียนค้นหาขั้นตอนการพับ การมัด และการย้อม ให้ได้ลวดลายที่กําหนด ดังรูป พร้อมทั้งอธิบายหรือนําเสนอขั้นตอนในการพับ ใบกิจกรรมที่ 3.2 ทําได้ไหม ทําได้หรือเปล่า

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 30 เวลา 3 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ เขียนโปรแกรมแบบลําดับให้ตัวละครเคลื่อนที่ด้วยโปรแกรม Scratch วัสดุอุปกรณ์ ที่รายการ จํานวนต่อคน 1 เครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีโปรแกรม Scratch หรือคอมพิวเตอร์ ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต 1 เครื่อง สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. โปรแกรม Scratch ที่ติดตั้งบนคอมพิวเตอร์ หรือใช้โปรแกรม Scratch ออนไลน์ (https://scratch.mit.edu/) 2. ไฟล์ตัวอย่างผลลัพธ์ของโปรแกรม ประกอบใบกิจกรรมที่ 4 ตัวละครเคลื่อนที่ข้อ 1-3 ได้แก่ ladybug1.html, ladybug2.html, ladybug3.html และ ladybug4.html 3. ไฟล์ ladybug_exercise.sb3 ประกอบใบกิจกรรมที่ 4 ตัวละครเคลื่อนที่ข้อ 4-5 4. ไฟล์ภาพแมลงวันและผีเสื้อ ประกอบใบกิจกรรมท 4 ี่ตัวละครเคลื่อนที่ข้อ 6 (12 ไฟล์ประกอบด้วย arrow1, arrow2, arrow3, arrow4, แมลงวัน.png, ไข่แมลงวัน.png, หนอนแมลงวัน.png, ดักแด้แมลงวัน.png, ผีเสื้อ.png, ไข่ผีเสื้อ.png, หนอนผีเสื้อ.png และ ดักแด้ผีเสื้อ.png) ก ิ จกรรมท ี ่ 4 การผจญภ ั ยของเจ ้ าตวเล ั ็ ก

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 31 วิธีการดําเนินกิจกรรม 1. ทบทวนความรู้เกี่ยวกับวัฏจักรชีวิตของแมลงที่มี 4 ระยะ โดยศึกษาใบความรู้เรื่อง วัฏจักรชีวิต ของสัตว์ 2. ศึกษาใบความรู้เรื่อง การเพิ่มตัวละคร และใบความรู้เรื่อง การเคลื่อนที่ของตัวละคร 3. พิจารณาตัวอย่างผลลัพธ์โปรแกรมการเคลื่อนที่ของตัวละครที่แสดง วัฏจักรชีวิตของแมลงเต่าทอง แล้วตอบคําถามในใบกิจกรรมที่ 4 ตัวละครเคลื่อนที่ข้อ 1-3 4. เปิดไฟล์ ladybug_exercise.sb3 แล้วทําใบกิจกรรมที่ 4 ตัวละครเคลื่อนที่ข้อ 4-5 5. ทําใบกิจกรรมที่ 4 ตัวละครเคลื่อนที่ข้อ 6 แล้วนําเสนอผลงาน

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 32 วัฏจักรชวีิตของสัตว์ เมื่อสัตว์เจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัย จะมีการสืบพันธุ์และมีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตจนเป็นตัวเต็มวัย ก็จะสืบพันธุ์และมีลูกต่อไปได้อีก การเปลี่ยนแปลงนี้จะหมุนเวียนเป็นแบบรูปคงที่ซ้ําเดิมอย่างต่อเนื่อง เป็นวัฏจักรชีวิตของสัตว์โดยสัตว์แต่ละชนิดจะมีวัฏจักรชีวิตที่มีลักษณะเฉพาะและแตกต่างกัน วัฏจักรชีวิตของสัตว์บางชนิดจะมีทั้งการเปลี่ยนแปลงของรูปร่างลักษณะ การกินอาหาร และ แหล่งที่อยู่ในขณะที่เจริญเติบโตตั้งแต่แรกเกิดจนเป็นตัวเต็มวัย โดยมีทั้งชนิดที่มีการเปลี่ยนแปลง 3 ระยะ ได้แก่ ไข่ตัวอ่อนหรือหนอน และตัวเต็มวัย เช่น แมลงปอ แมลงสาบ ตั๊กแตน และชนิดที่มีการ เปลี่ยนแปลง 4 ระยะ ได้แก่ ไข่ตัวอ่อนหรือหนอน ดักแด้และตัวเต็มวัย เช่น แมลงเต่าทอง แมลงวัน ผีเสื้อ แต่วัฏจักรชีวิตของสัตว์บางชนิดจะมีเพียงการเปลี่ยนแปลงของขนาดของร่างกายที่ตัวอ่อนมีขนาด เล็กกว่าตัวเต็มวัย เช่น มนุษย์ไก่ ตัวอย่างวัฏจักรชีวิตของสัตว์ที่มีการเปลี่ยนแปลงขณะเจริญเติบโตเป็น 4 ระยะ สามารถเขียนเป็น แผนภาพวัฏจักรชีวิตได้รูป 4.1-4.3 รูป 4.1 วัฏจักรชีวิตของแมลงเตาทอง่ ใบความรู้เรื่อง วัฏจักรชีวิตของสัตว์

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 33 รูป 4.2 วัฏจักรชีวิตของแมลงวัน รูป 4.3 วัฏจักรชีวิตของผีเสอื้

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 34 การเพิ่มตัวละครในโปรแกรม Scratch อาจทําได้ทั้งการเลือกจากตัวละครที่อยู่ในโปรแกรม Scratch หรืออาจเพิ่มตัวละครจากไฟล์ภาพที่เตรียมไว้ 1. วิธีการเพิ่มตวละครทั ี่อยู่ในโปรแกรม Scratch ทําได้โดยคลิกเลือกเมนู Choose a Sprite ในบริเวณพื้นที่รายละเอียดตัวละคร จะปรากฏหน้าต่างที่มีตัวละครให้เลือก ดังรูป 4.4 รูป 4.4 การเพิ่มตัวละครทอยีู่่ในโปรแกรม Scratch ใบความรู้เรื่อง การเพิ่มตัวละคร

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 35 2. วิธีการเพิ่มตวละครจากไฟล ั ์ภาพที่เตรียมไว้ทําได้โดยคลิกเลือกเมนู Upload Sprite ในบริเวณพื้นที่รายละเอียดตัวละคร ให้เลือกไฟล์ภาพจากไฟล์ที่เตรียมไว้จะปรากฏตัวละคร ตามที่ต้องการ ดังรูป 4.5 รูป 4.5 การเพิ่มตัวละครจากไฟล์ภาพที่เตรียมไว้

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 36 กรณีที่โปรแกรมมีตัวละครมากกว่า 1 ตัวละคร และต้องการให้ตัวละครเคลื่อนที่ในเวลาต่างกัน อาจมีเทคนิคการเขียนโปรแกรมได้มากกว่า 1 วธิีในที่นี้ขอนําเสนอเทคนิค 2 วธิีดังนี้ 1. วิธีที่ 1 การหยุดรอเวลาดวยค้ ําสั่ง wait ใช้คําสั่ง wait ให้กับตัวละครที่ทํางานต่อจากตัวละครก่อนหน้า เพื่อหยุดรอเวลาให้ตัวละคร ก่อนหน้าทํางานเสร็จก่อน จึงค่อยให้ตัวละครถัดไปเริ่มทํางาน ข้อดี : คําสั่งไม่ซบซั ้อน เข้าใจง่าย ข้อเสีย : ต้องคํานวณเวลาในการหยุดรอให้ตัวละครแต่ละตัวทํางานเสร็จสิ้นก่อนที่ตัวละคร ถัดไปจะเริ่มทํางาน 2. วิธีที่ 2 การส่งสารไปยังตัวละครด้วยคําสั่ง broadcast ใช้คําสั่ง broadcast เป็นคําสั่งสุดท้ายให้กับตัวละครที่ทํางานเสร็จแล้ว เพื่อส่งสารต่อไปยัง ตัวละครถัดไป โดยที่ตัวละครถัดไป จะใช้เหตุการณ์ went I receive ... เพื่อรับสารที่ส่งมา จากคําสั่ง broadcast ของตัวละครก่อนหน้า เพื่อเรมการทิ่ํางาน ข้อดี : ไม่ต้องคํานึงถึงเวลาในการทางานของตํ ัวละครแต่ละตัว เมื่อส่งสารไปยังตัวละครตัวใด ตัวละครนั้นกจะท็ ํางานต่อทันที ข้อเสีย : คําสงซั่ับซ้อน เข้าใจยาก ตัวอย่าง การเคลื่อนที่ของตัวละคร Ball และ ตัวละคร Basketball เงื่อนไข เริ่มต้น กําหนดตัวละคร Ball อยู่ตําแหน่งมุมบนซ้าย และตัวละคร Basketball อยู่ตําแหน่ง มุมบนขวา ดังรูป 4.6 รูป 4.6 ตาแหนํ ่งเริ่มต้นของตัวละคร ใบความรู้เรื่อง การเคลื่อนที่ของตัวละคร

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 37 เขียนโปรแกรมเพื่อสั่งให้ตัวละคร Ball เคลื่อนที่ไปยังตําแหน่งมุมล่างขวาโดยใช้เวลาเคลื่อนที่ 1 วินาท ี หลังจาก ตัวละคร Ball เคลื่อนที่ไปยังมุมล่างขวาแล้ว ตัวละคร Basketball จึงเคลื่อนที่ ไปยังตําแหน่งมุมล่างซ้าย ดังรูป 4.7 รูป 4.7 รูปหลงจากจบการทั างานของโปรแกรม ํ วิธีที่ 1 การหยุดรอเวลาด้วยคําสั่ง wait ตัวละคร Ball มีการทํางานดังนี้ 1. กําหนดตําแหน่งเริ่มต้น บนซ้าย 2. เคลื่อนที่ 1 วินาทีไปยังตําแหน่งมุมล่างขวา สคริปต์ที่ได้คือ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 38 ตัวละคร Basketball มีการทํางานดังนี้ 1. กําหนดตําแหน่งเริ่มต้น บนขวา 2. รอเวลา 1 วินาที (รอ Ball เคลื่อนที่ไปยังมุมล่างขวา) 3. เคลื่อนที่ 1 วินาทีไปยังตําแหน่งมุมล่างซ้าย สคริปต์ที่ได้คือ วิธีที่ 2 การส่งสารไปยังตัวละครด้วยคําสั่ง broadcast ตัวละคร Ball มีการทํางานดังนี้ 1. กําหนดตําแหน่งเริ่มต้น บนซ้าย 2. เคลื่อนที่ 1 วินาทีไปยังตําแหน่งมุมล่างขวา 3. ส่งสัญญาณไปให้ตัวละคร Basketball ทํางานต่อ สคริปต์ที่ได้คือ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 39 ตัวละคร Basketball มีการทํางานดังนี้ ภายใต้เหตุการณ์ when ธงเขียว clicked กําหนดตําแหน่งเริ่มต้น บนขวา ภายใต้เหตุการณ์ when I receive basketball_move เคลื่อนที่ 1 วินาทีไปยังตําแหน่งมุมล่างซ้าย สคริปต์ที่ได้คือ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 40 คําชี้แจง ตอบคําถามและทําตามคําสั่งดังต่อไปนี้ 1. จากตัวอย่างผลลัพธ์ของโปรแกรม วัฏจักรชีวิตของแมลงเต่าทอง มีตัวละครทั้งหมดกี่ตัว …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2. ตัวละครที่เรมเคลิ่ื่อนที่เป็นลําดับแรก จําเป็นต้องเริ่มต้นจากตัวเต็มวัยใช่หรือไม่เพราะเหตุใด …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3. ใช้วิธีการใดเพื่อเขียนโปรแกรมให้ตัวละครแสดงการเคลื่อนที่ต่อเนื่องกันอย่างเป็นลําดับ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. ออกแบบโปรแกรมโดยใสบล่ ็อกคําสั่งที่ใช้ในการเคลอนทื่ี่อย่างเป็นลําดบของแตั ่ละตัวละครลงใน ตารางต่อไปนี้ ตัวละคร ใช้บล็อกคําสั่ง ตัวเต็มวัย goto เพื่อกําหนดตําแหน่งเริ่มต้น, glide เพื่อเคลื่อนที่ไปยังตําแหน่งปลายทาง (ตัวอย่าง) arrow1 goto เพื่อกําหนดตําแหน่งเริ่มต้น, wait เพื่อหยุดรอให้ตัวละครตัวเต็มวยทั ํางานเสร็จ, glide เพื่อเคลื่อนที่ไปยังตําแหน่งปลายทาง (ตัวอย่าง) ใบกิจกรรมที่ 4 ตัวละครเคลื่อนที่

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมเทคโนโลยี โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 41 5. เขียนโปรแกรม Scratch ให้ตัวละครเคลื่อนที่เพื่อแสดง วัฏจักรชีวิตของแมลงเต่าทอง แล้วบันทึกเป็น ไฟล์ Scratch 6. ออกแบบและเขียนโปรแกรม Scratch ให้ตัวละครเคลื่อนที่เพื่อแสดง วัฏจักรชีวิตของแมลงวัน หรือวัฏจักรชวีิตของผีเสื้อ แล้วบันทึกเป็นไฟล์ Scratch

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมสะเต็ม โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 42 เวลา 3 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. วิเคราะห์สรางทางเล้ ือก พร้อมให้เหตุผลประกอบการตัดสินใจเลือกใช้แอปพลิเคชันจาก สถานการณ์ที่กําหนด 2. คิดคํานวณคาใช่ ้จ่ายในการเลือกใช้แอปพลิเคชัน โดยใช้ความรทางคณู้ ิตศาสตร์ วัสดุอุปกรณ์ ที่รายการ จํานวนต่อกลุ่ม 1 ตัวอย่างข้อมูลแอปพลิเคชันสําหรับดูสื่อความรู้และความบันเทิง 1 ชุด สื่อและแหล่งเรียนรู้ - คลิปแนะนําแอปพลิเคชัน วิธีการดําเนินกิจกรรม 1. เล่าหรือแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเพื่อนเกี่ยวกับการดูสื่อความรู้และความบันเทิงของสมาชิก ในครอบครัวของตนเองในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ สมาชิกในครอบครัวชอบดูรายการประเภทใดบ้าง ดูผ่านช่องทางใด ส่วนมากดูในเวลาใด เป็นการดูสดหรือดูย้อนหลัง ถ้าดูย้อนหลัง ดูผ่านช่องทางหรือแอปพลิเคชันใด จากนั้นร่วมกันอภิปรายว่า ถ้านักเรียนเป็นผู้เลือกใช้แอปพลิเคชันสําหรับดูสื่อความรู้และความบันเทิง จะพิจารณาจากสิ่งใด หรือเหตุผลใดบ้าง ก ิ จกรรมท ี ่ 5 App ท ี ่ ใช่ Style ท ี ่ ชอบ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมสะเต็ม โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 43 2. แบ่งกลุ่มศึกษาใบความรู้เรื่อง รู้จัก App และดูคลิปแนะนําแอปพลิเคชัน โดยการสแกน QR Code จากนั้นร่วมกนศั ึกษาและวิเคราะห์สถานการณ์ในใบกิจกรรมที่ 5 App ที่ใช่ และศึกษาข้อมูลจาก เอกสารตัวอย่างข้อมูลแอปพลิเคชันสําหรับดูสื่อความรู้และความบันเทิงที่ครูแจกให้ 3. ศึกษาเกณฑ์การวัดและประเมินผล แล้วให้แต่ละกลุ่มช่วยกันสร้างทางเลือกในการเลือกใช้บริการ แอปพลิเคชันของครอบครัวเท็น และตัดสินใจว่าควรเลือกใช้บริการแอปพลิเคชันใดบ้าง พร้อมบอก เหตุผล และบันทึกในใบกิจกรรมที่ 5 App ที่ใช่ 4. แต่ละกลุ่มนําเสนอผลงานจากข้อ 3. กลุ่มอื่น ๆ ช่วยตรวจสอบ ถ้าพบข้อผิดพลาดให้ปรับแก้ตาม คําแนะนํา หลังจากปรับแก้แล้วให้กลุ่มอื่นช่วยตรวจสอบอีกครั้ง เกณฑ์การวัดและประเมินผล (ข้อละ 3 คะแนน รวม 9 คะแนน) 1. สร้างทางเลือกที่สอดคล้องกับสถานการณ์มีความเป็นไปได้และมีค่าใช้จ่ายไม่เกินที่กําหนด ได้มากกว่า 3 ทางเลือก 2. นําเสนอแนวคิดในการตัดสินใจเลือกใช้แอปพลิเคชันให้ผู้อื่นเข้าใจได้ถูกต้อง ชัดเจน และอธิบายเหตุผล ของการตัดสินใจเลือกใช้แอปพลิเคชันดังกล่าวได้ 3. คํานวณค่าใช้จ่ายในการเลือกใช้แอปพลิเคชันได้ถูกต้องและแสดงวิธีคิดได้ครบทุกทางเลือก แนะนําแอปพลิเคชัน http://ipst.me/12570

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมสะเต็ม โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 44 ก่อนหน้านี้ที่อินเทอร์เน็ตยังไม่มีบทบาทในชีวิตของเราเหมือนเช่นปัจจุบัน การที่เราจะดูสื่อ ความรู้และความบันเทิง เช่น สารคดี กีฬา ละคร หรือการถ่ายทอดสดต่าง ๆ สามารถดูผ่านโทรทัศน์ เพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ในปัจจุบันที่การสื่อสารพัฒนาเป็นอย่างมาก ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูสื่อ โทรทัศน์ของผู้คนที่เปลี่ยนไปเป็นอย่างมาก ที่เห็นได้ชัดเจนคือ การรับชมสื่อหรือดูรายการตามเวลา ออกอากาศทางโทรทัศน์น้อยลง แต่ดูสื่อออนไลน์จากเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน (Application) ต่าง ๆ ทางอินเทอร์เน็ตมากขึ้น เพียงแค่มีอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต เช่น คอมพิวเตอร์สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต หรือแม้แต่สมาร์ตทีวีก็สามารถดูได้ทุกที่ทุกเวลา และยังมีความเป็นส่วนตัวมากกว่า จากพฤติกรรมการดูสื่อที่เปลี่ยนไป ทําให้ในช่วงหลายปีนี้มีผู้พัฒนาแอปพลิเคชันสําหรับดูสื่อ ความบันเทิงขึ้นมาเป็นจํานวนมาก ซึ่งแอปพลิเคชัน หรือที่เราเรียกสั้น ๆ ว่า แอป (App) เป็นโปรแกรม อํานวยความสะดวกในด้านต่าง ๆ ที่ออกแบบมาสําหรับสมาร์ตโฟน แท็บเล็ต หรืออุปกรณ์เคลื่อนที่ ซึ่ง แอปพลิเคชันสําหรับดูหนังหรือสื่อความบันเทิงนั้นมีอยู่หลากหลาย เช่น Netflix Viu MONOMAX HBO GO โดยแต่ละแอปพลิเคชันก็จะมีรายการให้เลือกรับชมแตกต่างกันไปทั้งภาพยนตร์ ซีรีส์ สารคดี การ์ตูน กีฬา รายการทีวีซึ่งผู้รับชมอาจจะต้องจ่ายค่าบริการรายเดือน หรือรายปีเพื่อให้ได้รับชม โดยมี ค่าบริการที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับเนื้อหาและจํานวนบัญชีผู้ใช้งาน ดังนั้นจึงไม่สามารถสรุปได้ว่า แอปพลิเคชันใดดีกว่า ผู้ใช้งานต้องเป็นผู้เลือกเองว่าแอปพลิเคชันใดเหมาะสมกับความต้องการ และ คุ้มค่ากับเงินที่ต้องจ่าย เรียบเรียงจาก : https://www.scimath.org/article-technology/item/11487-streaming-tv ใบความรู้เรื่อง รู้จัก App

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมสะเต็ม โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 45 คําชี้แจง อ่านสถานการณ์ที่กําหนด แล้วตอบคําถาม ใบกิจกรรมที่ 5 App ที่ใช่ เด็กชายเท็นเป็นนักเรียนชั้น ป.4 ของโรงเรียนแห่งหนึ่ง อาศัยอยู่กับ พ่อ แม่พี่สาว และยาย ซึ่งแต่ละคนชอบดูสื่อความรู้และความบันเทิงที่ต่างกัน โดยพ่อจะชอบดูภาพยนตร์โดยเฉพาะแนว แอ็กชัน สืบสวนสอบสวนจากฝั่งอเมริกาและยุโรป ซึ่งปกติพ่อจะไปดูที่โรงภาพยนตร์แต่เนื่องจาก สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จึงต้องเปลี่ยนมาดูที่บ้านแทน และดูกีฬาเป็นบางครั้ง แม่จะชอบดูซีรีส์แนวย้อนยุคจากจีนและเกาหลีรวมถึงรายการวาไรตี้ต่างๆ จากต่างประเทศ ในขณะ ที่พี่สาวซึ่งอยู่ในช่วงวัยรุ่น นอกจากจะเป็นแฟนคลับซีรีส์เกาหลีแล้ว ยังชอบดูซีรีส์วัยรุ่นของไทยด้วย คุณยายติดละครหลังข่าวของไทย แต่เนื่องจากช่วงนี้สุขภาพไม่ค่อยดีนัก นอนดึกไม่ได้แม่จึงเสนอให้ คุณยายดูละครย้อนหลังแทน ส่วนเท็น เนื่องจากยังเด็กอยู่แม่จึงอนุญาตให้ดูเฉพาะรายการที่เหมาะ สําหรับเด็ก ซึ่งเท็นก็ชอบดูการ์ตูน สารคดีเกี่ยวกับสัตว์และภาพยนตร์จากมาร์เวล เนื่องจากความชอบที่แตกต่างกัน ทุกคนจึงมีความคิดว่าควรใช้บริการแอปพลิเคชันสําหรับดู สื่อความบันเทิง โดยที่บ้านได้มีการติดตั้งอินเทอร์เน็ตไว้แล้ว และมีอุปกรณ์ที่รองรับการใช้งาน ได้แก่สมาร์ตโฟน 4 เครื่อง แท็บเล็ต 2 เครื่อง และสมาร์ตทีวี 1 เครื่อง ทั้งนี้พ่อและแม่เห็นว่า ค่าใช้จ่ายในการใช้แอปพลิเคชันรวมแล้วไม่ควรเกินปีละ 6,000 บาท ครอบครัวนี้ควรเลือกใช้แอปพลิเคชันใดบ้างจึงจะ เหมาะสมกับความต้องการ

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมสะเต็ม โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 46 จากสถานการณ์ข้างต้น ให้นักเรียนสรางทางเล้ ือกในการเลือกใช้บริการแอปพลิเคชันของครอบครัวเทน็ ทางเลือก แอปพลิเคชันที่เลือก สิ่งที่ตรงกับความต้องการ ค่าใช้จ่ายใน 1 ปี 1. 2.

กิจกรรมรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 | เล่ม 1 กิจกรรมสะเต็ม โครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ จัดทําโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 47 ทางเลือก แอปพลิเคชันที่เลือก สิ่งที่ตรงกับความต้องการ ค่าใช้จ่ายใน 1 ปี 3. 4.