2 ค ำน ำ สรุปผลการด าเนินงานโครงการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้ กับงานห้องสมุด เป็นโครงการที่จัดท าขึ้นเพื่อตอบสนองนโยบายและจุดเน้นการด าเนินงานส านักงาน กศน. ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ข้อ 5 การพัฒนาบุคลากร ข้อ 6 การพัฒนาระบบราชการ การบริหาร จัดการ และการบริการภาครัฐ และภารกิจต่อเนื่อง ข้อ 3 ด้านเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา 3.2 พัฒนาการ เผยแพร่การจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย โดยผ่านระบบเทคโนโลยีดิจิทัล และช่องทาง ออนไลน์ต่างๆ เช่น YouTube Facebook หรือ Application อื่นๆ และเนื่องจากห้องสมุดประชาชนมี การปรับรูปแบบการให้บริการประชาชน เป็นการให้บริการผ่านระบบออนไลน์ เช่น หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E- book) เอกสารส่งเสริมการอ่าน จดหมายข่าว และการประชาสัมพันธ์ต่างๆ ซึ่งเนื้อหาในสื่อประเภท ต่างๆ ที่บรรณารักษ์ได้ผลิต จัดท าและเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์หรือสื่อสังคมออนไลน์ สามารถเข้าถึงได้ง่าย สะดวกและรวดเร็ว ท าให้การเผยแพร่สื่อต่าง ๆ ของห้องสมุดประชาชนมีความเสี่ยงที่จะละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้ สร้างสรรค์งานโดยมิได้เจตนา สถาบัน กศน. ภาคตะวันออกจึงได้จัดท าโครงการนี้ เพื่อให้บรรณารักษ์และ เจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนได้รับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับลิขสิทธิ์ ซึ่งจะท าให้การปฏิบัติงานมีความถูกต้อง และมีประสิทธิภาพ โครงการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด าเนินการอบรมระหว่างวันที่ 28 - 29 มีนาคม 2566 กลุ่มเป้าหมายในการอบรม คือ บรรณารักษ์และ เจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนในเขตภาคตะวันออก จ านวน 53 คน โดยกลุ่มงานพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต สถาบัน กศน.ภาคตะวันออกได้เชิญวิทยากรจากกองลิขสิทธิ์ กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ มา ให้ความรู้และตอบข้อซักถามเรื่องลิขสิทธิ์ ซึ่งการด าเนินการอบรมดังกล่าวส าเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ของ โครงการ และบรรณารักษ์ เจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนสามารถน าความรู้ไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด และไปใช้ประโยชน์ได้จริง (นางสาวธัญญ์ลักษณ์ ขจรสกุลวงศ์) รองผู้อ านวยการ รักษาการในต าแหน่ง ผู้อ านวยการสถาบัน กศน. ภาคตะวันออก 21 สิงหาคม 2566
3 สำรบัญ ค าน า...................................................................................................................................................................2 สารบัญ................................................................................................................................................................3 ตอนที่ 1 บทน า.................................................................................................................................................4 ความเป็นมา....................................................................................................................................................................4 สอดคล้องกับนโยบาย และจุดเน้นการด าเนินงาน กศน..................................................................................4 วัตถุประสงค์....................................................................................................................................................................5 เป้าหมาย..........................................................................................................................................................................5 วิธีด าเนินการ...................................................................................................................................................................5 โครงสร้างหลักสูตร........................................................................................................................................................5 วิทยากรการอบรม.........................................................................................................................................................6 งบประมาณ.....................................................................................................................................................................6 โครงการที่เกี่ยวข้อง......................................................................................................................................................6 ตัวชี้วัดผลส าเร็จของโครงการ...................................................................................................................................6 การติดตามและประเมินผลโครงการ.......................................................................................................................6 ตอนที่ 2 ผลการด าเนินงาน ...........................................................................................................................7 ผลการด าเนินงานโครงการการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน..........................................7 ผลการศึกษาความพึงพอใจ........................................................................................................................................7 ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบประเมิน...................................................................................................8 ตอนที่ 2 ความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรม.................................................................................................9 ความคิดเห็นเพิ่มเติม..................................................................................................................................................21 ตอนที่ 3 การน าความรู้ไปใช้........................................................................................................................22 ผลการติดตามการน าความรู้ไปใช้..........................................................................................................................22 ส านักงาน กศน.จังหวัดจันทบุรี..............................................................................................................................22 ส านักงาน กศน.จังหวัดชลบุรี..................................................................................................................................22 ส านักงาน กศน.จังหวัดฉะเชิงเทรา.......................................................................................................................23 ส านักงาน กศน.จังหวัดปราจีนบุรี..........................................................................................................................24 ส านักงาน กศน.จังหวัดระยอง................................................................................................................................25 ส านักงาน กศน.จังหวัดสระแก้ว.............................................................................................................................25 ภาคผนวก..........................................................................................................................................................27 ผู้จัดท า..............................................................................................................................................................31
4 ตอนที่1 บทน ำ ควำมเป็นมำ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มาตราที่ 25 ก าหนดให้รัฐมีหน้าที่ส่งเสริมการ ด าเนินงานการจัดตั้งแหล่งการเรียนรู้ให้ทั่วถึงและพอเพียง โดยนัยของมาตราดังกล่าวต้องการให้สังคมไทยมี โครงสร้างพื้นฐานที่เกื้อหนุนต่อการเรียนรู้ของบุคคล ในรูปแบบของแหล่งการเรียนรู้ที่บุคคลสามารถจะเรียนรู้ ได้อย่างหลากหลายกว้างขวาง และมีมากพอที่จะช่วยให้เกิดการเรียนรู้ขึ้นได้ ไม่ว่าการเรียนรู้นั้นจะเป็นการ เรียนรู้ที่เกิดจากการศึกษาในรูปแบบการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ หรือการศึกษาตามอัธยาศัย และห้องสมุดประชาชนเป็นแหล่งการเรียนรู้รูปแบบหนึ่งที่ประชาชนจะได้ใช้ประโยชน์ในการศึกษาเรียนรู้ตาม อัธยาศัย ซึ่งบทบาทหน่วยงานของรัฐจะต้องส่งเสริม สนับสนุน พัฒนา ห้องสมุดประชาชนให้เป็นแหล่งการ เรียนรู้ที่มีมาตรฐาน เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับประชาชนผู้รับบริการทุกกลุ่มเป้าหมาย ในปี พ.ศ. 2563 – 2565 เกิดการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด – 19) ท าให้ ห้องสมุดประชาชนปรับรูปแบบการให้บริการประชาชน โดยการให้บริการผ่านระบบออนไลน์ เช่น หนังสือ อิเล็กทรอนิกส์ (E- book) เอกสารส่งเสริมการอ่าน จดหมายข่าว และการประชาสัมพันธ์ต่างๆ ซึ่งเนื้อหาใน สื่อประเภทต่างๆ ที่บรรณารักษ์ได้ผลิตและเผยแพร่ ผ่านเว็บไซต์หรือสื่อสังคมออนไลน์ สามารถเข้าถึงได้ง่าย สะดวกและรวดเร็ว ท าให้การเผยแพร่สื่อการศึกษาต่าง ๆ ของห้องสมุดประชาชนมีความเสี่ยงที่จะละเมิด ลิขสิทธิ์ของผู้สร้างสรรค์งานอันมีลิขสิทธิ์โดยมิได้เจตนา ดังนั้น บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน จึงจ าเป็นต้องมีการพัฒนาเสริมสร้างศักยภาพให้มีความรู้ความเข้าใจเรื่องลิขสิทธิ์ เพื่อจัดการศึกษาตาม อัธยาศัยและการบริหารจัดการห้องสมุดประชาชน ตลอดจนสามารถจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ได้อย่าง ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับนโยบำย และจุดเน้นกำรด ำเนินงำน กศน. ข้อ 5 การพัฒนาบุคลากร 5.2) พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาให้มีความพร้อมด้านวิชาการ และทักษะการจัดการเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ และข้อ 6 การ พัฒนาระบบราชการ การบริหารจัดการ และการบริการภาครัฐ 6.2) ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและ นวัตกรรมเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการอย่างเต็มรูปแบบ รองรับการปฏิบัติราชการที่รองรับชีวิตและการ ท างานวิถีใหม่ และน าไปปรับใช้กับสถานการณ์ในภาวะปกติและไม่ปกติ ภารกิจต่อเนื่อง ข้อ 3 ด้านเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา 3.2 พัฒนาการเผยแพร่การจัดการศึกษานอก ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย โดยผ่านระบบเทคโนโลยีดิจิทัล และช่องทางออนไลน์ต่างๆ เช่น Youtube Facebook หรือ Application อื่นๆ ฯ
5 วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนมีความเข้าใจเกี่ยวกับลิขสิทธิ์ 2. เพื่อให้บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนมีทักษะด้านการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย เป้ำหมำย 1. เชิงปริมาณ (กลุ่มเป้าหมาย) บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนในภาคตะวันออก จ านวน 69 คน 2. เชิงคุณภาพ 1) บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที ่ห้องสมุดประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับลิขสิทธิ์เพื่อ การบริหารจัดการห้องสมุดระบบออนไลน์ 2) บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนมีทักษะด้านการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย วิธีด ำเนินกำร 1. ประสานงานวิทยากรจากกองลิขสิทธิ์ กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ มาให้ ความรู้ และก าหนดเนื้อหาการอบรม 2. ขออนุมัติหลักสูตรที่ใช้ในการอบรม “หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด” 3. อบรม ระหว่างวันที่ 28 – 29 มีนาคม 2566 ณ โรงแรมสตาร์คอนเวนชั่น อ าเภอเมือง ระยอง จังหวัดระยอง มีบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนเข้ารับการอบรม จ านวน 53 คน จากส านักงาน กศน. จังหวัด 6 จังหวัด คือ ส านักงาน กศน.จังหวัดจันทบุรี จังหวัดชลบุรี จังหวัด ฉะเชิงเทรา จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดระยอง และจังหวัดสระแก้ว มี 2 จังหวัดที่ไม่ได้ส่งบรรณารักษ์ เข้าอบรม คือ ส านักงาน กศน.จังหวัดตราด และส านักงาน กศน. จังหวัดนครนายก สถาบัน กศน.ภาคตะวันออก ได้ด าเนินการถ่ายทอดการอบรมทาง เฟซบุ๊ก “เทคโนฯ กศน.ภาค ตะวันออก หรือ https://www.facebook.com/eastnfe ” ในวันที่ 28 มีนาคม 2566 เวลา 9.30 น. – 16.30 น. และสถาบันส่งเสริมและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ โดยส านักงาน กศน. เล็งเห็นว่าเนื้อหาการ อบรม เรื่อง ลิขสิทธิ์กับงานห้องสมุด จะเป็นประโยชน์กับบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนในภาคอื่นๆ จึงได้ท าหนังสือแจ้งให้บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนในภาคอื่นได้เข้าชมและรับความรู้จากการอบรมใน ครั้งนี้ 4. ติดตามผลการอบรม และจัดท ารายงานสรุปผล โครงสร้ำงหลักสูตร หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ประกอบด้วย 3 เรื่อง จ านวน 10 ชั่วโมง ดังนี้ เรื่องที่ 1 ลิขสิทธิ์ จ านวน 2 ชั่วโมง เรื่องที่ 2 การคุ้มครองลิขสิทธิ์ จ านวน 2 ชั่วโมง เรื่องที่ 3 การประยุกต์ใช้ความรู้เรื่องลิขสิทธิ์กับงานห้องสมุด จ านวน 6 ชั่วโมง
6 วิทยำกรกำรอบรม วิทยากรจากกองลิขสิทธิ์ กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ คือ 1. นางสาวศิริลักษณ์ รุ่งเรืองกุลดิษฐ์ ต าแหน่งนักวิชาการพาณิชย์ช านาญการ 2. นางสาวไรวินท์ รุจิเรข ต าแหน่งนักวิชาการพาณิชย์ช านาญการ งบประมำณ งบประมาณปีพ.ศ. 2566 คือ โครงการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน แผนงาน พื้นฐานด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ผลผลิตที่ 4 ผู้รับบริการการศึกษานอกระบบ กิจกรรมจัดการศึกษานอกระบบ งบด าเนินงาน จ านวน 96,200 บาท (เก้าหมื่นหกพันสองร้อยบาทถ้วน) โครงกำรที่เกี่ยวข้อง โครงการประกันคุณภาพการศึกษา สถาบัน กศน. ภาคตะวันออก ตัวชี้วัดผลส ำเร็จของโครงกำร 1. ตัวชี้วัดผลผลิต (Output) 1.1 ร้อยละ 80 ของผู้เข้ารับการอบรมมีทักษะด้านการจัดการศึกษาตามอัธยาศัยและเข้าใจ เกี่ยวกับลิขสิทธิ์เพื่อใช้ในการบริหารจัดการห้องสมุดระบบออนไลน์ 1.2 จ านวนของผู้เข้ารับการอบรม 69 คน มีความพึงพอใจต่อการอบรมในระดับดีขึ้นไป 2. ตัวชี้วัดผลลัพธ์(Outcome) 2.1 ร้อยละ 80 ของผู้เข้ารับการอบรมมีการปรับปรุงการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย 2.2 จ านวนของผู้เข้ารับการอบรม 69 คนเข้าใจเกี่ยวกับลิขสิทธิ์และน าไปใช้บริหารจัดการ ห้องสมุดระบบออนไลน์ได้ กำรติดตำมและประเมินผลโครงกำร 1. การสังเกตพฤติกรรม และการมีส่วนร่วมระหว่างการอบรม ฯ 2. ประเมินจากแบบสอบถามความคิดเห็นของผู้เข้ารับการอบรม ฯ 3. ประเมินจากแบบติดตามผลหลังการอบรม
7 ตอนที่ 2 ผลกำรด ำเนินงำน ผลกำรด ำเนินงำนโครงกำรกำรพัฒนำทักษะผู้ปฏิบัติงำนห้องสมุดประชำชน การพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน โดยการอบรม หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงาน ห้องสมุด ระหว่างวันที่ 28 – 29 มีนาคม 2566 ณ โรงแรมสตาร์คอนเวนชั่น อ าเภอเมืองระยอง จังหวัด ระยอง กลุ่มเป้าหมายในการอบรม คือ บรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน จ านวน 53 คน จากส านักงาน กศน. จังหวัด 6 จังหวัด คือ ส านักงาน กศน.จังหวัดจันทบุรี จังหวัดชลบุรี จังหวัด ฉะเชิงเทรา จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดระยอง และจังหวัดสระแก้ว และวิทยากรจากกองลิขสิทธิ์ กรม ทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ จ านวน 2 คน คือ นางสาวศิริลักษณ์ รุ่งเรืองกุลดิษฐ์ ต าแหน่ง นักวิชาการพาณิชย์ช านาญการ และนางสาวไรวินท์ รุจิเรข ต าแหน่งนักวิชาการพาณิชย์ช านาญการ มาให้ ความรู้และตอบข้อซักถาม เมื่อการอบรมดังกล่าวได้ด าเนินการเสร็จสิ้น มีผู้ผ่านการอบรม จ านวน 53 คน คิดเป็น ร้อยละ 100 โดยผลการทดสอบความรู้หลังการอบรม คะแนนเต็ม 20 คะแนน มีคะแนนรวมเฉลี่ย เท่ากับ 14.62 คะแนนรวมสูงสุด เท่ากับ 20 และคะแนนรวมต ่าสุด เท่ากับ 12 ผลกำรศึกษำควำมพึงพอใจ การศึกษาความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ระหว่างวันที่ 28 – 29 มีนาคม 2566 ณ โรงแรมสตาร์คอนเวนชั่น อ าเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง มีผู้เข้ารับการอบรม จ านวน 53 คน การส่งแบบประเมินความพึงพอใจที่ สร้างด้วย google form โดยการส่งลิงค์แบบประเมินให้ผู้เข้ารับการอบรมทางกลุ่มไลน์บรรณารักษ์ และ ได้รับแบบประเมินความพึงพอใจกลับคืนมา จ านวน 53 คน คิดเป็นร้อยละ 100 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล ดังนี้ สัญลักษณ์และอักษรย่อที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล N แทน จ านวนผู้เข้ารับการอบรม แทน ค่าเฉลี่ย S.D. แทน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
8 ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบประเมิน ข้อมูลทั่วไป ได้แก่ เพศ อายุ วุฒิการศึกษา โดยการแจกแจงความถี่ และค านวณค่าร้อยละ แสดงในตารางที่ 1 ตำรำงที่ 1 จ านวนและร้อยละของผู้เข้ารับการอบรม รำยกำร จ ำนวน ร้อยละ เพศ ชาย 6 11.32 หญิง 47 88.68 รวม 53 100.00 อำยุ น้อยกว่า 30 ปี 20 37.74 30 - 40 ปี 19 35.85 41 - 50 ปี 8 15.09 มากกว่า 50 ปี 6 11.32 รวม 53 100.00 วุฒิกำรศึกษำ ปริญญาตรี 49 92.45 ปริญญาโท 4 7.55 ปริญญาเอก - - รวม 53 100 จากตารางที่ 1 พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตร ลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 88.68 เพศชาย คิดเป็นร้อยละ 11.32 อายุ พบว่า ผู้เข้ารับการอบรม มีอายุน้อยกว่า 30 ปีมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 37.74 รองลงมา ได้แก่ อายุ 30 - 40 ปี คิดเป็นร้อยละ 35.85 อายุ 41 - 50 ปี คิดเป็นร้อยละ 15.09 และอายุมากกว่า 50 ปี คิดเป็นร้อยละ 11.32 วุฒิการศึกษา พบว่า ผู้เข้ารับการอบรม ส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับปริญญาตรีคิดเป็น ร้อยละ 92.45 และปริญญาโท คิดเป็นร้อยละ 7.55
9 การวิเคราะห์ข้อมูลความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงาน ห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด มีเกณฑ์การประเมิน ดังนี้ 4.50 – 5.00 หมายถึง มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด 3.75 – 4.49 หมายถึง มีความพึงพอใจในระดับมาก 3.00 – 3.74 หมายถึง มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง 2.50 – 2.99 หมายถึง มีความพึงพอใจในระดับน้อย 0.00 – 2.49 หมายถึง มีความพึงพอใจในระดับน้อยที่สุด ตอนที่ 2 ควำมพึงพอใจของผู้เข้ำรับกำรอบรม ตำรำงที่ 2 ระดับความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ในภาพรวมแต่ละด้าน ประเด็นการประเมิน ระดับความพึงพอใจ ( N = 53) S.D. แปลความ ด้านวิทยากร 4.70 0.50 มากที่สุด ด้านสื่อ/เอกสารประกอบการอบรม 4.58 0.65 มากที่สุด ด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้ 4.70 0.46 มากที่สุด รวม 4.66 0.53 มากที่สุด จากตารางที่ 2 ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์ น่ารู้กับงานห้องสมุด มีความพึงพอใจในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.66) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดทุกด้าน เรียงล าดับดังนี้ ด้านวิทยากร ( = 4.70) ด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้( = 4.70) และด้านสื่อ/เอกสารประกอบการอบรม ( = 4.58)
10 ตำรำงที่ 3 ระดับความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด้านวิทยากร ประเด็นการประเมิน ระดับความพึงพอใจ ( N = 53 ) S.D. แปลความ การถ่ายทอดความรู้ ทักษะของวิทยากรมีความ ชัดเจน 4.70 0.50 มากที่สุด การเชื่อมโยงเนื้อหาในการฝึกอบรมกับการปฏิบัติจริง 4.70 0.50 มากที่สุด การตอบข้อซักถามในการฝึกอบรม 4.72 0.50 มากที่สุด รวม 4.70 0.50 มากที่สุด จากตารางที่ 3 ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์ น่ารู้กับงานห้องสมุด มีความพึงพอใจด้านวิทยากรในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.70) และเมื่อ พิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดทุกข้อ เรียงล าดับจากมากไป หาน้อย ได้แก่ การตอบข้อซักถามในการฝึกอบรม ( = 4.72) การถ่ายทอดความรู้ ทักษะของวิทยากรมีความ ชัดเจน ( = 4.70) และการเชื่อมโยงเนื้อหาในการฝึกอบรมกับการปฏิบัติจริง ( = 4.70)
11 ตำรำงที่ 4 ระดับความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด้านสื่อ/เอกสารประกอบการอบรม ประเด็นการประเมิน ระดับความพึงพอใจ ( N = 53 ) S.D. แปลความ เอกสารการอบรมมีความเหมาะสม 4.45 0.75 มาก การใช้เทคโนโลยีและสื่อเสริมการเรียนรู้มีความ เหมาะสม 4.70 0.50 มากที่สุด รวม 4.58 0.65 มากที่สุด จากตารางที่ 4 ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด มีความพึงพอใจด้านสื่อ/เอกสารประกอบการอบรมในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ที่สุด ( = 4.58) และเมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด คือ การใช้เทคโนโลยีและสื่อเสริมการเรียนรู้มีความเหมาะสม ( = 4.70) และมีความพึงพอใจในระดับมาก คือ เอกสารการอบรมมีความเหมาะสม ( = 4.45)
12 ตำรำงที่ 5 ระดับความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้ ประเด็นการประเมิน ระดับความพึงพอใจ ( N = 53 ) S.D. แปลความ คาดว่าสามารถน าความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการ ปฏิบัติงานได้ 4.72 0.45 มากที่สุด คาดว่าสามารถน าความรู้ไปถ่ายทอดให้แก่ผู้อื่นได้ 4.68 0.47 มากที่สุด รวม 4.70 0.46 มากที่สุด จากตารางที่ 5 ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์ น่ารู้กับงานห้องสมุด มีความพึงพอใจด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.70) และเมื่อพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดทุกข้อ เรียงล าดับจากมากไปหาน้อย ได้แก่ คาดว่าสามารถน าความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการปฏิบัติงานได้( = 4.72) และคาดว่าสามารถน าความรู้ไปถ่ายทอดให้แก่ผู้อื่นได้( = 4.68)
13 ตำรำงที่ 6 ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ในภาพรวมเป็นรายบุคคล คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน 1 4.00 มาก 30 5.00 มากที่สุด 2 4.74 มากที่สุด 31 4..00 มาก 3 4.57 มากที่สุด 32 4.43 มาก 4 5.00 มากที่สุด 33 5.00 มากที่สุด 5 5.00 มากที่สุด 34 5.00 มากที่สุด 6 4.79 มากที่สุด 35 4.31 มาก 7 5.00 มากที่สุด 36 4.36 มาก 8 4.57 มากที่สุด 37 4.57 มากที่สุด 9 3.79 มาก 38 4.21 มาก 10 5.00 มากที่สุด 39 4.69 มากที่สุด 11 3.21 ปานกลาง 40 5.00 มากที่สุด 12 4.57 มากที่สุด 41 5.00 มากที่สุด 13 4.74 มากที่สุด 42 5.00 มากที่สุด 14 4.79 มากที่สุด 43 5.00 มากที่สุด 15 5.00 มากที่สุด 44 5.00 มากที่สุด 16 4.00 มาก 45 5.00 มากที่สุด 17 4.31 มาก 46 5.00 มากที่สุด 18 4.00 มาก 47 5.00 มากที่สุด 19 5.00 มากที่สุด 48 5.00 มากที่สุด 20 5.00 มากที่สุด 49 4.43 มาก 21 4.79 มากที่สุด 50 5.00 มากที่สุด 22 4.00 มาก 51 4.26 มาก 23 4.00 มาก 52 5.00 มากที่สุด 24 5.00 มากที่สุด 53 5.00 มากที่สุด 25 4.79 มากที่สุด 26 4.10 มาก 27 5.00 มากที่สุด 28 4.26 มาก 29 5.00 มากที่สุด
14 จากตารางที่ 6 พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด จ านวน 53 คน มีระดับความพึงพอใจในภาพรวม ดังนี้ มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด จ านวน 36 คน คิดเป็นร้อยละ 67.92 มีความพึงพอใจในระดับมาก จ านวน 16 คน คิดเป็นร้อยละ 30.19 มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง จ านวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 1.89 สรุปว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับ งานห้องสมุด มีความพึงพอใจในภาพรวม ในระดับมากขึ้นไป จ านวน 52 คน คิดเป็นร้อยละ 98.11
15 ตำรำงที่ 7 ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด้านวิทยากรเป็นรายบุคคล คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน 1 4.00 มาก 30 5.00 มากที่สุด 2 4.67 มากที่สุด 31 4.00 มาก 3 5.00 มากที่สุด 32 4.00 มาก 4 5.00 มากที่สุด 33 5.00 มากที่สุด 5 5.00 มากที่สุด 34 5.00 มากที่สุด 6 5.00 มากที่สุด 35 4.67 มากที่สุด 7 5.00 มากที่สุด 36 5.00 มากที่สุด 8 5.00 มากที่สุด 37 5.00 มากที่สุด 9 4.00 มาก 38 4.00 มาก 10 5.00 มากที่สุด 39 4.33 มาก 11 3.00 ปานกลาง 40 5.00 มากที่สุด 12 5.00 มากที่สุด 41 5.00 มากที่สุด 13 4.67 มากที่สุด 42 5.00 มากที่สุด 14 5.00 มากที่สุด 43 5.00 มากที่สุด 15 5.00 มากที่สุด 44 5.00 มากที่สุด 16 4.00 มาก 45 5.00 มากที่สุด 17 4.67 มากที่สุด 46 5.00 มากที่สุด 18 4.00 มาก 47 5.00 มากที่สุด 19 5.00 มากที่สุด 48 5.00 มากที่สุด 20 5.00 มากที่สุด 49 4.00 มาก 21 5.00 มากที่สุด 50 5.00 มากที่สุด 22 4.00 มาก 51 4.33 มาก 23 4.00 มาก 52 5.00 มากที่สุด 24 5.00 มากที่สุด 53 5.00 มากที่สุด 25 5.00 มากที่สุด 26 4.67 มากที่สุด 27 5.00 มากที่สุด 28 4.33 มาก 29 5.00 มากที่สุด
16 จากตารางที่ 7 พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด จ านวน 53 คน มีระดับความพึงพอใจด้านวิทยากร ดังนี้ มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด จ านวน 39 คน คิดเป็นร้อยละ 73.58 มีความพึงพอใจในระดับมาก จ านวน 13 คน คิดเป็นร้อยละ 24.53 มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง จ านวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 1.89 สรุปว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับ งานห้องสมุด มีความพึงพอใจด้านวิทยากรในระดับมากขึ้นไป จ านวน 52 คน คิดเป็นร้อยละ 98.11
17 ตำรำงที่ 8 ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด้านสื่อ/เอกสารประกอบการอบรม คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน 1 4.00 มาก 30 5.00 มากที่สุด 2 4.50 มากที่สุด 31 4.00 มาก 3 4.00 มาก 32 5.00 มากที่สุด 4 5.00 มากที่สุด 33 5.00 มากที่สุด 5 5.00 มากที่สุด 34 5.00 มากที่สุด 6 4.50 มากที่สุด 35 4.50 มากที่สุด 7 5.00 มากที่สุด 36 4.00 มาก 8 4.00 มาก 37 5.00 มากที่สุด 9 3.50 ปานกลาง 38 3.50 ปานกลาง 10 5.00 มากที่สุด 39 5.00 มากที่สุด 11 2.50 น้อย 40 5.00 มากที่สุด 12 5.00 มากที่สุด 41 5.00 มากที่สุด 13 5.00 มากที่สุด 42 5.00 มากที่สุด 14 4.50 มากที่สุด 43 5.00 มากที่สุด 15 5.00 มากที่สุด 44 5.00 มากที่สุด 16 4.00 มาก 45 5.00 มากที่สุด 17 4.00 มาก 46 5.00 มากที่สุด 18 4.00 มาก 47 5.00 มากที่สุด 19 5.00 มากที่สุด 48 5.00 มากที่สุด 20 5.00 มากที่สุด 49 4.00 มาก 21 5.00 มากที่สุด 50 5.00 มากที่สุด 22 4.00 มาก 51 4.00 มาก 23 4.00 มาก 52 5.00 มากที่สุด 24 5.00 มากที่สุด 53 5.00 มากที่สุด 25 4.50 มากที่สุด 26 3.50 ปานกลาง 27 5.00 มากที่สุด 28 4.00 มาก 29 5.00 มากที่สุด
18 จากตารางที่ 8 พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด จ านวน 53 คน มีระดับความพึงพอใจด้านสื่อ/เอกสารประกอบการ อบรม ดังนี้ มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด จ านวน 36 คน คิดเป็นร้อยละ 67.92 มีความพึงพอใจในระดับมาก จ านวน 13 คน คิดเป็นร้อยละ 24.53 มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง จ านวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 5.66 มีความพึงพอใจในระดับน้อย จ านวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 1.89 สรุปว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับ งานห้องสมุด มีความพึงพอใจด้านสื่อ/เอกสารประกอบการอบรมในระดับมากขึ้นไป จ านวน 49 คน คิดเป็น ร้อยละ 92.45
19 ตำรำงที่ 9 ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจของผู้เข้ารับการอบรมที่มีต่อการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด ด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้ คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน คนที่ ค่าเฉลี่ย ระดับการประเมิน 1 4.00 มาก 30 5.00 มากที่สุด 2 5.00 มากที่สุด 31 4.00 มาก 3 5.00 มากที่สุด 32 4.00 มาก 4 5.00 มากที่สุด 33 5.00 มากที่สุด 5 5.00 มากที่สุด 34 5.00 มากที่สุด 6 5.00 มากที่สุด 35 4.00 มาก 7 5.00 มากที่สุด 36 4.50 มากที่สุด 8 5.00 มากที่สุด 37 4.00 มาก 9 4.00 มาก 38 5.00 มากที่สุด 10 5.00 มากที่สุด 39 4.50 มากที่สุด 11 4.00 มาก 40 5.00 มากที่สุด 12 4.00 มาก 41 5.00 มากที่สุด 13 4.50 มากที่สุด 42 5.00 มากที่สุด 14 5.00 มากที่สุด 43 5.00 มากที่สุด 15 5.00 มากที่สุด 44 5.00 มากที่สุด 16 4.00 มาก 45 5.00 มากที่สุด 17 4.50 มากที่สุด 46 5.00 มากที่สุด 18 4.00 มาก 47 5.00 มากที่สุด 19 5.00 มากที่สุด 48 5.00 มากที่สุด 20 5.00 มากที่สุด 49 5.00 มากที่สุด 21 4.50 มากที่สุด 50 5.00 มากที่สุด 22 4.00 มาก 51 4.50 มากที่สุด 23 4.00 มาก 52 5.00 มากที่สุด 24 5.00 มากที่สุด 53 5.00 มากที่สุด 25 5.00 มากที่สุด 26 4.50 มากที่สุด 27 5.00 มากที่สุด 28 4.50 มากที่สุด 29 5.00 มากที่สุด
20 จากตารางที่ 9 พบว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด จ านวน 53 คน มีระดับความพึงพอใจด้านการน าความรู้และทักษะไป ใช้ ดังนี้ มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด จ านวน 41 คน คิดเป็นร้อยละ 77.36 มีความพึงพอใจในระดับมาก จ านวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 22.64 สรุปว่า ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับ งานห้องสมุด มีความพึงพอใจด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้ ในระดับมากขึ้นไป จ านวน 53 คน คิดเป็น ร้อยละ 100
21 ควำมคิดเห็นเพิ่มเติม ผู้เข้ารับการอบรมในการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงาน ห้องสมุด มีความคิดเห็นเพิ่มเติม สรุปได้ ดังนี้ 1. การอบรมมีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการท างานของบรรณารักษ์ในปัจจุบัน 2. ควรมีการจัดท าเอกสารประกอบการอบรมเป็นเล่มให้ผู้เข้าอบรม 3. การตอบข้อซักถามควรชี้ชัดว่าได้หรือไม่ได้ เนื่องจากข้อมูลที่ได้รับต้องน าไปใช้ในการท างาน 4. ควรให้มีผู้ที่สามารถเป็นตัวแทนบรรณารักษ์เข้าร่วมรับการอบรมในครั้งต่อไป 5. ควรจัดอบรมให้ความรู้เรื่องลิขสิทธิ์กับบุคลากรทุกคน 6. ได้รับความรู้และสามารถน าความรู้ไปปรับใช้ได้ 7. ควรจัดอบรมให้ความรู้กับบรรณารักษ์ในหัวข้ออื่นที่ส าคัญ ๆ 8. เนื้อหาการอบรมน่าสนใจ ได้รับความรู้เพิ่มขึ้นเรื่องลิขสิทธิ์ 9. ควรมีการจัดท ารายชื่อส านักพิมพ์ที่อนุญาตให้ห้องสมุดใช้ข้อมูลหนังสือและสื่อที่จัดซื้อมาใช้ใน การท างานห้องสมุดได้โดยไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ 10. เชิญวิทยากรจากหน่วยงานโดยตรง ท าให้ได้รับความรู้จริง 11. ควรมีการพัฒนามากกว่า 1 ครั้งต่อปี 12. ควรมีการพัฒนาทักษะการผลิตสื่อที่ใช้ในการส่งเสริมการอ่าน 13. ควรจัดอบรมการท าสื่อที่เกี่ยวข้องกับงานห้องสมุด และอบรมทบทวนการใช้โปรแกรมต่างๆที่ เกี่ยวข้อง
22 ตอนที่ 3 กำรน ำควำมรู้ไปใช้ ผลกำรติดตำมกำรน ำควำมรู้ไปใช้ กลุ่มงานพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต สถาบัน กศน. ภาคตะวันออกได้ด าเนินการติดตามการน า ความรู้ไปใช้ของผู้ผ่านการอบรมโครงการการพัฒนาทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้ กับงานห้องสมุด สรุปข้อมูลโดยแยกเป็นรายจังหวัด ดังนี้ ส ำนักงำน กศน.จังหวัดจันทบุรี บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน สังกัดส านักงาน กศน. จังหวัดจันทบุรี น าความรู้ที่ ได้รับจากการอบรมไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด ดังนี้ 1. การเผยแพร่ความรู้ช่องทางออนไลน์ เลือกข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐ เพื่อไม่ให้เกิดการ ละเมิดลิขสิทธิ์ 2. การท าสื่อให้มีความถูกต้องไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น 3. ตรวจสอบลิขสิทธิ์งานก่อนที่จะน ามาใช้ 4. น าหลักการของลิขสิทธิ์ไปปรับใช้การสร้างสื่อส่งเสริมการอ่านออนไลน์ 5. รู้วิธีป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ และการน าข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐไปใช้ในการท างานได้ โดยปรับใช้ในการท าสาระน่ารู้ประจ าวัน ท าให้การท างานมีขอบเขตมากขึ้น 6. มีความรอบคอบในการน าเนื้อหา รูปภาพ วิดีทัศน์ ประเภทใดที่สามารถน ามาใช้ประกอบการ ท างานของบรรณารักษ์ได้ ส ำนักงำน กศน.จังหวัดชลบุรี บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน สังกัดส านักงาน กศน. จังหวัดชลบุรี น าความรู้ที่ได้รับ จากการอบรมไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด ดังนี้ 1. ปรับใช้ในการสร้างสื่อส่งเสริมการอ่านรูปแบบต่างๆ เช่น การสร้างอินโฟกราฟิก ผลิตสื่อไม่ให้ ละเมิดลิขสิทธิ์ 2. ใช้ในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ประชาสัมพันธ์ ให้เป็นการแชร์ข้อมูลที่ถูกต้อง 3. ใช้ในการประชาสัมพันธ์ การเขียนบทความ ออกแบบเอกสาร วีดิโอ ให้ถูกต้องโดยไม่ละเมิด ลิขสิทธิ์ 4. ยกเลิกการสแกนหน้าปกหนังสือลงในเว็บไซต์ห้องสมุด ใช้พื้นหลังเป็นสีและเขียนเป็นชื่อเรื่อง และผู้แต่งแทน 5. การเลือกรูปภาพในการท าจดหมายข่าวหรือสื่อส่งเสริมการอ่านออนไลน์ เลือกใช้จากหน่วยงานของรัฐ 6. การจัดท าสื่อออนไลน์ ในกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ด าเนินการให้ถูกต้อง ไม่ละเมิด ลิขสิทธิ์ของผู้อื่น
23 7. ระวังเรื่องลิขสิทธิ์ให้มากยิ่งขึ้น ขออนุญาตเจ้าของผลงานก่อนน ามาใช้ หรือให้เครดิตบอก แหล่งที่มาให้ชัดเจน 8. ควรมีข้อตกลงกับส านักพิมพ์และผู้แต่งหนังสือ ขอใช้หนังสือเพื่อน าไปเผยพร่ 9. ศึกษาข้อมูลกฎหมายลิขสิทธิ์และระมัดระวังเรื่องลิขสิทธิ์ เพื่อสร้างความมั่นใจในการ ปฏิบัติงานและเกิดผลกระทบน้อยที่สุด 10. น าความรู้ไปขยายผลต่อให้กับเพื่อนร่วมงาน เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง และปฏิบัติตนตาม ข้อก าหนด กฎหมายคุ้มครองการละเมิดลิขสิทธิ์ ป้องกันตนเองในการถูกฟ้องร้อง 11. การประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ออนไลน์ ปรับใช้ในการออกแบบสื่อไม่ให้ละเมิดลิขสิทธิ์ เช่น บทความ จดหมายข่าว จุลสาร ส ำนักงำน กศน.จังหวัดฉะเชิงเทรำ บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน สังกัดส านักงาน กศน. จังหวัดฉะเชิงเทรา น าความรู้ที่ ได้รับจากการอบรมไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด ดังนี้ 1. การลงรูปภาพในเว็บไซต์ระบบเชื่อมโยงแหล่งการเรียนรู้ (Learning Resources LinkageSystem) เพื่อไม่ให้ละเมิดลิขสิทธิ์ 2. เผยแพร่ความรู้ให้กับเพื่อนร่วมงาน นักศึกษา และการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน รวมทั้ง แนะน าช่องทางการหาความรู้ สิทธิประโยชน์ต่างๆ การท าแผ่นพับประชาสัมพันธ์ หรือสื่อสิ่งพิมพ์ สื่อโซเชียล เพื่อแนะแนวให้ความรู้กับนักศึกษาและประชาชนทั่วไป 3. การน าข้อมูล รูปภาพ หรือเนื้อหาจากสื่อต่าง ๆ มาใช้ในงานส่งเสริมการอ่าน ควรวิเคราะห์ว่า มีลิขสิทธิ์หรือไม่ เพื่อไม่ให้เกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ ควรขออนุญาตหรือให้เครดิตเจ้าของผลงานในการน ามาใช้ และมีสติ ระมัดระวังการเผยแพร่ข้อมูลในโลกออนไลน์ 4. น าความรู้ไปถ่ายทอดให้กับคณะท างานการศึกษาตามอัธยาศัย และบรรณารักษ์ใหม่ รวมทั้ง ครูกศน.ทุกคน เพื่อน าความรู้ไปใช้ในการปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งบุคลากรแต่ละคนมีความเกี่ยวข้องในการน าข้อมูล จากสื่อออนไลน์มาใช้กับภารกิจงานไม่มากก็น้อย และน าความรู้เรื่องลิขสิทธิ์มาใช้ในการจัดกิจกรรมของ ห้องสมุดให้อยู่ในพื้นฐานของความถูกต้องควบคู่ไปกับการให้บริการประชาชน 5. การสร้างผลงานในการปฏิบัติงานห้องสมุดด้วยตนเอง เพื่อไม่ให้ละเมิดลิขสิทธิ์ ต้องตรวจสอบ ข้อมูลที่น ามาใช้หรือเผยแพร่ว่าละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ หากน าข้อมูลของผู้อื่นมาใช้ควรขออนุญาตหรืออ้างอิง ให้ เครดิตเจ้าของผลงานเสมอเพื่อการความปลอดภัยในการท างานในอนาคต 6. หากถูกฟ้องร้องเรื่องลิขสิทธิ์ให้ต่อสู้คดีก่อน และติดต่อนักกฎหมายลิขสิทธิ์เพราะการด าเนินงานของ ห้องสมุดไม่ได้ท าเพื่อการค้า เป็นงานบริการประชาชน 7. ปรับใช้ในการเขียนข่าวประชาสัมพันธ์ให้ถูกต้องโดยไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ และเพิ่มความระมัดระวัง ในการท างาน ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล แหล่งที่มา ว่าละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ก่อนแชร์ข้อมูลต่าง ๆ
24 ส ำนักงำน กศน.จังหวัดปรำจีนบุรี บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน สังกัดส านักงาน กศน. จังหวัดปราจีนบุรีน าความรู้ที่ ได้รับจากการอบรมไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด ดังนี้ 1. การลงข้อมูลหนังสือในระบบเชื่อมโยงของห้องสมุด หลีกเลี่ยงรูปภาพจากปกหนังสือหรือ รูปภาพจากอินเทิอร์เน็ต ควรใช้รูปภาพกราฟิกแทน เพื่อไม่ให้ละเมิดลิขสิทธิ์ 2. การจัดท าจดหมายข่าวของห้องสมุด จะน าอินโฟกราฟิกที่จัดท าโดยหน่วยงานราชการเป็นหลัก น ามาใช้ท าจดหมายข่าวเพื่อเผยแพร่ในหน้าเว็บไซต์ของห้องสมุด 3. ควรให้ส านักงาน กศน. เป็นต้นเรื่องในการขออนุญาตจากผู้ที่มีลิขสิทธิ์ ทั้งจากหนังสือพิมพ์ เจ้าของลิขสิทธิ์ เพื่อให้เป็นข้อมูลที่สามารถใช้ได้โดยส่วนรวมและเป็นแนวทางการปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง และส านักงานกศน. ควรดูแลเมื่อมีเหตุการณ์ผิดพลาดจากการปฏิบัติงานโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของผู้ปฏิบัติงาน ในห้องสมุด 4. การจะน าเสนอผ่านระบบออนไลน์ต้องรอบคอบ ตรวจสอบเรื่องลิขสิทธิ์ก่อน หากจ าเป็นต้องท า ให้ปรึกษากองลิขสิทธิ์ 5. น าความรู้ที่ได้ไปปรับปรุงและพัฒนางานห้องสมุดให้มีความถูกต้อง และประชาสัมพันธ์ ถ่ายทอดความรู้ให้กับบุคลากรในองค์กรเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติงาน 6. ปรับปรุงการเผยแพร่บทความ สื่อต่างๆ โดยค านึงถึงลิขสิทธิ์มากขึ้น 7. ได้แนวทางปฏิบัติเมื่อถูกกล่าวหาว่ามีการละเมิดลิขสิทธิ์ และสามารถป้องกันตนเองจากการ ละเมิดลิขสิทธิ์โดยไม่ตั้งใจ 8. ปรับใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดทั้งกับหน่วยงานและผู้รับบริการ โดยการตรวจสอบข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ ก่อนที่จะเผยแพร่ 9. น าความรู้เรื่องลิขสิทธิ์ไปเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้รับรู้ เพื่อหลีกเลี่ยงการ กระท าที่เข้าข่ายผิดกฎหมาย 10. ปัจจุบันผู้เข้ารับบริการในห้องสมุดลดน้อยลง ท าให้ต้องจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านผ่านสื่อ ออนไลน์ ซึ่งมีความเสี่ยงในการละเมิดลิขสิทธิ์ โดยน าความรู้ที่ได้รับไปปรับใช้ให้ถูกต้องเพื่อลดข้อผิดพลาดใน การปฏิบัติงาน 11. การจัดท าข้อมูลเพื่อเผยแพร่ผ่านเพจเฟซบุ๊กของห้องสมุด ควรน าข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐ เป็นอันดับแรก และอ้างอิงจากแหล่งที่มาด้วย ถ้าเป็นข้อมูลจากหน่วยงานเอกชน ควรขออนุญาตจากเจ้าของ ลิขสิทธิ์ผ่านช่องทางออนไลน์และทางเอกสาร 12. การจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ ควรแชร์ข้อมูลจากเพจหลักที่เป็นเจ้าของชิ้นงาน นั้นๆ
25 ส ำนักงำน กศน.จังหวัดระยอง บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน สังกัดส านักงาน กศน. จังหวัดระยอง น าความรู้ที่ ได้รับจากการอบรมไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด ดังนี้ 1. การท างานต้องเพิ่มความระมัดระวังเรื่องลิขสิทธิ์ให้มากกว่าเดิม หลีกเลี่ยงการกระท าที่มีความ เสี่ยงในการละเมิดลิขสิทธิ์ เพื่อป้องกันตนเองและหน่วยงาน เช่น การท าสื่อส่งเสริมการอ่านออนไลน์ ข่าวสารประจ าวัน ต้องน าเสนอเผยแพร่ความรู้ตลอดเวลา การท าสื่อส่งเสริมความรู้ การแนะน าหนังสือดีน่า อ่าน โดยการขออนุญาตเจ้าของผลงานทุกครั้งและให้เครดิต 2. ปรับใช้ตามสิทธิการใช้ลิขสิทธิ์ในงานของบรรณารักษ์ให้ถูกต้อง เช่น การท าสื่อส่งเสริมการ อ่านออนไลน์ การใช้รูปภาพ ข้อความของแต่ละเว็บไซต์ การลงทะเบียนหนังสือในเว็บไซต์ระบบเชื่อมโยง แหล่งการเรียนรู้ การน ารูปหน้าปกหนังสือลงเว็บไซต์ของห้องสมุด รวมถึงคลิปวิดีโอหรือคลิปเสียง 3. ตรวสอบข้อมูลข่าวสารก่อนอัปโหลด เลือกใช้สื่อจากหน่วยงานราชการ ให้เครดิตแก่ผู้ สร้างสรรค์ผลงานหรืออ้างอิงแหล่งที่มาให้ชัดเจน ขออนุญาตเจ้าของผลงาน และในกรณีที่เกิดการฟ้องร้อง ต้องปรึกษากับกองลิขสิทธิ์ กรมทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อหาทางออกที่ดีที่สุดร่วมกัน 4. น าไปถ่ายทอดให้กับเพื่อนร่วมงาน หรือผู้ที่สนใจ หรือผู้รับบริการ เพื่อจะได้ปฏิบัติตนได้ ถูกต้อง 5. บรรณารักษ์สร้างสรรค์ผลงานด้วยตนเอง เพื่อไม่ให้ละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้อื่น ส ำนักงำน กศน.จังหวัดสระแก้ว บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชน สังกัดส านักงาน กศน. จังหวัดสระแก้ว น าความรู้ที่ ได้รับจากการอบรมไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานห้องสมุด ดังนี้ 1. การถ่ายรูปหรือท าอะไรเกี่ยวกับหนังสือต่างๆ ต้องดูว่าจะละเมิดลิขสิทธิ์ไหม และการน าไป เผยแพร่ผ่านระบบออนไลน์ ต้องใช้ความระมัดระวัง 2. การท ากิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ ควรอ้างอิงแหล่งที่มาและขออนุญาตงานอันมีลิขสิทธิ์ ก่อน 3. การท าอินโฟกราฟิกโดยใช้โปรแกรม Canva ควรสมัครสมาชิก VIP เพื่อให้สามารถใช้งาน รูปภาพ การ์ตูนต่างๆ ได้อย่างไม่กังวลเรื่องลิขสิทธิ์ 4. การโพสต์ข้อความที่ไม่ได้คิดเขียนขึ้นเองในสื่อสังคมออนไลน์เพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ ควรกดแชร์โพสต์ข้อความของคนที่เป็นต้นฉบับ แทนการคัดลอก 5. ส าเนาหนังสือเก่าได้โดยไม่แสวงหาก าไร 6. การก๊อบปี้ภาพต่างๆ ต้องขออนุญาตเจ้าของภาพ การให้เครดิตอย่างเดียวไม่เพียงพอ 7. หากมีปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์ให้ติดต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา 8. ในการท าอินโฟกราฟิกเพื่อให้ความรู้ ต้องดูรายละเอียดของข้อมูลที่จะน ามาใช้ให้ละเอียดว่ามี เจ้าของข้อมูลหรือไม่ หากมีเจ้าของลิขสิทธิ์ก็ควรขออนุญาตเจ้าของก่อนน ามาใช้
26 9. ปรับใช้ในงานห้องสมุดด้านการเผยแพร่ข้อมูล ข่าวสาร ทางเฟซบุ๊ก เว็บไซต์ และให้เครดิต เจ้าของผลงานในการน าข้อความมาบางส่วนเพื่อเผยแพร่งาน และขออนุญาตเจ้าของผลงานก่อนเผยแพร่ 10. น าไปเป็นข้อควรระวังและตระหนักในการท ากิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ในการประชาสัมพันธ์ เรื่องต่างๆ จะละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ 11. ปรับใช้ในการท างานด้านต่างๆ ระวังในการน าผลงานผู้อื่นมาใช้ และการน าผลงานที่มีเจ้าของ จะขออนุญาตเจ้าของผลงานก่อน และได้เข้าใจสิทธิ์ของเจ้าของผลงานโดยจะน าไปปรับใช้ในงานเขียนของ ตนเองมากขึ้น 12. การเผยแพร่งานผ่านระบบออนไลน์โดยไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ และถ้ามีปัญหาให้ปรึกษากรม ทรัพย์สินทางปัญญาได้ 13. การให้เครดิตเจ้าของผลงานป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ และขออนุญาตเจ้าของผลงานก่อน เผยแพร่ สรุป จากการติดตามบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนที่ผ่านการอบรมโครงการการพัฒนา ทักษะผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดประชาชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ารู้กับงานห้องสมุด การน าความรู้ไปปรับใช้ในการ ปฏิบัติงานห้องสมุด โดยภาพรวมบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดประชาชนจากส านักงาน กศน.จังหวัด 6 จังหวัด สามารถน าความรู้ไปปรับใช้ในการปฏิบัติงานได้เป็นอย่างดี มีความรอบคอบในการผลิตและ เผยแพร่สื่อเพิ่มขึ้น รวมทั้งน าความรู้เรื่องลิขสิทธิ์ไปถ่ายทอดให้กับบุคลากรอื่นๆ ในองค์กร เพื่อให้การ ปฏิบัติงานท าอย่างไรถึงไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ของผู้สร้างสรรค์งานโดยไม่เจตนา ซึ่งสอดคล้องกับความพึงพอใจ ด้านการน าความรู้และทักษะไปใช้ทั้ง 2 ประเด็นอยู่ในระดับมากที่สุด คือ ผู้เข้ารับการอบรมคาดว่าสามารถ น าความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการปฏิบัติงานได้( = 4.72) และคาดว่าสามารถน าความรู้ไปถ่ายทอดให้แก่ผู้อื่นได้ ( = 4.68)
27 ภำคผนวก
28 กำรพัฒนำทักษะผู้ปฏิบัติงำนห้องสมุดประชำชน หลักสูตรลิขสิทธิ์น่ำรู้กับงำนห้องสมุด วันที่ 28 – 29 มีนำคม 2566 ณ โรงแรมสตำร์คอนเวนชั่น อ ำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง วิทยำกรกองลิขสิทธิ์ กรมทรัพย์สินทำงปัญญำ กระทรวงพำณิชย์ นำงสำวศิริลักษณ์ รุ่งเรืองกุลดิษฐ์ ต ำแหน่งนักวิชำกำรพำณิชย์ช ำนำญกำร และนำงสำวไรวินท์ รุจิเรข ต ำแหน่งนักวิชำกำรพำณิชย์ช ำนำญกำร
29
30
31 ผู้จัดท ำ ที่ปรึกษำ นางสาวธัญญ์ลักษณ์ ขจรสกุลวงศ์ รองผู้อ านวยการสถาบัน กศน. ภาคตะวันออก นางกุลธิดา รัตนโกศล หัวหน้ากลุ่มงานพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิต วิเครำะห์ข้อมูลและเขียนรำยงำน นางสาวสุปรีดา แหลมหลัก ครูช านาญการพิเศษ ออกแบบปก นางสาวลัชชา ถนอมสิงห์ เจ้าหน้าที่การวัดและประเมินผล รูปเล่ม นางสาวอุบล นามงาม พนักงานพิมพ์ ส 4
32