วันวิสาขบูชา

ก
กิจกรรมสง่ เสริมการอา่ นออนไลน์ เรอื่ งวันสาคัญทางศาสนา “วนั วิสาขบูชา” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดยี ์

ก

คำนำ
การอ่านมีประโยชน์ในการพัฒนาตนเอง พัฒนาการศึกษา พฒั นาอาชีพ พัฒนาคุณภาพชีวิต ทาให้เป็น
คนทันสมัย ทันต่อเหตุการณ์ และมีความอยากรู้อยากเห็นการท่ีจะพัฒนาประเทศให้เจริญรุ่งเรืองก้าวหนา้ ไดต้ ้อง
อาศยั ประชาชนท่ีมีความร้คู วามสามารถซ่ึงความรู้ต่าง ๆ ก็ได้มาจากการอ่านนั่นเอง ในปจั จุบนั มีการพฒั นาด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างมาก ซึง่ เป็นปัจจยั หน่ึงทีท่ าให้ การอา่ นไดพ้ ัฒนารปู แบบไปอยา่ งกวา้ งขวาง
ดังนัน้ หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์ ได้เล็งเห็นความสาคัญดงั กล่าว ในการทจ่ี ะสนับสนนุ การ
พัฒนาตนเอง,พัฒนาความคิดและพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน จึงจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านตาม
อธั ยาศัยรูปแบบออนไลน์ เพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนได้ตระหนักถึงความสาคัญของการอา่ น นอกจากการ
อ่านทเ่ี พ่มิ มากขึน้ แลว้ ยังแนะนาการใช้สอื่ ตา่ งๆ อยา่ งถูกวธิ ี รู้จกั คดิ พิจารณาวิเคราะห์ได้
สุดท้ายนี้ ขอขอบคุณ ผู้อานวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอ
พระสมุทรเจดยี ์ และผปู้ ระสานงานซ่ึงส่งเสรมิ การปฏบิ ัติงาน ใหส้ าเร็จลุลว่ งไปดว้ ยดี หากมีข้อผิดพลาดประการใด
ขออภยั ไว้ ณ ที่นี้

หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์

กจิ กรรมส่งเสรมิ การอา่ นออนไลน์ เร่อื งวันสาคญั ทางศาสนา “วันวสิ าขบูชา” ห้องสมุดประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดีย์

ข

สำรบัญ

หน้ำ

คานา................................................................................................................................................ก
ห้องสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดยี ์.........................................................................................ก
วนั วสิ าขบูชา.................................................................................................................................... 1

ความหมาย .................................................................................................................................. 1
ความสาคัญ.................................................................................................................................. 1
ประวัติความเป็นมาของวันวิสาขบชู าในประเทศไทย .................................................................... 2
ห ลั ก ธ ร ร ม สา คั ญ ท่ี ค ว ร นา ม า ป ฏิ บั ติ ..................................................................... 3
สงั เวชนยี สถาน............................................................................................................................. 7
สถานทป่ี ระสตู ิ............................................................................................................................. 7
สถานที่ตรัสรู้................................................................................................................................ 7
สถานที่แสดงปฐมเทศนา ............................................................................................................10
สถานที่ปรินิพพาน......................................................................................................................13
วนั วสิ าขบชู าเปน็ วันสาคัญสากล.................................................................................................15
ภมู หิ ลงั ......................................................................................................................................15
เหตุผลท่ี องค์การสหประชาชาติหนดให้ วนั วิสาขบชู า เปน็ วันสาคญั ของโลก..............................16

กิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ เร่อื งวนั สาคญั ทางศาสนา “วนั วิสาขบชู า” หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์

วันวิสำขบูชำ

ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่า เดือน ๖

ควำมหมำย คาว่า "วิสาขบูชา" หมายถึงการบูชาในวันเพ็ญเดือน ๖ วิสาขบูชา ย่อมาจาก " วิ
สาขปรุ ณมบี ูชา " แปลวา่ " การบูชาในวนั เพญ็ เดือนวิสาขะ " ถา้ ปีใดมีอธกิ มาส คือ มีเดือน ๘ สองหน
กเ็ ลื่อนไปเปน็ กลางเดือน ๗

ควำมสำคัญ วันวิสาขบชู า เป็นวันสาคัญย่งิ ทางพระพุทธศาสนา เพราะเป็นวันท่ีพระพทุ ธเจ้า
ประสูติ คือเกิด ได้ตรัสรู้ คือสาเร็จ ได้ปรินิพพาน คือ ดับ เกิดขึ้นตรงกันท้ัง ๓ คราวคือ

๑. เมื่อเจ้ำชำยสทิ ธตั ถะประสูติทพ่ี ระรำชอุทยำนลมุ พินีวัน ระหว่างกรงุ กบิลพัสดุ์กบั
เทวทหะ เมือ่ เช้าวันศกุ ร์ ขนึ้ ๑๕ ค่า เดอื น ๖ ปจี อ กอ่ นพุทธศกั ราช ๘๐ ปี

๒. เมื่อเจำ้ ชำยสิทธัตถะตรัสรู้ เป็นพระพุทธเจ้าเม่ือพระชนมายุ ๓๕ พรรษา ณ ใต้ร่ม
ไม้ศรมี หาโพธ์ิ ฝง่ั แม่นา้ เนรัญชรา ตาบลอุรเุ วลาเสนานิคม ในตอนเช้ามืดวันพุธ ข้ึน ๑๕ ค่า เดอื น ๖
ปีระกา ก่อนพุทธศักราช ๔๕ ปี หลังจากออกผนวชได้ ๖ ปี ปัจจุบันสถานที่ตรัสรู้แห่งน้ีเรียกว่า
พทุ ธคยา เปน็ ตาบลหนงึ่ ของเมืองคยา แห่งรัฐพิหารของอนิ เดีย

๓. หลังจากตรสั รูแ้ ลว้ ได้ประกาศพระศาสนา และโปรดเวไนยสัตว์ ๔๕ ปี พระชนมายุ
ได้ ๘๐ พรรษา ก็เสด็จดับขนั ธปรนิ พิ พำน เมือ่ วนั องั คาร ข้ึน ๑๕ คา่ เดอื น ๖ ปีมะเสง็ ณ สาลวโน
ทยาน ของมัลลกษัตริย์ เมืองกุสินารา แคว้นมัลละ (ปัจจุบันอยู่ในเมืองกุสีนคระ แคว้นอุตตร
ประเทศ ประเทศอินเดยี )

นับว่าเป็นเร่ืองท่ีน่าอัศจรรย์ยิ่ง ที่เหตุการณ์ท้ัง ๓ เกี่ยวกับวิถีชีวิตของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ซง่ึ มีช่วงระยะเวลาห่างกันนับเวลาหลายสิบปี บังเอญิ เกิดขึ้นในวนั เพ็ญเดือน ๖ ดังนั้นเม่ือถึงวันสาคัญ
เช่นน้ี ชาวพุทธทั้งคฤหัสถ์ และบรรพชิตได้พร้อมใจกันประกอบพิธีบูชาพระพุทธองค์เป็นการพิเศษ
เพื่อน้อมราลึกถึงพระกรุณาธิคุณ พระปัญญาธิคุณ และพระบริสุทธิคุณ ของพระองค์ท่านผู้เป็น
ดวงประทีปของโลก

กิจกรรมสง่ เสริมการอ่านออนไลน์ เรอ่ื งวันสาคญั ทางศาสนา “วนั วิสาขบูชา” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์

2

ประวัตคิ วำมเปน็ มำของวันวสิ ำขบชู ำในประเทศไทย
วันวสิ าขบชู านี้ ปรากฏตามหลกั ฐานว่า ไดม้ ีมาตั้งแต่ครงั้ กรุงสุโขทยั เปน็ ราชธานี ซึ่งสันนิษฐาน
วา่ คงจะไดแ้ บบอยา่ ง มาจากลงั กา กล่าวคือ เมื่อประมาณ พ.ศ. ๔๒๐ พระเจ้าภาตกิ รุ าช กษัตริยแ์ ห่ง
กรุงลังกา ไดป้ ระกอบพิธีวิสาขบูชาอย่าง มโหฬาร เพ่ือถวายเป็นพทุ ธบูชา กษัตริย์ลังกาในรัชกาลต่อ
ๆ มา ก็ทรงดาเนนิ รอยตาม แมป้ ัจจบุ ันกย็ ังถือปฏบิ ตั ิอยู่

สมัยสุโขทัยน้ัน ประเทศไทยกับประเทศลังกามีความสัมพันธ์ด้านพระพุทธศาสนาใกล้ชิดกัน
มากเพราะพระสงฆ์ชาวลังกา ไดเ้ ดินทางเข้ามาเผยแพร่พระพุทธศาสนา และเชอื่ วา่ ได้นาการประกอบ
พิธวี ิสาขบูชามาปฏบิ ตั ิในประเทศไทยดว้ ย ในหนงั สือนางนพมาศได้กล่าวบรรยากาศการประกอบพิธีวิ
สาขบูชาสมยั สโุ ขทยั ไว้ พอสรุปใจความได้วา่

" เมอ่ื ถงึ วันวิสาขบูชา พระเจ้าแผ่นดนิ ข้าราชบรพิ าร ท้ังฝ่ายหนา้ และฝ่ายใน ตลอดท้ังประชาชนชาว
สุโขทัยท่ัวทุก หมู่บ้านทุกตาบล ต่างช่วยกันทาความสะอาด ประดับตกแต่งพระนครสุโขทัยเป็นการ
พิเศษ ด้วยดอกไม้ของหอม จุดประทีปโคมไฟแลดูสว่างไสวไปทั่วพระนคร เป็นการอุทิศบูชาพระ
รัตนตรัย เป็นเวลา ๓ วัน ๓ คืน พระมหากษัตริย์ และบรมวงศานุวงศ์ ก็ทรงศีล และทรงบาเพ็ญพระ
ราชกุศลต่างๆ ครั้นตกเวลาเย็น ก็เสด็จพระราช ดาเนิน พร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ และ
นางสนองพระโอษฐ์ต ลอดจนข้าราชการท้ังฝ่ายหน้า และฝ่ายใน ไปยังพระ อารามหลวง เพ่ือทรง
เวยี นเทยี นรอบพระประธาน

ส่วนชาวสุโขทยั ชวนกันรกั ษาศีล ฟงั ธรรมเทศนา ถวายสลากภัต ถวายสงั ฆทาน ถวายอาหารบณิ ฑบาต
แดพ่ ระภกิ ษุ สามเณรบรจิ าคทรพั ย์แจกเปน็ ทานแก่คนยากจน คนกาพรา้ คนอนาถา คนแก่ คนพิการ
บางพวกก็ชวนกันสละทรัพย์ ปล่อยสัตว์ ๔ เท้า ๒ เท้า และเต่า ปลา เพ่ือชีวิตสัตว์ให้เป็นอิสระ โดย
เชอ่ื วา่ จะทาให้คนอายุ ยืนยาวตอ่ ไป "

สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี และสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ด้วยอานาจอิทธิพลของศาสนา
พราหมณ์ เข้าครอบงาประชาชนคนไทย และมีอิทธิพลสูงกว่าอานาจของพระพุทธศาสนา จึงไม่
ปรากฎหลกั ฐานว่า ได้มีการประกอบพิธีบชู าในวันวิสาขบชู า จนมาถึงรชั สมัยพระบาทสมเดจ็ พระพุทธ
เลิศหลา้ นภาลยั รชั กาลท่ี ๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๓๖๐) ทรงดารกิ ับ สมเด็จพระสังฆราช (มี)
สานักวดั ราชบูรณะ มีพระราชประสงค์จะให้ฟ้ืนฟู การประกอบพระราชพธิ ีวันวิสาขบูชาข้ึนใหม่ โดย
สมเด็จพระสังฆราช ถวายพระพรให้ทรงทาข้ึน เป็นครั้งแรกในวันขึ้น ๑๔ ค่า ๑๕ ค่า และวันแรม ๑
ค่า เดือน ๖ พ.ศ. ๒๓๖๐ และให้จดั ทาตามแบบอย่างประเพณีเดิมทุกประการ เพ่อื มีพระประสงค์ให้
ประชาชนประกอบการบุญการกุศล เป็นหนทางเจริญอายุ และอยู่เญ็นเป็นสุขปราศจากทุกข์โศก
โรคภยั และอปุ ัทวนั ตรายตา่ งๆ โดยทัว่ หน้ากนั

ฉะนั้น การประกอบพิธีในวันวิสาขบูชาในประเทศไทย จึงได้ร้ือฟื้นให้มีข้ึนอีกครั้งหนึ่งในรัช
สมัย พระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย รชั กาลท่ี ๒ และถือปฏิบัตมิ าจวบจนกระท่ังปจั จบุ นั

กิจกรรมสง่ เสรมิ การอา่ นออนไลน์ เรื่องวนั สาคญั ทางศาสนา “วนั วสิ าขบูชา” หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดยี ์

3

การจัดงานเฉลิมฉลองในวันวิสาขบูชาที่ยิ่งใหญ่กว่าทุกยุคทุกสมัย คงได้แก่การจัดงานเฉลิมฉลอง
วันวิสาขบชู า พ.ศ.๒๕๐๐ ซ่ึงทางราชการเรียกว่างาน " ฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ " ตั้งแต่วันท่ี ๑๒ ถึง
๑๘ พฤษภาคม รวม ๗ วัน ได้จัดงานส่วนใหญ่ขึ้นที่ท้องสนามหลวง ส่วนสถานท่ีราชการ และ
วดั อารามตา่ งๆ ประดับธงทิวและโคมไฟสว่างไสวไปท่ัวพระ ราชอาณาจักร ประชาชนถือศีล ๕ หรือ
ศีล ๘ ตามศรัทธาตลอดเวลา ๗ วัน มีการอุปสมบทพระภิกษุสงฆ์รวม ๒,๕๐๐ รูป ประชาชนงดการ
ฆ่าสัตว์ และงดการด่มื สุรา ต้ังแต่วันที่ ๑๒ ถึง ๑๔ พฤษภาคม รวม ๓ วัน มีการก่อสร้าง พุทธมณฑล
จัดภัตตาหาร เลี้ยงพระภิกษุสงฆ์วันละ ๒,๕๐๐ รูป ต้ังโรงทานเลี้ยงอาหารแก่ประชาชน วันละ
๒๐๐,๐๐๐ คน เป็นเวลา ๓ วัน ออกกฎหมาย สงวนสัตว์ป่าในบริเวณนั้น รวมถึงการฆ่าสัตว์ และจับ
สตั วใ์ นบรเิ วณวัด และหน้าวัด และไดม้ กี ารปฏบิ ตั ิธรรมอันยงิ่ ใหญอ่ ยา่ งพรอ้ มเพรยี งกันเปน็ กรณีพิเศษ
ในวันวสิ าขบชู า ปีน้ันดว้ ย

ห ลั ก ธ ร ร ม สำ คั ญ ที่ ค ว ร นำ ม ำ ป ฏิ บั ติ
๑. ค ว ำ ม ก ตั ญ ญู คือความรู้อุปการคุณท่ีมีผู้ทาไว่ก่อน เป็นคุณธรรมคู่กับความกตเวที
คือ การตอบแทนอุปการคณุ ที่ผูอ้ ่นื ทาไวน้ ัน้

• บดิ ามารดา มีอปุ การคณุ แกล่ กู ในฐานะผู้ใหก้ าเนิดและเลีย้ งดูจนเติบโต ให้การศึกษา
อบรมส่ังสอน ให้เว้นจากความชั่ว ม่ันคงในการทาความดี เม่ือถึงคราวมีคู่ครองได้จัดหาคู่ครอง
ท่เี หมาะสมให้ และมอบทรัพย์สมบัตใิ ห้ไวเ้ ปน็ มรดก

• ลูกเม่ือรู้อุปการะคุณที่บิดามารดาทาไว้ ย่อมตอบแทนด้วยการประพฤติตัวดี
สร้างชื่อเสียงให้ แก่วงศ์ตระกูล เล้ียงดูท่าน และช่วยทางานของ ท่าน และเมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว
กท็ าบญุ อุทิศสว่ นกุศลใหท้ า่ น

• ครูอาจารย์มีอุปการคุณแก่ศิษย์ ในฐานะเป็นผู้ประสาทความรู้ให้ ฝึกฝนแนะนาให้
เป็นคนดี สอนศิลปวิทยาให้อย่างไม่ปิดบังยกย่องให้ปรากฎแก่คนอ่ืน และช่วยคุ้มครองให้ศิษย์
ทง้ั หลาย

• ศิษย์เม่ือร้อู ุปการคุณที่ครูอาจารย์ทาไว้ ย่อมตอบแทนด้วยการต้ังใจเรียน ให้เกียรติ
และใหค้ วามเคารไมล่ ว่ งละเมดิ โอวาทของครู

• ความกตัญญูและความกตเวทีนี้ ถือว่าเป็นเครื่องหมายของคนดี ส่งผลให้ครอบครัว
และสังคมมีความสุขได้เพราะ บิดามารดาจะรู้จักหน้าที่ของตนเอง ด้วยการทาอุปการคุณให้ก่อน
และลกู ก็จะรู้จักหนา้ ทขี่ องตนเองด้วยการทาดตี อบแทน

• นอกจากบิดากบั ลูก และครูอาจารย์กับศษิ ย์แล้ว คุณธรรมข้อน้ีก็สามารถนาไปใช้ได้
แม้ระหว่าง นายจา้ งกบั ลูกจา้ ง อันจะส่งผลใหส้ ังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสขุ

• ในทางพระพุทธศาสนาพระพุทธเจ้า ทรงเป็นบุพการรีในฐานะที่ทรงสถาปนา
พระพทุ ธศาสนา และทรงสอนทางพ้นทุกข์ใหแ้ กเ่ วไนยสัตว์

กิจกรรมสง่ เสริมการอา่ นออนไลน์ เรอ่ื งวนั สาคญั ทางศาสนา “วนั วสิ าขบูชา” ห้องสมุดประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์

4

• พุทธศาสนิกชน รู้พระคุณอันน้ีจึงตอบแทนด้วยอามิสบูชาและปฎิบัติบูชากล่าวคือ
การจัดกิจกรรม ในวันวิสาขบูชา เป็นส่วนหนึ่งท่ีชาวพุทธแสดงออก ซ่ึงความกตัญญูกตเวที
ต่อพระองค์ด้วยการทานุ บารุงส่งเสริมพระพุทธศาสนา และประพฤติปฎิบัติธรรม เพ่ือดารงอายุ
พระพทุ ธศาสนาสบื ไป

๒. อ ริ ย สั จ ๔
อริยสัจ ๔ คือ ความจริงอันประเสริฐ หมายถึงความจริงของชีวิตท่ีไม่ผันแปร เกิดมีได้แก่ทุกคน
มี ๔ ประการ คือ

• ทุกข์ ได้แก่ปัญหาของชีวิตพระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ ก็เพ่ือให้ทราบว่ามนุษย์ทุกคน
มที ุกข์เหมอื นกนั ทง้ั ทุกข์ขั้นพ้ืนฐาน และทกุ ขเ์ กยี่ วกับการดาเนินชีวิตประจาวนั ทกุ ขข์ ั้นพ้ืนฐานคือ
ทกุ ข์ท่ีเกิดจาก การเกดิ การแก่ และการตาย ส่วนทุกขท์ ี่เก่ยี วกับการดาเนินชีวิตประจาวัน คือทุกข์
ทีเ่ กิด จากการพลัดพรากจากส่ิงที่รัก ทุกข์ที่เกิดจากการประสบกันส่ิงที่ไม่เป็นท่ีรกั ทุกข์ท่ีเกิดจาก
ไม่ไดต้ ้ังใจปรารถนา รวมทงั้ ทุกขท์ เี่ กย่ี วกับการดาเนินชีวิตดา้ นต่างๆ อาทคิ วาม ยากจน

• สมุทยั คือ เหตุแห่งปัญหาพระพทุ ธเจา้ ทรงแสดงไวก้ ็เพื่อใหท้ ราบว่า ทุกข์ทั้งหมดซ่ึง
เป็นปัญหา ของชีวิตล้วนมีเหตุให้เกิดเหตุนั้น คือ ตัญหา อันได้แก่ความอยากได้ต่างๆ ซึ่งประกอบ
ไปดว้ ยความยึดมน่ั

• นโิ รธ คือ การแก้ปัญหาได้ พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้ก็เพ่ือให้ทราบว่า ทุกขค์ ือปัญหา
ของชวี ติ ทง้ั หมดที่สามารถแก้ไข ได้นัน้ ต้องแก้ไขตามทางหรือวิธีแก้ ๘ ประการ (ดูมชั ฌิมาปฎปิ ทา )

• มรรค การปฏิบัติเพ่ือจากัดทุกข์ เพ่ือหลุดพ้นจากทุกข์ การปฏิบัติเพื่อแก้ปัญหา เพ่ือบรรลุ
เปา้ หมายการแกป้ ญั หาทีต่ อ้ งการ

๓. ค ว ำ ม ไ ม่ ป ร ะ ม ำ ท ความไม่ประมาทคือ การมีสติเสมอท้ังขณะทา
ขณะพูด และขณะคิด สติคือการระลึกได้ ในภาคปฎิบัติเพ่ือนา มาใช้ในชีวิตประจาวัน หมายถึง
การระลึกรู้ทันการเคล่ือนไหว ของอริยาบท ๔ คือ เดิน ยืน นั่ง นอน การฝึกให้เกิดสติทาได้โดยตงั้ สติ
กาหนดการเคล่ือนไหวของอริยาบท กล่าวคือ ระลึกทันทั้งในขณะ ยืน เดิน นั่ง และนอน รวมทั้ง
ระลึกรู้ทัน ในขณะพูดคิด และขณะทางานต่างๆ เมื่อทาได้อย่างนี้ก็ชื่อว่า มีความไม่ประมาท
การทางานต่างๆ สาเร็จได้กด็ ้วยความไมป่ ระมาท กล่าวคือผู้ทาย่อมตอ้ งมีสตริ ะลึกรู้อยู่ว่า ตนเองเป็น
ใครมหี นา้ ทอ่ี ะไร และกาลงั ทาอย่างไร หากมีสติระลึกรูไ้ ดอ้ ย่างนั้น ก็ยอ่ มไมผ่ ิดพลาด

กิ จ ก ร ร ม ข อ ง วั น วิ ส ำ ข บู ช ำ
ทางราชการประกาศชักชวนให้ประชาชน และหน่วยงานต่างๆ ท้ังเอกชน และราชการประดับ
ตกแต่งอาคารสถานที่ด้วยธงชาติ ธงเสมาธรรมจักร จุดประทีบโคมไฟ แต่โดยทางปฎิบัติแล้ว
ใช้หลอดไฟประดับหลากสี ในวนั ข้ึน ๑๔ - ๑๕ ค่า เดือน ๖

กิจกรรมสง่ เสรมิ การอ่านออนไลน์ เร่ืองวนั สาคัญทางศาสนา “วนั วิสาขบูชา” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดีย์

5

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห่ ัว และพระบรมวงศานุวงศ์ เสดจ็ ประกอบพระราชกุศล ท่ีวดั พระศรีรัตน-
ศาสดาราม ทรงบาตร ในตอนเช้า ในตอนเยน็ ทรงนาเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ และสดับพระธรรม
เทศนาในพระอุโบสถ พร้อมทั้งถวายไทยธรรม

• จัดงานส่งเสรมิ พระพทุ ธศาสนาทบ่ี ริเวณทอ้ งสนามหลวงเปน็ ประจาทุกปี แต่ละปมี ีกิจกรรม
ทางพระพุทธศาสนาหลากหลายหน่วยงาน ทง้ั ทางราชการ และเอกชนทั้งฝา่ ยบรรพชิต และ
คฤหสั ถ์ ร่วมกันจดั งานอันยิ่งใหญ่สร้างความศรัทธาให้แก่พุทธศาสนกิ ชนบาเพญ็ กศุ ล มีการทาบุญ
ตักบาตร ให้ทานรกั ษาศีลฟังธรรม สนทนาธรรม เวียนเทยี น เจรญิ ภาวนาเป็นทปี่ ระทบั ใจย่งิ นัก

• สถานที่จัดกิจกรรมในวันวิสาขบูชาท่ียิ่งใหญ่อีกแห่งหนึ่งก็คือ ณ บริเวณพุทธมณฑล ซึ่งมี
หน่วยงานกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธการร่วมกับประชาชนทว่ั ไป ได้จัดกิจกรรมปฎบิ ัติธรรม
ทัง้ ฝ่าย พระสงฆ์ และฆราวาส มีจานวนหลายหม่ืนไดร้ ่วมทาบุญตักบาตรใหท้ านรักษาศีล ฟังธรรม
สนทนาธรรม และเจริญภาวนาแผ่เมตตาถวายเป๋นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
องค์ปัจจุบัน เนื่องในวโรกาสท่ีพระองค์ทรงมีพระชนมายุครบ ๗๒ พรรษา และในวันวิสาขบูชา
ณ บริเวณพุทธมณฑลนี้เอง สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จเป็นองค์
ประธานทรงเวยี นเทียนทุกปีดว้ ย

• พระสงฆ์ผู้จัดรายการธรรม ทางสถานีวิทยุ เกือบทุกรายการทั่วประเทศเมื่อถึงสาคัญ คือ
วันวิสาขบูชาเชน่ น้ี กม็ ี

กิจกรรมส่งเสริมการอา่ นออนไลน์ เร่ืองวนั สาคญั ทางศาสนา “วันวิสาขบูชา” หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดยี ์

6

พธิ ี "พุทธชยันต"ี

พทุ ธชยันตี หรือ วสิ ำขบูชำ มกี ารนับถือปฏิบัติกันในหลายประเทศท่ีนับถือพระพุทธศาสนา
ท้ังมหายานและเถรวาททุกนิกายมาช้านานแล้ว ในบางประเทศเรียก ( Buddha Jayanti) เช่น
ใน ประเทศอินเดียและประเทศศรีลังกา ในปัจจุบันมีหลายประเทศท่ียกย่องให้วันวิสาขบูชาเป็น
วันหยุดราชการ เช่น ประเทศอินเดีย ประเทศไทย ประเทศพม่า ประเทศศรีลังกา สิงคโปร์ และ
อนิ โดนีเซยี เป็นต้น (ส่วนใหญ่เปน็ ประเทศทมี่ ีสัดส่วนประชากรท่ีนับถอื พระพุทธศาสนานิกายเถรวาท
มากทส่ี ดุ ) ในฝา่ ยของประเทศทน่ี ับถอื พระพทุ ธศาสนาเถรวาทในปัจจบุ นั สว่ นใหญ่ไดร้ บั คติการปฏิบัติ
บูชาในวันวิสาขบูชามาจากลังกา (ประเทศศรีลังกา) ในประเทศไทยปรากฏหลักฐานว่ามีการจัดพิธีวิ
สาขบูชามาตง้ั แตส่ มัยสุโขทัย

วันวิสาขบูชา ถือได้ว่าเป็นวันสาคัญทางพระพุทธศาสนาสากล เพราะชาวพุทธทุกนิกายจะ
พร้อมใจกันจัดพิธีพุทธบูชาในวันนี้พร้อมกันท่ัวทั้งโลก[4] (ซึ่งไม่เหมือนวันมาฆบูชา และวั น
อาสาฬหบูชา ที่เป็นวันสาคัญทางพระพุทธศาสนาที่นิยมนับถือกันเฉพาะในประเทศไทย, ลาว, และ
กัมพูชา) และด้วยเหตุน้ี ประชุมใหญ่สมัชชาสหประชาชาติจึงยกย่องให้วันวิสาขบูชาเป็น "วันสาคัญ
สากล" (International Day) ตามข้อมติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติท่ี 54/112 ลงวันที่ 13
ธนั วาคม พ.ศ. 2542

ปัจจุบัน ประเทศไทยได้ประกาศให้วันวิสาขบูชาเป็นวันหยุดราชการ โดยพุทธศาสนิกชนท้ัง
พระบรมวงศานุวงศ์ พระสงฆ์ และประชาชน จะมีการประกอบพิธีต่าง ๆ เช่น การตักบาตร การฟัง
พระธรรมเทศนา การเวียนเทียน เป็นต้น เพ่ือเป็นการบูชาราลกึ ถึงพระรตั นตรัยและเหตุการณ์สาคัญ
3 เหตุการณ์ดงั กล่าว ทีถ่ ือได้ว่าเป็นวันคล้ายวันที่ "ประสูติ" ของเจ้าชายสิทธัตถะ ผู้ซึ่งตอ่ มาได้ "ตรัส
รู้" เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงกอปรไปด้วย "พระบริสุทธิคุณ", "พระปัญญาคุณ" ผู้ซ่ึงได้ทรงสั่ง
สอนประกาศพระสจั ธรรม คือ ความจรงิ ของโลก แก่ชนทั้งปวงโดย "พระมหากรุณาธคิ ุณ" จวบจนทรง
"เสด็จดับขันธปรินิพพาน" ในวาระสุดท้าย ท้ังสามเหตุการณ์ท่ีเกิดขนึ้ สืบเนื่องในวันเพ็ญเดือน 6 น้ที า
ใหพ้ ระพุทธศาสนาไดบ้ งั เกดิ และสบื ตอ่ มาอยา่ งมั่นคงจนถงึ ปัจจุบัน.

กจิ กรรมสง่ เสริมการอ่านออนไลน์ เร่ืองวันสาคัญทางศาสนา “วนั วสิ าขบูชา” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดีย์

7

สงั เวชนียสถำน
หมายถึงสถานที่ที่ทาให้เกิดความรู้สึกระลึกถึงพระพุทธเจ้า เกิดความแช่มชื่น เบิกบาน
เกดิ แรงบนั ดาลใจทจี่ ะทาความดี เม่ือไดไ้ ปพบเห็น สงั เวชนยี สถาน มี 4 แห่ง คอื
สถำนทปี่ ระสตู ิ
สถานที่เนื่องด้วยการประสูติ (ลุมพินีวัน หรือท่ีชาวอินเดียเรียกว่า รุมมินเด) ต้ังอยู่ท่ีอาเภอ
ไภรวา แคว้นอูธ ประเทศเนปาล เป็นพุทธสังเวชนียสถาน เพียงแห่งเดียวที่อยู่นอกประเทศอินเดีย
ตวั ลุมพินีวันอยู่ใกล้กับชายแดนประเทศอินเดียตอนเหนือ ห่างจากสิทธารถนคร[3] (หรือ นครเทวท
หะ) ทางทิศตะวันตกประมาณ 22 กิโลเมตร และห่างจากเมืองติเลาราโกต (หรือ นครกบิลพัสด์ุ)
ทางทิศตะวันออก 22 กิโลเมตร ซ่ึงถูกต้องตามตาราพระพุทธศาสนาท่ีกล่าวว่าลุมพินีวันสถานท่ี
ประสูติ ต้ังอยู่ระหว่างเมอื งกบิลพสั ด์ุและเมืองเทวทหะ
หลังจากการประสูติของพระพุทธองค์แล้ว ไม่ปรากฏหลักฐานอ่ืนว่าพระพุทธเจ้าได้เสด็จมา
ณ ที่แห่งนี้แต่อย่างใด แม้พระพุทธเจ้าจะได้เสด็จมา ณ กรุงกบิลพัสดุ์ ก็ประทับท่ีนิโครธารามที่
พระประยรู ญาติจัดถวายหาไดม้ าประทับหรอื แสดงธรรม ณ ลุมพินีวนั อกี ไม่ เนื่องเพราะลมุ พินีวันนั้น
เปน็ อทุ ยานไมม่ ผี ูค้ นอาศัยนนั่ เอง

ลุมพินวี ัน หรอื ทชี่ าวอนิ เดยี เรียกว่า รมุ มนิ เด

สถำนทต่ี รัสรู้
สถานที่เนื่องด้วยการตรัสรู้ (พุทธคยา) นับเป็นพุทธสังเวชนียสถานที่สาคัญท่ีสุดและเป็น
สถานท่ีศักดิ์สิทธ์ิท่ีสุดของชาวพุทธท่ัวโลกเพราะเป็นจุดเริ่มต้นของพระพุทธศาสนา โดยเป็นสถานที่
ท่ีเจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณเป็นสมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า
นบั เป็นเวลากวา่ 2,500 ปี ท่ีสถานทีแ่ หง่ นเี้ ป็นศูนย์รวมของจุดหมายในการแสวงบญุ ของชาวพทุ ธผู้มี
ศรัทธาท่ัวโลก พุทธคยามีช่ือเรียกอีกชื่อว่า วัดมหาโพธิ์ (อังกฤษ: Mahabodhi Temple) ต้ังอยู่ท่ี

กจิ กรรมสง่ เสรมิ การอา่ นออนไลน์ เรื่องวนั สาคัญทางศาสนา “วนั วสิ าขบูชา” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์

8

จังหวัดคยา รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย ห่างจากริมฝ่ังแม่น้าเนรัญชรา 350 เมตร ในอดีตตาบลท่ีต้ัง
พุทธคยามีชื่อว่า อุรุเวลาเสนานิคม ต่อมา จึงเพ้ียนเป็น อุเรล ปัจจุบัน พุทธคยาอยู่ในความดูแลของ
คณะกรรมการรว่ มพทุ ธ-ฮินดู และยงั ไดร้ ับการยกย่องจากองคก์ ารยูเนสโกให้เป็นมรดกโลก ประเภท
มรดกทางวัฒนธรรม ตั้งแตป่ ี พ.ศ. 2545

เมื่อพระพุทธองค์ได้ตรัสรู้แล้ว พระองค์ก็ได้ประทับอยู่ ณ พุทธคยา เพ่ือเสวยวิมุตติสุข
(ความสุขอันเกิดจากความหลุดพ้น) อยู่ 7 สัปดาห์ และเกิดเร่ืองราวต่าง ๆ มากมาย ณ โพธิมณฑล
แห่งนี้ภายในเวลา 7 สัปดาห์ดังกล่าว ซึ่งรวมถึงเรื่องราวของตปุสสะและภัลลิกะ 2 พ่อค้า ท่ีเดิน
ทางผ่านมาเห็นพระพุทธองค์มีพระวรกายผ่องใส จึงเข้ามาถวายข้าวสัตตุผลและสัตตุก้อน แล้วแสดง
ตนเปน็ เทววาจิกอบุ าสก ผถู้ ึงพระพทุ ธและพระธรรมเป็นสรณะค่แู รกของโลก

หลังจากการตรัสรู้และเสวยวิมุตติสุขของพระพุทธองค์แล้ว ไม่ปรากฏหลักฐานว่าพระพุทธ
องค์เสด็จมา ณ ท่ีแห่งนี้แต่อย่างใด มีกล่าวถึงในอรรถกถาแต่เมื่อคราวพระอานนท์มา ณ พุทธ คยา
เพอื่ นาเมลด็ พันธตุ์ น้ พระศรีมหาโพธิท์ ี่เจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้กลับไปปลูก ณ วดั พระเชตวนั เมืองสาวัต
ถี ตามความต้องการของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ซึ่งปรารถนาให้มีสิ่งเตือนใจเม่ือพระพุทธเจ้าเสด็จไป
ประทับท่ีอ่ืน ต้นโพธ์ิต้นที่อยู่ ณ วัดพระเชตวัน จึงได้ช่ือว่า "อานันทโพธ์ิ" และยังคงยืนต้นมาจนถึง
ปัจจบุ ัน

เจดีย์พทุ ธคยาหรอื พระมหาโพธิเ์ จดยี ์

กิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ เรือ่ งวันสาคญั ทางศาสนา “วนั วิสาขบชู า” ห้องสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดยี ์

9

ตน้ พระศรมี หำโพธ์ิและพระแทน่ วชั รอำสน์

ภาพจาก : https://www.thaifly.com/

ตน้ พระศรีมหาโพธ์ิคอื ต้นโพธทิ์ พ่ี ระพุทธเจา้ ประทับในช่วงเวลาตรัสรู้ เปน็ พันธ์ไุ ม้ทเี่ ป็นที่
เคารพนบั ถอื ของพทุ ธศาสนิกชนมาต้ังแต่สมัยพทุ ธกาล ต้นพระศรีมหาโพธ์ิมที งั้ หมด 4 ต้น

ต้นแรกคือตน้ ที่พระพทุ ธเจา้ ทรงตรสั รู้ซึ่งตายลงในสมยั ของพระเจ้าอโศกมหาราช
ต้นท่ีสองคือต้นทแ่ี ตกหนอ่ ออกมาจากตน้ แรกและได้ถูกทาลายลงในสมยั พระเจ้าสา
สังการ กษัตริยฮ์ นิ ดู
ตน้ ทส่ี ามคอื ต้นทแ่ี ตกหน่อออกมาจากต้นแรกและไดต้ ายลงเพราะขาดการบารุงดูแล
เนือ่ งจากเป็นชว่ งพระพทุ ธศาสนาในประเทศอนิ เดียเส่ือมโทรม
ตน้ ที่ส่ี คอื ต้นศรีมหาโพธ์ติ ้นปัจจบุ ันที่แตกหนอ่ มาจากต้นที่ 3 ไดร้ บั การบารุงดูแล
หนอ่ โดยเซอรค์ นั นิงแฮม หวั หน้าคณะสารวจพทุ ธศาสนสถานในช่วงที่อินเดียเปน็ อาณานิคมของ
องั กฤษ ปัจจบุ ันมอี ายุ 138 ปี
พระแทน่ วัชรอำสน์
พระแทน่ วัชรอาสน์ หรอื พระแท่นเพชรแกะสลักดว้ ยเนื้อหนิ ทรายเป็นรูปหวั เพชร กว้าง 4.10 น้ิว
ยาว 7.6 นิ้ว หนา 5 น้ิวคร่ึง ประดิษฐานไว้ใตต้ ้นพระศรมี หาโพธิ์เปน็ ท่ปี ระดษิ ฐานของพระแท่นวัชร
อาสน์ พระแทน่ ทพ่ี ระเจา้ อโศกมหาราชทรงสร้างขึ้นเพ่อื บชู าสถานทีบ่ าเพ็ญเพยี รของพระพุทธเจ้า ตวั
แทน่ ทาจากทองมคี วามยาว 7 ฟุต สลักเป็นรูปเพชร พญาหงส์ และดอกมณฑารพสลับกัน พระและ
พทุ ธศาสนิกชนนิยมไปสักการะ สวดมนต์ หรือนั่งทาสมาธอิ ยรู่ อบๆ บรเิ วณต้นพระศรมี หาโพธแ์ิ ละ
พระแท่นวัชรอาสน์แหง่ นี้ พระแทน่ วัชอาสน์นีเ้ คยถกู ทาลายเม่อื ตอนต้นศตวรรษท่ี 13 แตกเปน็ 5
เสีย่ ง นายพลเซอร์ คันน่งิ แฮม ได้บรู ณะให้ดีดงั เดิม

กิจกรรมส่งเสรมิ การอา่ นออนไลน์ เรอ่ื งวันสาคัญทางศาสนา “วันวสิ าขบชู า” หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์

10

สถำนทแ่ี สดงปฐมเทศนำ
สถานท่ีเน่ืองด้วยการปฐมเทศนา (สารนาถ) ในสมัยพุทธกาล เรียกกันว่า ป่าอิสิปตน-
มฤคทายวัน แปลว่า เขตป่าอภัยทานแก่สัตว์ที่เป็นท่ีบาเพ็ญตบะของฤษี เป็นสถานที่สงบและเป็นท่ี
ชมุ นุมของเหล่าฤษแี ละนกั พรตต่าง ๆ ท่ีมาบาเพ็ญตบะและโยคะเพ่ือเข้าถึงพรหมมันตามความเช่ือใน
คัมภีร์อุปนิษัทของพรามหณ์ ทาให้เหล่าปัญจวัคคีย์ท่ีปลีกตัวมาจากเจ้าชายสิทธัตถะ ภายหลังจากที่
พระองค์ทรงเลิกบาเพญ็ ทุกขกรยิ า ได้มาบาเพ็ญตบะที่น่ีแทน

หลังจากพระพทุ ธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา และเทศน์โปรดปัญวัคคีย์จนสาเรจ็ เป็นพระอรหันต์
ท้ังหมดแล้ว ได้ทรงพักจาพรรษาแรก ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน พร้อมกับเหล่าปัญจวัคคีย์ ซ่ึงใน
ระหวา่ งจาพรรษาแรก พระองค์ไดส้ าวกเพม่ิ กวา่ 45 องค์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระยสะ และบริวารของ
ท่าน 44 องค์ ซึ่งรวมถึงบิดามารดาและภรรยาของพระยสะ ที่ได้มาฟังพระธรรมเทศนาของพระพุทธ
องค์และได้ยอมรับนับถือเป็นอุบาสกอุบาสิกาท่ีถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะคู่แรกในโลกด้วย ทาให้ใน
พรรษาแรกที่พระพุทธเจ้าทรงจาพรรษาท่ีป่าอิสิปตนมฤคทายวัน มีพระอรหันต์ในโลกรวม 60 องค์
และองค์พระพทุ ธเจ้า

นอกจากนี้ ในบริเวณสารนาถ ยังเป็นสถานท่ีสาคัญท่ีพระพุทธองค์ทรงประกาศเร่ิมต้นส่งให้
พระสาวกกลุ่มแรกออกไปเผยแพร่พระพุทธศาสนาหลังจากทรงจาพรรษาแรกแลว้ (เชอื่ กันวา่ เปน็ จดุ ท่ี
เดียวกับทีพ่ ระพุทธองคท์ รงแสดงปฐมเทศนา คอื ธรรมเมกขสถูป)

บริเวณโดยรอบสถานท่ีสาคัญดังกล่าว มีหมู่พุทธวิหารและซากสถูปมากมายอยู่หนาแน่น
ปัจจุบัน สถานที่แสวงบญุ ในบริเวณสารนาถได้รับการขุดคน้ บ้างเป็นบางสว่ น บางส่วนกย็ ังคงจมอยู่ใต้
ดิน แต่ซากพุทธสถานสาคัญ ๆ สว่ นใหญ่ในพทุ ธประวตั กิ ็ไดร้ บั การขุดคน้ ข้นึ มาหมดแลว้ เชน่

* ธรรมเมกขสถูป สถานท่ีพระพุทธเจ้าแสดงปฐมเทศนาและประกาศสง่ พระสาวกไปเผยแพร่
พระศาสนา

ธรรมเมกขสถูป สารนาถ

ภาพจาก : https:// www.worldtourcenter.com

กจิ กรรมสง่ เสรมิ การอ่านออนไลน์ เรอ่ื งวันสาคญั ทางศาสนา “วนั วสิ าขบูชา” หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์

11

* ยสสถปู สถานท่พี ระพุทธเจา้ ทรงพบทา่ นยสะ ซ่ึงต่อมาได้บรรลุเปน็ พระอรหันตสาวกองค์ที่
6 ในโลก

ยสสถปู และสหาย สารนาถ

ภาพจาก https://buddhadhamma.uttayarndham.org/tripitaka-stories

* รากฐานธรรมราชิกสถูป สถานท่ีพระพุทธเจา้ ทรงแสดงอนัตตลักขณะสูตร และสถานที่เคย
ประดษิ ฐานพระบรมสารีริกธาตุ

รากฐานธรรมราชิกสถูป สารนาถ

ภาพจาก https://www.gplace.com/953812

กิจกรรมสง่ เสริมการอา่ นออนไลน์ เรอ่ื งวนั สาคัญทางศาสนา “วันวสิ าขบชู า” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดีย์

12

* พระคันธกฏุ ีทีป่ ระทับจาพรรษาของพระพทุ ธองค์ในพรรษาแรก

พระมลู คันธกฏุ ี สารนาถ

ภาพจาก วารติ ้า สาธุ by Varita Travel

* ซากเสาพระเจา้ อโศกมหาราช ซ่งึ หักเปน็ 5 ท่อน ในอดตี เสาน้ีเคยมีความสูงถึง 70 ฟุต และ
บนยอดเสามีรูปสงิ ห์ 4 หัวอีกด้วย ปัจจบุ ันสิงห์ 4 หวั ไดเ้ หลือรอดจากการทาลายและรัฐบาลอินเดีย
ได้เก็บรักษาไว้ท่ีพิพิธภัณฑ์สารนาถ โดยสิงห์ 4 หัวน้ี ได้ถูกนามาเป็นสัญลักษณ์ของประเทศอินเดีย
และข้อความจารึกของพระเจ้าอโศกมหาราชที่จารึกไว้ใต้รูปสิงห์ดังกล่าวคือ "สตฺยเมว ชยเต" (เท
วนาครี หมายถงึ "ความจริงชนะทุกสง่ิ ") และไดถ้ ูกนามาเป็นคาขวัญประจาชาติของประเทศอนิ เดียอีก
ดว้ ย

ยอดเสาหนิ พระเจ้าอโศกและพระพทุ ธรูปปางแสดงปฐมเทศนาสมัยคปุ ตะที่มชี อ่ื เสยี ง
ในสมยั แรกขุดคน้ สารนาถทางโบราณคดใี นช่วงระหว่างพทุ ธศตวรรษที่ 24-25

ภาพจาก วิกิพีเดยี

กจิ กรรมสง่ เสรมิ การอ่านออนไลน์ เรอื่ งวนั สาคญั ทางศาสนา “วนั วสิ าขบูชา” หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์

13

สถำนทปี่ รนิ ิพพำน
สถานทเ่ี นอื่ งดว้ ยการปรนิ พิ พาน (กุสินารา) ตัง้ อยทู่ ่ีตาบลมถากวั ร์ อาเภอกุสนิ คร รัฐอุตร
ประเทศ ประเทศอนิ เดยี สาลวโนทยาน สถานที่เสด็จดับขันธปรนิ พิ พาน มีช่ือเรยี กในทอ้ งถิ่นวา่ มาถา
กนุ วะระกาโกฎ ซึง่ แปลว่า ตาบลเจ้าชายสน้ิ ชีพ

การทพี่ ระพุทธองค์ทรงเลือกเมืองกุสินาราอันเป็นเมืองเล็กแหง่ นี้เปน็ สถานทป่ี รินิพพาน มี
หลายสาเหตุ แตส่ าเหตสุ าคัญ คือ ทรงทราบดวี ่าเม่อื พระองคป์ รินิพพานไปแลว้ พระสรีระและพระ
บรมสารีรกิ ธาตขุ องพระองคจ์ ักถกู แว่นแคว้นต่าง ๆ แย่งชิงไปทาการบูชา หากพระองค์ปรินพิ พานใน
เมอื งใหญ่ เมืองใหญเ่ หล่านน้ั อาจไม่แบ่งพระบรมสารรี กิ ธาตใุ ห้เมืองเลก็ ๆ เชน่ เมืองกุสนิ ารา เป็นต้น
ซึ่งก็เป็นความจรงิ เพราะหลงั พระพทุ ธองค์ปรินิพพาน เจ้าผู้ครองแควน้ ต่าง ๆ ก็ไดย้ กกองทพั หลวง
ของตนมาล้อมเมอื งกุสนิ าราเพื่อจะแยง่ ชงิ พระบรมสารีรกิ ธาตุ แต่ด้วยความที่กุสินาราเป็นเมอื งเล็ก
จึงตอ้ งยอมระงบั ศกึ โดยแบง่ พระบรมสารีรกิ ธาตใุ หท้ ุกเมอื งโดยไมต่ ้องเกิดสงคราม

หลังพระพุทธองค์ปรนิ ิพพานแล้ว เมืองกุสนิ ารากลายเปน็ เมืองสาคัญศนู ย์กลางแห่งการ
สกั การบูชาของพทุ ธศาสนกิ ชน เหลา่ มัลลกษัตริยไ์ ดส้ รา้ งเจดียแ์ ละวิหารเป็นจานวนมากไวร้ อบ ๆสถูป
ใหญ่คือ มหาปรินพิ านสถปู อนั เปน็ สถานที่บรรจพุ ระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า มหาสถปู น้ีได้
กลายเป็นศนู ย์กลางของปูชนียสถานอืน่ ๆ ที่สรา้ งขึน้ มาภายหลังในบรเิ วณนั้น

ปจั จบุ ันกสุ นิ าราไดร้ บั การบรู ณะ และมปี ชู นยี วตั ถุสาคัญ ๆ ทช่ี าวพทุ ธนิยมไปสกั การะคือ
"สถูปปรนิ พิ พาน" เป็นสถปู แบบทรงโอคว่าที่เป็นทรงพระราชนยิ มในสมยั พระเจา้ อโศกมหาราช สร้าง
โดยพระเจ้าอโศกมหาราช บนสถูปมยี อดมน มฉี ัตรสามช้ัน "มหาปรนิ ิพพานวิหาร" ตั้งอยู่ด้านหนา้ ใน
ฐานเดยี วกนั กับสถูปปรนิ พิ พาน ภายในประดิษฐานพระพุทธรปู ปางเสดจ็ ดบั ขนั ธปรนิ ิพพาน (คือ
พระพุทธรปู นอนบรรทมตะแคงเบื้องขวา) ศิลปะมถุรา มีอายุกว่า 1,500 ปี ในจารึกระบุผสู้ ร้างคอื
หรพิ ละสวามี โดยนายช่างชอ่ื ทนิ ะ ชาวเมอื งมถรุ า ในปัจจบุ ันพระพทุ ธรปู องคน์ ้ีถอื ไดว้ ่าเป็นจดุ หมาย
สาคัญทช่ี าวพทุ ธจะมาสกั การะ เพราะเปน็ พระพทุ ธรูปท่ีมพี ุทธลกั ษณะอันพเิ ศษคือเหมือนคนนอน
หลบั ธรรมดา แสดงให้เห็นว่าพระพุทธองค์ไดเ้ สด็จดับขันธปรนิ พิ พานจากไปอยา่ งผู้หมดกังวลในโลก
ทง้ั ปวง "มกุฏพนั ธนเจดีย์" อยู่หา่ งจากปรนิ ิพพานสถปู ไปทางทิศตะวนั ออก 1 กโิ ลเมตร ชาวทอ้ งถน่ิ
เรยี ก รัมภารส์ ถูป เปน็ สถานทถ่ี วายพระเพลิงพระพทุ ธสรรี ะ มสี ภาพเป็นเนนิ ดินกอ่ ด้วยอฐิ ขนาดใหญ่
ปัจจบุ นั รฐั บาลอินเดียได้เข้ามาบรู ณะซอ่ มแซมไวอ้ ย่างดี

พระมหาธาตุเฉลิมราชยศ์ รัทธา ภายใน วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ เมอื งกุสนิ ารา ภาพจาก วิกพิ ีเดยี

กจิ กรรมส่งเสริมการอา่ นออนไลน์ เรอื่ งวนั สาคัญทางศาสนา “วันวิสาขบูชา” หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์

14

มกุฏพนั ธนเจดยี ์ สถานทถ่ี วายพระเพลงิ พระบรมศพสมเด็จพระสัมมาสมั พระพทุ ธเจา้

ภาพจาก วกิ ิพีเดยี

สถานท่ปี ระดิษฐานพระพทุ ธสรรี ะพระพทุ ธเจา้ เปน็ เวลา 7 วันก่อนอัญเชิญไปถวายพระเพลงิ พระบรมศพ

ภาพจาก วิกิพีเดยี

พระพทุ ธรูปปางมหาปรนิ พิ พาน ในพระวหิ ารแห่งมหาปรนิ ิพพานสถูป

ภาพจาก วกิ พิ เี ดีย

กิจกรรมส่งเสริมการอ่านออนไลน์ เรอื่ งวนั สาคญั ทางศาสนา “วันวสิ าขบชู า” ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์

15

วันวสิ ำขบูชำเปน็ วนั สำคญั สำกล

ภมู ิหลงั
วนั สาคัญสากลของสหประชาชาตคิ อื "วนั สาคัญของโลก" ( Vesak Day )

๑. ในการประชุม International Buddhist Conference ณ กรุงโคลัมโบ ระหว่างวันท่ี ๙ -
๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๔๑ ซ่งึ มีผู้แทนจากประเทศที่นับถือศาสนาพุทธจานวนมากเข้าร่วม อาทิ บงั คลา
เทศ จีน ลาว เกาหลีใต้ เวียดนาม ภูฐาน อินโดนีเซีย เนปาล กัมพูชา อนิ เดีย ปากีสถาน และไทย ได้
ตกลงกันที่จะเสนอให้สมัชชาสหประชาชาติรับรองข้อมติประกาศวัน วิสาขบูชาให้เป็นวันหยุดของ
สหประชาชาติ

๒. ในการเยือนของประเทศตา่ งๆ ในอินโดจีนของรัฐมนตรวี ่าการกระทรวงการต่างประเทศศรี
ลังกา ในปี ๒๕๔๒ ก็ได้มีการหยิบยกเร่ืองนี้ขึ้นหารือ และได้รับการสนับสนุนจากประเทศต่างๆ ได้
ดว้ ยดี

๓. คณะทูตถาวรศรีลังกาประจาสหประชาชาติ ณ นครนวิ ยอร์กได้จดั เตรียมร่างข้อมติ และได้
ขอเสียงสนบั สนุนจากประเทศต่าง ๆ เพ่ือให้มีการรับรองข้อมติเรื่องการประกาศใหว้ ันวิสาขบูชาเป็น
วันหยดุ ของสหประชาชาติในทป่ี ระชมุ สมชั ชา สหประชาชาติ สมยั สามญั ครง้ั ที่ ๕๔

๔. โดยที่สหประชาชาติประกาศวันหยุดเป็นจานวนมากอยู่แล้ว และจะเป็นปัญหาในเรื่อง
งบประมาณและการบรหิ ารแก่ สหประชาชาติ หากประกาศใหว้ ันวสิ าขบชู าเปน็ วันหยุด ศรีลงั กาจึงได้
ตัดสินใจที่จะเสนอร่างข้อมติ ขอให้วันวิสาขบูชาเป็นวันสาคัญสากลท่ีสหประชาชาติ ทั้งท่ีสานักงาน
ใหญ่ และสานักงานตา่ ง ๆ แทนการเสนอให้เป็นวันหยุดซง่ึ ออท. ผู้แทนถาวรประเทศต่าง ๆ รวม ๑๖
ประเทศ ได้แก่ ศรีลังกา บังคลาเทศ ภูฐาน กัมพูชา ลาว มัลดีฟส์ มองโกเลยี พม่า เนปาล ปากสี ถาน
ฟิลิปปินส์ เกาหลีใต้ สเปน อินเดีย ไทย และยูเครน ได้ร่วมลงนามในหนังสือถึงประธานสมัชชาฯ
เพือ่ ใหน้ าเรือ่ งวันวสิ าขบชู าเขา้ เป็นระเบียบวาระการประชุมของสมชั ชาฯ

กจิ กรรมสง่ เสริมการอา่ นออนไลน์ เรื่องวันสาคญั ทางศาสนา “วนั วสิ าขบชู า” หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดยี ์

16

๕. ตอ่ มาเม่ือ ๒๔ พฤศจกิ ายน ๒๕๔๒ General Committee ของสมัชชาฯ ได้พิจารณาเรอ่ื ง
ดงั กล่าว โดย ออท.ผ้แู ทน ถาวรศรลี ังกาได้กล่าวถ้อยแถลงสนับสนุนหนงั สือร้องขอให้ที่ประชุมบรรจุ
ระเบียบวาระดังกลา่ ว เข้าสู่การพิจารณาของท่ีประชุมสมชั ชาเต็มคณะ ออท.ผู้แทนถาวรไทย อินเดีย
สเปน บังคลาเทศ ปากีสถาน ไซปรัส ลาว และภูฐาน ได้กล่าวถ้อย แถลงสนับสนุน ซึ่งท่ีประชุม
General Committee ได้มีมติใหบ้ รรจเุ รอ่ื งน้เี ขา้ สกู่ ารพจิ ารณาของสมัชชาเตม็ คณะ

ปจั จุบนั

๑. เม่ือ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๔๒ ท่ีประชุมสมัชชาสหประชาชาติ สมัยสามัญ คร้ังที่ ๕๔ ได้
พจิ ารณาระเบียบวาระท่ี ๑๗๔ International recognition of the Day of Visak โดยการเสนอของ
ศรลี งั กา

๒. ในการพิจารณา ประธานสมัชชาฯ ได้เชิญผู้แทนศรีลังกาข้ึนกล่าวนาเสนอร่างข้อมติ และ
เชิญผแู้ ทนไทย สิงคโปร์ บงั คลาเทศ ภูฐาน สเปน พม่า เนปาล ปากีสถาน อินเดียขึน้ กล่าวถ้อยแถลง
สรุปความว่า วันวิสาขบูชาเป็นวันสาคัญของพุทธศาสนิกชนทั่วโลก เพราะเป็นวันท่ีพระพุทธเจ้า
ประสูติ ทรงตรัสรู้ เสด็จดับขันธปรินิพพาน พระพุทธเจ้าทรงส่ังสอนให้มวลมนุษย์มีเมตตาธรรมและ
ขันติธรรม ต่อเพ่ือนมนุษย์ดว้ ยกัน เพ่อื ให้เกิดสนั ตสิ ุขในสังคม อันเปน็ แนวทางของ สหประชาชาติ จึง
ขอให้ท่ีประชุมรับรองข้อมติน้ี ซึ่งเท่ากับเป็นการรับรองความสาคัญของพุทธศาสนาในองค์การ
สหประชาชาติ โดยถือว่าวันดังกล่าวเป็นที่สานักงานใหญ่องค์การสหประชาชาตแิ ละที่ทาการสมัชชา
จะจัดใหม้ กี ารระลึกถงึ (observance) ตามความเหมาะสม

๓. ทป่ี ระชมุ ฯ ไดร้ ับรองรา่ งข้อมตโิ ดยฉนั ทามติ

เหตผุ ลท่ี องคก์ ำรสหประชำชำตหิ นดให้ วนั วสิ ำขบูชำ เปน็ วนั สำคญั ของโลก
เนื่องจากคณะกรรมมาธิการองคก์ ารสหประชาชาติ ได้ร่วมพิจารณาและมีมติเห็นพ้องต้องกัน
ประกาศใหว้ ันวสิ าขบูชา ถือเป็นวันสาคัญวันหนึ่งของโลกทั้งนี้ ด้วยสานึกในพระมหากรุณาธิคุณ ของ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า ทรงเป็นมหาบุรุษผู้ให้ความเมตตาต่อหมู่มวล มนุษย์ท้ังหลายใน
โลก จะเห็นได้จากการยกเลิกแบ่งชนชั้นวรรณะ ซ่ึงเท่ากับเป็นการเลิกทาสโดยไม่มีการเสียเลือดเสีย
เน้ือ นอกจากน้พี ระองคย์ ังทรงเป็นนักอนุรักษ์สตั ว์ป่าอีกด้วย กล่าวคือ ทรงสอนให้ไม่ฆ่าสัตว์ ให้รู้จัก
ชว่ ยเหลือสัตว์ เหตุผลสาคัญ อกี ประการหนึ่งคือ พระองค์ทรงเปิดโอกาสใหท้ ุกศาสนาสามารถเข้ามา
ศกึ ษาพุทธศาสนาเพอื่ พิสูจน์หาข้อเทจ็ จริงได้ โดย ไม่จาเป็นต้องเปลี่ยนมานับถือศาสนาพุทธและทรง
ส่ังสอนทุกคนโดยใชป้ ัญญาธคิ ุณสอนโดยไม่คดิ ค่าตอบแทน

ข้อมูลจำก

วนั วิสำขบูชำ - วันสำคัญทำงศำสนำ - พุทธศำสนำ – ธรรมะไทย สืบค้น 5 พฤษภำคม 2563
จำก www.dhammathai.org

วันวสิ ำขบูชำ – วกิ พิ เี ดยี สบื คน้ 5 พฤษภำคม 2563 จำก th.wikipedia.org › wiki

กิจกรรมสง่ เสรมิ การอา่ นออนไลน์ เรอื่ งวันสาคัญทางศาสนา “วนั วิสาขบูชา” ห้องสมุดประชาชนอาเภอพระสมุทรเจดยี ์

17

เว็บไซต์หอ้ งสมุดประชำชนอำเภอพระสมทุ รเจดีย์
Facebook หอ้ งสมุดประชำชนอำเภอพระสมุทรเจดีย์
Google site หอ้ งสมุดประชำชนอำเภอพระสมทุ รเจดยี ์

กิจกรรมสง่ เสรมิ การอา่ นออนไลน์ เร่ืองวนั สาคญั ทางศาสนา “วนั วิสาขบชู า” หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอพระสมทุ รเจดีย์