สื่อส่งเสริมการอ่านเรื่องเกร็ดความรู้วันช้างไทย

ช้างไทย เกร็ดความรู้ เรื่อง ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสม ุทรเจดีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ "ช้าง" เป็นสัตว์ท ี่มี ความสัมพันธ์และผูกพันกับวิถีชีวิตของคนไทย มาเป็นเวลานานแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน สมัยโบราณ ช้างเป็นพระราชพาหนะเคียงคู่ พระบารมีพระมหากษัตริย์ไทยท ุกยุคทุกสมัย เลยท ีเดียว แต่สมัยปัจจุบัน คนไทยกลับเห็น คุณค่าและความส าคัญของช้างไทยลดลงไป ทุกขณะจนช้างถูกน าไปเร่ร่อนหาผลประโยชน์ โดยควาญช้าง และล้มตาย เป็นจ านวนมากขึ้น

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ วันที่ 13 ม ีนาคมของท ุกปี วันช้างไทย ริเริ่มขึ้นจากคณะอนุกรรมการประสานงานการ อน ุรักษ์ช้างไทย ซึ่งเป็นหน่วยงานประสานงาน องค์การภาครัฐและเอกชนที่ท างานเกี่ยวกับการ อน ุรักษ์ช้างไทย คณะกรรมการเอกลักษณ์ของ ชาติ ส านักเลขาธิการนายกรัฐมนตรีเล็งเห็นว่า หากม ีการสถาปนาวันช้างไทยขึ้น จะช่วยให้ ประชาชนคนไทยหันมาสนใจช้าง รักช้าง หวงแหนช้าง ตลอดจนให้ความส าคัญต่อการ ให้ความช่วยเหล ืออนุรักษ์ช้างมากขึ้น

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ ซึ่งครั้งแรกได้พิจารณา เอาวันที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ท ายุทธหัตถ ีม ีชัยชนะเหนือพระมหาอุปราชา แต่วันดังกล่าวถูกใช้ เป็นวันกองทัพไทยไปแล้ว จึงได้พิจารณา วันอื่น และเห็นว่าวันที่ 13 ม ีนาคม ซึ่งเป็นวันท ี่คณะกรรมการคัดเลือกสัตว์ ประจ าชาติ มีมติให้ช้างเผือกเป็นสัญลักษณ์ ของประเทศไทยนั้นม ีความเหมาะสม จึงได้น าเสนอมติเข้าสู่คณะรัฐมนตรี

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ เกร็ดความรู้ความส าคัญของช้างไทย - ช้างเป็นสัตว์ค ู่บารม ีของพระมหากษัตริย์ไทย ช้างเป็นสัตว์ที่ด ารงอยู่คู่กับประเทศไทยมาเป็น เวลานานใน รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศ หล้านภาลัย รัชกาลท ี่ 2 แห่งกร ุงรัตนโกสินทร์ สยามประเทศเคยใช้ธงชาติเป็น รูปช้างเผ ือก ชาวไทยเช ื่อกันว่าช้างเผือกเป็นสัตว์ค ู่บารมีของ พระมหากษัตริย์ ช้างเผ ือกจึงได้รับการยกย่อง เสม ือนเจ้านายชั้นเจ้าฟ้า

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ แต่เดิมธงชาติของประเทศไทยมีสีแดงตรงกลาง เป็นภาพช้างเผือก เร ียกว่าธงช้างต่อมาในสมัย รัชกาลท ี่ ๖ ทรงเปล ี่ยนจาก ธงช้างมาเป็น “ธงไตรรงค์” มี “เกร็ดประวัติ” เล่าว่า ในคราวเสด็จประพาสเม ืองอุทัยธานี ราษฎร ท ี่มาเฝ้ารับเสด็จรีบร้อนติดธงช้างกลับหัว กลายเป็นช้างเผ ือกนอนหงายเอาขาช ี้ฟ้า สร้างความสะเท ือนใจกับพระองค์เป็นอย่างมาก

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ สมัยพระบาทสมเด็จพระนเรศวรมหาราชได้ท า ยุทธหัตถ ี จึงทรงประกาศเอกราชและความเป็น ชาติ ซึ่งช้างทรงในสมเด็จพระนเรศวรนับว่าเป็น ช้างไทยท ี่ได้รับเก ียรติอันส ูงส ุด โดยได้รับ พระราชทานยศให้เป็นถึง "เจ้าพระยาปราบหง สาวด ี"(ตามข้อม ูลทางประวัติศาสตร์ ช้างพระท ี่ นั่งของสมเด็จพระนเรศ มีช ื่อว่า “พลายภูเขา ทอง” โดยหลังจากขึ้นระวางแล้วได้รับแต่งตั้ง เป็น “เจ้าพระยาไชยานุภาพ”)

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ การรบบนช้างหรือที่เรียกว่า ยุทธหัตถี นั้น เกิดขึ้นไม่บ่อยนักใน ประวัติศาสตร์ไทย แต่ครั้งส าคัญท ี่สุดซึ่งคนไทย ยังกล่าวขวัญจดจ าไม่รู้ลืม คือ การยุทธหัตถี ระหว่างสมเด็จพระนเรศวรมหาราชแห่ง กร ุงศร ีอยุธยาและพระมหาอ ุปราชาแห่งหงสาวด ี ท ี่ต าบลหนองสาหร่าย แขวงเม ืองส ุพรรณบุร ี เม ื่อปีพุทธศักราช 2135

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ - ผู้อยู่บนคอช้างจะเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ เผชิญหน้ากับศัตร ูและต้องควบค ุมช้าง - นายท้ายหรือท้ายช้างท าหน้าที่เป็นควาญช้าง ตัวจริงที่ท าหน้าที่ช่วยเหล ือในการควบคุม - ผู้ท ี่นั่งกลางช้างมีหน้าท ี่ส่งอาวุธให้กษัตริย์ - จต ุลังคบาทผ ู้ป้องกันขาช้างไม่ให้ศัตร ูท าร้าย

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ ค าลักษณะนามช้าง ช้างอยู่รวมกันเยอะๆ เร ียก “โขลง” ช้างป่าเร ียก “ตัว” ช้างบ้านเรียก “เช ือก” ช้างหลวงที่ขึ้นระวางประจ าการเร ียก “ช้าง”

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ ช้างส ีดอ (นรการ) ช้างตัวผ ู้ไม่มีงามีแต่ขนาย (งาขนาดเล็กยาวไม่พ้นปากหรือพ้นออกมาเพ ียง เล็กน้อย) ช้างพลาย คือช้างตัวผู้ท ีม ีงา ถ้างาใหญ่ เร ียกว่า ช้างงาปล ี ถ้างาเล็ก ยาวเรียว เร ียกว่า ช้างงาเคร ือ ช้างพัง คือช้างตัวเม ีย ไม่ม ีงาแต่ม ีขนายเหม ือน ช้างสีดอ

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ ท าไมช้างจึงตกมัน ช้างที่มีอาการตกมันเป็นช้างที่มีความสมบูรณ์และ ม ีความตื่นตัวทางเพศอย่างเต็มที่ สามารถเกิดขึ้นได้ ทั้งช้างเพศผู้และเพศเมียในช่วงอาย ุ20-40ปี ซึ่งปัจจัยที่ส าคัญก็คือ สภาพภูมิอากาศ หากสภาพ ภูมิอากาศร้อนผิดปกติ ช้างจะมีอาการหงุดหงิด เป็นเหตุให้เกิดการตกมันได้ และวิธีทั่วไปที่ชาวบ้าน จะแก้ปัญหาเหล่านี้คือ การพาช้างลงไปเล่นน้ าเพื่อ คลายร้อน แต่นั่นเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ การชะลอไม่ให้อุณหภูมิเฉลี่ยโลกไม่ให้สูงเกินไปกว่า นี้คือการช่วยให้ภาวะทางธรรมชาติของช้างยังคงอยู่

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ ช้างป่าม ีสายตาท ี่ไม่ดีนักในช่วงตอนกลางวัน ในช่วงกลางวัน ช้างป่าสามารถมองเห็นในระยะ ไม่เกิน 25 ฟุต แต่ช้างทดแทนการมองเห็นด้วยส่วน ประสาทสัมผัสอื่น โดยใช้งวง(ส่วนส าคัญสุด) เพื่อ การดมสิ่งต่าง ๆ โดยการส่ายงวงขึ้นกลางอากาศ เพื่อดูว่ามีกลิ่นผิดปกติอะไรบ้าง นอกจากงวงแล้ว ช้างยังใช้ส่วนประสาททางหู ในการฟังเสียง ตรวจหาสิ่งต้องสงสัย เช่นเสียงไม้หัก เสียงเดิน เหยียบใบไม้ ช้างก็สามารถจับสังเกตได้ อย่างไรก็ดี เมื่อสภาพแวดล้อมที่ช้างอาศัยอย ู่นั้นเต็มไปด้วยสิ่งไม่ พึงประสงค์ เช่นอุตสาหกรรมโรงงาน เขตชุมชนที่ อาจจะท าให้ช้างสูดดมสิ่งที่เป็นพิษต่อร่างกาย

ช้างไทย ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสมุทรเจด ีย์ จังหวัดสม ุทรปราการ ช้างม ีอาย ุเท่าไหร่ มีอายุขัยโดยเฉลี่ยประมาณ 60 ปี ตั้งท้องนาน ประมาณ 18-22 เดือน มีขนาดความสูง ประมาณ 2-4 เมตร น้ าหนักประมาณ 3,000-5,000 กิโลกรัม ช้างโตเต็มท ี่จะกินอาหารวันหนึ่งประมาณ 200 กิโลกรัม ใช้เวลาหากินมากถึง 16-18 ชั่วโมง และใช้เวลานอนหลับเพียง 3-4 ชั่วโมง

ห้องสม ุดประชาชนอ าเภอพระสม ุทรเจดีย์ 264 หม ู่ 5 ต าบลแหลมฟ้าผ่า อ าเภอพระสม ุทรเจด ีย์ จ ัหว ัดสม ุทรปราการ 10290