การเขียนคำขวัญเพื่อการประชาสัมพันธ์
ความหมายและความสำคัญของการประชาสัมพันธ์ การประชาสัมพันธ์หมายถึง รูปแบบหนึ่งของการสื่อสารเพื่อถ่ายทอดเรื่องราวข่าวสาร ทั้งที่เป็น ข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น จากสถาบันหรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งไปสู่กลุ่มเป้าหมาย โดยมีการวางแผนไว้ ล่วงหน้าในการที่จะบอกกล่าวทำความเข้าใจ สร้างและรักษาความสัมพันธ์ที่ดีและภาพลักษณ์ที่ดีกับองค์กร ความสำคัญของการเขียนประชาสัมพันธ์เป็นทักษะหนึ่งซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการส่งสารเพื่อ ถ่ายทอดเรื่องราวข่าวสารของหน่วยงานหรือองค์กร สู่ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้อย่างกว้างขวาง และคงทนถาวร กว่าการพูด โดยผ่านสื่อประเภทต่าง ๆ วัตถุประสงค์ของการเขียนเพื่อการประชาสัมพันธ์ ๑. การเขียนเพื่อบอกกล่าวให้ทราบ เป็นการเขียนเพื่อการเผยแพร่ (publicity) ด้วยการให้ ข้อมูล (information) ข้อเท็จจริง (fact) แก่กลุ่มประชาชนเป้าหมาย เพื่อให้รับรู้ว่าองค์กรทำอะไร ทำอย่างไร ทำ เมื่อใด เพื่ออะไร เพราะอะไร ที่ไหน เป็นต้น ๒. การเขียนเพื่อให้ประชาชนเกิดการยอมรับ ส่วนใหญ่เป็นการเขียนลักษณะโน้มน้าว ชักจูงให้ ประชาชนคล้อยตาม โดยกล่าวถึงส่วนดีให้เห็นชัดเจนถึงการดำเนินงานที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่มเป้าหมาย สังคมและ ประเทศชาติ เพื่อสร้างความเชื่อถือศรัทธา ๓. การเขียนเพื่อป้องกันและแก้ไขความเข้าใจผิด เป็นการเขียนแบบอธิบาย แถลงการณ์ชี้แจง อย่างชัดเจน เพื่อให้ประชาชนเข้าใจโดยไม่เกิดความสงสัยหรือหลงเชื่อในข่าวลือ ดังนั้นอาจต้องใช้ถ้อยคำและ อ้างอิงแหล่งข้อมูลที่สามารถสร้างความน่าเชื่อถือแก่ผู้รับสาร ๔. การเขียนเพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่ดีเป็นการนำจุดเด่นขององค์กรมากล่าว เพื่อสร้างความ เลื่อมใสศรัทธา หรือภาพลักษณ์ที่ดี โดยเลือกใช้คำที่เหมาะสม มีพลัง กระตุ้นให้เกิดภาพคล้อยตาม แต่ไม่ใช่เป็น การโอ้อวดหรือโฆษณาชวนเชื่อ ๕. การเขียนเพื่อสร้างความสัมพันธ์อันดีเป็นการเขียนที่มุ่งเน้นไปในการสร้างความรัก ความ ผูกพันและการมีส่วนร่วม ระหว่างหน่วยงานกับกลุ่มประชาชนเป้าหมายทั้งภายในและภายนอกองค์กร ๖. การเขียนเพื่อสนับสนุนกิจกรรมทางการตลาด เป็นการเขียนเพื่อส่งเสริมให้สินค้าหรือบริการ เป็นที่ยอมรับและต้องการของผู้บริโภคมากขึ้น การใช้ภาษาในการประชาสัมพันธ์ เนื่องจากการประชาสัมพันธ์เป็นกาให้ข้อมูลข่าวสารหรือข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในหน่วยงานสู่ประชาชน โดย ผ่านสื่อมวลชนแขนงต่าง ๆ ในการประชาสัมพันธ์แต่ละครั้งจึงควรคำนึงถึงการใช้ภาษาเป็นสำคัญ การใช้ภาษาใน การประชาสัมพันธ์ควรมีลักษณะดังนี้ ๑. ใช้ภาษาทางการหรือกึ่งทางการ เพราะเป็นการให้ข้อมูลข่าวสารอย่างตรงไปตรงมา ๒. ใช้ภาษาที่สุภาพ หลีกเหลี่ยงการใช้ศัพท์สแลง ๓. ใช้ภาษาที่สื่อความหมายชัดเจน ๔. เขียนถ้อยคำต่าง ๆ อย่างตรงไปตรงมาในส่วนที่เป็นข้อเท็จจริง ๕. ไม่ควรเขียนข้อมูลอวดอ้างเกินความจริง ๖. หากต้องใช้ภาพประกอบ ควรเลือกภาพที่เหมาะสมเพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของหน่วยงาน
ประเภทงานเขียนเพื่องานประชาสัมพันธ์ ๑. การเขียนบรรยายภาพ เป็นการเขียนเพื่อนำเสนอข้อมูลเชิงอธิบายเสริมรายละเอียดของภาพ โดยยึดหลักเกี่ยวกับใคร ทำอะไร ที่ไหน ทำไม อย่างไร เมื่อไร ๒. การเขียนข่าวประชาสัมพันธ์ หรือข่าวแจก เป็นการเขียนข่าวสารซึ่งหน่วยงานจัดทำขึ้นเพื่อ จัดส่งไปยังสื่อมวลชนต่าง ๆ ๓. การเขียนบทความประชาสัมพันธ์ เป็นการเขียนความเรียงจากข้อเท็จจริงมุ่งเสนอสาระและ ความคิดโดยมีหลักฐานอ้างอิงชัดเจน ๔. การเขียนบทสัมภาษณ์เพื่อการประชาสัมพันธ์ เป็นการประชาสัมพันธ์หน่วยงานโดยใช้ การ พูดคุย มีการตั้งคำถามเพื่อขอคำตอบจากผู้สัมภาษณ์ ควรมีการตั้งชื่อเรื่องและภาพประกอบที่น่าสนใจ ๕. การเขียนประกาศเพื่อการประชาสัมพันธ์ เป็นการเขียนประชาสัมพันธ์เพื่อมุ่งแจ้งข่าวสาร ทั่วไป การเขียนประชาสัมพันธ์ในรูปแบบนี้ต้องใช้ภาษาที่เป็นทางการ กระชับ รัดกุม และใช้ถ้อยคำที่มีน้ำหนักเพื่อ สื่อสารให้ตรงเป้าหมายในระยะเวลาสั้น ๆ ๖. การเขียนคำขวัญเพื่อการประชาสัมพันธ์ เป็นการใช้ถ้อยคำที่สั้นและกระชับความยาว ไม่ เกิน ๑๕ – ๒๐ คำ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อเสริมสร้างภาพลักษณ์ของหน่วยงาน โดยทั่วไปคำขวัญมี ๒ ประเภท คือ คำขวัญประจำหน่วยงาน องค์การ หรือสถาบัน และคำขวัญรณรงค์ ๗. การเขียนแผ่นผับเพื่อการประชาสัมพันธ์ เป็นการเผยแพร่ข่าวสารน่ารู้สู่ประชาชนโดยมี หน่วยงานเป็นผู้กำกับดูแล มีภาพประกอบและการจัดวางที่สะดุดตาน่าอ่าน ตัวอย่าง การเขียนคำขวัญเพื่อการประชาสัมพันธ์
ประเภทของข้อความในการเขียนเพื่อการประชาสัมพันธ์แบ่งออกเป็น ๕ ประเภท คือ ๑. การเขียนแบบบรรยาย เป็นการเขียนเล่าเหตุการณ์หรือเล่าเรื่องโดยบรรยายตามลำดับ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น อย่างละเอียด เพื่อบอกกล่าวหรือให้ความรู้ ๒. การเขียนแบบพรรณนา เป็นการเขียนบอกลักษณะหรือเรื่องราว โดยการถ่ายทอดอารมณ์ ความรู้สึกและจินตนาการเพื่อให้ผู้อ่านเกิดภาพพจน์และคล้อยตาม ส่วนใหญ่เป็นการพรรณนาถึงความงามทั้งทาง ศิลปะและความงามของธรรมชาติ มักใช้คำอุปมาอุปไมยโวหารเพื่อเปรียบเทียบความรู้สึกให้เห็นภาพ อย่าง ชัดเจน ๓. การเขียนแบบจูงใจ เป็นการเขียนเพื่อเชิญชวน ชักจูงใจ โน้มน้าวให้คล้อยตาม เห็นดี เห็นงาม ลักษณะการเขียนจะมีการยกเหตุผลประกอบ น่าเชื่อถือ หากเป็นคำขวัญ มักมีการเล่นคำสำนวน ที่ คล้องจองกระชับ เพื่อให้จดจำง่าย ๔. การเขียนแบบอธิบาย เป็นการเขียนแบบอธิบายเรื่องยากให้เข้าใจได้ง่าย เช่น อธิบาย กระบวนการผลิตสินค้า วิธีการทดลองทางวิทยาศาสตร์ เป็นต้น เน้นการนำเสนอข้อมูลรายละเอียด ควรอธิบาย โดยแบ่งเป็นย่อหน้าย่อย ๆ หรือเขียนอธิบายเป็นข้อ ๆ ๕. การเขียนแบบอภิปราย เป็นการเขียนแสดงความคิดที่มีต่อเรื่องใดเรื่องหนึ่ง อาจแสดง ความคิดเห็นเพียงอย่างเดียวหรืออาจให้คำแนะนำ ข้อคิด เช่น บทวิจารณ์ ความหมายการเขียนคำขวัญประชาสัมพันธ์ การเขียนข้อความสั้น ๆ ด้วยถ้อยคำที่สร้างสรรค์ เพื่อเสริมสร้างภาพลักษณ์ของหน่วยงานทำให้ ผู้รับสารประทับใจ หรือจูงใจให้ปฏิบัติตาม โดยใช้คำที่มีพลังนิยมใช้คำคล้องจอง เพื่อให้จดจำง่าย คำขวัญ หมายถึง ข้อความที่เรียบเรียงขึ้นด้วยถ้อยคำที่กะทัดรัดสละสลวยเพื่อเรียกร้อง ความสนใจ โน้มน้าวใจ หรือเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ผู้ปฏิบัติ มักเรียบเรียงขึ้นเป็นครั้งคราวในโอกาสสำคัญต่าง ๆ หลักการเขียนคำขวัญ ๑. ใช้ถ้อยคำสั้น กะทัดรัด มีความหมายลึกซึ้ง หรือเป็นข้อความสั้น ๆ แต่ไม่ควรเกิน 20 คำ 2. มีการเล่นคำ การเล่นเสียงสัมผัส การใช้คำซ้ำ มีคำคล้องจอง มีพลังโน้มน้าวใจ มีการเล่นคำ เพื่อให้จดจำง่าย 3. ใช้ถ้อยคำและข้อคิดสอดคล้องกับโอกาส เช่น วันสถาปณาหน่วยงาน งานครบรอบก่อตั้ง บริษัท 4. เขียนให้ตรงจุดมุ่งหมาย มีจุดประสงค์ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างชัดเจน หรือมีใจความสำคัญ เพียงอย่างเดียวว่าจะให้ผู้ฟังคิดหรือปฏิบัติเรื่องอะไร เช่น เชิญชวนประหยัดน้ำ ประหยัดไฟ เพื่อรณรงค์เมาไม่ขับ ตัวอย่างคำขวัญ คำขวัญวันเด็กปี๒๕๖๐ โดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี “เด็กไทย ใส่ใจศึกษา พาชาติมั่นคง” คำขวัญประจำจังหวัดกรุงเทพมหานคร
“กรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง เมืองศูนย์กลางการปกครอง วัดวังงามเรืองรอง เมืองหลวงของ ประเทศไทย” คำขวัญประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ “เมืองทองเนื้อเก้า มะพร้าวสับปะรดสวยสดหาดเขาถ้ำ งามล้ำน้ำใจ” คำขวัญเกี่ยวกับการอนุรักษณ์สิ่งแวดล้อม “อากาศไร้พิษ ชีวิตรื่นรมย์ ป่าไม้อุดม ฝนพรมทั่วไทย” และ “สิ้นป่าวันใด เป็นภัยมหันต์ ปลูกป่าร่วมกัน สุขสันต์ทั่วไทย” คำขวัญเกี่ยวกับการปลูกจิตสำนึก “วินัยจราจร สะท้อนวินัยชาติ” ตัวอย่างคำขวัญประชาสัมพันธ์
การใช้ภาษาแต่งคำขวัญเพื่อประชาสัมพันธ์ การเขียนข้อความสั้น ๆ ด้วยถ้อยคำที่สร้างสรรค์ เพื่อเสริมสร้างภาพลักษณ์ของหน่วยงานทำให้ ผู้รับสารประทับใจ หรือจูงใจให้ปฏิบัติตาม โดยใช้คำที่มีพลังนิยมใช้คำคล้องจองเพื่อให้จดจำง่าย ดังนี้ ๑. มีเจตนาที่ดี ต่อผู้ฟัง ผู้ปฏิบัติหรือผลประโยชน์ของส่วนรวม เช่น คำขวัญเชิญชวนงดการสูบ บุหรี่ คำขวัญเชิญชวนให้ประหยัดน้ำ ๒. มีเป้าหมายชัดเจนเพียงเป้าหมายเดียว เช่น เพื่อให้เคารพกฎจราจร หรือเพื่อให้ช่วยรักษาความสะอาดของถนน ๓. มีเนื้อหาครอบคลุมเป้าหมาย ๔. ไพเราะ สัมผัสคล้องจอง มีพลังโน้มน้าวใจผู้ฟังให้จำและปฏิบัติตาม