อบต อิปัน

6116209001094




6116209001112




6116209001114

พระราชดำรัส

"ความสามัคคีปรองดองเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน กับความรักใคร่เผื่อแผ่
ช่วยเหลือกันฉันญาติพี่น้อง สองประการนี้ คือคุณลักษณะสำคัญของไทย
ที่ช่วยให้ชาติบ้าน เมืองอยู่รอดเป็นอิสระ และเจริญมั่นคง มาตั้งแต่อดีต

จนถึงปัจจุบัน"
พระราชดำรัสเนื่องในวันขึ้นปีใหม่ 2532

คำนำ

หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชวิาการฝึกประสบการณ์วิ
ชวิาชีพโดยมีจุดประสงค์เพื่อให้รู้และทราบถึงประวัติความเป็นมาของ
ตำอิปันทั้งนี้ในหนังสือเล่มนี้ประกอบไปด้วยเนื้อหาข้อมูลพื้นฐาน
โครงสร้างของสังคมโครงสร้างเศรษฐกิจของตำบลอิปันสถานที่
สำคัญและการวิเคราะห์ศักยภาพของชุมชน

ในการจัดทำหนังสือDAIRYตำบลอิปัน อำเภอพระแสง จังหวัด
สุราษฎร์ธานีในครั้งนี้ผู้จัดทำขอขอบคุณอาจารย์อยับ ซาดัคคานที่ให้
แนวทางในการหนังสือ(DAIRY)ขอขอบคุณอาจารย์ปาน เผด็จนวนหนู
ที่ให้คำปรึกษาในด้านการค้นคว้าหาความรู้เกี่ยวกับข้อมูลต่างๆในการ
ทำหนังสือDAIRYเพื่อให้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่ได้ตั้งไว้อย่างครบถ้วน
สมบูรณ์ขอขอบคุณตนเองและเพื่อนๆ.ที่คอยช่วยเหลือและแลกเปลี่ยน
ความคิดเห็นเพื่อนำมาปรับใช้ในการทำหนังสือเล่มนี้ผู้จัดทำหวังเป็น
อย่างยิ่งการจัดทำหนังสือเล่มนี้จะมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจ
ศึกษาค้นคว้าข้อมูลเรื่องนี้อยู่เป็นอย่างดีหากมีข้อผิดพลาดประการใด
ผู้จัดทำขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ
นางสาวธัญญารัตน์ นิ่มกาญจนา
นางสาวสายฝน สร้อยสังวาล
นางสาวเกศริน จันทร์เดช

สารบัญ(เนื้ อหา)

เรื่อง หน้า

ส่วนที่ 1 สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน 1
1.1 ประวัติความเป็นมา

1.2 ข้อมูลพื้นฐาน 3

- ประวัติความเป็นมาของตำบลอิปั น 3

1.3 ข้อมูลทั่วไป 7

- วิสัยทัศน์ในการพัฒนาท้องถิ่น 7

- พันธกิจองค์การบริหารส่วนตำบลอิปั น 7

1.4 ที่ตั้งของหมู่บ้านหรือชุมชนหรือตำบล 8

1.5 ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของตำบลอิปั น 9

- - ลักษณะของดิน 9

- ลักษณะแหล่งน้ำ 9

1.6 ลักษณะภูมิประเทศ / ภูมิอากาศ 11

1.7 ระบบบริการพื้นฐาน 12

- เส้นทางคมนาคม 12

- การไฟฟ้า 12

- การประปา 12

- โทรศัพท์ 12

- ไปรษณีย์หรือการสื่อสารหรือการขนส่ง และวัสดุ 12

ครุภัณฑ์

สารบัญ(เนื้ อหา) หน้า


13
14
เรื่อง 15
ส่วนที่ 2 โครงสร้างของชุมชน 15
16
2.1 เขตการปกครอง 16
2.2 ประชากร 16
2.3 สภาพทางสังคม 17
17
- การศึกษา 17
- สาธารณสุข 18
2.4 ศาสนา ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ

- การนับถือศาสนา 24
- ประเพณีและพิธีกรรม 24
- วัฒนธรรม 25
2.5 บริบททางสังคม/ความเป็นอยู่ 25
2.6 ภูมิปั ญญาทองถิ่น และภาษาถิ่น 26
ส่วนที่ 3 โครงสร้างเศรษฐกิจและอาชีพ 26
3.1 แหล่งทุนทางธรรมชาติ 26
3.2 คุณภาพของทรัพยากรธรรมชาติ 26
3.4 แหล่งอาหาร 26
3.5 ผลิตภัณฑ์ชุมชน ของดี ของขึ้นชื่อ
3.6 สถานภาพทางเศรษฐกิจของประชาชน

- การเกษตร
- การประมง
- การปศุสัตว์
3.7 หน่วยธุรกิจในเขตตำบลอิปั น

สารบัญ(เนื้ อหา)




เรื่อง หน้า

ส่วนที่ 4 สถานที่สำคัญ 27
4.1 แหล่งท่องเที่ยว 28
4.2 สถานที่สำคัญของตำบลอิปั น 29
4.3 ศาสนสถานของศาสนา 30
4.4 แหล่งเรียนรู้


ส่วนที่ 5 การวิเคราะห์ศักยภาพชุมชน 32
5.1 การวิเคราะห์ Swot

บรรณานุกรม
ภาคผนวก

สารบัญ (ตาราง)




เรื่อง หน้า
14
ตารางแสดงข้อมูลด้านประชากร

สารบัญ (รูปภาพ)




เรื่อง หน้า

1.แผนที่ตำบลอิปั น 8
2.แผนที่แหล่งน้ำตำบลอิปั น 9
3.กระบวนการ เตรียมวัสดุอุปกรณ์ให้ครบออกแบบ 19
และวางแผนว่าจะทำทรงแบบไหนใช้(สารตะกร้า)

4.ภาพกระบวนการ(ทุกกระบวนการ (กลองยาวหมู่บ้าน) 20
5..แหล่งท่องเที่ยว (อ่างเก็บน้ำพรุเทา) 27
6.แทรกเตอร์พระราชทาน 28
7.วัดย่านดินแดงหมู่ที่1ตำบลอิปั น อำเภอพระแสง 29
จังหวัดสุราษฎร์ธานี

18.แหล่งเรียนรู้ (สวนนายหนึ่ง) 30

ส่วนที่ 1

สภาพทั
่วไปและ

ข้อมูลพื้นฐาน

1

สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน

1.1 ประวัติความเป็นมา

จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นศูนย์กลางของภาคใต้ตอนบน ด้วยขนาดพื้นที่ของ
จังหวัดที่มากที่สุดในภาคใต้ ส่วนใหญ่เป็นอันดับ 6 ของประเทศไทย การเดินทางสะดวก
สบาย มีสนามบินรองรับการเดินทางมายังจังหวัดสุราษฎร์ธานี วันละไม่ต่ำกว่า 10
เที่ยวบิน มีเส้นทางการคมนาคมเชื่อมต่อระหว่างฝั่งอ่าวไทยและฝั่งอันดามัน มีความ
หลากหลาย ของสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัด ไม่ว่าจะเป็นป่าเขาลำเนาไพรในอุทยานแห่ง
ชาติต่างๆ แหล่งโบราณสถานที่เกี่ยวเนื่องกับประวัติศาสตร์ของบ้านเมือง วัดวาอารามที่
มีประวัติเก่าแก่ ประเพณี วัฒนธรรม วิถีชีวิตของคนในพื้นที่หล่อหลอมสังคมเมืองคนดีที่
น่าอยู่แห่งนี้รวมถึงเศรษฐกิจสังคงที่มีความหลากหลายในการประกอบอาชีพของประชาชน
มีทั้งเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมควบคู่กันไปซึ่งเป็นที่มาของคำขวัญของจังหวัด
สุราษฎร์ธานี ว่า “เมืองร้อยเกาะ เงาะอร่อย หอยใหญ่ ไข่แดง แหล่งธรรมะ”

จังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของภาคใต้ มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็น
อันดับ 6 ของประเทศ และอันดับ 1 ของภาคใต้ แบ่งการปกครองออกเป็น 19 อำเภอ
ประกอบด้วย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานีอำเภอกาญจนดิษฐ์ อำเภอเกาะสมุย อำเภอ
เกาะพะงัน อำเภอคีรีรัฐนิคม อำเภอเคียนซา อำเภอชัยบุรี อำเภอไชยา อำเภอท่าชนะ
อำเภอท่าฉาง อำเภอบ้านนาเดิม อำเภอบ้านตาขุน อำเภอพุนพิน อำเภอพนม อำเภอ
ดอนสัก อำเภอวิภาวดี อำเภอเวียงสระ และอำเภอพระแสง

“พระแสง” เป็นอำเภอเก่าแก่อำเภอหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งมาประมาณ 115
ปีเศษเดิมขึ้นอยู่กับมณฑลนครศรีธรรมราช ครั้งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2449 (ร.ส.124)
ราชการได้โอนอำเภอพระแสงมาขึ้นกับเมืองไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี คำว่า “พระแสง”
นั้น ตามตำนานโบราณเล่าว่า ในสมัยที่อำเภอพระแสงขึ้นกับมณฑลนครศรีธรรมราช
ทางราชการได้ส่งผู้ปกครองมาปกครอง เพื่อดูแลความทุกข์สุขของราษฎร คือ “พระแสง
ภิรมย์”

2

ได้เข้ามาดำเนินการบุกเบิก เพื่อสร้างที่ว่าการอำเภอ โดยให้ราษฎรช่วยกัน
ตัดไม้ ขุดดิน ปรากฏว่าได้ขุดพบดาบเล่มหนึ่ง มีลักษณะไม่เหมือนดาบธรรมดา แต่มี
ลักษณะเป็นดาบของกษัตริย์ จึงได้นำดาบเล่มนั้น มาประดิษฐานไว้บนที่ว่าการอำเภอ และ
ได้ขนานนามอำเภอว่า “อำเภอพระแสง” ตั้งแต่นั้นมา

เนื่องจากสภาพพื้นที่ค่อนข้างทุรกันดาร ดังนั้นเมื่อปี พ.ศ. 2511 พระบาท
สมเด็จพระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาล 9) และสมเด็จ
พระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ์
บดินทรเทพยวรางกูร ซึ่งขณะนั้นดำรงพระยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราช
กุมาร ได้เสด็จมาเยี่ยมราษฎรอำเภอพระแสง และได้พระราชทานรถแทรกเตอร์บูโดเซอร์ดี
4 ไว้ 1 คัน สำหรับบุกเบิกพัฒนาพื้นที่ ซึ่งนับเป็นลำธารแห่งการพัฒนาของอำเภอ
พระแสง ณ ปัจจุบัน อำเภอพระแสงเป็นอำเภอหนึ่งในจำนวน 19 อำเภอของจังหวัด
สุราษฎร์ธานี ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 78 กิโลเมตร

ตำบลอิปัน เป็น 1 ใน 7 ตำบล ของอำเภอพระแสง แบ่งการปกครองออก
เป็น 12 หมู่บ้าน ประกอบด้วย หมู่ที่ 1 ชุมชนบ้านไสนา หมู่ที่ 2 ชุมชนบ้านโพธิ์บาย หมู่
ที่ 3 ชุมชนบ้านสายกลาง หมู่ที่ 4 ชุมชนปลายสาย หมู่ที่ 5 ชุมชนบ้านไสขรบ หมู่ที่
6 ชุมชนบ้านควนเจริญ หมู่ที่ 7 ชุมชนบ้านนูน หมู่ที่ 8 ชุมชนบ้านบางหยด หมู่ที่ 9
ชุมชนบ้านบ่อพระ หมู่ที่ 10 ชุมชนบ้านใหม่ หมู่ที่ 11 ชุมชนบ้านควนใหม่ และหมู่ที่ 12
ชุมชนบ้านควนนกหว้าประชาชนในพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ยางพารา
ปาล์มน้ำมัน สวนผลไม้ รับจ้างทั่วไป ค้าขาย และธุรกิจส่วนตัว

3

1.2 ข้อมูลพื้นฐาน

ประวัติความเป็นมาของตำบลอิปัน

เดิมตำบลอิปันราษฎรส่วนใหญ่เป็นคนท้องถิ่น มีหมู่บ้าน 11 หมู่บ้านราษฎรได้
ตั้งชื่อตำบล ตามชื่อคลองอิปันที่ไหลผ่านทำให้คนส่วนใหญ่เรียกสถานที่นี้ว่าอิปังซึ่ง
มาจากคลองอิปันและมีนายศัก หอมประกอบ เป็นกำนันคนแรกเมื่อพ.ศ 2499 ได้มีการ
แยกตำบลบางสวรรค์ออกจากตำบลอิปันและเมื่อ พ.ศ 2517 ได้มีการแยกตำบลอิปัน
เป็นตำบลไทรขึง เพื่อจะได้มีการปกครองอย่างทั่วถึง

(นายสมพันธ์ นุ่นกุล,ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)
บ้านไสนา หมู่ 1 เดิมสมัยก่อนพื้นที่ในหมู่บ้าน เหมาะสำหรับประกอบอาชีพ
ทำนาประกอบกับคนในชุมชนส่วนใหญ่มีอาชีพทำนาแต่ปัจจุบันคนในชุมชนไม่ประกอบ
อาชีพทำไร่ทำนาแต่หันมาประกอบอาชีพทำสวนแทนเนื่องจากราคาข้าวในตลาดเริ่ม
ตกต่ำประชากรในชุมชนจึงเริ่มหาอาชีพใหม่ ประกอบกับช่วงนั้น ราคายางพาราและปาล์ม
ราคาสูง ความแตกต่างระหว่างอดีตและปัจจุบัน ด้านถนน เมื่อสมัยก่อนไม่เจริญเท่า
ปัจจุบันทั้งด้านคมนาคมด้านสาธารณูปโภคประกอบกับชุมชนมีขนาดเล็กแต่ในปัจจุบัน
ชุมชนได้มีการขยายกว้างขึ้น มีไฟฟ้า น้ำประปา และมีคอนกรีต เพื่อความสะดวกสบาย
ของคนในชุมชน
( นายชัยณรงค์ จันทร์ลา ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน
2564)

4

บ้านสายกลาง หมู่ที่3 ตำบลอิปัน อำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
“ประมาณสี่สิบปีที่ผ่านมา ราษฎรที่อาศัยอยู่บริเวณนี้มีความรัก ความสามัคคี เอื้ออารี
ต่อกัน ไม่มีการรบราฆ่าฟันกัน(ในอดีตมีผู้คนอพยพมาจากจังหวัดต่างๆ เพื่อมาตั้ง
รากฐานในเขตอำเภอพระแสง จะมีชาวบ้านในพื้นที่แย่งที่ทำมาหากินแต่ในบริเวณบ้าน
สายกลางจะอยู่กันแบบพี่น้อง” จึงเรียกชุมชนดังกล่าวว่า“ บ้านสายกลาง”
ที่ตั้งบ้านสายกลาง ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของตำบลอิปัน มีพื้นที่ประมาณ4,700 ไร่ อยู่ใน
เขตความรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน ห่างจากที่ว่าการอำเภอพระแสง
ประมาณ 15 กิโลเมตร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม สลับเนินลูกเล็กๆ มีถนนล้อม
รอบหมู่บ้านและมีถนนเส้นผ่าศูนย์กลางมาบรรจบกันจึงเรียกชุมชนนี้ว่าหมู่บ้านสาย
กลาง

(นายสุสาน ช่วยสถิตตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 3 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564)
บ้านสายปลายสายหมู่ที่ 4 “ความเป็นมาของชื่อหมู่บ้าน มีคลองปากสายและมี
คลองปลายสายที่มันต่อเนื่องมาจากเวียงสระ ปากสายและปลายสายเป็นคำบอก
เล่าของคนแก่”

(นายสิทธิชัย ตุลพันธ์ ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 4 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564)

บ้านควนเจริญหมู่ที่6 “เป็นหมู่บ้านที่อยู่ติดตลาดแต่ไฟฟ้าน้ำประปา ถนน
หนทางได้มีการใช้หลังหมู่บ้านอื่นมีทั้งหมด 12 หมู่บ้านหมู่ 6 ได้ใช้หลังหมู่บ้านอื่นเขา
จึงได้ตั้งว่าหมู่บ้านควรเจริญเพราะมันไม่มีความเจริญเป็นหมู่บ้านที่ติดตลาดแต่มีกระแส
ไฟฟ้าผ่านหมู่ 6 แต่ไปกระจายให้หมู่ 7 ก่อนต่อมาได้มีการกระจายให้หมู่6ถนนหนทางไป
หมู่บ้านเช่นถนนลูกรังไม่มีความเจริญเขาจึงได้ตั้งชื่อว่าควนเจริญ” นายวานิตย์ แก้วเรียง
เป็นผู้ใหญ่คนแรกได้แบ่งแต่งตั้งหมู่บ้านควนเจริญ

(นายนิรุจน์ พรามหมศรีชาย ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 6 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564)

5

หมู่ที่7 บ้านนูน “มีสภาพภูมิประเทศของบ้านนูน เป็นที่ราบลุ่ม1,000 กว่าไร่ เนิน
สูง1,000 กว่าไร่ เขาจึงเรียกกันว่าบ้านนูน เพราะมีทั้งพื้นที่ราบลุ่มและเนินควนเป็นจำนวน
มาก”

(นายเสน่ห์ สร้อยสังวาล ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 7 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564 )

บ้านบางหยด หมู่ที่ 8 “เมื่อก่อนมีสายน้ำ มีการไหลหยดไม่หยุดจึงมีการเรียก
ชื่อออกมาว่าเป็นหมู่บ้านบางหยดสมัยก่อนบ้านบางหยดจะมีน้ำย้อยจึงเรียกกันว่าบ้าน
บางหยด เริ่มแรกเมื่อ พ.ศ.2511 หม่อมหญิงวิภาวดีได้เสด็จมาจากบ้านไสท้อนผ่านทาง
คลองจะมีสะพานข้าม ไม่มีถนน ได้มีการตัดถนน กลายเป็นถนนวิภาวดีความแตกต่าง มี
การทำถนนใหม่จากถนนลูกรังเป็นถนน คอนกรีตมีการประกอบอาชีพ ในหมู่บ้านเช่น ทำ
สวน รับจ้างทั่วไป ก่อสร้าง ”
(นายเกษม นวลแก้ว ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 8 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)

บ้านบ่อพระ หมู่ที่9 ประวัติ “เมื่อก่อนชุมชนอยู่รวมกับหมู่1 แต่เพราะไม่สามาร
ดูแลได้อย่างทั่วถึง จึงได้มีการแยกออกจากหมู่1ของอิปันมาเป็นหมู่บ้านอีกหมู่บ้าน ที่ได้
ใช้ชื่อว่าบ้านบ่อพระมีเขตแดนระหว่างหมู่ที่1สาคูและหมู่ที่ 9 มีพระมาอยู่ที่ใต้ต้นไม้ต้นใหญ่
และไม่มีน้ำดื่มจึงได้ขุดบ่อมา 1 ลูกจึงได้ชื่อว่าบ้านบ่อพระของขึ้นชื่อ ข้าวโพดฟักทอง”
สภาพแวดล้อม เป็นพื้นที่ราบสูง ติดถนนใหญ่ ถนนสายกระบี่-สุราษฎร์ธานี ไม่มีพื้นที่
น้ำท่วม ผลผลิตส่วนใหญ่จะเป็นปาล์ม ยาวพารา ผลไม้ ความแตกต่างในอดีต-
ปัจจุบันในอดีตมีประชากรจำนวนน้อย แต่ปัจจุบันมีการเพิ่มจำนวนประชากรมากขึ้น เป็น
ชุมชนหนาแน่น ด้านสาธารณูปโภค เกิดความสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น ชุมชนมีพื้นที่
ประมาณเกือบ3,000ไร่

(นายสรเดช คงจันทร์( ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 9,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564 )

6

บ้านใหม่ หมู่ที่ 10 “สมัยก่อนหมู่ 10 , 3 , 8 เป็นหมู่บ้านเดียวกัน คือเป็น
หมู่ 3 ตำบลอิปัน มีพื้นที่ขนาดใหญ่ ได้ทำการแยกจากหมู่ 3 ไปเป็นหมู่ 8 และหมู่ 10
ก็ได้ทำการแยกออกมาจากหมู่ 8 อีกทีหนึ่ง เพื่อให้ง่ายต่อการปกครอง เพราะพื้นที่มี
จำนวนมากทำให้มีการปกครองได้ไม่ทั่วถึง หมู่ 10 นั้นมีลักษณะอยู่ติดกับคลองอิปัน
สาเหตุที่ชื่อบ้านใหม่คือ มีการแยกหมู่บ้านจากหมู่ 8 มาเป็น หมู่ 10 จึงได้เรียกว่า บ้าน
ใหม่”

(นายปฐพี พัฒนเกียรติ ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 10,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564)
บ้านควนใหม่ หมู่ที่ 11 “เมื่อก่อนเป็นหมู่ 4 ของ ตำบลอิปัน หมู่บ้านเป็นควนแยก ชาว
บ้านจึงได้ ตั้งชื่อเป็นหมู่บ้านควนใหม่”

(นายทนุพงษ์ คงคชวรรณ ตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 11 ,ผู้ให้
สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564 )

บ้านควนนกหว้า หมู่ที่12 “เดิมหมู่ที่12 รวมกับหมู่ที่5ต่อมาได้แยกเป็น
หมู่บ้านขึ้นเนื่องจากประชากรมีเพิ่มเป็นจำนวนมาก และไม่สามารถปกครองได้ทั่วถึง จึงได้
มีการแยกตัวออกมาจากหมู่ที่5กลายมาเป็นหมู่ที่ 12 ประชาชนในหมู่12ได้เสนอชื่อขึ้น
มา”บ้านควนนกหว้า”เนื่องจากมีนกหว้าเป็นจำนวนมากมีเนื้อที่ประมาณ 2,000 กว่าไร่”

“ของขึ้นชื่อ สินค้า O-TOP ไข่เค็มใบเตย” “สภาพแวดล้อม ชาวบ้านส่วน
ใหญ่ทำการเกษตร เกี่ยวกับสวนยางพารา ปาล์ม”“ความแตกต่าง อดีต-ปัจจุบันเกี่ยวกับ
สาธารณูปโภค เพราะมีความสะดวกสบายเข้ามาทำให้ ประชาชนสร้างบ้านเรืองและมีครัว
เรือนเพิ่มมากขึ้น”

(นายอดิเรก นุ้ยศิริ ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 12 ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15
กันยายน 2564 )

7

1.3 ข้อมูลทั่วไป
องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน ตั้งอยู่ที่บ้านไสนา หมู่ที่ 1 ตำบลอิปัน

อำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก ของอำเภอพระแสง
ห่างจากอำเภอพระแสงประมาณ 2 กิโลเมตร ห่างจากจังหวัดประมาณ 96
กิโลเมตรห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 965 กิโลเมตร

วิสัยทัศน์ในการพัฒนาท้องถิ่น

“ ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับผิดชอบ โดยยึดผลประโยชน์ของประชาชนเป็นหลัก ”

พันธกิจองค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน

1. ส่งเสริมการศึกษา ศาสนา จารีตประเพณี และวัฒนธรรมท้องถิ่น
2. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของราษฎรในการพัฒนาท้องถิ่น
3. ส่งเสริมและสนับสนุนการสังคมสงเคราะห์ และการพัฒนา
คุณภาพชีวิตเด็ก เยาวชน สตรี

คนชรา คนพิการ และผู้ด้อยโอกาส
4. การส่งเสริมการกีฬา
5. การสาธารณูปโภค
6. ส่งเสริมและสนับสนุนการกำจัดขยะมูลฝอยสิ่งปฏิกูลและน้ำเสีย
7. บำรุงและส่งเสริมการประกอบอาชีพของประชาชน
8. คุ้มครอง ดูแล และบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
9. การส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น

(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565)

8

1.4 ที่ตั้งของหมู่บ้านและตำบล



อ้างอิง : โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ
(มหาวิทยาลัยสู่ตำบล สร้างรากแก้วให้ประเทศ)
ตำบล อิปัน อำเภอ พระแสง จังหวัด สุราษฎร์ธานี มีพื้นที่ขนาด

77.80 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 48,625 ไร่ อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอ
พระแสง ระยะทาง 2 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อดังนี้

- ทิศเหนือ ติดกับ ตำบลพ่วงพรมคร อำเภอเคียนซา จังหวัด
สุราษฎร์ธานี

- ทิศใต้ ติดกับ ตำบลสินปุน อำเภอพระแสง จังหวัด
สุราษฎร์ธานี

- ทิศตะวันออก ติดกับ ตำบลทุ่งหลวง อำเภอเวียงสระ จังหวัด
สุราษฎร์ธานี

- ทิศตะวันตก ติดกับ ตำบลไทรขึงและตำบลสาคู อำเภอพระแสง
จังหวัดสุราษฎร์ธานี

(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน :
2561-2565)

9

1.5 ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของตำบลอิปัน

ลักษณะของดิน
ลักษณะดินโดยทั่วไปมีลักษณะเป็นดินเหนียว และดินลูกรัง ดินร่วนปนดินทรายแห้ง

เหมาะ สำหรับทำสวนยางพารา ปาล์มน้ำมัน และปลูกพืชบางชนิด
(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-

2565)
ลักษณะแหล่งน้ำ

แผ่นที่แหล่งน้ำตำบลอิปัน
(ข้อมูล ณ เดือน - พ.ศ.2558 จาก โครงการศึกษา สำรวจ ออกแบบสถานีอุทกวิทยา

25 ลุ่มน้ำหลักของประเทศไทย กรมทรัพยากรน้ำ)
มีแหล่งน้ำธรรมชาติ และแหล่งน้ำที่สร้างเพื่อเพียงพอกับการอุปโภคและบริโภคของ
ประชาชน ดังนี้
1. แม่น้ำ 1 สาย

- แม่น้ำตาปี

10

2. คลอง 4 สาย
- คลองอิปัน อยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 2,3,8,10
- คลองเหียน อยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 5
- คลองบอด อยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 5
- คลองปลายสาย อยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 4,7,11
- คลองสาย อยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 11

3. ลำห้วย 12 สาย
- ลำห้วยบางต้นไทร ตั้งอยู่หมู่ที่ 1
- ลำห้วยบางแม่ปลา ตั้งอยู่หมู่ที่ 1, 6, 9
- ลำห้วยหว้า ตั้งอยู่หมู่ที่ 2
- ลำห้วยบางไคร ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
- ลำห้วยพรุเทา ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
- ลำห้วยคลองบอด ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
- ลำห้วยบางกดมา ตั้งอยู่หมู่ที่ 10
- ลำห้วยรา ตั้งอยู่หมู่ที่ 3,10
- ลำห้วยพรุพี ตั้งอยู่หมู่ที่ 12
- ลำห้วยบางไฟไหม้ ตั้งอยู่หมู่ที่ 5, 12
- ลำห้วยขุดลอก ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
- ลำห้วยนายเปื้อม ตั้งอยู่หมู่ที่ 9

4. บึง, หนอง และอื่นๆ 21 แห่ง (ข้อมูลแหล่งน้ำเปลี่ยนแปลงไปตาม
สถานการณ์และโครงการ

ขุดลอก)
- หนองหญ้าปล้อง ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 มีเนื้อที่ 30 ไร่
- หนองลำพัน ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 มีเนื้อที่ 30 ไร่
- หนองหานเหลา ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 มีเนื้อที่ 30 ไร่
- หนองเหรียง ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 มีเนื้อที่ 25 ไร่
- หนองผูกเปล ตั้งอยู่หมู่ที่ 4,7 มีเนื้อที่ 10 ไร่
- หนองปาบ ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 มีเนื้อที่ 30 ไร่

11

- หนองป้าทอง ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 มีเนื้อที่ 2 ไร่
- หนองฟันโพรง ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 มีเนื้อที่ 22 ไร่
- บอดลุงคล้อย ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 มีเนื้อที่ 5 ไร่
- บอดทุ้ง ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 มีเนื้อที่ 10 ไร่
- หานอุโบส์ถ ตั้งอยู่หมู่ที่ 4,5,7 มีเนื้อที่ 137 ไร่ 2 งาน
- หานนอก ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 มีเนื้อที่ 48 ไร่
- หานกุน ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 มีเนื้อที่ 3 ไร่
- หานหยอย ตั้งอยู่หมู่ที่ 10 มีเนื้อที่ 15 ไร่ 2 งาน
- หานทับกลอย ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 มีเนื้อที่ 7 ไร่
- หนองสองเมือง ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 มีเนื้อที่ 7 ไร่
- หนองคูขุด ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 มีเนื้อที่ 5 ไร่
- หนองหานทราย ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 มีเนื้อที่ 35 ไร่
- หนองบางพรก ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 มีเนื้อที่ 5 ไร่
- หนองไม้แกน ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 มีเนื้อที่ 5 ไร่
- หนองบัว ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 มีเนื้อที่ 5 ไร่
- หานพ่วง ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 มีเนื้อที่ 40 ไร่
(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565)

1.6 ลักษณะภูมิประเทศ / ภูมิอากาศ

ภูมิประเทศ : สภาพภูมิประเทศของตำบลอิปัน เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ และเป็น
เนินสูง ลักษณะคล้ายกับลูกคลื่นลอนสาด สภาพพื้นที่เหมาะสำหรับปลูกยางพารา
ปาล์มน้ำมัน และพืชไร่บางชนิด
ภูมิอากาศ : ลักษณะอากาศมีลักษณะร้อนชื้น อากาศเปลี่ยนแปลงไปตามฤดู ซึ่งมี 3 ฤดู
ดังนี้

- ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ไปจนถึงกลางเดือนพฤษภาคม ซึ่ง
เป็นช่วงเปลี่ยนฤดูอากาศร้อนและแห้งแล้ง แต่บางครั้งอาจมีอากาศเย็น บางครั้งเกิดพายุ
ฝนฟ้าคะนองและลมกระโชกแรงสร้างความเสียหายแก่ประชาชนทุกปี

- ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม ฝนตกมากในช่วงเดือน พฤษภาคม –
ตุลาคม แต่อาจเกิด *ช่วงฝนทิ้ง* ซึ่งอาจนานประมาณ 1-2 สัปดาห์หรือบางปีอาจเกิด
ขึ้นรุนแรงและมีฝนน้อยนับเดือน

12

- ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายนถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ เป็น
ช่วงเปลี่ยนฤดูจากฤดูฝนเป็นฤดูหนาว อากาศแปรปรวนไม่แน่นอน อาจเริ่มมีอากาศเย็น
หรืออาจยังมีฝนฟ้าคะนอง อากาศหนาว

1.7 ระบบบริการพื้นฐาน

เส้นทางคมนาคม

การคมนาคมทางบก มีถนนลาดยางติดต่อระหว่างหมู่บ้าน อำเภอและจังหวัด
ซึ่งมีถนนทางหลวงสายหลัก4สายได้แก่

ทางหลวงหมายเลข4009 ตอนพระแสง-เวียงสระ ระยะทาง ประมาณ 2 กม.
ทางหลวงหมายเลข4035 ตอนพระแสง-อ่าวลึก ระยะทาง ประมาณ 2 กม.
ทางหลวงหมายเลข4113 ตอนพระแสง-เคียนซา ระยะทาง ประมาณ8 กม.
ทางหลวงหมายเลข4110 ตอนพระแสง-ทุ่งใหญ่ ระยะทาง ประมาณ2.5 กม.
ถนนลาดยาง มีจำนวน 22 สาย
ถนนหินพุ มีจำนวน 55 สาย
ถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก มีจำนวน 36 สาย
การไฟฟ้า
มีไฟฟ้าส่วนภูมิภาคทุกหมู่บ้านและติดตั้งไฟฟ้าสาธารณะ/สัญญาณไฟจราจร
การประปา
การประปาส่วนภูมิภาค
ระบบประปาหมู่บ้าน
โทรศัพท์
สถานีโทรคมนาคมอื่นๆ1แห่งได้แก่ องค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย อำเภอพระแสง
เสาสัญญาณโทรศัพท์ ระบบทรูมูฟ
เสาสัญญาณโทรศัพท์ ระบบดีแทค
เสาสัญญาณโทรศัพท์ ระบบจีเอสเอ็ม
ไปรษณีย์หรือการสื่อสารหรือการขนส่ง และวัสดุ ครุภัณฑ์
Kerry Express
SCG Express

ส่วนที่2

โครงสร้างของชุมชน

13

โครงสร้างของชุมชน

2.1 เขตการปกครอง
ตำบล อิปัน แบ่งเขตการปกครองท้องที่ ออกเป็น 12 หมู่บ้าน ดังนี้
หมู่ที่ 1 บ้านไสนา
หมู่ที่ 2 บ้านโพธิ์บาย
หมู่ที่ 3 บ้านสายกลาง
หมู่ที่ 4 บ้านปลายสาย
หมู่ที่ 5 บ้านไสขรบ
หมู่ที่ 6 บ้านควนเจริญ
หมู่ที่ 7 บ้านนูน
หมู่ที่ 8 บ้านบางหยด
หมู่ที่ 9 บ้านบ่อพระ
หมู่ที่ 10 บ้านใหม่
หมู่ที่ 11 บ้านควนใหม่
หมู่ที่ 12 บ้านควนนกหว้า
(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565)

14

2.2 ประชากร
ตำบล อิปัน อำเภอ พระแสง จังหวัด สุราษฎร์ธานี มีประชากรทั้งหมด

10,121 คน แยกเป็น
เพศชาย 5,041 คน เพศหญิง 5,080 คน

ข้อมูล เดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2562 จากสำนักงานทะเบียนอำเภอพระแสง
จังหวัดสุราษฎร์ธานี

15

2.3 สภาพทางสังคม

การศึกษา

สถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 5 แห่ง ดังนี้

1. โรงเรียนบ้านไสขรบ สถานที่ตั้งหมู่ที่ 5

2. โรงเรียนบ้านยูงทอง สถานที่ตั้งหมู่ที่ 2

3. โรงเรียนบ้านบ่อพระ สถานที่ตั้งหมู่ที่ 9

4. โรงเรียนบ้านบางหยด สถานที่ตั้งหมู่ที่ 10

5. โรงเรียนบ้านปลายสาย สถานที่ตั้งหมู่ที่ 11

โรงเรียนมัธยมศึกษา 1 แห่ง

1. โรงเรียนพระแสงวิทยา สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1

ศูนย์พัฒนาเด็กเด็ก จำนวน 1 แห่ง ดังนี้

1. โรงเรียนศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไสขรบ สถานที่ตั้งหมู่ที่ 5

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) จำนวน 1 แห่ง
ดังนี้

1. โรงเรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อำเภอพระแสง สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1
สถานศึกษาระดับอนุบาล (เอกชน) จำนวน 1 แห่ง ดังนี้

1. โรงเรียนอนุบาลดวงใจแม่ สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1
(ข้อมูล จากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3)

16

สาธารณสุข

สถานพยาบาลของรัฐ จำนวน 2 แห่ง ดังนี้

1. โรงพยาบาลพระแสง สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1

2. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านไสขรบ สถานที่ตั้งหมู่ที่ 5

สถานพยาบาลของเอกชน จำนวน 3 แห่ง ดังนี้

1. คลินิก เวชกรรมนายแพทย์อุดม สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1

2. คลินิก ทันตแพทย์สุชิตา สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1

3. คลินิก นายแพทย์ดิเรก สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1

( นางสาวเบญจพร นิดแก้ว ,ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)

2.4 ศาสนา ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ

การนับถือศาสนา

ตำบล อิปัน อำเภอ พระแสง จังหวัด สุราษฎร์ธานีประชาชนส่วนใหญ่

นับถือศาสนาพุทธมีวัดใน

สังกัดสำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จำนวน 3 แห่ง ดังนี้

1. วัดย่านดินแดง สถานที่ตั้งหมู่ที่ 1

2. วัดไสขรบ สถานที่ตั้งหมู่ที่ 5

3. วัดบางหยด สถานที่ตั้งหมู่ที่ 8

17

ประเพณีและพิธีกรรม
มีพิธีกรรมและประเพณีจัดเป็นจารีตประเพณีคือ แนวทางปฏิบัติสืบทอดกันมา นับ

ว่าเป็นสมบัติที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง จำเป็นต้องมีผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติให้รู้ถึง
ขนบธรรมเนียมประเพณีอย่างชัดเจน โดยเผยแพร่ความรู้แก่เยาวชนและองค์กรภาครัฐทุกส่วน
ให้สามารถนำไปปฏิบัติเองได้และมีประเพณีที่สำคัญของท้องถิ่นเช่น ประเพณีแห่เทียนเข้า
พรรษา ประเพณีลอยกระทง และประเพณีเทศกาลมหาสงกรานต์ ซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่
ของ ไทยมาแต่โบราณ จัดขึ้นในช่วงเดือน 5 ของไทย(เดือนเมษายน) มีการจัดกิจกรรมที่
สำคัญทางศสานา เช่น การ สรงน้ำพระ ก่อพระเจดีย์ทรายประเพณีวันสารทเดือนสิบ
(เดือนกันยายนถึงตุลาคม) ประเพณีชักพระ (เดือนตุลาคม) และกิจกรรมนันทนาการอื่นๆ

(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565)

วัฒนธรรม

มีประเพณีที่สำคัญของท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ เช่น ประเพณี
แห่เทียนเข้าพรรษา ประเพณีลอยกระทง และประเพณีเทศกาลมหาสงกรานต์ ซึ่งถือเป็นวัน
ขึ้นปีใหม่ของไทยมาแต่โบราณ จัดขึ้นในช่วงเดือน 5 ของไทย (เดือนเมษายน) มีการจัด
กิจกรรมที่สำคัญทางศสานา เช่น การสรงน้ำพระ ก่อพระเจดีย์ทราย ประเพณีวันสารท
เดือนสิบ (เดือนกันยายนถึงตุลาคม) ประเพณีชักพระ (เดือนตุลาคม)

(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-
2565)

2.5 บริบททางสังคม/ความเป็นอยู่

มีความอุดมสมบูรณ์ทั้งในด้านที่อยู่อาศัยและการดำรงชีวิตประจำวันของคนใน
ชุมชนมีแม่น้ำตาปีเป็นแหล่งแม่น้ำที่สำคัญในการใช้ชีวิตของแต่ละครัวเรือนทำให้คนใน
ชุมชนมีความอุดมสมบูรณ์ในการใช้ชีวิตประจำวัน

18

2.6 ภูมิปัญญาทองถิ่น

1. ชื่อภูมิปัญญา การบำรุงดิน
2. เจ้าของภูมิปัญญา นายวิเชียร เหมทานนท์ อายุ 73 ปี
3. สถานที่ตั้ง หมู่ 2 ตำบลอิปัน อำเภอพระแสง
4. ความเป็นมา เคยทำงานที่กรมพัฒนาที่ดิน ที่จังหวัดสงขลาตอนนี้เป็น
ข้าราชการ บำนาญ และเป็นประธานกลุ่มเกษตรแปลงใหม่ลุ่มน้ำตาปีพระแสง 5.
กระบวนการ จะมีการจัดอบรมให้แก่ชาว บ้านในหมู่บ้านและให้ความรู้ แก่ชาวบ้านต่าง
จังหวัดบ้าง (ผู้ให้ข้อมูล คุณภูมิปัญญา การบำรุงดิน )
1. ชื่อภูมิปัญญา หมอดู
2. เจ้าของภูมิปัญญา นายสัมฤทธิ์ แสงศักดิ์ (หมอญัติ) อายุ 59 ปี
3. สถานที่ตั้ง 141/2 ม.5 ต.อิปัน อ.พระเเสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมา นายสัมฤทธิ์ แสงศักดิ์ หรือหมอญัติ เกิดวันที่ 25 เดือน
พฤศจิกายน พ.ศ 2505 มีพี่ น้องจำนวน 8 คน และตนเป็นคนที่ 6 เป็นคนถิ่นเดิม เริ่ม
ดูดวงมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2524 มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของชาวบ้านและผู้ที่สนใจในปีพ.ศ. 2527
สามารถดูดวงได้ทุกด้าน อย่างเช่น ด้านการดำรงชีวิตด้านอาชีพการงานหรือด้านความ
รัก ซึ่งในการดูดวงแต่ละครั้งจะไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆทั้งสิ้น และปัจจุบันก็ยังคงดูดวง
5. กระบวนการ สิ่งที่ต้องใช้ในการดูดวง คือ หมาก พลู ธูป เทียน และวิธีการ
ดูก็คือ ใช้ตำราพระจอมเกล้าหรือตำราอื่นๆเทียบเคียงเอามาผสมผสานกันและใช้เทคนิค
ในการทำนายศาสตร์ในแต่ละศาสตร์ ก็จะไม่เหมือนกัน
( คุณสัมฤทธิ์ แสงศักดิ์ “หมอญัติ”,ผู้ให้สัมภาษณ์,16 กันยายน 2564)

19

1. ชื่อภูมิปัญญา ช่างไม้ (เลิกทำแล้ว)
2. เจ้าของภูมิปัญญา นาย ประมวล แสงอุไร อายุ 81
3. สถานที่ตั้ง 34 ม.9 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมา นาย ประมวล แสงอุไร เดิมเป็นคนหัวไทร จ.นครศรีธรรมราช
พ่อมีอาชีพเป็นช่างไม้ได้เรียนรู้จากพ่อมาตลอดจนทำเป็นอาชีพของตัวเองตอนอายุ
25 ปี มีลูกน้อง 9-10 คน ส่วนมาก จะรับงานเป็นบ้านหลังใหญ่ ส่วนโต๊ะ เก้าอี้
แล้วแต่ลูกค้าสั่ง ทำมาตลอดจนอายุ 55 ปี สุขภาพไม่ค่อยแข็งแรง และเนื่องจาก
ด้วยคนนิยมทำบ้านปูนเยอะขึ้นทำให้บ้านไม้จึงไม่เป็นที่นิยม ( คุณประมวล แสง
อุไร ผู้ให้สัมภาษณ์,16 กันยายน 2564)

1. ชื่อภูมิปัญญา สานตะกร้า (ยังทำอยู่)
2. เจ้าของภูมิปัญญา นางสาว ณัฏฐนิชา สีดำ อายุ 35
3. สถานที่ตั้ง 20 ม.9 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมา น.ส.ณัฏฐนิชา สีดำ ได้ไปบ้านญาติที่สระบุรี พบชาวบ้าน
กำ ลังสานตะกร้า ได้นั่งดู 2-3 วัน จึงซื้ออุปกรณ์มาฝึกทำเรื่อยๆ จนชำนาญ ตอน
อายุ 25 ปี ได้ทำเป็นอาชีพส่วนตัวจนถึงปัจจุบัน แต่ทำตามลูกค้าสั่งจะให้ไป
ฝึกสอนที่ไหนบอกล่วงหน้าได้ พ.ศ.2559 ให้ความรู้และสอนการทำให้กับโรงเรียน
บ้านย่านดินแดงในโครงการถักตะกร้าแสนสวนพ.ศ.2560ฝึกสอนให้กับเด็กๆ
โรงเรียนบ้านบ่อพระ
5. กระบวนการ เตรียมวัสดุอุปกรณ์ให้ครบ

กระบวนการที่ 1 นำเหล็กมาดัดเป็นรู
ปทรงต่างๆ ตามที่ต้องการ
กระบวนการที่ 2 ใช้เชือกถักรอบๆเหล็กที่ดัดไว้ให้สวยงาม ตามสีที่ต้องการ
(นางสาว ณัฏฐนิชา สีดำ ผู้ให้สัมภาษณ์,16 กันยายน 2564)

20

1. ชื่อภูมิปัญญา กลองยาวหมู่บ้าน
2. เจ้าของภูมิปัญญา นายชวน แก่นแก้ว อายุ 58 ปี
3. สถานที่ตั้ง 24/2 ม.7 ต. อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมา นายชวน แก่นแก้ว เดิมมีอาชีพ ทำไร่ทำสวน และมีความถนัด
ทางด้านดนตรีทางผู้นำหมู่บ้านได้เล็งเห็นถึงความสามารถจึงจัดตั้งกลุ่มดนตรีประจำ
หมู่บ้าน และรวมกลุ่มคนที่มีความสามารถทางด้านดนตรีทั้งหมด13 คนมารวมตัวกัน โดย
การนำวงดนตรีซึ่งมีทั้งเครื่องดนตรีและนักดนตรี ไปเล่นในงานพิธีต่างๆ ตามที่ผู้ว่าจ้างจะ
จ้าง เช่น งานแต่งงาน งานบวช งานกฐิน ฯลฯ รายได้ แต่ละงานจะอยู่ที่ 4000-5000บาท
ต่องานนำมาแบ่งกับคนในวงอีก12คน โดยใช้เวลาในการเล่นดนตรี 1-2 ชั่วโมงต่องาน
โดยทำมาแล้วเป็นเวลา 10 ปี
5. กระบวนการ นำวงดนตรีซึ่งมีทั้งเครื่องดนตรี และนักดนตรี ไปเล่นในงาน
พิธีต่างๆ ตามที่ผู้ว่าจ้าง จะจ้าง เช่น งานแต่งงาน งานบวช งานกฐิน ฯลฯ

(นายชวน แก่นแก้ว หมายเลขโทรศัพท์ 092-3476365 ผู้ให้สัมภาษณ์,16 กันยายน 2564)

21

1. ชื่อภูมิปัญญา มโนราห์
2. เจ้าของภูมิปัญญา นายวิง อายุ 84 ปี
3. สถานที่ตั้ง 4 หมู่ที่ 4 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี

4. ความเป็นมา นายวิง วิทา หรือชื่อเรียกอีกชื่อว่ามโนราห์วิงหรือหนังวิงมี
ความสามารถด้านรำมโนราห์ เล่นหนังตะลุง ปัจจุบันเป็นครูหมอมโนราห์ตามความเชื่อ
ของคนสมัยก่อน เช่น เป็นครูหมอมโนราห์ให้กับผู้คนที่เชื่อว่าบรรพบุรุษของตระกูลตน
นับถือครูหมอมโนราห์ตามความเชื่อ

5. กระบวนการ นายวิง วิทา ได้ลงครูโนราห์ว่าครูหมอซึ่งใช้เครื่องดนตรี โหม่ง
ฉิ่ง ทับ กลอง ปี่ และโนราห์มาแสดงท่ารำเพื่ออันเชิญวิญญาณครูหรือบรรพบุรุษที่เป็นโน
ราห์ หรือเรียกว่าตายายโนราห์ หรือตาหลวงมาเข้าทรงลูกหลานเพื่อให้มารับการเซ่น
สังเวย ซึ่งแต่ละเจ้าภาพจัด 1 ปีกิน 1 หน

(นายวิง วิทา หมายเลขโทรศัพท์ 099-3168458 ผู้ให้สัมภาษณ์,16 กันยายน 2564)

1. ชื่อภูมิปัญญา หมองู สมุนไพร
2. เจ้าของภูมิปัญญา นาย ด่วน ฤทธิพลัด อายุ 90
3. สถานที่ตั้ง 100 ม.2 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมา เป็นหมองูสมุนไพรประมาณ 30ปี เริ่มช่วยเหลือชาวบ้านที่เจ็บ
ไข้ด้วยโรคเริม งูสวัด มาประมาณอายุ60ปี จนช่วยเหลือมาเรื่อย ๆเพราะได้รับวิชาตกทอด
มาจากรุ่นพ่อ จนปัจจุบัน ไม่มีลูกหลานสืบทอดต่อ

5. กระบวนการ สมุนไพรที่ใช้รักษา 1 หมาก 2.พลู 3.ปูนสำหรับกินหมาก
วิธีการรักษา หมอจะเอาหมากพลูปูนมาเคี้ยวแล้วพ่นลงที่แผลพร้อมว่าคาถา ใช้เวลาพ่น
ประมาณ 3มื้อ หรือว่า3วัน ปัจจุบันไม่สามารถทำได้แล้ว เนื่องจากเป็นผู้ป่วยติดเตียง

(นาง จัด ฤทธิพลัด หมายเลขโทรศัพท์0987360536 ผู้ให้สัมภาษณ์,16
กันยายน 2564)

22

1. ชื่อภูมิปัญญา จักรสาร

2. เจ้าของภูมิปัญญา นางกิ้มเสี้ยน ชูแก้ว อายุ 85

3. สถานที่ตั้ง 68 ม.2 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี

4. ความเป็นมา เริ่มทำจักรสาร โดยวิธีการนำต้นคล้ามาสารเป็นสาด ตั้งแต่

อายุ50ปีตอนนั้นนั่งดูหลานเลยมีความคิดว่าเมื่อก่อนแม่ได้ให้วิชาความรู้เรื่องการสาร

สาด เลยนำมาทำว่างๆเริ่มต้น ทำใช้เอง ที่บ้านไม่ได้นำออกไปจำหน่ายหรือขาย

5. กระบวนการ อุปกรณ์ 1.ต้นคล้าต้นคล้า มีลักษณะ เป็นกอ ลำต้นตั้งตรง

เป็นไม้ล้มลุกหรือหัวอยู่ใต้ดิน มีข้อปล้องยาว สูงประมาณ1-2เมตร สารเสื่อคล้า เริ่ม

ต้นจากการตัดต้นคล้า เลือกต้นแก่พอสมควร จากนั้นนำมาผ่าเป็น4ชี่ ลอกเอา

ใยสีขาวออกให้หมดจากนั้นนำไปตากแดด2-3วัน ต่อไปก็เริ่มนำมาสารเป็นผืนเสื่อ ทั้งนี้

ความยาวความกว้างของเสื่อขึ้นอยู่กับความยาวของต้นคล้าปัจจุบันไม่ได้ทำแล้ว

(นางกิ้มเสี้ยน ชูแก้ว หมายเลขโทรศัพท์ 0936475077 ผู้ให้สัมภาษณ์,16

กันยายน 2564)

1. ชื่อภูมิปัญญา (นวดแผนโบราณ)
2. เจ้าของภูมิปัญญา นางวาสนา คงดำ (ทึ่ง) อายุ 50 ปี
3. สถานที่ตั้ง 32/1 หมู่ 9 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมานางวาสนา คงดำ ปราชญ์ชาวบ้านด้านการนวดแผนโบราณการ
นวดต่อกระดูก การบีบเข้าทรงโดยใช้คาถาทางภาษาขอม ได้รับการสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ
โดยรักษาคนที่เกิดอุบัติเหตุ เช่นอุบัติเหตุล้มรถ หรือคนที่มีปัญหากระดูก ข้อเท้าพลิก ระยะ
การรักษามื้อ (3 วันนวด)
5. กระบวนการ วิธีการรักษา โดยการนุ่งชุดขาว ทำพิธีขอครูบาอาจารย์ ขึ้นพาน
ครู มีหมาก9คำ พลู9 ใบ ธูป9ดอก เทียน9 เล่ม และค่าครูจำนวน 39 บาท และการเป่า
คาถาขอมไปยังจุดที่มีอาการของผู้ป่วย

(นางวาสนา คงดำ หมายเลขโทรศัพท์ 087-2684945
ผู้ให้สัมภาษณ์,16 กันยายน 2564)

23

1. ชื่อภูมิปัญญา (ปราชญ์ชาวบ้านด้านการเกษตร)
2. เจ้าของภูมิปัญญา นายปรีดา ชุมนุม (ดา) อายุ 70 ปี
3. สถานที่ตั้ง 48 หมู่ 9 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมานายปรีดา ชุมนุม เป็นปราชญ์ชาวบ้านด้านการเกษตร ในรูป
แบบเกษตรผสมผสาน การทำสวนยางพาราปาล์มน้ำมันและปลูกผลไม้ไว้รับประทานและ
ค้าขาย ทำมาแล้ว 40 ปีปัจจุบันก็ยังทำอยู่ ปัจจุบัน มีพื้นที่ทางการเกษตรทั้งหมด 105 ไร่
ซึ่งแบ่งเป็นการปลูกผลไม้เช่นทุเรียน เงาะ ลองกอง ส้มโอ มังคุด มะเหมี่ยว สวนปาล์ม
และยางพารารายได้ที่ได้รับจะได้ในช่วงเดือนสิงหาคม-เดือนกันยายน(เป็นช่วงฤดูผล
ไม้)รายได้ประมาณ 400,000 บาทต่อปี อีกทั้งยังมีการถ่ายทอดองค์ความรู้แก่อาจารย์และ
นักเรียนโรงเรียนพระแสงวิทยาทางด้านการทำเกษตรผสมผสานถือเป็นแหล่งเรียนรู้ที่
สำคัญของชุมชน นับว่าประสบผลสำเร็จมาก เพราะทำแล้วเกิดรายได้ได้จริงมีรายได้
ตลอดเพราะตั้งใจและลงมือทำอย่างจริงจังทำให้ประสบผลสำเร็จจนถึงปัจจุบัน

(นายปรีดา ชุมนุม หมายเลขโทรศัพท์ 077-690198 ผู้ให้สัมภาษณ์,16
กันยายน 2564)

1. ชื่อภูมิปัญญา (นายหนังตะลุง)
2. เจ้าของภูมิปัญญา นายเหิม แย้มเกิด (เหิม) อายุ 64 ปี
3. สถานที่ตั้ง 64 ม.9 ต.อิปัน อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
4. ความเป็นมา นายเหิม แย้มเกิด ปราชญ์ชาวบ้านด้านหนังตะลุง ได้รับการ
สืบทอดมาจากบรรพบุรุษตกทอดมาจนถึงปัจจุบัน โดยเริ่มเล่นหนังตะลุง ในปี 2541
โดยใช้ชื่อ เหิมน้อย ศ.ศรีพัฒน์ ชื่อเรื่องที่เล่น เช่นเรื่องการทำดีทำชั่ว,ปัญญาชนคนเถื่อน
รายได้ในการจ้างแต่ละครั้งคือ 18,000 บาทต่อครั้งมีหุ่นหนังตะลุงประมาณ 100 ตัว
ปัจจุบันก็ยังทำอยู่เฉพาะการเล่นแก้บนและอยากให้รุ่นลูกหลานได้อนุรักษ์และสืบทอดต่อ
ไปหากเป็นไปได้เพื่อรักษาศิลปะหนังตะลุงของภาคใต้ให้คงอยู่

ส่วนที่ 3

โครงสร้างเศรษฐกิจ
และอาชีพ

24

โครงสร้างเศรษฐกิจและอาชีพ

แหล่งทุนทางธรรมชาติ

- น้ำ ที่ใช่ในการอุปโภค-บริโภค เป็นน้ำที่ได้จากน้ำฝน น้ำดิบจากขุดลอกและ
แม่น้ำตาปีซึ่งจะต้องนำมาผ่านกระบวนการของระบบประปา สำหรับน้ำใต้ดินมีปริมาณน้อย
ไม่สามารถนำขึ้นมาใช้ให้พอเพียงได้ และบางแห่งน้ำขุ่น ไม่สามารถใช้ดื่มและอุปโภคได้

- ป่าไม้ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน มีป่าไม้เฉลิมพระเกรียติ เนื้อที่
ประมาณ 117 ไร่

(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565)

คุณภาพของทรัพยากรธรรมชาติ

ในพื้นที่ขององค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน ส่วนมากเป็นพื้นที่สำหรับเพาะปลูก
ที่อยู่อาศัยร้านค้า สถานประกอบการ ตามลำดับและมีพื้นที่เพียงเล็กน้อยที่เป็นพื้นที่
สาธารณะ ทรัพยากรธรรมชาติ ในพื้นที่ ก็ได้แก่ ดิน น้ำ ต้นไม้ อากาศที่ไม่มีมลพิษ
ปัญหาคือบางพื้นที่มีแหล่งน้ำใช้ในการเกษตรไม่เพียงพอ น้ำในการเกษตรก็ต้องรอฤดูฝนไม่
สามารถหาแหล่งน้ำสำหรับการเกษตรได้เพิ่มขึ้น ปัญหาด้านขยะเมื่อชุมชนแออัดขยะก็มาก
ขึ้นการแก้ไขปัญหาองค์การบริหารส่วนตำบลอิปันและได้มีการจัดทำโครงการเพื่อแก้ปัญหา
ให้กับประชาชนและเป็นไปตามความต้องการของประชาชน เช่น โครงการจัดหาถังขยะรองรับ
ขยะให้ครอบคลุมทั้งพื้นที่ โครงการปลูกต้นไม้ในวันสำคัญต่างๆ ในพื้นที่ของตนเองและ
ที่สาธารณะรวมทั้งปรับปรุงสภาพภูมิทัศน์ของเมืองให้ร่มรื่นสวยงาม ให้เป็นเมืองน่าอยู่
เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน ฯลฯ

(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-
2565)

25

แหล่งอาหาร

มีปลาน้ำจืดที่สามารถนำมาทำเป็นอาหารเพื่อที่จะดำรงชีวิตต่อไปและมีแหล่งน้ำ
ที่อุดมสมบูรณ์ในการดำรงชีวิตของคนในหมู่บ้าน โดยสถานที่ที่ประชาชนส่วนใหญ่ทำการ
ประมงหาปลาเลี้ยงชีพ คือแม่ตาปี โดยปลาส่วนใหญ่ที่ได้นำมาแปรรูปเป็นปลาแดดเดียว
เพื่อนำไปบริโภคและนำจำหน่ายในท้องตลาดดินของตำบลอิปันจะผสมไปด้วยดินเหนียว
และดินร่วน ทำให้ประชาชนมีการปลูกผักและผลไม้ไว้จำหน่าย ผักส่วนใหญ่ที่ปลูกจะ
ประกอบไปด้วย แตงกวา ข้าวโพด มันสำปะหลัง เป็นต้นผลไม้ ประกอบแตงโม แตงไทย
เป็นต้น

(นายสมชาย สร้อยสังวาล หมายเลขโทรศัพท์ 085-7811754ผู้ให้สัมภาษณ์,16
กันยายน 2564)

ผลิตภัณฑ์ชุมชน ของดี ของขึ้นชื่อ

ประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน การรวมกลุ่มทำเครื่องแกง หมู่๕
บ้านไสขรบ
(นายเอกพล ชัยสิทธิ ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 5 ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)
ปลาแดดเดียว หมู่๗ บ้านนูนได้จดเป็นสินค้า O-TOP ปลาที่ได้นำมาแปรรูป ปลากดุก
ปลาช้อน ปลาสลิด ปลากระดี่ ได้มีการรวมกลุ่มของชาวบ้าน

(นายเสน่ห์ สร้อยสังวาล ตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 7 ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน
2564)

26

สถานภาพทางเศรษฐกิจของประชาชน

การเกษตร
ประชาชนในเขตองค์การส่วนบริหารส่วนตำบลอิปันร้อยละ ๗๐ ประกอบอาชีพ

เกษตรกรรมผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ ปาล์มน้ำมัน ยางพารา หน่วยงานที่
เกี่ยวกับเกษตรมีดังนี้

- สำนักงานเกษตรอำเภอพระแสง หมู่ที่๑
- ศูนย์บริการถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตรตำบลอิปัน หมูที่ ๑
- สหกรณ์การเกษตรพระแสง จำกัด หมู่ที่๑
การประมง
- สำนักงานประมงอำเภอพระแสง
การปศุสัตว์
เป็นการประกอบการในลักษณะเลี้ยงในครัวเรือนเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริม
เช่น การเลี้ยงไก่ เป็ด โค สุกร กระบือ เป็นต้น

หน่วยธุรกิจในเขตตำบลอิปัน

ธนาคาร 4 แห่ง
- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร
- ธนาคารไทยพาณิชย์
- ธนาคารกสิกรไทย
- ธนาคารออมสิน

โรงแรม/รีสอร์ท 2 แห่ง
- โรงแรมจำเนียนอินทร์
- พระแสงรีสอร์ท

สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง 5 แห่ง
โรงงานอุตสาหกรรม 1 แห่งศูนย์สาธิต
(อ้างอิงข้อมูล แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565)

ส่วนที่ 4

สถานที่สำคัญๆ

27

สถานที่สำคัญๆ

4.1 แหล่งท่องเที่ยว

1.ชื่อสถานที่ท่องเที่ยว อ่างเก็บน้ำพรุเทา
2. สถานที่ตั้ง หมู่ 8 บ้านบางหยด ตำบลอิปัน อำเภอพระแสง
3. ความเป็นมา อ่างเก็บน้ำพรุเทาสร้างขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. 2549 โดยกรม
พัฒนาที่ดิน สร้างขึ้นมา เพื่อกักเก็บน้ำในการทำการเกษตรของชุมชน ซึ่งอ่างเก็บน้ำพรุเทา
นั้นมีพื้นที่เป็นแอ่งท้องกระทะ มีความลึก 4 เมตร จึงสามารถกักเก็บน้ำได้จำนวนมาก อ่าง
เก็บน้ำพรุเทามีพื้นที่โดยประมาณ 20 ไร่ ต่อมาเมื่อมีอ่างเก็บน้ำแล้ว ชาวบ้านก็ได้มาใช้
ประโยชน์ต่างๆจากแหล่งน้ำแห่งนี้ ในปีต่อๆมาจึงมีการสร้างศาลาอเนกประสงค์
ศาลากลางน้ำ สนามกีฬา และได้มีการพัฒนาๆมาอย่างต่อเนื่อง จนทำให้อ่างเก็บน้ำ
พรุเทาเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ของชาวบ้านในระแวกนั้น
(นายทนุพงษ์ คงคชวรรณ ตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 11 ผู้ให้
สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)

28

4.2 สถานที่สำคัญของตำบลอิปัน

แทรกเตอร์พระราชทาน

อ้างอิง : https://www.khaosod.co.th ( วันที่สืบค้น วันที่7เดือนตุลาคม พ.ศ 2564

แทรกเตอร์พระราชทานดังกล่าว อยู่ในความดูแลของตำบลอิปัน ชาว
อำเภอพระแสงจังหวัดสุราษฎร์ธานี เล่าเรื่องราวของรถแทรกเตอร์ บุลโดเซอร์ ดี 4
คันสีเหลืองปัจจุบันจัดวางบนแท่นสูง บริเวณอนุสรณ์สถานแทรกเตอร์พระราชทาน
ด้านหน้าสวนสาธารณะขององค์การบริหารส่วนตำบลอิปันอยู่ริมถนนทางหลวง
สายเวียงสระ-กระบี่ อำเภปพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานีเมื่อปีพุทธศักราช 2511 หลัง
จากที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศทรงรับทราบ จากพระวรวงศ์เธอ

พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต ว่าประชาชนในพื้นที่อ.พระแสง จ.สุราษฎร์ธานี
ยังต้องสัญจรทางน้ำ เนื่องจากไม่มีถนนใช้เข้าออก จึงพระราชทาน รถแทรกเตอร์คัน
นี้ เพื่อสร้างเส้นทางสัญจรให้กับประชาชนนอกเหนือจากการสัญจรทางน้ำซึ่งหลัง
จากถนนสร้างเสร็จและเปิดใช้งานก็ได้รับการพัฒนาตามยุคสมัยตามเทคโนโลยีมา
อย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นถนนสายหลักเส้นหนึ่งที่ใช้เชื่อมโยงระหว่างฝั่งทะเล
อันดามันกับอ่าวไทย ก่อนจะมีถนนสายเซาเทิร์นซีบอร์ดในปัจจุบัน

(นายทนุพงษ์ คงคชวรรณ ตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 11 ผู้ให้
สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)

29

4.3 ศาสนสถานของศาสนา

วัดบ้านไสขรบ เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 5
ตำบลอิปัน อำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ตั้งวัด เมื่อ พ.ศ.2475
วัดย่านดินแดน หมู่ที่ 1 ตำบลอิปัน อำเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

30

4.4 แหล่งเรียนรู้
สวนนายหนึ่ง

ประวัติ : แรกเริ่มมีการทำมะนาวในบ่อซิเมนต์ 2554 ทำเป็นงานอดิเรก มีพื้นที่ว่าง
ครึ่งไร่ มีต้นมะนาวเป็นที่ระลึก 44 ปล้อง

เป้าหมายที่ทำมะนาวในปูนซีเมนต์ เพราะอยากจะขายมะนาวในช่วงหน้าแล้ง มีการ
วางแผนจะขายกิ่งพันธุ์ เมื่อเริ่มทำในครั้งแรกได้มีการศึกษาจากการใช้อินเทอร์เน็ต ได้ทำตาม
การศึกษาจึงปลูกมะนาว และได้เก็บผลผลิตช่วงหน้าแล้ง ทำให้ได้ราคามะนาวที่มีราคาสูง
ช่วงหน้าฝนมีการขยายกิ่งพันธุ์ขายกิ่งเมื่อเริ่มขายกิ่งพันธุ์ได้ดีจึงได้ริเริ่มทำการตลาด โดยใช้
ช่องทางโซเชียล และหลังจากนั้นได้เริ่มมีการจดบันทึก ในส่วนของมะนาว 44 ปล้อง
ทำให้ทราบรายได้มีจำนวนที่เท่านี้สามารถทำเงินได้หลายเท่าของพืชเศรษฐกิจหลัก เช่น
ปาล์ม น้ำมัน ยาพารา จึงได้มีการจดบันทึกว่าพื้นที่ต่อไร่ของยาพารา ปาล์มน้ำมัน เป็น
ต่อไร่ ต่อปี ทำต้นทุนแล้วจะได้ประมาณ10000บาทต่อไร่/ปี แต่มะนาวครึ่งไร่กลับทำราย
ได้ที่มากกว่า

31

เมื่อเห็นความแตกต่างของพืชเศรษฐกิจหลักกับพืชเศรษฐกิจหลายๆอย่างแบบ
ผสมผสาน จึงได้เริ่มทำพืชเศรษฐกิจแบบผสมผสานเพิ่มมากขึ้น มีการปลูกมะนาวต่อ
และอีกหลายสายพันธุ์ที่ทางตลาดต้องการ ฝรั่งกิมจู 1 ไร่ มาแซมและได้รับการ
ตอบรับอย่างดี ได้มีการเก็บขาย ขายกิ่งพันธุ์ และทุกครั้งจะมีการจดรายละเอียด
มีการปลูกพืชแซมหลายชนิดเช่น มะละกอ กล้วย กิ่งพันธุ์มะนาว เมื่อมีรายละเอียด
จึงเกิดการเปรียบเทียบ

มีผสมผสาน1ไร่ และพืชเชิงเดี่ยวมีความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัดเจน จึงมีการ
ขยายพื้นที่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวน 10ไร่แต่ทุกครั้งจะมีการจดบันทึกแยกประเภทบัญชีไว้ตลอด
หลังจากนั้นมีการขยายพันธุ์จึงมีการเริ่มปลูกพืช ผลไม้ มากขึ้น มีการจดบันทึกทุกครั้งจึง
ทำให้รู้ว่าพืชแต่ละชนิดมีปัญหาในการปลูกและดูแลที่ยากง่ายแตกต่างกันออกไปมีรายได้ที่
คุ้มค่าหรือไม่ หลังจากนั้นจึงมีการขยายพันธุ์ไม้ผล นำมาปลูกไว้หลายชนิดที่คนไม่ค่อย
ปลูกกัน จึงสามารถเพิ่มรายได้เป็นมูลค่าที่สูง ด้านการตลาดมีการจับคู่จากส่วนเล็กๆ
เมื่อพืชชนิดนี้มีการเติบโตที่ดีแล้วได้มีการขยายเพิ่มมากขึ้น

(นายวีรยุทธ วรรณะเสม เจ้าของสวยนายหนึ่ง ผู้ให้สัมภาษณ์,15 กันยายน 2564)

ส่วนที่ 5

การวิเคราะห์

ศักยภาพชุมชน

32

การวิเคราะห์ศักยภาพชุมชน

SWOT Analysis เป็นการวิเคราะห์สภาพองค์การ หรือหน่วยงานใน

ปัจจุบันเพื่อค้นหาจุดแข็ง จุดเด่น จุดด้อย หรือสิ่งที่เป็นปัญหาสำคัญในการดำเนินงาน

สู่สภาพที่ต้องการในอนาคต

Strengths - จุดแข็งหรือข้อได้เปรียบ

Weaknesses - จุดอ่อน หรือ ข้อเสียเปรียบ

Opportunities - โอกาสที่จะดำเนินการได้

Threats - อุปสรรค ข้อจำกัด หรือปัจจัยที่ควบคุมการดำเนิน

งานขององค์กร

ศักยภาพท้องถิ่น


Strengths - จุดแข็งหรือข้อได้เปรียบ

1.ประชาชนส่วนใหญ่มีความรู้ในด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์และสามารถนำไป
พัฒนาเป็นอาชีพได้

2.มีแหล่งน้ำ ห้วยที่เป็นสายหลักไหลผ่านสามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่อง
เที่ยวได้
3.พืชเศรษฐกิจหลาย อย่าง ได้แก่ ยางพารา ปาล์ม และ ผลไม้
4.มีหน่วยงานท้องถิ่น(อบต.)เป็นหน่วยงานที่คอยดูแลช่วยแก้ปัญหาและมี
ความใกล้ชิดกับประชาชน

5.ประชาชนส่วนใหญ่มีความรู้และ ได้รับการศึกษามีสถานศึกษาที่มีประสิทธิภาพ

33

Weaknesses - จุดอ่อน หรือ ข้อเสียเปรียบ

1.ขาดงบประมาณในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว
2.น้ำไม่เพียงพอต่อการใช้อุปโภคบริโภคส่งผลให้อาชีพเกษตรกรมีปัญหา
3.ผลิตภัณฑ์ชุมชนยังไม่ได้เป็นที่รู้จักกั
บคนหมู่มาก
4.ประชาชนขาดจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่ง
แวดล้อม
Opportunities - โอกาสที่จะดำเนินการได้

1.มีหน่วยงานเข้ามาให้การช่วยเหลือโดยการมอบถังเก็บน้ำหรือแท๊งค์น้ำ
ให้กับตำบลอิปัน
2.ทางชุมชนได้มีการนำผลิตภัณฑ์ เช่น ปลาแดดเดียว รวมไปถึงผลิตภัณฑ์
จากสวนนายหนึ่งไปจัดแสดงตามงานต่างๆ


3.องค์การบริหารส่วนตำบลอิปันได้มีการจัดอบรมและมีการรณรงค์ให้

ประชาชนหันมาอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
Threats - อุปสรรค ข้อจำกัด หรือปัจจัยที่ควบคุมการดำเนินงานขององค์กร

1. เนื่องจากครัวเรือนในตำบลอิปันมีจำนวนครัวเรือนมากขึ้น จึงทำให้
ขาดแคลนน้ำอยู่บางส่วน
2.สภาพเศรษฐกิจมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาราคาสินค้ามีการปรับเพิ่ม
ขึ้นแต่ประชาชนในเขตพื้นที่ตำบลอิปันส่วนใหญ่ยังมีรายได้เท่าเดิม ซึ่งเป็น
ผลทำให้ภาระค่าใช้จ่ายมากเกินกว่ารายได้ที่รับ

บรรณานุกรม

นายสมพันธ์ นุ่นกุล.ประวัติความเป็นมาตำบลอิปัน.บ้านบางหยด.วันที่15
กันยายน 2564.
นายชัยณรงค์ จันทร์ลา.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่1.บ้านไสนา.วันที่15 กันยายน
2564.
นายสุสาน ช่วยสถิต.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่3.บ้านสายกลาง.วันที่15 กันยายน
2564.
นายสิทธิชัย ตุลพันธ์.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่4.บ้านปลายสาย.วันที่15 กันยายน
2564.
นายนิรุจน์ พรหมศรีชาย.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่6.บ้านควนเจริญ.วันที่15 กันยายน
2564.
นายเสน่ห์ สร้อยสังวาล.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่7.บ้านนูน.วันที่15 กันยายน
2564.
นายเกษม นวล.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่8.บ้านบางหยด.วันที่15 กันยายน 2564.
นายสรเดช คงจันทร์.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่9.บ้านบ่อพระ.วันที่15 กันยายน
2564.
นายปฐพี พัฒนเกียรติ.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่10.บ้านใหม่.วันที่15 กันยายน
2564.
นายทนุพงษ์ คงคชวรรณ .ประวัติความเป็นมาหมู่ที่11.บ้านใหม่.วันที่15 กันยายน
2564.
นายอดิเรก นุ้ยศิริ.ประวัติความเป็นมาหมู่ที่12.บ้านควนนกหว้าวันที่. 15 กันยายน
2564.
คุณสัมฤทธิ์ แสงศักดิ์.ภูมิปัญญาท้องถิ่นหมอดู “หมอญัติ”. วันที่16 กันยายน
2564.
คุณประมวล แสงอุไร.ภูมิปัญญาท้องถิ่นช่างไม้.บ้านบ่อพระ.วันที่16 กันยายน
2564.
นางสาว ณัฏฐนิชา สีดำ.ภูมิปัญญาท้องถิ่นสานตะกร้า.บ้านบ่อพระ.วันที่16
กันยายน 2564.

บรรณานุกรม

นายชวน แก่นแก้ว .ภูมิปัญญาท้องถิ่นกล้องยาวหมู่บ้าน.บ้านนูน.วันที่16
กันยายน 2564.
นายวิง วิทา.ภูมิปัญญาท้องถิ่นมโนราห์.บ้านปลายสาย.วันที่16 กันยายน 2564.
นางกิ้มเสี้ยน ชูแก้ว.ภูมิปัญญาท้องถิ่นจักรสาร.วันที่16 กันยายน 2564.
นางวาสนา คงดำ.ภูมิปัญญาท้องถิ่นนวดแผนโบราณ.บ้านบ่อพระ.วันที่16
กันยายน 2564.
นายปรีดา ชุมนุม.ภูมิปัญญาท้องถิ่น (ปราชญ์ชาวบ้านด้านการเกษตร).บ้านบ่อ
พระ.วันที่16กันยายน 2564.
นายเหิม แย้มเกิด.ภูมิปัญญานายหนังตะลุง.บ้านบ่อพระ. วันที่16 กันยายน 2564
นายสมชาย สร้อยสังวาล.แหล่งอาหาร.บ้านนูน.วันที่16 กันยายน 2564.
นายทนุพงษ์ คงคชวรรณ.แหล่งท่องเที่ยวอ่างเก็บน้ำพรุเทา.บ้านควนใหม่.วันที่15
กันยายน 2564.
นายวีรยุทธ วรรณะเสม.แหล่งเรียนรู้ สวนนายหนึ่ง เจ้าของสวยนายหนึ่ง.บ้าน
ไสขรบ.วันที่15 กันยายน 2564.
.ข้อมูลทั่วไปองค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน. แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การ
บริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565.วันที่ 5 กันยายน 2564.
โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตำบลแบบบูรณาการ (มหาวิทยาลัยสู่
ตำบล สร้างรากแก้วให้ประเทศ).วันที่ 5 กันยายน 2564.
แผนพัฒนาท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบลอิปัน : 2561-2565.วันที่ 5
กันยายน 2564.

ภาคผนวก