กลศาสตร์เครื่องมือกล

เอกสารประกอบการสอน
วิชากลศาสตร์เครื่องกล (2101-2007)
หลักสตู รประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) พุทธศกั ราช 2556
ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม สาขาวชิ าชา่ งยนต์ สาขางานยานยนต์

หน่วยท่ี 1 หลักการพ้ืนฐาน
กลศาสตรเ์ ครื่องกล

เอกศกั ดิ์ สงวนคา (ค.อ.ม.เครอ่ื งกล)

เอกสารประกอบการสอน

วชิ ากลศาสตร์เครื่องกล (2101-2007)
หลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ พทุ ธศักราช 2556

นายเอกศักด์ิ สงวนคา
ตาแหน่งครู วิทยฐานะชานาญการพิเศษ

(ค.อ.ม. เคร่ืองกล)

วทิ ยาลยั การอาชีพนครศรธี รรมราช
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา

กระทรวงศึกษาธิการ
พ.ศ. 2561

คานา

เอกสารประกอบการสอนวิชากลศาสตร์เคร่ืองกล (2101-2007) ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ
พทุ ธศักราช 2556 สาขาวชิ าชา่ งยนต์ สาขางานยานยนต์ สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เป็นเอกสาร
ท่ีจัดทาขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้และการบูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงให้กับนักเรียน
ระดับชัน้ ปวช. 3 แผนกวชิ าชา่ งยนต์ ได้ประยุกต์ใช้ ความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ในการเรียนรู้
อย่างมีประสิทธิภาพและมีการประเมินผลตามสภาพจริง ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ ส่วนท่ีหน่ึง-บทนา เป็น
รายละเอียดข้ันตอนการนาหลักสูตรรายวิชามาทาการวิเคราะห์หาหัวข้อเร่ือง หัวข้อหลัก หัวข้อย่อยเพ่ือ
กาหนดจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมการเรียนรู้ ส่วนที่สอง-แผนบทเรียนและเอกสารประกอบการสอน เป็น
รายละเอียดของการจัดการเรียนรู้โดยใช้เอกสารประกอบการสอนเป็นเคร่ืองมือเพ่ือพัฒนาผู้เรียน ส่วนที่สาม-
ภาคผนวก เป็นรายละเอียดเอกสารเพ่มิ เตมิ ท่ีสาคญั ของเอกสารประกอบการสอน

การจัดทาเอกสารประกอบการสอนมีขั้นตอนเริ่มจากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยเพ่ือหารูปแบบ
การจัดทาเอกสารประกอบการสอนท่ีเหมาะสมกับนักเรียน การนาหลักสูตรรายวิชาซึ่งประกอบด้วย
จุดประสงคร์ ายวชิ า สมรรถนะรายวิชา คาอธิบายรายวิชา มาทาการวิเคราะห์หาหัวข้อเร่ือง หัวข้อหลัก หัวข้อ
ย่อย เพ่ือกาหนดจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมซึ่งจะเป็นตัวกาหนด เนื้อหา วิธีการสอน สื่อ และการวัดผล การ
สรา้ งเอกสารประกอบการสอนตามรูปแบบทีศ่ ึกษา จานวน 11 หนว่ ยการเรียน ซึ่งในแต่ละหน่วยประกอบด้วย
แผนบทเรียน (MIAP) ใบเนื้อหา ใบแบบฝึกหัด ใบเฉลยแบบฝึกหัด ใบทดสอบประจาหน่วย ใบเฉลยทดสอบ
ประจาหน่วย ใบประเมนิ คุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ ส่ือ Power Point และแบบทดสอบ
วดั ผลสัมฤทธท์ิ างการเรียนสาหรับประเมินผลการเรียนรขู้ องนักเรียน

การตรวจสอบคุณภาพเอกสารประกอบการสอนทาโดยผู้เช่ียวชาญจานวน 5 ท่าน เป็นผู้ประเมิน
คณุ ภาพของเอกสารประกอบการสอน ด้านการวิเคราะห์หลักสูตรรายวิชา ด้านจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม ด้าน
เนื้อหาวิชา ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ด้านแบบฝึกหัด ด้านแบบทดสอบวัดผลประเมินผล รวมท้ังการหา
ประสิทธิภาพ การเปรียบเทยี บผลสัมฤทธิท์ างการเรยี น การหาประสิทธผิ ล และการประเมินความพึงพอใจของ
นักเรียนตอ่ การใชเ้ อกสารประกอบการสอนโดยนักเรยี นกลมุ่ ตัวอย่าง

จึงหวังเปน็ อย่างย่ิงว่าเอกสารประกอบการสอนวิชากลศาสตร์เครื่องกลท่ีจัดทาข้ึนจะเป็นส่ือการจัดการ
เรียนรู้ที่เป็นประโยชน์แก่ครูผู้สอนและนักเรียนซึ่งจะช่วยพัฒนาผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนและเจตคติที่ดีในการ
เรียนรู้ให้กับนักเรียนและผู้สนใจที่ต้องการศึกษาในรายวิชาน้ี หากมีข้อเสนอแนะที่จะให้ผู้จัดทาปรับปรุงแก้ไข
ผู้จดั ทายนิ ดนี ้อมรับข้อเสนอแนะตา่ ง ๆ เพอ่ื นามาปรบั ปรุงแก้ไขใหส้ มบูรณย์ ิ่งข้ึน

นายเอกศักดิ์ สงวนคา
ผูจ้ ดั ทา

คาแนะนาการใช้เอกสารประกอบการสอน

วชิ า กลศาสตร์เคร่ืองกล รหัส 2101-2007 หนว่ ยกิต 3 (3-0-3)
หลักสูตร ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ พุทธศักราช 2556

1. ความสาคญั ของการจัดการเรยี นรู้โดยใชเ้ อกสารประกอบการสอน
วชิ ากลศาสตร์เคร่ืองกล (2101-2007) เป็นรายวชิ าในหมวดวิชาทักษะวิชาชีพ กลุ่มทักษะวิชาชีพเฉพาะ

ของสาขาวิชาช่างยนต์ สาขางานยานยนต์ สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ซึ่งแผนกวิชาช่างยนต์
วิทยาลัยการอาชีพนครศรีธรรมราช ได้จัดแผนการเรียนไว้ในภาคเรียนที่ 6 ให้กับนักเรียนระดับ
ประกาศนยี บตั รวิชาชีพ (ปวช.) จากหลกั สูตรรายวชิ าท่ีได้กาหนดคาอธบิ ายรายวิชาใหน้ กั เรียน “ศึกษาเกี่ยวกับ
ระบบแรง การสมดลุ การเคลื่อนท่ีในแนวเส้นตรง การเคลื่อนที่ในแนวโค้ง ความเสียดทาน ความเร็ว งานและ
พลงั งาน ความเคน้ และความเครียดของวัสดุ สมบัติของของไหลเบ้ืองต้น สมบัติทางเทอร์โมไดนามิกส์เบื้องต้น
และการประยุกต์ใช้ในงานเครื่องกล” น้ันจะเป็นพ้ืนฐานความรู้ให้กับนักเรียนในการศึกษาต่อในระดับ
ประกาศนียบัตรวิชาชีพช้ันสูง (ปวส.) สาขาวิชาเทคนิคเคร่ืองกล ในวิชากลศาสตร์วิศวกรรม (3100-0101)
วิชากลศาสตร์ของไหล (3100-0102) วิชาความแข็งแรงของวัสดุ (3100-0105) และวิชาเทอร์โมไดนามิกส์
(3100-0109) ซึ่งจากการท่ีผู้จัดทาเอกสารประกอบการสอนได้รับมอบหมายให้จัดการเรียนรู้ให้กับนักเรียนใน
วิชากลศาสตร์เครื่องกลมาเป็นเวลา 3 ปีติดต่อกัน ทาให้ทราบปัญหาของนักเรียนส่วนใหญ่ท่ีมีผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนในรายวิชาต่าเน่ืองจากนักเรียนท่ีเรียนส่วนใหญ่มีพื้นฐานความรู้ด้านการคิดคานวณต่าและ
ทัศนคติเชิงลบต่อการเรียนในวิชาด้านการคานวณ ดังน้ันเพ่ือให้การจัดการเรียนรู้ในวิชากลศาสตร์เครื่องกล
ของนักเรียนมีผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนและเจตคติที่ดีจาเป็นจะต้องใช้ส่ือประกอบการจัดการเรียนรู้ ท่ีมี
ประสทิ ธิภาพทาใหผ้ ้สู อนได้มแี นวความคิดในการจดั เอกสารประกอบการสอนวชิ ากลศาสตร์เคร่ืองกลขึน้

2. โครงสร้างเอกสารประกอบการสอน
เอกสารประกอบการสอนวิชากลศาสตรเ์ ครือ่ งกล ประกอบดว้ ย 3 สว่ น คือ
2.1 ส่วนนา ประกอบด้วย ปกนอก/ปกใน คานา สารบัญ คาแนะนาการใช้เอกสารประกอบการสอน

ส่ิงท่ีกาหนดให้ในรายวิชา ใบรายการวิเคราะห์หัวข้อเร่ือง ใบรายการวิเคราะห์เนื้อหา ใบรายการกาหนด
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม ใบรายการวิเคราะห์จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม โครงการจัดการเรียนรู้ การวัดและ
ประเมนิ ผล

2.2 ส่วนเนือ้ หา เปน็ ส่วนท่ีครูผู้สอนจะตอ้ งใชป้ ระกอบการจดั การเรยี นรู้ ประกอบด้วย
2.2.1 เอกสารประกอบการสอนประจาหนว่ ย เป็นเอกสารสรุปสาระสาคัญของหน่วยการเรียนแต่

ละหนว่ ย ประกอบด้วย
(1) สาระสาคัญประจาหนว่ ยการเรียน
(2) สมรรถนะประจาหน่วยการเรียน
(3) จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1) จดุ ประสงคท์ ัว่ ไป
2) จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
(4) การบรู ณาการหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง
(5) สาระการเรยี นรู้
(6) สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้

(7) การวดั และประเมนิ ผล
2.2.2 ใบทดสอบประจาหน่วย เปน็ ใบชว่ ยสอนทใี่ ช้สาหรับพจิ ารณาว่านักเรียนมีผลการเรียนผ่าน
เกณฑ์จะเรียนต่อไปในหน่วยต่อไปได้หรือไม่ โดยให้นักเรียนทาแบบทดสอบประจาหน่วยหลังเรียนเสร็จส้ินใน
แตล่ ะหนว่ ยการเรยี น มีลกั ษณะเป็นแบบทดสอบแบบเลอื กตอบ
2.2.3 ใบเฉลยทดสอบประจาหน่วย เป็นใบช่วยสอนที่ใช้สาหรับเฉลยคาตอบที่ถูกต้องของใบ
ทดสอบประจาหนว่ ย
2.2.4 แผนบทเรยี น เปน็ เอกสารแสดงแนวทางการจัดการเรยี นรู้ในแต่ละสัปดาห์ ประกอบดว้ ย

(1) จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม ระบุพฤติกรรมที่คาดหวังว่าจะเกิดขึ้นกับนักเรียนในการ
จัดการเรยี นรู้ซง่ึ เป็นพฤตกิ รรมทวี่ ัดและประเมนิ ผลไดพ้ รอ้ มระบรุ ายละเอยี ดใบรายการช่วยสอน

(2) การนาเข้าสู่บทเรียน แสดงรายละเอียดอุปกรณ์ช่วยสอนและคาถามประกอบท่ีใช้ใน
การนานกั เรยี นเขา้ สู่เนอ้ื หาทตี่ ้องการจะจัดการเรียนรู้

(3) การปฏิบัติการ แสดงรายละเอียดข้ันตอนการจัดการเรียนรู้ซึ่งประกอบด้วยขั้นตอน
หลัก 4 ขั้นตอน (MIAP) คือ ข้ันนาเข้าสู่บทเรียน (Motivation) ข้ันศึกษาข้อมูล (Information) ข้ันพยายาม
(Application) ขน้ั สาเรจ็ ผล (Process)

(4) สิ่งท่ีแนบมาด้วย ระบุรายละเอียดจานวนของใบช่วยสอนและส่ือท่ีใช้ในการจัดการ
เรียนรู้ในแต่ละสัปดาห์

2.2.5 ใบเน้ือหา เป็นใบช่วยสอนที่แสดงรายละเอียดของข้อมูลหรือเน้ือหาท่ีครูผู้สอนต้องการให้
นักเรยี นมคี วามรู้

2.2.6 ใบแบบฝึกหัด เป็นใบช่วยสอนท่ีแสดงข้อคาถามมีไว้เพ่ือนักเรียนได้นาข้อมูลหรือเนื้อหาท่ี
ได้รบั ไปฝกึ หดั แก้ปญั หา

2.2.7 ใบเฉลยแบบฝกึ หดั เปน็ ใบชว่ ยสอนใชเ้ ฉลยสอบคาตอบทถี่ กู ตอ้ งของแบบฝึกหดั
2.2.8 ใบประเมินคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์บูรณาการหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง เป็นใบช่วยสอนท่ีใช้ประเมินกิจนิสัยที่ดีของนักเรียนในระหว่างการจัดการเรียนรู้
ประกอบด้วย ความมีวนิ ยั รับผดิ ชอบ สนใจใฝ่รู้ มนษุ ยส์ ัมพันธ์ สอดคล้องกับหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง
2.2.9 ส่ือ Power Point เป็นสื่อช่วยสอนประกอบใบเน้ือหาเพ่ือช่วยให้นักเรียนมีความเข้าใจ
ข้อมูลหรือเนอ้ื หามากยิง่ ขึน้
2.2.10 เอกสารอ้างองิ ประจาหน่วย เป็นเอกสารแสดงรายละเอียดท่ีมาของข้อมูลหรือเน้ือหาท่ีใช้
ในการจัดการเรียนรเู้ พ่ือใหน้ กั เรียนสามารถใชเ้ ปน็ แหล่งขอ้ มลู ในการคน้ ควา้ เพิ่มเติม
2.3 ส่วนท้าย ประกอบด้วย บรรณานุกรม และภาคผนวก (ภาคผนวก ก หลักสูตรประกาศนียบัตร
วิชาชีพ พ.ศ. 2556 สาขาวิชาช่างยนต์ ภาคผนวก ข รายช่ือผู้เช่ียวชาญวิเคราะห์หลักสูตรรายวิชา ภาคผนวก
ค รายช่ือผู้เช่ียวชาญประเมินคุณภาพเอกสารประกอบการสอน ภาคผนวก ง แบบประเมินคุณภาพเอกสาร
ประกอบการสอน ภาคผนวก จ ผลการประเมินคุณภาพเอกสารประกอบการสอน ภาคผนวก ฉ แบบสอบถาม
ความพึงพอใจของนักเรียนต่อเอกสารประกอบการสอนวิชากลศาสตร์เคร่ืองกล ภาคผนวก ช ผลการประเมิน
ความพึงพอใจนักเรียนต่อเอกสารประกอบการสอนวิชากลศาสตร์เครื่องกล ภาคผนวก ซ แบบทดสอบวัด
ผลสัมฤทธิท์ างการเรียน)

รูปแบบแผนบทเรียน (แผนการจัดการเรียนร้ปู ระจาสัปดาห์)

รายละเอียดของแผนการจดั การเรยี นรู้ประจาสัปดาห์

แผนบทเรยี นท่ี…….

วิชา กลศาสตร์เคร่ืองกล (2101-2007) ระดบั ปวช. 3
เรอ่ื ง หลกั การพ้นื ฐานกลศาสตรเ์ คร่อื งกล เวลา 180 นาที

1. จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม ข. รายละเอียดระบไุ ว้ใน…..
ใบเน้อื หา…,ใบแบบฝึกหัด…,ใบทดสอบ
ก. ความสามารถ ใบเนอ้ื หา…,ใบแบบฝึกหัด…,ใบทดสอบ

1. ……………………………………………….
2. ……………………………………………….

ระบจุ ดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมท่คี าดหวังว่าจะเกดิ ขน้ึ กับ ระบุรายละเอียดของใบชว่ ยสอน
นักเรยี นในการจดั การเรยี นรแู้ ตล่ ะครัง้ เป็นจานวนข้อ ในแต่ละจดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

2. การนาเขา้ สบู่ ทเรียน ข. คาถามประกอบ
ก. อุปกรณช์ ว่ ยสอน

รายชื่อส่อื ท่ีใชน้ าเขา้ สู่บทเรียน คาถามใชป้ ระกอบกบั ส่ือเพอื่ นาเขา้ สูบ่ ทเรยี น

3. การปฏิบัตกิ าร ระบรุ ายละเอียดเวลาท่ีใช้จัดการเรียนรู้ในแต่ละจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมพร้อม
เวลา รูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ MIAP ประกอบด้วย ข้ันสนใจปัญหา
หมายเลขจดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รม (M,นาเข้าสู่บทเรียน) ข้ันศึกษาข้อมูล (I,ให้ข้อมูลหรือเน้ือหาการเรียน)
ขนั้ สนใจปญั หา ข้ันพยายาม (A,การทาแบบฝึกหัด) ขั้นสาเร็จผล (P,ตรวจสอบผลการทา
ขน้ั ศกึ ษาขอ้ มูล แบบฝึกหดั ) และอุปกรณ์ชว่ ยสอนท่ีใชใ้ นแตล่ ะข้ันตอนการจัดการเรยี นรู้
ขั้นพยายาม
ขน้ั สาเร็จผล
อปุ กรณช์ ว่ ยสอน
4. สง่ิ ทแ่ี นบมาดว้ ย

ระบุรายการใบช่วยสอนแตล่ ะรายการพรอ้ มจานวนท่ใี ชใ้ นการจดั การเรยี นรแู้ ตล่ ะครั้ง

3. รูปแบบการจัดการเรียนรู้
การจดั การเรียนรู้วิชากลศาสตรเ์ คร่อื งกลได้วิเคราะหห์ ลักสูตรรายวิชาและแบง่ หนว่ ยการเรยี นรู้

จานวน 11 หน่วย ประกอบด้วย
หนว่ ยท่ี 1 หลักการพืน้ ฐานกลศาสตร์เคร่ืองกล
หนว่ ยท่ี 2 ระบบแรง
หน่วยท่ี 3 การสมดุล
หน่วยท่ี 4 ความเรว็ และความเรง่
หนว่ ยที่ 5 การเคลื่อนที่ของวัตถุ
หนว่ ยท่ี 6 ความเสียดทาน
หน่วยที่ 7 งานและพลงั งาน
หน่วยที่ 8 ความเคน้ และความเครียดของวสั ดุ
หนว่ ยที่ 9 สมบัตขิ องของไหลเบอื้ งตน้
หนว่ ยท่ี 10 สมบตั ิทางเทอร์โมไดนามิกสเ์ บอ้ื งตน้
หนว่ ยท่ี 11 การประยุกต์กลศาสตร์ในงานเคร่ืองกล

สาหรับการจัดการเรียนรู้วิชากลศาสตร์เคร่ืองกลโดยใช้เอกสารประกอบการสอนใช้รูปแบบการจัดการ
เรียนร้แู บบ MIAP ซึง่ มขี ั้นตอน คือ

ข้ันตอนท่ี 1 ข้ันตอนที่ 2 ขน้ั ตอนที่ 3 ขั้นตอนที่ 4
ขน้ั ศึกษาขอ้ มูล ขนั้ พยายาม ขน้ั สาเรจ็ ผล
ข้นั นาเขา้ สู่ (Information) ( Application ) ( Progress )
บทเรยี น

(Motivation)

1. ขั้นนาเขา้ สู่บทเรยี น (Motivation) การตง้ั คาถามประกอบการใช้สื่อประเภทต่างๆ เช่น ของจริง ชุด
สาธิต สอื่ Power Point เพอ่ื กระต้นุ ความสนใจของนกั เรียนให้นาเข้าสู่เนื้อหาท่ีเรียนโดยใช้เวลาประมาณ 3-5
นาที

2. ข้ันศึกษาข้อมูล (Information) การให้ข้อมูลหรือเนื้อหากับนักเรียนตามใบเนื้อหา โดยใช้วิธีจัดการ
เรยี นการสอนแบบบรรยาย การถามตอบ ประกอบการใชส้ ือ่ Power Point ชดุ สาธติ ของจริง

3. ขั้นพยายาม (Application) การตรวจสอบความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนโดยใช้ใบ
แบบฝึกหดั

4. ขัน้ สาเร็จผล (Process) การประเมนิ ผลความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนโดยใช้วิธีการตรวจ
คาตอบทถ่ี กู ต้องของแบบฝึกหัดโดยครูและนกั เรยี นรว่ มกันเฉลยคาตอบที่ถูกต้อง

การวัดความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนในแต่ละหน่วยการเรียนทาได้โดยใช้ใบแบบฝึกหัด
สาหรับเม่ือจัดการเรียนรู้เสร็จสิ้นในแต่ละหน่วยการเรียนแล้วให้ใช้แบบทดสอบประจาหน่วยเพ่ือพิจารณาว่า
นกั เรียนมีผลการเรยี นผ่านเกณฑจ์ ะเรียนต่อไปในหนว่ ยตอ่ ไปหรอื ตอ้ งทาการสอนซอ่ มเสริม

การประเมินคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนโดยใช้แบบประเมินคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะที่
พงึ ประสงคบ์ รู ณาการปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง (พอประมาณ-มเี หตผุ ล-มภี มู คิ มุ้ กนั ) ประกอบด้วย ความมีวินัย
(มีภูมิคุ้มกัน) ความรบั ผิดชอบ (มภี มู คิ ุ้มกนั ) ความสนใจใฝ่รู้ (มีเหตผุ ล) ความมีมนษุ ย์สัมพันธ์ (พอประมาณ)

ครูผู้สอนประเมนิ โดยใช้วิธกี ารสังเกตในระหว่างการจัดการเรยี นรแู้ ละผลท่ไี ดจ้ ากการจดั การเรยี นรู้
สาหรับการออกแบบแผนบทเรียนเพ่ือจัดการเรียนรู้ประจาสัปดาห์ได้ออกแบบแผนบทเรียนเป็นแผน

บทเรยี นยอ่ ย (MIAP) 3 แผนบทเรียน คือ แผนบทเรียน (MIAP) ท่ี 1 แผนบทเรียน (MIAP) ที่ 2 แผนบทเรียน
MIAP ท่ี 3 ใช้เวลาแผนบทเรียนละประมาณ 1 ช่ัวโมงในรูปแบบการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะบูรณาการ
ความรูท้ ไ่ี ดร้ บั จากการจัดการเรยี นรู้ร่วมกบั การฝกึ ให้นักเรยี นมีคุณธรรมจริยธรรมที่ดีสอดคล้องกับหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพยี ง

4. หน้าทขี่ องครูผสู้ อน
4.1 จัดเตรียมเอกสารประกอบการสอนตามแผนการจัดการเรียนรู้โดยตรวจสอบความสมบูรณ์ของ

เอกสารประกอบด้วย ใบทดสอบประจาหน่วย ใบเฉลยทดสอบประจาหน่วย ใบเนื้อหา ใบแบบฝึกหัด ใบเฉลย
แบบฝึกหดั ใบประเมินคุณธรรมจริยธรรม ให้เพียงพอกับจานวนนักเรียน รวมทั้งสื่อประกอบการจัดการเรียนรู้
คือ สื่อของจริง สอ่ื แผน่ ภาพ สอื่ หนุ่ จาลอง สื่อ Power Point ใหม้ คี วามพรอ้ มในการใช้จัดกจิ กรรมการเรยี นรู้

4.2 จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามขั้นตอนท่ีกาหนดไว้ในแผนบทเรียนโดยใช้เอกสารประกอบการสอน
ครผู ู้สอนมหี นา้ ทเ่ี ปน็ ผู้แนะนาใหค้ าปรกึ ษาขณะนกั เรยี นปฏบิ ตั กิ จิ กรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้

4.3 การตรวจสอบความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนโดยใช้ใบแบบฝึกหัด ประเมินผลคุณธรรม
จริยธรรมโดยใช้ใบประเมนิ คุณธรรมจรยิ ธรรม

4.4 การพิจารณาการผ่านเกณฑ์การเรียนในแต่ละหน่วยการเรียนโดยใช้ใบทดสอบประจาหน่วยและ
บันทกึ ผลการจดั การเรียนรู้โดยใชบ้ ันทกึ หลังการสอน

4.5 วัดผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนรู้ของนักเรียนโดยใช้แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนหลังจัดการ
เรยี นรู้เสร็จสน้ิ ทกุ หนว่ ยการเรยี นในสปั ดาหส์ ุดท้าย (สปั ดาหท์ ่ี 18)

4.6 สรุปผลคะแนนจากการจัดการเรียนรู้เพื่อนามาหาประสิทธิภาพ เปรียบเทียบผลสัมฤทธ์ิทางการ
เรยี น หาประสิทธผิ ลการจดั การเรียนร้โู ดยใชเ้ อกสารประกอบการสอนวิชากลศาสตร์เครอ่ื งกล

ขน้ั ตอนการจดั การเรียนรู้โดยใช้เอกสารประกอบการสอนวชิ ากลศาสตรเ์ ครือ่ งกล

เรมิ่

ปฐมนิเทศการจัดการเรยี นรู้
E1

X1 ทดสอบก่อนจดั การเรยี นรู้

จดั การเรยี นรู้หนว่ ยท่ี 1 แบบฝึกหัด

ทดสอบ แบบฝกึ หัด
ไมผ่ า่ น หนว่ ยที่ 1

ผา่ น

จัดการเรียนรู้หนว่ ยท่ี 2

ทดสอบ แบบฝึกหัด
ไมผ่ า่ น หนว่ ยที่ 2 E2

ผ่าน

จดั การเรียนร้หู นว่ ย 3-11

X2 ทดสอบวัดผลสมั ฤทธ์ิ

จบ

หลักสตู รรายวิชา

วิชา กลศาสตรเ์ ครอ่ื งกล รหสั 2101-2007 หนว่ ยกติ 3 (3-0-3)
หลกั สูตร ประกาศนียบัตรวิชาชพี พทุ ธศกั ราช 2556
ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม สาขาวิชา ช่างยนต์ สาขางาน ยานยนต์

จดุ ประสงค์รายวิชา เพือ่ ให้
1. เขา้ ใจหลกั การคานวณเก่ยี วกบั กลศาสตรเ์ ครื่องกล
2. คานวณหาค่าทต่ี ้องใชใ้ นงานเคร่ืองกล
3. มคี วามรับผดิ ชอบ ตรงตอ่ เวลา เจตคติที่ดี และเกิดความคิดรวบยอดเกีย่ วกับกลศาสตรเ์ คร่อื งกล

สมรรถนะรายวชิ า
1. แสดงความรู้เก่ียวกับหลักกลศาสตร์และการประยุกต์ในงานเครอื่ งกล
2. คานวณการสมดลุ และการเคลื่อนที่
3. คานวณงานและพลงั งาน
4. คานวณสมบัตขิ องวสั ดุ
5. คานวณสมบตั ขิ องของไหลและเทอรโ์ มไดนามกิ ส์

คาอธิบายรายวชิ า
ศึกษาเกย่ี วกับระบบแรง การสมดลุ การเคลือ่ นท่ีในแนวเส้นตรง การเคลอ่ื นทใ่ี นแนวโค้ง ความเสียด

ทาน ความเร็ว งานและพลงั งาน ความเคน้ และความเครียดของวสั ดุ สมบัติของของไหลเบอื้ งตน้ สมบัติทาง
เทอรโ์ มไดนามิกสเ์ บื้องตน้ และการประยุกต์ใช้ในงานเคร่ืองกล

การวิเคราะห์หลกั สูตรรายวิชา หนว่ ยกิต 3 (3-0-3)
วิชา กลศาสตร์เคร่ืองกล รหัส 2101-2007 รายวิชา

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ พุทธศักราช 2556

ขัน้ ตอนการวเิ คราะห์หลักสูตรรายวชิ า
1. การวเิ คราะหห์ ัวข้อเร่อื ง (Topic)
การวิเคราะห์หัวข้อเร่ือง (Topic) เพื่อกาหนดโครงการจัดการเรียนรู้ในวิชากลศาสตร์เคร่ืองกล โดย

วิเคราะห์จากแหล่งข้อมูลต่างๆ ประกอบด้วย หลักสูตรรายวิชา (Course Description) ตาราและเอกสาร
(Literatures) ประสบการณ์ (Experiences) ผู้เช่ียวชาญ (Experts) และระบบสารสนเทศอินเตอร์เน็ต
(Internet) โดยหวั ข้อเรอ่ื งตอ้ งครอบคลุมทั้งจดุ ประสงคร์ ายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคาอธบิ ายรายวชิ า

2. การวิเคราะหเ์ น้ือหา (Main Elements/Elements)
การวเิ คราะห์เนือ้ หาวิชาเปน็ ขั้นตอนต่อเนื่องจากการวิเคราะหห์ วั ขอ้ เรื่อง โดยนาหัวข้อเรื่อง (Topic) มา
วิเคราะห์เพ่ือหาหัวข้อหลัก-หัวข้อย่อย (Main Elements/Elements) จากแหล่งข้อมูลต่างๆ ประกอบด้วย
หลักสูตรรายวิชา (Course Description) ตาราและเอกสาร (Literatures) ประสบการณ์ (Experiences)
ผเู้ ช่ยี วชาญ (Experts) และระบบสารสนเทศอินเตอรเ์ น็ต (Internet)
3. การกาหนดจุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม (Behavioral Objectives)
การนาหัวข้อหลัก-หัวข้อย่อย (Main Elements/Elements) ที่ได้จากการวิเคราะห์เน้ือหามากาหนด
เป็นจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมที่คาดหวัง (Behavioral Objectives) ที่เกดิ ข้นึ กับผเู้ รียน 3 ด้าน ประกอบด้วย
- ดา้ นความรหู้ รือสติปัญญา (Intellectual Skills)
- ด้านทักษะกล้ามเน้ือ (Physical or Moter Skills)
- ด้านลกั ษณะกิจนิสยั การทางาน ( Work Habit )
4. การวิเคราะหร์ ะดับจุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม (Behavioral Objectives)
การวิเคราะห์ระดับจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมที่คาดหวังว่าจะเกิดขึ้นกับผู้เรียนหลังจัดการเรียนรู้
ประกอบดว้ ย
ด้านความรหู้ รอื สติปญั ญา (Intellectual Skills) ท่เี กดิ ข้ึนกับผเู้ รยี น 3 ขน้ั ประกอบด้วย

- ขั้นฟื้นคืนความรู้ (Recalled Knowledge)
- ขนั้ ประยุกต์ความรู้ (Applied Knowledge)
- ขนั้ ส่งถา่ ยความรู้ (Transferred Knowledge)
ด้านทกั ษะกลา้ มเนอื้ (Physical or Moter Skills) ที่เกิดข้ึนกบั ผูเ้ รยี น 3 ข้ัน ประกอบด้วย
- ขั้นเลยี นแบบ (Imitation)
- ขน้ั ทาดว้ ยความถูกตอ้ ง (Control)
- ขนั้ ชานาญ (Automatism)
ดา้ นลกั ษณะกจิ นสิ ัยการทางาน ( Work Habit ) ทเ่ี กดิ ขึ้นกับผเู้ รยี น 3 ขั้น ประกอบดว้ ย
- ข้นั การยอมรบั ( Receiving)
- ขน้ั ตอบสนอง ( Response)
- ขั้นลกั ษณะนสิ ัย ( Internalization)

การวิเคราะห์หลกั สูตรรายวิชา หนว่ ยกิต 3 (3-0-3)
วิชา กลศาสตร์เคร่ืองกล รหัส 2101-2007 รายวิชา

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ พุทธศักราช 2556

ขัน้ ตอนการวเิ คราะห์หลักสูตรรายวชิ า
1. การวเิ คราะหห์ ัวข้อเร่อื ง (Topic)
การวิเคราะห์หัวข้อเร่ือง (Topic) เพื่อกาหนดโครงการจัดการเรียนรู้ในวิชากลศาสตร์เคร่ืองกล โดย

วิเคราะห์จากแหล่งข้อมูลต่างๆ ประกอบด้วย หลักสูตรรายวิชา (Course Description) ตาราและเอกสาร
(Literatures) ประสบการณ์ (Experiences) ผู้เช่ียวชาญ (Experts) และระบบสารสนเทศอินเตอร์เน็ต
(Internet) โดยหวั ข้อเรอ่ื งตอ้ งครอบคลุมทั้งจดุ ประสงคร์ ายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคาอธบิ ายรายวชิ า

2. การวิเคราะหเ์ น้ือหา (Main Elements/Elements)
การวเิ คราะห์เนือ้ หาวิชาเปน็ ขั้นตอนต่อเนื่องจากการวิเคราะหห์ วั ขอ้ เรื่อง โดยนาหัวข้อเรื่อง (Topic) มา
วิเคราะห์เพ่ือหาหัวข้อหลัก-หัวข้อย่อย (Main Elements/Elements) จากแหล่งข้อมูลต่างๆ ประกอบด้วย
หลักสูตรรายวิชา (Course Description) ตาราและเอกสาร (Literatures) ประสบการณ์ (Experiences)
ผเู้ ช่ยี วชาญ (Experts) และระบบสารสนเทศอินเตอรเ์ น็ต (Internet)
3. การกาหนดจุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม (Behavioral Objectives)
การนาหัวข้อหลัก-หัวข้อย่อย (Main Elements/Elements) ที่ได้จากการวิเคราะห์เน้ือหามากาหนด
เป็นจุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมที่คาดหวัง (Behavioral Objectives) ที่เกดิ ข้นึ กับผเู้ รียน 3 ด้าน ประกอบด้วย
- ดา้ นความรหู้ รือสติปัญญา (Intellectual Skills)
- ด้านทักษะกล้ามเน้ือ (Physical or Moter Skills)
- ด้านลกั ษณะกิจนิสยั การทางาน ( Work Habit )
4. การวิเคราะหร์ ะดับจุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม (Behavioral Objectives)
การวิเคราะห์ระดับจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมที่คาดหวังว่าจะเกิดขึ้นกับผู้เรียนหลังจัดการเรียนรู้
ประกอบดว้ ย
ด้านความรหู้ รอื สติปญั ญา (Intellectual Skills) ท่เี กดิ ข้ึนกับผเู้ รยี น 3 ขน้ั ประกอบด้วย

- ขั้นฟื้นคนื ความรู้ (Recalled Knowledge)
- ขนั้ ประยุกต์ความรู้ (Applied Knowledge)
- ขนั้ ส่งถา่ ยความรู้ (Transferred Knowledge)
ด้านทกั ษะกลา้ มเนอื้ (Physical or Moter Skills) ที่เกิดข้ึนกบั ผูเ้ รยี น 3 ข้ัน ประกอบด้วย
- ขั้นเลยี นแบบ (Imitation)
- ขน้ั ทาดว้ ยความถูกตอ้ ง (Control)
- ขนั้ ชานาญ (Automatism)
ดา้ นลกั ษณะกจิ นสิ ัยการทางาน ( Work Habit ) ทเ่ี กดิ ขึ้นกับผเู้ รยี น 3 ขั้น ประกอบดว้ ย
- ข้นั การยอมรบั ( Receiving)
- ขน้ั ตอบสนอง ( Response)
- ขั้นลกั ษณะนสิ ัย ( Internalization)

การวเิ คราะหห์ วั ขอ้ เร่อื ง (Topic)

ใบรายการวเิ คราะหห์ ัวข้อเร่อื ง หนว่ ยกิต 3 (3-0-3)

วิชา กลศาสตร์เคร่อื งกล รหสั 2101-2007 แหลง่ ข้อมูล
หลักสูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ พทุ ธศกั ราช 2556 กขคงจ

ท่ี หัวข้อเรื่อง  
 
1 หลกั การพืน้ ฐานกลศาสตรเ์ คร่ืองกล  
2 ระบบแรง  
3 การสมดลุ  
4 ความเร็วและความเร่ง  
5 การเคลอ่ื นทขี่ องวัตถุ  
6 ความเสยี ดทาน  
7 งานและพลงั งาน  
8 ความเคน้ และความเครียดของวสั ดุ  
9 คุณสมบัติของของไหลเบ้ืองต้น  
10 คณุ สมบัตทิ างเทอร์โมไดนามิกส์เบ้อื งต้น
11 การประยุกตก์ ลศาสตร์ในงานเคร่อื งกล
แหลง่ ข้อมลู ก : หลักสูตรรายวชิ า (Course Description)

ข : ตาราและเอกสาร (Literatures)
ค : ประสบการณ์ (Experiences)
ง : ผูเ้ ชี่ยวชาญ (Experts)
จ : ระบบสารสนเทศอนิ เตอร์เน็ต (Internet)

การวิเคราะห์เนื้อหา (Main Elements/ Elements)

ใบรายการวเิ คราะหเ์ นอื้ หา หนว่ ยกิต 3 (3-0-3)

วิชา กลศาสตร์เครื่องกล รหสั 2101-2007 แหลง่ ข้อมูล
หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี พุทธศกั ราช 2556 กขค ง จ
หัวข้อเรื่อง หลักการพื้นฐานกลศาสตร์เครอื่ งกล

หัวข้อหลัก หวั ข้อย่อย 

1. กฎของนวิ ตัน 1.1 กฎขอ้ ท่ีหน่ึงของนิวตัน 

1.2 กฎขอ้ ทสี่ องของนวิ ตัน 

1.3 กฎข้อท่สี ามของนิวตัน 

2. หนว่ ยวัดระบบ SI 2.1 หน่วยมลู ฐาน 

2.2 หน่วยอนุพนั ธ์ 

2.3 หน่วยเสรมิ 

2.4 คาอปุ สรรค 

3. การเปล่ยี นหน่วย 3.1 หลักการเปลี่ยนหน่วยวัดระบบ SI

4. นยิ ามศัพท์ทเ่ี ก่ยี วข้องกบั 4.1 ปริมาณเวคเตอร์

กลศาสตร์เคร่ืองกล 4.2 ปรมิ าณสเกลาร์

4.3 แรง

4.4 แรงโน้มถว่ ง

4.5 มวล

4.6 นา้ หนกั

4.7 เวลา

4.8 ระยะทาง

แหลง่ ข้อมูล ก : หลักสูตรรายวชิ า (Course Description)

ข : ตาราและเอกสาร (Literatures)

ค : ประสบการณ์ (Experiences)

ง : ผเู้ ชี่ยวชาญ (Experts)

จ : ระบบสารสนเทศอินเตอรเ์ น็ต (Internet)

รายการจดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม (Behavioral Objectives)

ใบรายการจุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม หน่วยกติ 3 (3-0-3)

วิชา กลศาสตรเ์ ครือ่ งกล รหสั 2101-2007
หลักสูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ พทุ ธศักราช 2556
หวั ข้อเรอ่ื ง หลักการพ้ืนฐานกลศาสตรเ์ ครือ่ งกล

หัวข้อหลัก-หัวข้อย่อย จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
1. บอกกฎของนิวตันไดถ้ ูกต้อง
1. กฎของนวิ ตนั
1.1 กฎข้อทห่ี นง่ึ ของนวิ ตนั 2. บอกหน่วยวัดปริมาณในระบบ SI ไดถ้ ูกต้อง
1.2 กฎข้อทสี่ องของนวิ ตนั
1.3 กฎขอ้ ทสี่ ามของนิวตัน 3. เปลีย่ นหนว่ ยวดั ระบบ SI ได้ถกู ต้อง
4. บอกความหมายนยิ ามศพั ท์ที่เกย่ี วข้องกับ
2. หน่วยวัดระบบ SI กลศาสตร์เคร่ืองกลได้ถูกต้อง
2.1 หนว่ ยมลู ฐาน 5. คานวณค่าแรงไดถ้ ูกต้อง
2.2 หน่วยอนพุ นั ธ์ 6. คานวณค่านา้ หนักได้ถูกต้อง
2.3 หน่วยเสริม
2.4 คาอุปสรรค

3. การเปล่ียนหนว่ ย
3.1 หลกั การเปล่ยี นหน่วยวัดระบบ SI

4. นยิ ามศพั ท์ท่เี กีย่ วข้องกบั กลศาสตรเ์ ครื่องกล
4.1 ปรมิ าณเวคเตอร์
4.2 ปรมิ าณสเกลาร์
4.3 แรง
4.4 แรงโนม้ ถว่ ง
4.5 มวล
4.6 นา้ หนัก
4.7 เวลา
4.8 ระยะทาง

การวเิ คราะห์จุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม (Behavioral Objectives)

ใบรายการวเิ คราะห์จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม

วิชา กลศาสตรเ์ คร่ืองกล รหสั 2101-2007 หน่วยกติ 3 (3-0-3)
หลกั สูตร ประกาศนียบัตรวชิ าชพี พทุ ธศักราช 2556 ระดบั ความรู้ ระดับทกั ษะ
หัวข้อเร่อื ง หลกั การพ้นื ฐานกลศาสตร์เครอื่ งกล

จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม ้ฟืนคืนความรู้
ประ ุยกต์ความรู้
่สง ่ถายความรู้
เ ีลยนแบบ
ทาด้วยความถูกต้อง
ชานาญ

1. บอกกฎของนวิ ตนั ไดถ้ ูกตอ้ ง 
2. บอกหน่วยวัดปริมาณในระบบ SI ได้ถูกต้อง 
3. เปล่ยี นหนว่ ยวดั ระบบ SI ไดถ้ ูกต้อง
4. บอกความหมายนิยามศัพทท์ ีเ่ ก่ยี วข้องกับกลศาสตร์เครื่องกล 
ได้ถูกต้อง 

5. คานวณค่าแรงไดถ้ ูกต้อง 
6. คานวณคา่ นา้ หนักไดถ้ ูกต้อง 

หนว่ ยการเรียนรู้ หน่วยกติ 3 (3-0-3)

วิชา กลศาสตร์เครื่องกล รหัส 2101-2007
หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี พทุ ธศักราช 2556

หนว่ ยที่ ชอื่ หน่วย สมรรถนะรายวิชา

1 หลกั การพน้ื ฐานกลศาสตร์เครื่องกล 1. แสดงความรู้เกยี่ วกับหลักกลศาสตร์
และการประยกุ ต์ในงานเครอื่ งกล
2 ระบบแรง 2. คานวณการสมดุลและการเคลอ่ื นที่
3. คานวณงานและพลังงาน
3 การสมดุล 4. คานวณสมบตั ขิ องวัสดุ
5. คานวณสมบตั ขิ องของไหล
4 ความเร็วและความเรง่ และเทอร์โมไดนามกิ ส์
6. มีกิจนิสยั ทด่ี ีในดา้ นความมีวินัย รับผดิ ชอบ
5 การเคล่อื นท่ขี องวัตถุ สนใจใฝ่รู้และความมีมนุษย์สัมพันธ์

6 ความเสยี ดทาน

7 งานและพลังงาน

8 ความเคน้ และความเครยี ดของวสั ดุ

9 สมบัตขิ องของไหลเบ้ืองต้น

10 สมบตั ิทางเทอร์โมไดนามิกส์เบื้องต้น

11 การประยุกตก์ ลศาสตร์ในงานเครอ่ื งกล

โครงการจัดการเรยี นรู้

วิชา กลศาสตร์เคร่อื งกล รหสั 2101-2007 หน่วยกติ 3 (3-0-3)
หลักสูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ พทุ ธศกั ราช 2556 เวลา
(ชว่ั โมง)
สัปดาห์ หน่วย เรอ่ื ง-หัวข้อเร่ือง 3
ที่ ท่ี
1 3
ปฐมนิเทศวิชากลศาสตรเ์ ครื่องกล
2 3
1 หลักการพ้ืนฐานกลศาสตร์เคร่ืองกล 3
3
4 1. กฎของนวิ ตนั 3

5 2. หนว่ ยวัดระบบ SI 3
3
6 3. การเปลีย่ นหนว่ ย
7
4. นิยามศพั ท์ทเี่ กยี่ วข้องกบั กลศาสตรเ์ ครอื่ งกล

2 ระบบแรง

1. แรง

2. ชนิดของแรง

3. การแตกแรงและการรวมแรง

2 ระบบแรง

4. การหาแรงลัพธ์และมุมของแรงลพั ธ์

5. โมเมนต์

3 การสมดุล

1. การสมดลุ

2. ชนิดของการสมดุล

3. เงือ่ นไขของการสมดลุ

4 ความเรว็ และความเร่ง

1. ความเรว็

2. อตั ราเร็ว

3. ความเรง่

5 การเคลอ่ื นท่ีของวัตถุ

1. การเคลอื่ นท่ี

2. การเคลอ่ื นท่ีในแนวเสน้ ตรง

5 การเคลื่อนทขี่ องวัตถุ

3. การเคลอื่ นที่ในแนวดิง่

4. การเคล่อื นที่ในแนวโคง้

สปั ดาห์ หน่วย เรอื่ ง-หัวข้อเร่ือง เวลา
ที่ ท่ี (ช่ัวโมง)
8
6 ความเสยี ดทาน 3
9
10 1. ความเสยี ดทาน 3
11 3
12 2. ชนิดของความเสียดทาน 5
13 3
14 3. สัมประสทิ ธิ์ความเสยี ดทาน 3
3
15 4. องค์ประกอบท่ีมผี ลต่อความเสยี ดทาน
3
7 งานและพลังงาน

1. งาน

2. กาลัง

3. พลังงาน

8 ความเคน้ และความเครยี ดของวสั ดุ

1. ความเคน้ ดึง

2. ความเคน้ อัด

3. ความเคน้ เฉือน

8 ความเค้นและความเครยี ดของวัสดุ

4. ความเครียดดึง

5. ความเครียดอัด

6. ความเครยี ดเฉือน

9 คณุ สมบตั ิของของไหลเบ้ืองต้น

1. ของไหล

2. ความหนาแนน่

3. น้าหนกั จาเพาะ

9 คณุ สมบัติของของไหลเบ้ืองต้น

4. ปรมิ าตรจาเพาะ

5. ความถว่ งจาเพาะ

10 คณุ สมบตั ิทางเทอรโ์ มไดนามิกส์เบ้อื งตน้

1. เทอรโ์ มไดนามิกส์

2. สารทางาน

3. ระบบทางเทอร์โมไดนามิกส์

4. สมบัติของระบบ

5. สภาวะ

10 คณุ สมบตั ิทางเทอรโ์ มไดนามิกสเ์ บอ้ื งตน้

6. กระบวนการ

7. วฎั จักร

8. อุณหภูมเิ บื้องต้น

9. ความดนั

10. กฎทางเทอร์โมไดนามกิ ส์

สปั ดาห์ หน่วย เรอ่ื ง-หวั ขอ้ เร่ือง เวลา
ที่ ที่ (ชัว่ โมง)

16 11 การประยุกตก์ ลศาสตร์ในงานเครื่องกล 3

1. เครอื่ งกล 3

2. คาน

3. รอก

17 11 การประยุกต์กลศาสตร์ในงานเคร่ืองกล

4. ลอ้ และเพลา

5. เครอ่ื งกลไฮดรอลิกส์

18 สอบวัดผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน

การวัดผลประเมินผลการจดั การเรยี นรู้

วชิ า กลศาสตร์เครอื่ งกล รหสั 2101-2007 หนว่ ยกิต 3 (3-0-3)
หลักสูตร ประกาศนยี บัตรวชิ าชีพ พุทธศกั ราช 2556

การวดั ผลการเรยี นรู้

การจดั การเรียนรู้วิชากลศาสตร์เครื่องกล รหัส 2101-2007 ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พ.ศ.

2556 เป็นการจดั การเรียนรู้บรู ณาการหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงใหน้ กั เรยี นประยุกต์ใช้ ความรู้ ทักษะและ

คุณลักษณะที่พงึ ประสงคใ์ นการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพและการประเมินผลตามสภาพจริง เม่ือนาหลักสูตร

รายวิชามาศึกษาถึงจานวนหน่วยกิตและจานวนช่ัวโมงเรียนต่อสัปดาห์ของรายวิชาตามมาตรฐานคุณวุฒิ

อาชีวศึกษาระดบั ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี พ.ศ. 2556 ไดก้ าหนดไว้เทา่ กับ 3-0-3 คอื

3 (ตัวท่ีหนึ่ง) หมายถงึ เรียนทฤษฎี 3 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (วิชาทฤษฎีใชเ้ วลาเรียน 18 ชว่ั โมงเทา่ กับ

1 หนว่ ยกิต)

0 (ตวั ทีส่ อง) หมายถึง ไมม่ ีการจัดการเรียนรูภ้ าคปฏบิ ตั ิ

3 (ตัวทีส่ าม) หมายถงึ หนว่ ยกติ ของรายวิชา เทา่ กบั 3 หน่วยกิต เวลาเรยี นรวม 90 ช่วั โมงต่อภาคเรียน

(คู่มอื การใชห้ ลักสตู รประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2556)

ดังนั้นเมื่อนามาใช้เป็นเกณฑ์กาหนดอัตราส่วนคะแนนการวัดผล ด้านความรู้ : ทักษะ : คุณธรรม จะใช้

สดั ส่วนคะแนน 80 คะแนน : 0 คะแนน : 20 คะแนน ดังแสดงรายละเอยี ดในตารางการวดั ผลการเรียนรู้

รายการ รายละเอยี ดการวัดผล เครอื่ งมือในการวัดผล คะแนน

1. ด้านความรู้ - การทาแบบฝึกหัด/การทดสอบประจา - แบบฝกึ หัด 50 คะแนน

(พทุ ธิพสิ ัย) หน่วย เพื่อวัดกระบวนการเรียนรู้ของ - แบบทดสอบประจาหนว่ ย

นกั เรียนในหนว่ ยการเรยี น

- การวดั ผลสมั ฤทธท์ิ างการเรียน - แบบทดสอบวัดผลสมั ฤทธ์ิ 30 คะแนน

ทางการเรียน

2. ดา้ นทกั ษะ - --

(ทกั ษะพสิ ัย)

3. ด้านคณุ ธรรม - การวดั คุณลักษณะทีพ่ ึงประสงคข์ อง - ใบประเมนิ คุณธรรม 20 คะแนน

(จติ พิสยั ) นกั เรียนที่แสดงออกมาระหวา่ งการจดั การ จรยิ ธรรมและคณุ ลักษณะท่ี

เรยี นรู้ พงึ ประสงคบ์ ูรณาการหลกั

ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง

หมายเหตุ เวลาเรียนเป็นสว่ นหนึ่งของ - แบบบนั ทึกเวลาเรียน

คุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์โดยนักเรียน

จะตอ้ งมีเวลาเรยี นไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ 80

การประเมนิ ผลการเรยี นรู้

การประเมินผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้การประเมินตามสภาพจริงต่อเนื่องตลอดภาคเรียนด้านความรู้

ทักษะและคณุ ธรรมจากกจิ กรรมการเรยี นรู้ซึง่ ครอบคลุมตามหลกั สตู รรายวิชาโดยใช้เคร่ืองมือและวิธีการวัดผล

ท่ีหลากหลาย นามาประเมินผลการเรียนรู้ดังแสดงรายละเอียดในตารางการประเมินผล (คู่มือการใช้หลักสูตร

ประกาศนียบัตรวชิ าชพี พทุ ธศกั ราช 2556)

ชว่ งคะแนน ระดับผลการเรยี น อยู่ในเกณฑ์

80-100 4.0 ดเี ยี่ยม

75-79 3.5 ดมี าก

70-74 3.0 ดี

65-69 2.5 ดีพอใช้

60-64 2.0 พอใช้

55-59 1.5 ออ่ น

50-54 1.0 ออ่ นมาก

น้อยกวา่ 50 0 ตก

เอกสารประกอบการสอน

วิชา กลศาสตรเ์ คร่ืองกล (2101-2007)
หนว่ ยท่ี 1 หลักการพ้ืนฐานกลศาสตรเ์ คร่ืองกล จานวน 3 ช่วั โมง (สปั ดาหท์ ่ี 1)

สาระสาคญั

กลศาสตร์ คือ การศึกษาด้านฟิสิกส์สาขาหน่ึงเก่ียวกับการกระทาของแรงต่อวัตถุและผลที่เกิดขึ้นต่อ
วัตถนุ ัน้ ภายหลังท่ถี กู แรงมากระทา สาหรบั กลศาสตรเ์ ครื่องกลเป็นการศึกษาถงึ แรงที่กระทาต่อช้ินส่วนท่ีอยู่กับ
ท่แี ละส่วนท่ีเคลื่อนท่ไี ด้ โดยช้ินส่วนเหล่าน้นั สามารถปรับเปล่ียนและส่งถ่ายพลังงานกลไปยังจุดอ่ืนในรูปที่เป็น
ประโยชน์มากขึน้ ในการศึกษาวิชากลศาสตร์เครื่องกลจะต้องมีความรู้พ้ืนฐานท่ีสาคัญซ่ึงประกอบด้วย กฎการ
เคลอ่ื นทขี่ องนิวตนั หนว่ ยวดั ระบบ SI ประกอบดว้ ย หนว่ ยมลู ฐาน หน่วยอนุพันธ์ หน่วยเสรมิ คาอุปสรรค และ
หน่วยท่ีเก่ียวข้อง หลักการเปลี่ยนหน่วยวัด และนิยามศัพท์สาคัญที่เกี่ยวข้องกับกลศาสตร์เครื่องกล เช่น
ปรมิ าณเวคเตอร์ ปริมาณสเกลาร์ แรง แรงโนม้ ถ่วง มวล นา้ หนกั เวลา ระยะทาง เป็นตน้

สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจหลักการพื้นฐานกลศาสตร์เคร่ืองกล การคานวณค่าแรงและน้าหนัก
คุณธรรมจริยธรรมและคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์สอดคล้องกับหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง

จุดประสงค์การเรียนรู้

จดุ ประสงคท์ ่ัวไป
1. เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจหลกั การพนื้ ฐานกลศาสตร์เคร่ืองกล
2. เพอื่ ให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจหลักการคานวณคา่ แรงและน้าหนัก
3. เพ่อื ให้นกั เรยี นมีคณุ ธรรม จริยธรรม และคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงคส์ อดคล้องหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ
พอเพียงในด้านความมวี ินยั ความรบั ผดิ ชอบ ความสนใจใฝ่รู้ และมมี นุษย์สัมพันธ์
จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
1. บอกกฎของนิวตันได้ถกู ตอ้ ง
2. บอกหนว่ ยวัดปรมิ าณในระบบ SI ได้ถูกตอ้ ง
3. เปล่ียนหนว่ ยการวดั ระบบ SI ได้ถกู ต้อง
4. บอกความหมายนิยามศัพท์ทเ่ี ก่ยี วขอ้ งกับกลศาสตรเ์ ครอ่ื งกลได้ถกู ต้อง
5. คานวณค่าแรงได้ถกู ตอ้ ง
6. คานวณค่าน้าหนกั ได้ถกู ตอ้ ง
7. มีกิจนสิ ยั ท่ดี ีในดา้ นความมีวินยั รับผดิ ชอบ สนใจใฝ่รู้ และความมีมนษุ ยส์ มั พนั ธ์

การบรู ณาการหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

หลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 3 หว่ ง ประกอบดว้ ย – พอประมาณ - มเี หตุผล - มีภูมิคุ้มกัน
หลักความพอประมาณ
1. ความเหมาะสมของเวลาทีใ่ ชใ้ นการจัดการเรยี นรู้
2. ความเหมาะสมของแบบฝึกหดั และแบบทดสอบที่ใชใ้ นการจดั การเรยี นรู้
3. ความมีมนุษย์สมั พนั ธ์ที่ดีในการเรยี นรู้

หลกั ความมีเหตุผล
1. มีความรู้ความเข้าใจหลักการพน้ื ฐานกลศาสตร์เครื่องกล
2. มคี วามรู้ความเข้าใจหลักการคานวณคา่ แรงและน้าหนัก
3. มคี วามสนใจใฝร่ ใู้ นการเรยี นรู้
หลักการมีภมู ิคุ้มกัน
1. ความมีวินัยในการเรยี นรู้
2. ความรับผิดชอบในการเรยี นรู้
หลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 2 เงือ่ นไข ประกอบด้วย – เงื่อนไขคุณธรรม - เงือ่ นไขความรู้
เงอ่ื นไขคณุ ธรรม
1. ความมีวินยั ในการเรยี นรู้
2. ความรับผดิ ชอบในการเรยี นรู้
3. มีความสนใจใฝร่ ใู้ นการเรยี นรู้
4. ความมีมนุษย์สมั พันธท์ ีด่ ใี นการเรียนรู้
เงอ่ื นไขความรู้
1. หลักการพนื้ ฐานกลศาสตร์เครอ่ื งกล
2. การคานวณค่าแรงและคา่ นา้ หนกั

สาระการเรียนรู้ (สอดคล้องกับจุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรมข้อที่)

1. กฎของนิวตนั (จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรมข้อที่ 1)
1.1 กฎข้อท่ีหน่ึงของนวิ ตัน
1.2 กฎขอ้ ท่ีสองของนวิ ตัน
1.3 กฎขอ้ ที่สามของนวิ ตนั

2. หนว่ ยวัดระบบ SI (จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมข้อท่ี 2)
2.1 หน่วยมลู ฐาน
2.2 หน่วยอนพุ ันธ์
2.3 หน่วยเสริม
2.4 คาอปุ สรรค

3. การเปลี่ยนหน่วย (จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมข้อท่ี 3)
3.1 หลักการเปลี่ยนหนว่ ยวัดระบบ SI

4. นยิ ามศัพทท์ เ่ี ก่ียวข้องกบั กลศาสตร์เครือ่ งกล (จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรมข้อที่ 4)
4.1 ปริมาณเวคเตอร์
4.2 ปริมาณสเกลาร์
4.3 แรง (จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรมข้อท่ี 5)
4.4 แรงโน้มถว่ ง
4.5 มวล
4.6 นา้ หนัก (จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรมข้อที่ 6)
4.7 เวลา
4.8 ระยะทาง

สอ่ื และแหล่งการเรยี นรู้

สอ่ื การเรยี นรู้
1. ใบเนื้อหา ใบแบบฝึกหัด ใบเฉลยแบบฝึกหัด ใบทดสอบประจาหน่วย ใบเฉลยทดสอบประจาหน่วย
ใบประเมินคุณธรรมจริยธรรมและคณุ ลักษณะทพี่ งึ ประสงค์บูรณาการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงหน่วยที่ 1
หลักการพ้ืนฐานกลศาสตรเ์ คร่ืองกล
2. Power Point เรือ่ ง หลกั การพื้นฐานกลศาสตรเ์ ครือ่ งกล จานวน 1 ชุด
3. ของจริง (ชิ้นส่วนเครือ่ งยนต์ ประกอบด้วย ปลอกสบู เพลาลูกเบ้ียว ลิน้ สปริงลิ้น)
แหลง่ การเรยี นรู้
1. ข้อมูลจากแหล่งการเรียนรอู้ ่ืน ๆ (ตามเอกสารอา้ งอิงประจาหนว่ ย)
2. ระบบสารสนเทศอินเตอร์เน็ต (WWW.GOOGLE.COM)
3. หอ้ งเรียนงานวดั ละเอียด แผนกวิชาชา่ งยนต์ วิทยาลยั การอาชพี นครศรธี รรมราช

การวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู้

การวดั ผลการเรียนรู้

ส่ิงท่ีต้องการวดั เคร่อื งมอื วดั

ดา้ นความรู้

- กระบวนการเรียนรู้ 1. ใบแบบฝึกหัด

2. ใบทดสอบประจาหนว่ ย

ดา้ นทกั ษะ

--

ด้านคุณธรรม

- กจิ นสิ ยั ทีด่ ใี นการเรียนรู้ 1. ใบตรวจสอบรายชอ่ื

2. ใบประเมินคุณธรรมจรยิ ธรรมคุณลักษณะท่ีพงึ

ประสงคบ์ ูรณาการหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

การประเมนิ ผลการเรยี นรู้

นกั เรียนตอ้ งผา่ นการตรวจสอบรายชื่อเข้าเรียนและผ่านการประเมินโดยได้คะแนนไม่ต่ากว่าร้อยละ 75

ในทุกรายการประเมนิ

ใบทดสอบ

หน่วยท่ี 1 หลักการพน้ื ฐานกลศาสตรเ์ คร่อื งกล

คาช้แี จง 1. แบบทดสอบประจาหน่วยเป็นแบบเลอื กตอบ มจี านวน 10 ข้อ 10 คะแนน ใหน้ กั เรียนใช้เวลา
ในการทาแบบทดสอบ 20 นาที
2. ให้นักเรียนเลือกคาตอบท่ีถูกต้องทสี่ ดุ และทาเคร่ืองหมาย X ลงในกระดาษคาตอบ
3. อนุญาตใหน้ กั เรียนใชเ้ คร่อื งคานวณในการทาแบบทดสอบ

1. “เมอื่ มีแรงลัพธท์ ี่ไม่เป็นศูนยม์ ากระทาต่อวัตถุจะทาให้วตั ถุท่ีมีมวลเกิดการเคล่อื นที่ด้วยความเรง่ ” ซึ่งเป็นไป
ตามกฎของนิวตันท่วี า่

ก. ∑F  0

ข. F  ma

ค. w  mg

ง. Action  Reaction

2. กฎของนิวตันทวี่ ่า Action  Reaction มคี วามหมายวา่ อย่างไร
ก. ถ้าผลรวมของแรงทงั้ หมดทีก่ ระทาต่อวัตถุเป็นศูนย์แล้วความเร็วของวตั ถจุ ะเปน็ คา่ คงท่ี
ข. แรงดงึ ดดู ทม่ี วลของโลกกระทาต่อมวลของวัตถุเพื่อดึงดดู วัตถนุ ้นั เขา้ สู่ศนู ยก์ ลางของโลก
ค. เมื่อวัตถุหน่ึงออกแรงกระทาต่ออีกวัตถุหนึ่งจะมีแรงขนาดเท่ากันแต่ทิศทางตรงข้ามกับทิศทางของ

วตั ถุแรก
ง. เม่ือมีแรงลัพธ์ท่ีไม่เป็นศูนย์มากระทาต่อวัตถุจะทาให้วัตถุท่ีมีมวลเกิดการเคลื่อนท่ีด้วยความเร่งโดย

ขนาดของแรงจะเท่ากบั มวลคูณความเร่ง
3. เมอ่ื ต้องการวัดความยาวของเพลากลางจะต้องใช้หนว่ ยวดั ใด

ก. วนิ าที (s)
ข. เมตร (m)
ค. แอมแปร์ (A)
ง. กิโลกรมั (kg)
4. นิวตนั (N) เปน็ หนว่ ยวัดปริมาณใด
ก. ความเรว็
ข. ความเร่ง
ค. แรง, น้าหนกั
ง. ความหนาแนน่
5. รถจักรยานขีด่ ว้ ยความเรว็ 40 km/h จะมีค่าความเรว็ เท่ากบั ก่ี m/s
ก. 14.4 m/s
ข. 144 m/s
ค. 1.11 m/s
ง. 11.11 m/s

6. ถนนสายหนง่ึ มคี วามยาว 8,500 m จะมีค่าเท่ากับกี่ km
ก. 0.85 km
ข. 8.50 km
ค. 85 km
ง. 850 km

7. “แรงดงึ ดูดของโลกทด่ี ึงใหว้ ตั ถุตกลงสพู่ ้นื ซง่ึ นา้ หนักของวัตถขุ น้ึ กับแรงดึงดูดของโลกที่กระทาต่อวัตถุนั้น วัด
ไดใ้ นหน่วยนิวตัน (N)” คือ ความหมายของนิยามศัพท์คาใด

ก. แรง
ข. นา้ หนัก
ค. ปริมาณสเกลาร์
ง. ปรมิ าณเวคเตอร์
8. มวล (Mass) ในวิชากลศาสตรเ์ คร่อื งกลมีความหมายวา่ อย่างไร
ก. ปริมาณทบ่ี ง่ บอกขนาดและทศิ ทาง
ข. ปริมาณทบ่ี อกแต่ขนาดอย่างเดยี วก็ได้ความหมายสมบูรณ์
ค. คุณสมบัติหนงึ่ ของวัตถทุ ่ีบ่งบอกปริมาณของสสารทว่ี ตั ถนุ น้ั มี
ง. แรงดึงดดู ท่มี วลของโลกกระทาต่อมวลของวัตถเุ พอ่ื ดึงดูดวัตถนุ นั้ เข้าสศู่ ูนยก์ ลางของโลก
9. ก้อนหินมวล 0.5 kg ถูกขว้างออกจากมือด้วยความเร่ง 25 m/s2 อยากทราบว่าใช้แรงในการขว้างก้อนหิน
เทา่ ใด
ก. 1.25 N
ข. 12.5 N
ค. 125 N
ง. 1,250 N
10. รถบรรทกุ น้ามนั คนั หนึง่ มีมวล 8,000 kg อยากทราบวา่ รถบรรทุกมนี ้าหนกั เทา่ ใด
ก. 780 N
ข. 7,840 N
ค. 78,480 N
ง. 784,800 N

ใบเฉลยทดสอบ

หน่วยที่ 1 หลกั การพ้ืนฐานกลศาสตรเ์ คร่ืองกล

คาตอบทีถ่ ูกตอ้ งของแบบทดสอบประจาหน่วยท่ี 1 จานวน 10 ข้อ
ขอ้ 1. ข. F  ma
ขอ้ 2. ค. เมอ่ื วัตถหุ น่ึงออกแรงกระทาต่ออกี วัตถุหนง่ึ จะมีแรงขนาดเท่ากันแต่ทศิ ทางตรงขา้ มกบั ทศิ ทางของ
วัตถุแรก
ขอ้ 3. ข. เมตร (m)
ข้อ 4. ค. แรง, น้าหนกั
ข้อ 5. ง. 11.11 m/s
ขอ้ 6. ข. 8.50 km
ขอ้ 7. ข. น้าหนกั
ขอ้ 8. ค. คุณสมบตั หิ นึ่งของวัตถุทบ่ี ง่ บอกปริมาณของสสารที่วัตถนุ ั้นมี
ข้อ 9. ข. 12.5 N
ขอ้ 10. ค. 78,480 N

หนว่ ยท่ี 1 หลักกเอารกหพสลานื้ั รฐอา้านงกอลงิ ศาสตร์เครอื่ งกล

ขนบ เพชรซ้อน. กลศาสตร์เคร่อื งกล. กรุงเทพมหานคร : ศูนย์หนงั สือเมืองไทย, 2556.
บุญธรรม ภัทราจารุกุล. กลศาสตร์เคร่อื งกล. กรงุ เทพมหานคร : ซีเอด็ ยูเคชน่ั , 2553.
วรี ะศักดิ์ มะโนนอ้ ม. กลศาสตร์เครอ่ื งกล. กรงุ เทพมหานคร : เอมพันธ์, 2557.
Hibbeler R.C. Engineering Mechanics Static 12th edition. New Jersey : Prentice-Hill, 2010.
(ออนไลน์) เข้าถงึ ไดจ้ าก :
https://th.wikipedia.org/wiki/กฎการเคลื่อนท่ีของนิวตัน สบื คน้ วันที่ 4 กรกฎาคม 2561
http://www.tewfree.com/กฎการเคล่ือนท่ขี องนวิ ตัน-กฎของนวิ ตนั / สืบคน้ วันท่ี 4 กรกฎาคม 2561
https://newtonslawsblog.wordpress.com/กฎข้อท่ี2-ความเร่ง/ สบื คน้ วันที่ 4 กรกฎาคม 2561
http://phchitchai.wbvschool.net/archives/1011 สบื คน้ วนั ที่ 4 กรกฎาคม 2561
https://th.wikipedia.org/wiki/ระบบหน่วยวดั ระหวา่ งประเทศ สืบค้นวันท่ี 4 กรกฎาคม 2561
https://th.wikipedia.org/wiki/คาอปุ สรรคเอสไอ สืบค้นวันท่ี 4 กรกฎาคม 2561
https://th.wikipedia.org/wiki/หนว่ ยที่ยอมรบั ใหใ้ ช้แกร่ ะบบเอสไอ สบื ค้นวนั ท่ี 4 กรกฎาคม 2561
https://th.wikipedia.org/wiki/เวกเตอร์ สืบคน้ วันที่ 4 กรกฎาคม 2561
https://th.wikipedia.org/wiki/สเกลาร์ สืบคน้ วนั ที่ 4 กรกฎาคม 2561
https://th.wikipedia.org/wiki/แรง#/media/File:Force_examples.svg สบื ค้นวันที่ 4 กรกฎาคม 2561
http://thn2451999physics.blogspot.com/2016/09/blog-post.html สืบคน้ วันท่ี 4 กรกฎาคม 2561
https://pantip.com/topic/37991533 สบื คน้ วันท่ี 4 กรกฎาคม 2561

แผนบทเรยี นที่ 1
การจดั การเรียนรู้ สัปดาหท์ ่ี 1



ใบเนอ้ื หาท่ี 1

หนว่ ยท่ี 1 หลกั การพื้นฐานกลศาสตรเ์ ครื่องกล
กลศาสตร์ คือ การศึกษาด้านฟิสิกส์สาขาหนึ่งเกี่ยวกับการกระทาของแรงต่อวัตถุและผลท่ีเกิดขึ้นต่อ
วัตถุนนั้ ภายหลงั ท่ถี ูกแรงมากระทา สาหรับกลศาสตร์เครอ่ื งกลเป็นการศกึ ษาถงึ แรงที่กระทาต่อชิ้นส่วนท่ีอยู่กับ
ที่และสว่ นทเี่ คลื่อนท่ีได้ โดยชน้ิ ส่วนเหล่านั้นสามารถปรับเปลี่ยนและส่งถ่ายพลังงานกลไปยังจุดอื่นในรูปที่เป็น
ประโยชนม์ ากขึน้ ในการศกึ ษาวิชากลศาสตร์เครื่องกลจะต้องมีความรู้พื้นฐานที่สาคัญซึ่งประกอบด้วย กฎการ
เคลอื่ นทีข่ องนิวตัน หนว่ ยวัดระบบ SI ประกอบดว้ ย หน่วยมูลฐาน หนว่ ยอนุพันธ์ หนว่ ยเสรมิ คาอุปสรรค และ
หน่วยท่ีเกี่ยวข้อง หลักการเปลี่ยนหน่วยวัด และนิยามศัพท์สาคัญท่ีเก่ียวข้องกับกลศาสตร์เครื่องกล เช่น
ปริมาณเวคเตอร์ ปริมาณสเกลาร์ แรง แรงโน้มถ่วง มวล น้าหนัก เวลา ระยะทาง เปน็ ตน้

1. กฎของนิวตัน

กฎการเคล่อื นที่ของนวิ ตนั เป็นกฎทางกายภาพที่เป็นพ้ืนฐานของกลศาสตร์ด้ังเดิม ใช้สาหรับการอธิบาย
ความสัมพันธ์ระหว่างวัตถุกับแรงที่กระทาต่อวัตถุนั้นและการเคลื่อนท่ีเน่ืองจากแรงเหล่าน้ัน เกิดจากการ
ทดลองของเซอร์ไอแซค นิวตนั (Sir Isaac Newton) ซึง่ เปน็ นักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ มจี านวน 3 ข้อ คือ

1.1 กฎข้อท่ี 1 กล่าวว่า “ถ้าแรงลัพธ์ (ผลรวมของแรงท้ังหมดที่กระทาต่อวัตถุ) เป็นศูนย์แล้วความเร็ว
ของวตั ถจุ ะเป็นค่าคงท”่ี ดงั นน้ั วัตถจุ ะหยุดนิ่งเว้นแต่จะมีแรงภายนอกมากระทาหรือวัตถุท่ีกาลังเคล่ือนท่ีจะไม่
เปล่ียนแปลงความเร็วเวน้ แตจ่ ะมีแรงภายนอกมากระทาเช่นกนั (∑F = 0 ,กฎของความเฉ่ือย)

ภาพที่ 1.1 แสดงหลกั การกฎข้อท่ี 1 ของนิวตนั
ทม่ี า http://www.tewfree.com/กฎการเคลื่อนท่ีของนวิ ตนั -กฎของนวิ ตนั /
1.2 กฎข้อท่ี 2 กล่าวว่า “เม่ือมีแรงลัพธ์ท่ีไม่เป็นศูนย์มากระทาต่อวัตถุจะทาให้วัตถุที่มีมวลเกิดการ
เคลือ่ นท่ีดว้ ยความเรง่ โดยขนาดของแรงจะเทา่ กบั มวลคณู ความเรง่ ” ซ่งึ เปน็ ไปตามสตู ร
F  ma
เมอื่ F คอื แรง มีหน่วย นิวตนั (N)
m คอื มวลของวตั ถุ มหี น่วย กโิ ลกรัม (kg)
a คือ ความเรง่ มีหนว่ ย เมตรต่อวนิ าทียกกาลังสอง (m/s2)

ใบเน้ือหาที่ 2

หนว่ ยที่ 1 หลักการพื้นฐานกลศาสตรเ์ ครอื่ งกล

ภาพท่ี 1.2 แสดงหลกั การกฎขอ้ ที่ 2 ของนิวตนั
ทมี่ า https://newtonslawsblog.wordpress.com/กฎข้อที่2-ความเร่ง/
1.3 กฎข้อที่ 3 กล่าวว่า “เมื่อวัตถุหนึ่งออกแรงกระทาต่ออีกวัตถุหนึ่ง (Action) จะมีแรงขนาดเท่ากัน
แต่ทศิ ทางตรงขา้ มกับทศิ ทางของวตั ถแุ รก (Reaction)” (Action=Reaction)

ภาพที่ 1.3 แสดงหลักการกฎข้อท่ี 3 ของนิวตัน
ท่ีมา http://phchitchai.wbvschool.net/archives/1011
2. หนว่ ยวัดระบบ SI
ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศหรือระบบเอสไอ (International System of Units) เป็นระบบการวัด
ท่ีปรับปรุงมาจากระบบเมตริก โดยเน้นการสร้างมาจากหน่วยฐานท้ังเจ็ดหน่วยและใช้ระบบเลขฐานสิบ ซ่ึงถือ
ว่าเปน็ ระบบการวัดท่ใี ช้แพร่หลายทสี่ ดุ ในโลกท้ังในชีวติ ประจาวนั และทางวทิ ยาศาสตร์ ประกอบด้วย

ใบเนอื้ หาท่ี 3

หนว่ ยท่ี 1 หลักการพ้นื ฐานกลศาสตรเ์ ครอ่ื งกล

2.1 หน่วยมูลฐาน เปน็ ระบบหน่วยหลักเบอื้ งตน้ ประกอบด้วย 7 หน่วย คอื

ตารางท่ี 1.1 แสดงหนว่ ยมูลฐานระบบ SI

ชื่อหน่วย สญั ลกั ษณ์หน่วยวัด ชอ่ื ปริมาณ

เมตร (meter) M ความยาว

กโิ ลกรัม (kilogram) Kg มวล

เวลา (second) S เวลา

แอมแปร์ (ampere) A กระแสไฟฟา้

เคลวนิ (kelvin) K อุณหภูมิพลวตั ิ

แคนเดลา (candela) cd ความเข้มของการส่องสว่าง

โมล (mole) mol ปรมิ าณของสาร

2.2 หน่วยอนุพันธ์ สามารถสร้างได้ไม่จากัดจากการนาหน่วยมูลฐานเอสไอทั้งเจ็ดมาคูณหรือหารกัน

เช่น หน่วยอนุพันธ์ของเอสไอเกี่ยวกับความเร็ว คือ เมตรต่อวินาที (m/s) หน่วยอนุพันธ์บางหน่วยอาจมีช่ือ

เฉพาะเน่อื งจากมกี ารใชบ้ ่อยๆ เชน่ โอหม์ หน่วยของความต้านทานซึ่งมีสัญลักษณ์ Ω โดยขอยกตัวอย่างหน่วย

อนพุ นั ธ์ท่เี ก่ยี วขอ้ งกบั วชิ ากลศาสตรเ์ ครอื่ งกล ดังน้ี

ตารางที่ 1.2 แสดงหนว่ ยอนุพันธร์ ะบบ SI

ชอื่ หน่วย สญั ลักษณ์หนว่ ยวดั ช่อื ปริมาณ
m2 พ้ืนท่ี
ตารางเมตร m3 ปรมิ าตร

ลูกบาศกเ์ มตร

เมตรต่อวินาที m/s อัตราเรว็ ความเรว็
เมตรตอ่ วินาทยี กกาลังสอง m/s2 ความเร่ง
kg/m3 ความหนาแน่น
กโิ ลกรัมตอ่ ลูกบาศก์เมตร m3/kg ปริมาตรจาเพาะ

ลกู บาศกเ์ มตรต่อกโิ ลกรมั N (kg.m/s2)

นวิ ตนั Pa (N/m2) แรง,น้าหนกั

ปาสคาล ความดนั ,ความเค้น

วตั ต์ W (J/s) กาลัง

จูลต่อเคลวิน J/k เอนโทรปี

จูลต่อกิโลกรมั เคลวิน J/kg K ความจคุ วามรอ้ นจาเพาะ

จลู J (N m) งาน พลงั งาน ปรมิ าณความร้อน

เอนทาลปี

2.3 หน่วยเสรมิ

ตารางที่ 1.3 แสดงหน่วยเสรมิ ระบบ SI

ชอ่ื หน่วย สญั ลกั ษณ์หน่วยวดั ช่อื ปริมาณ

เรเดียน rad มุมระนาบ

สเตอเรเดยี น sr มุมตนั

ใบเน้ือหาที่ 4

หนว่ ยท่ี 1 หลกั การพน้ื ฐานกลศาสตร์เครือ่ งกล

2.4 คาอุปสรรค เป็นคานาหน้าหน่วยวัดพื้นฐานเพอ่ื แสดงการคูณหรอื เศษส่วนเลขฐานสิบของหน่วยน้ัน

คาอุปสรรคแต่ละคานั้นจะมีสัญลักษณ์เฉพาะตวั ซ่งึ เขยี นหน้าสัญลักษณข์ องหน่วยพ้นื ฐานได้เช่นกัน เชน่

ตารางที่ 1.4 แสดงคาอุปสรรค

ช่ือคาอุปสรรค สญั ลกั ษณ์ ตวั คณู แฟตเตอร์
นาโน n 10-9 0.000000001
ไมโคร  10-6 0.000001
มลิ ลิ m 10-3 0.001
เซนติ c 10-2 0.01
เดซิ d 10-1 0.1

เดคะ da 10 10
เฮกโต h 102 100
กโิ ล k 103 1000
เมกะ M 106 1,000,000
จกิ ะ G 109 1,000,000,000

มีหน่วยวัดบางหน่วยซึ่งไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของหน่วยวัดระบบเอสไอแต่ได้รับการยอมรับให้ใช้เน่ืองจาก

เป็นพหุคูณหรือพหุคูณย่อยของหน่วยเอสไอ นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายมากกว่าหรือสะดวกกว่าสาหรับ

วิทยาศาสตร์บางสาขา เช่น

ตารางท่ี 1.5 แสดงหน่วยวัดอน่ื ๆ

ช่ือหน่วย สัญลกั ษณ์หน่วยวัด ช่ือปริมาณ

นาที min เวลา

ช่ัวโมง h เวลา

วัน d เวลา

องศา  มมุ

ลิปดา  มมุ

ฟลิ ิปดา  มมุ

เฮกตาร์ ha พื้นที่

ลิตร l หรือ L ปรมิ าตร

เมตริกตนั t มวล

ใบเน้อื หาที่ 5

หนว่ ยท่ี 1 หลักการพื้นฐานกลศาสตร์เครอ่ื งกล

3. การเปลีย่ นหนว่ ย

3.1 หลกั การเปลีย่ นหน่วยวัดระบบ SI การคานวณในวิชากลศาสตรเ์ ครื่องกลบางครง้ั หนว่ ยท่โี จทย์

กาหนดมาใหเ้ ป็นคนละหน่วยกันจาเป็นตอ้ งทาให้เป็นหนว่ ยเดียวกันเสียกอ่ นจึงจะสามารถคานวณโจทย์ได้ ดัง

ตัวอยา่ ง

ตัวอยา่ งที่ 1.1 จงเปล่ียน 500 cm ให้มหี นว่ ยเปน็ m

วิธที า 100 cm m (เปน็ หน่วยวัดความยาว)

จาก 100 cm  1 m (ความสมั พันธ์ระหว่างหน่วย cm กับ m)

500 cm  500 cm ×

500 cm  5 m ตอบ

ตวั อยา่ งที่ 1.2 จงเปลยี่ น 2,500 kg ใหม้ ีหนว่ ยเปน็ t

วธิ ที า 2,500 kg t (เป็นหน่วยวัดมวล)

จาก 1,000 kg  1 t (ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งหน่วย kg กับ t)

2,500 kg  2,500 kg ×

2,500 kg  2.5 t ตอบ

ตัวอย่างที่ 1.3 จงเปลยี่ น 30 m/s ให้มีหน่วยเปน็ km/h

วิธที า 30 m/s km/s (เป็นหนว่ ยวดั ความเรว็ )

จาก 1,000 m  1 km (ความสัมพนั ธร์ ะหว่างหนว่ ย m กับ km)

และ 3,600 s  1 h (ความสัมพันธร์ ะหว่างหน่วย s กบั h)

30 m/s  30 m/s × ×

30 m/s  108 km/h ตอบ

4. นยิ ามศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับกลศาสตรเ์ ครือ่ งกล
4.1 ปริมาณเวคเตอร์ (Vector) คือ ปริมาณที่บ่งบอกขนาดและทิศทาง เวกเตอร์มีการใช้กันในหลาย

สาขาโดยเฉพาะในทางวทิ ยาศาสตร์ฟสิ กิ ส์และเคมี เชน่ ความเรว็ ความเร่ง แรง น้าหนัก โมเมนต์ เปน็ ต้น
4.2 ปริมาณสเกลาร์ (Scalar) คือ ปริมาณท่ีบอกแต่ขนาดอย่างเดียวก็ได้ความหมายสมบูรณ์ ไม่ต้อง

บอกทิศทาง เชน่ ระยะทาง มวล เวลา ปรมิ าตร ความหนาแน่น งาน พลังงาน เปน็ ต้น
4.3 แรง (Force) คอื การกระทาทีผ่ ลกั หรอื ดึงวัตถุอาจเกิดจากปรากฏการณ์ เช่น ความโน้มถ่วง ความ

เป็นแม่เหล็กหรืออะไรก็ตามท่ีทาให้มวลมีความเร่ง วัดได้ในหน่วยของนิวตัน (N) โดยใช้สัญลักษณ์แทนแรง
ดว้ ย “F” ซง่ึ เป็นไปตามสูตร

F  ma
เมือ่ F คอื แรง มหี น่วย นวิ ตัน (N)

m คอื มวลของวตั ถุ มีหน่วย กิโลกรัม (kg)
a คือ ความเร่ง มหี น่วย เมตรต่อวินาทยี กกาลังสอง (m/s2)

ใบเนอ้ื หาที่ 6

หน่วยที่ 1 หลกั การพนื้ ฐานกลศาสตร์เครื่องกล

ภาพที่ 1.4 แสดงแรงกระทา

ทมี่ า https://th.wikipedia.org/wiki/แรง#/media/File:Force_examples.svg
ตัวอย่างท่ี 1.4 รถยนต์คันหน่ึงมีมวล 1,200 kg เคลอื่ นทด่ี ้วยความเรง่ 15 m/s2 จงคานวณว่ามีแรงขับเคลื่อน

รถยนต์คันนเี้ ท่าไร a  15 m/s2

โจทยก์ าหนด m  1,200 kg F

วิธที า สูตร F  ma
แทนคา่ F  (1,200 kg) (15 m/s2)

F  18,000 N

F  18 kN

แรงขบั เคลื่อนรถยนต์มคี า่ เทา่ กับ 18 kN ตอบ

4.4 แรงโน้มถ่วง (Gravity) คือ แรงดึงดูดท่ีมวลของโลกกระทาต่อมวลของวัตถุเพ่ือดึงดูดวัตถุนั้นเข้าสู่

ศูนย์กลางของโลกโดยแรงท่ีกระทาต่อวัตถุน้ัน ข้ึนอยู่กับมวลของวัตถุและระยะห่างระหว่างจุดศูนย์กลางของ
โลก ซึง่ คา่ อตั ราเรง่ เน่ืองจากแรงโนม้ ถว่ งของโลกมคี า่ เท่ากบั 9.81 m/s2 (g  9.81 m/s2)

ใบเนื้อหาที่ 7

หน่วยท่ี 1 หลกั การพื้นฐานกลศาสตรเ์ คร่ืองกล

ภาพที่ 1.5 แสดงแรงโนม้ ถว่ ง

ทีม่ า http://thn2451999physics.blogspot.com/2016/09/blog-post.html

4.5 มวล (Mass) คือ คุณสมบัติหนึ่งของวัตถุท่ีบ่งบอกปริมาณของสสารท่ีวัตถุนั้นมี วัดได้ในหน่วย

กโิ ลกรัม (kg) โดยใชส้ ญั ลกั ษณ์แทนดว้ ย “m”

4.6 น้าหนัก (Weight) คือ แรงดึงดูดของโลกที่ดึงให้วัตถุตกลงสู่พื้น น้าหนักของวัตถุข้ึนกับแรงดึงดูด

ของโลกที่กระทาตอ่ วตั ถุนน้ั วดั ไดใ้ นหนว่ ยนิวตัน (N) โดยใชส้ ัญลักษณ์แทนน้าหนักดว้ ย “W”

ซึง่ เปน็ ไปตามสตู ร

W  mg

เมื่อ W คือ นา้ หนกั มีหน่วย นวิ ตัน (N)

m คอื มวลของวัตถุ มีหนว่ ย กิโลกรัม (kg)
g คอื อัตราเร่งเนื่องจากแรงโนม้ ถ่วงของโลกมีค่าเท่ากับ 9.81 m/s2

ตวั อย่างท่ี 1.5 รถยนตบ์ รรทุกคันหนง่ึ มีมวล 2,550 kg จงคานวณวา่ รถยนตบ์ รรทุกมนี า้ หนกั เท่าใด
g  9.81 m/s2
โจทยก์ าหนด m  2,550 kg w

วิธที า สูตร w  mg
แทนคา่ w  (2,550 kg) (9.81 m/s2)

w  25015.5 N

w  25.01 kN

รถยนต์บรรทกุ มนี ้าหนักเทา่ กับ 25.01 kN ตอบ

ใบเนือ้ หาที่ 8

หนว่ ยที่ 1 หลักการพน้ื ฐานกลศาสตรเ์ ครอ่ื งกล

ภาพที่ 1.6 แสดงน้าหนัก
ทมี่ า https://pantip.com/topic/37991533
4.7 เวลา (Time) คือ ช่วงความยาวของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น วัดได้ในหน่วยวินาที (s) โดยใช้สัญลักษณ์
แทนเวลาดว้ ย “t”
4.8 ระยะทาง (Distance) คือ ระยะทางของวัตถใุ ดก็ตามซ่ึงวัดจากจุดเริ่มต้นไปยังจุดสุดท้าย วัดได้ใน
หนว่ ยเมตร (m) โดยใชส้ ัญลกั ษณ์แทนระยะทางดว้ ย “s”
สรุป
การศึกษาวิชากลศาสตร์เคร่ืองกลให้มีความเข้าใจที่ลึกซึ้งจะต้องมีพ้ืนฐานกลศาสตร์เครื่องกลที่ดีซึ่ง
ประกอบไปด้วย กฎของนวิ ตัน 3 ข้อ ประกอบด้วย ข้อ 1.∑F = 0 ข้อ 2. F = ma ขอ้ 3. Action=Reaction
ระบบหน่วย SI ประกอบด้วย หน่วยมูลฐาน หน่วยอนุพันธ์ หน่วยเสริม คาอุปสรรค และหน่วยวัดอื่นๆท่ี
ยอมรบั ให้ใชร้ ่วมกับหน่วยวดั ระบบ SI หลักการเปลีย่ นหนว่ ยทแ่ี ตกตา่ งกันให้อยู่ในหน่วยเดียวกัน รวมท้ังทราบ
ถงึ นยิ ามศพั ท์สาคัญทเ่ี กีย่ วขอ้ งกบั การคานวณดา้ นกลศาสตร์เครอ่ื งกลและการคานวณหาค่าแรงและค่านา้ หนกั

ใบแบบฝึกหดั ที่ 1

หนว่ ยที่ 1 หลกั การพืน้ ฐานกลศาสตร์เครอ่ื งกล

คาชแี้ จง 1. แบบฝกึ หดั ที่ 1 มจี านวน 4 ขอ้ 15 คะแนน

2. ใหน้ กั เรียนใช้เวลาในการทาแบบฝกึ หดั 15 นาที

1. จงจบั คูข่ ้อความกฎของนวิ ตันท่มี ีความสมั พันธ์กันใหถ้ กู ต้อง (3 คะแนน)

…………. 1.1 F = ma A - เมื่อวัตถุหนึ่งออกแรงกระทาต่ออีกวัตถุหนึ่งจะมีแรงขนาดเท่ากัน

…………. 1.2 Action = Reaction แตท่ ิศทางตรงขา้ มกบั ทศิ ทางของวัตถุแรก

…………. 1.3 ∑F = 0 B - เมื่อมีแรงลัพธ์ท่ีไม่เป็นศูนย์มากระทาต่อวัตถุ จะทาให้วัตถุท่ีมีมวล

เกดิ การเคล่อื นทีด่ ้วยความเร่ง

C - ถ้าผลรวมของแรงทั้งหมดที่กระทาต่อวัตถุเป็นศูนย์แล้วความเร็ว

ของวตั ถจุ ะเปน็ คา่ คงท่ี

D - การกระทาทีผ่ ลักหรือดึงวัตถุอาจเกิดจากปรากฏการณ์ เช่น ความ

โน้มถว่ ง ความเปน็ แม่เหลก็ หรอื อะไรกต็ ามทที่ าใหม้ วลมีความเร่ง

2. จงเติมคาในช่องวา่ งของหนว่ ยมลู ฐานหนว่ ยวัดระบบ SI ใหถ้ กู ต้อง (5 คะแนน)

ช่ือหน่วย สญั ลักษณ์หนว่ ยวัด ชอ่ื ปริมาณ

……………………………… m ความยาว

กโิ ลกรัม ……………………………… มวล

……………………………… s เวลา

แอมแปร์ ……………………………… กระแสไฟฟ้า

……………………………… K อณุ หภูมิพลวตั ิ

แคนเดลา cd ความเข้มของการส่องสวา่ ง

โมล mol ปรมิ าณของสาร

3. จงเตมิ คาในช่องว่างของหนว่ ยอนพุ ันธ์หน่วยวัดระบบ SI ให้ถูกต้อง (4 คะแนน)

ชอื่ หน่วย สัญลักษณ์หน่วยวัด ชอ่ื ปริมาณ

ตารางเมตร ……………………………… พืน้ ที่
m3 ปริมาตร
ลกู บาศกเ์ มตร

เมตรตอ่ วินาที ……………………………… อตั ราเรว็ ความเรว็
m/s2 ความเร่ง
เมตรตอ่ วนิ าทียกกาลังสอง

นวิ ตนั ……………………………… แรง

ปาสคาล ……………………………… ความดัน ความเค้น

4. จงเปล่ียนหนว่ ยความเรว็ 120 km/h ใหม้ ีหน่วยเปน็ m/s (3 คะแนน)

............................................................................................................................. .................................................

.................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. .................................................

............................................................................................................................. .................................................

..............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

ใบแบบฝกึ หดั ท่ี 2

หน่วยท่ี 1 หลักการพืน้ ฐานกลศาสตรเ์ คร่ืองกล

คาชีแ้ จง 1. แบบฝกึ หดั ท่ี 2 มีจานวน 4 ข้อ 10 คะแนน

2. ใหน้ กั เรยี นใช้เวลาในการทาแบบฝกึ หดั 15 นาที

1. จงจับคู่ข้อความนยิ ามศัพท์กลศาสตร์เคร่ืองกลท่มี ีความสัมพันธ์กนั ให้ถูกต้อง (7 คะแนน)

…………. 1.1 ปรมิ าณเวคเตอร์ A - ชว่ งความยาวของเหตุการณท์ เี่ กิดขึ้น วัดไดใ้ นหนว่ ยวนิ าที (s)
…………. 1.2 ปรมิ าณสเกลาร์ B - ระยะทางของวตั ถใุ ดก็ตามซ่งึ วดั จากจดุ เริ่มต้นไปยังจุดสุดทา้ ย
…………. 1.3 แรง
วัดได้ในหนว่ ยเมตร (m)
…………. 1.4 แรงโน้มถ่วง
C - คุณสมบตั ิหนงึ่ ของวตั ถทุ ่ีบง่ บอกปรมิ าณของสสารที่วัตถุน้นั มี
…………. 1.5 มวล
วัดไดใ้ นหน่วยกโิ ลกรมั (kg)
…………. 1.6 นา้ หนัก
D - แรงดึงดูดของโลกท่ีดึงให้วัตถุตกลงสู่พ้ืน น้าหนักของวัตถุข้ึนกับ
…………. 1.7 เวลา
แรงดึงดดู ของโลกทีก่ ระทาตอ่ วัตถุนน้ั วดั ได้ในหน่วยนวิ ตัน (N)

E - แรงดึงดูดท่ีมวลของโลกกระทาต่อมวลของวัตถุเพื่อดึงดูดวัตถุนั้น
เข้าส่ศู นู ยก์ ลางของโลก (g  9.81 m/s2)

F - การกระทาท่ีผลักหรือดึงวัตถุที่ทาให้มวลมีความเร่ง วัดได้ในหน่วย

ของนวิ ตนั (N)

G - ปริมาณทบ่ี อกแต่ขนาดอยา่ งเดียวกไ็ ด้ความหมายสมบูรณ์

H - ปริมาณทบี่ ง่ บอกขนาดและทิศทาง

2. รถจักรยานยนตค์ นั หน่ึงมีมวล 85 kg เคลื่อนทีด่ ้วยความเรง่ 20 m/s2 จงคานวณว่ามแี รงขบั เคล่ือน
รถจกั รยานยนต์คนั นี้เทา่ ไร (4 คะแนน)

โจทยก์ าหนด ............................................................................................................................. ...........
วิธีทา สูตร …………………………………………………………………………………………………………………………….

แทนค่า ………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. รถโดยสารคันหนงึ่ มีมวล 1,300 kg จงคานวณว่ารถโดยสารมนี ้าหนกั เทา่ ใด (4 คะแนน)
โจทย์กาหนด ............................................................................................................................. ...........
วธิ ีทา สตู ร …………………………………………………………………………………………………………………………….
แทนคา่ ………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบเฉลยแบบฝึกหดั ท่ี 1

หนว่ ยที่ 1 หลักการพน้ื ฐานกลศาสตร์เคร่อื งกล

คาชแ้ี จง 1. แบบฝึกหัดที่ 1 มีจานวน 4 ข้อ 15 คะแนน

2. ใหน้ กั เรียนใช้เวลาในการทาแบบฝึกหดั 15 นาที

1. จงจบั คขู่ ้อความกฎของนิวตันท่ีมคี วามสัมพันธ์กนั ให้ถกู ต้อง (3 คะแนน)

……B……. 1.1 F = ma A - เมื่อวัตถุหน่ึงออกแรงกระทาต่ออีกวัตถุหนึ่งจะมีแรงขนาดเท่ากัน

……A……. 1.2 Action = Reactionแต่ทิศทางตรงข้ามกบั ทิศทางของวัตถแุ รก
……C……. 1.3 ∑F = 0
B - เมื่อมีแรงลัพธ์ที่ไม่เป็นศูนย์มากระทาต่อวัตถุ จะทาให้วัตถุท่ีมีมวล

เกิดการเคลอ่ื นทด่ี ว้ ยความเร่ง

C - ถ้าผลรวมของแรงท้ังหมดท่ีกระทาต่อวัตถุเป็นศูนย์แล้วความเร็ว

ของวัตถุจะเป็นคา่ คงที่

D - การกระทาที่ผลักหรือดึงวัตถุอาจเกิดจากปรากฏการณ์ เช่น ความ

โน้มถว่ ง ความเป็นแมเ่ หลก็ หรอื อะไรกต็ ามทีท่ าใหม้ วลมคี วามเร่ง
2. จงเตมิ คาในช่องว่างของหน่วยมลู ฐานหน่วยวัดระบบ SI ใหถ้ กู ต้อง (5 คะแนน)

ชอื่ หน่วย สัญลักษณ์หน่วยวัด ชื่อปริมาณ

………………เมตร……………… m ความยาว

กโิ ลกรัม ………………kg……………… มวล

……………วนิ าที………………… s เวลา

แอมแปร์ ………………A……………… กระแสไฟฟ้า

……………เคลวนิ ………………… K อณุ หภมู ิพลวตั ิ

แคนเดลา cd ความเข้มของการส่องสว่าง

โมล mol ปริมาณของสาร

3. จงเติมคาในช่องวา่ งของหน่วยอนพุ นั ธห์ นว่ ยวัดระบบ SI ใหถ้ ูกต้อง (4 คะแนน)

ชือ่ หน่วย สญั ลกั ษณ์หน่วยวัด ชือ่ ปริมาณ
ตารางเมตร ……………… m2……………… พืน้ ที่
ลกู บาศก์เมตร ปริมาตร
m3

เมตรต่อวินาที ………………m/s……………… อัตราเร็ว ความเร็ว
เมตรต่อวินาทยี กกาลงั สอง m/s2 ความเรง่

นวิ ตนั ……….………N………………… แรง

ปาสคาล …………………Pa………..…… ความดนั ,ความเค้น

4. จงเปลีย่ นหน่วยความเร็ว 120 km/h ใหม้ ีหนว่ ยเป็น m/s (3 คะแนน)

วิธที า 120 km/h m/s (เป็นหน่วยวดั ความเรว็ )

จาก 1,000 m  1 km (ความสมั พนั ธ์ระหว่างหน่วย m กับ km)

และ 3,600 s  1 h (ความสมั พันธ์ระหว่างหน่วย s กับ h) (1 คะแนน)

120 km/h  120 km/h × × (1 คะแนน)

120 km/h  33.33 m/s (1 คะแนน)

ใบเฉลยแบบฝกึ หัดท่ี 2

หนว่ ยที่ 1 หลกั การพนื้ ฐานกลศาสตรเ์ ครื่องกล

คาช้แี จง 1. แบบฝึกหดั ที่ 2 มจี านวน 3 ขอ้ 15 คะแนน

2. ใหน้ กั เรยี นใช้เวลาในการทาแบบฝึกหัด 15 นาที

1. จงจับคูข่ อ้ ความนิยามศัพท์กลศาสตร์เครื่องกลที่มีความสัมพันธก์ ันให้ถูกต้อง (7 คะแนน)

……H……. 1.1 ปริมาณเวคเตอร์ A - ช่วงความยาวของเหตุการณท์ ีเ่ กดิ ขน้ึ วัดได้ในหน่วยวินาที (s)
……G……. 1.2 ปริมาณสเกลาร์ B - ระยะทางของวตั ถุใดกต็ ามซง่ึ วัดจากจดุ เรมิ่ ตน้ ไปยังจุดสดุ ทา้ ย
……F……. 1.3 แรง วดั ไดใ้ นหนว่ ยเมตร (m)
……E……. 1.4 แรงโน้มถ่วง C - คุณสมบัติหน่งึ ของวตั ถทุ บ่ี ่งบอกปริมาณของสสารทว่ี ตั ถนุ ั้นมี
……C……. 1.5 มวล วดั ไดใ้ นหน่วยกโิ ลกรมั (kg)
……D……. 1.6 นา้ หนัก D - แรงดึงดดู ของโลกทีด่ งึ ให้วัตถุตกลงสู่พ้ืนโดยน้าหนักของวัตถุข้ึนกับ
……A……. 1.7 เวลา แรงดึงดดู ของโลกทีก่ ระทาต่อวตั ถุน้ัน วดั ไดใ้ นหน่วยนิวตัน (N)

E - แรงดึงดูดที่มวลของโลกกระทาต่อมวลของวัตถุเพ่ือดึงดูดวัตถุน้ัน
เข้าสู่ศนู ย์กลางของโลก (g  9.81 m/s2)

F - การกระทาท่ีผลักหรือดึงวัตถุที่ทาให้มวลมีความเร่ง วัดได้ในหน่วย

ของนวิ ตัน (N)

G - ปริมาณทบี่ อกแตข่ นาดอยา่ งเดียวกไ็ ด้ความหมายสมบรู ณ์

H - ปรมิ าณทบี่ ่งบอกขนาดและทิศทาง

2. รถจักรยานยนต์คันหน่ึงมีมวล 85 kg เคล่ือนที่ด้วยความเร่ง 20 m/s2 จงคานวณว่ามีแรงขับเคลื่อน

รถจักรยานยนตค์ ันนีเ้ ท่าไร (4 คะแนน) a  20 m/s2 F   (1 คะแนน)
โจทยก์ าหนด m  85 kg

วธิ ที า สตู ร F  ma (1 คะแนน)
แทนคา่ F  (85kg) (20 m/s2) (1 คะแนน)

F  1,700 N

F  1.7 kN

แรงขบั เคลื่อนรถจักรยานยนต์มีค่าเท่ากบั 1.7 kN ตอบ (1 คะแนน)

3. รถโดยสารคนั หนง่ึ มีมวล 1,300 kg จงคานวณวา่ รถโดยสารมีนา้ หนักเทา่ ใด (4 คะแนน)
g  9.81 m/s2
โจทย์กาหนด m  1,300 kg w (1 คะแนน)
(1 คะแนน)
วิธที า สูตร w  mg (1 คะแนน)
แทนค่า w  (1,300 kg) (9.81 m/s2)
(1 คะแนน)
w  12,753 N

w  12.75 kN

รถยนตบ์ รรทกุ มีน้าหนักเทา่ กับ 12.75 kN ตอบ

ใบประเมินคณุ ธรรมจริยธรรมและคณุ ลกั ษณะทีพ่ ึงประสงค์
บูรณาการหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง (พอประมาณ/มเี หตุผล/มีภูมคิ มุ้ กนั )

หน่วยท่ี 1 หลกั การพ้นื ฐานกลศาสตรเ์ ครือ่ งกล

คาชีแ้ จง เกณฑ์การประเมินคุณธรรมจรยิ ธรรมแตล่ ะพฤติกรรมมคี ่าคะแนน ดังน้ี

1 คะแนน หมายถึง แสดงพฤติกรรมหรือลักษณะน้นั ๆในระหวา่ งการจัดการเรียนรู้
(ผา่ นการประเมิน)

0 คะแนน หมายถึง ไม่แสดงพฤตกิ รรมหรือลกั ษณะนัน้ ๆในระหวา่ งการจัดการเรยี นรู้

(ไม่ผา่ นการประเมิน)

ให้ครูผ้สู อนทาเครื่องหมาย  ลงในช่องพฤติกรรมการปฏบิ ัติของนักเรียน

รายการประเมนิ พฤตกิ รรมบ่งช้ี พฤตกิ รรมการปฏบิ ตั ิ
10
1. ความมวี นิ ัย 1.1 ตรงตอ่ เวลา
(มภี มู ิคุ้มกนั ) 1.2 แตง่ กายตามถูกตอ้ งตามระเบียบ
1.3 ไม่ใชโ้ ทรศัพทใ์ นระหว่างการเรียน
2. ความรบั ผดิ ชอบ 2.1 มีความตง้ั ใจในการเรยี นรู้
(มีภูมิคุ้มกนั )
2.2 ปฏบิ ตั งิ านทไี่ ดร้ ับมอบหมายเสรจ็ ตามกาหนด
3. ความสนใจใฝร่ ู้ 2.3 รกั ษาความสะอาดของห้องเรียน
(มเี หตุผล) 3.1 มีความกระตือรอื รน้ ในการใฝห่ าความรู้
4. ความมมี นุษยส์ มั พนั ธ์ 3.2 ชอบสนทนา ซกั ถาม ฟัง อ่านเพ่ือให้รเู้ พมิ่ เติม
(พอประมาณ) 4.1 ยอมรบั ฟังความคดิ เหน็ ของผอู้ ื่น

4.2 ใหค้ วามร่วมมือกบั ผู้เรยี นอืน่ ๆในการเรียนรู้
รวมคะแนน
คิดเปน็ รอ้ ยละ

ผลการประเมนิ
 ผ่าน  ไมผ่ า่ น
หมายเหตุ
ผลการประเมนิ ผ่าน หมายถึง ค่าคะแนนทีไ่ ดต้ ้งั แต่ร้อยละ 80 ขนึ้ ไป
ผลการประเมนิ ไม่ผา่ น หมายถงึ คา่ คะแนนทีไ่ ดต้ ่ากวา่ กว่ารอ้ ยละ 80

ชอื่ นักเรียน : …………………………………………. ครผู ้สู อน : …………………………………………
ระดบั ช้นั : ……………………………………...….. วันท่ี : ………………………………………..