วิวิธภาษา ม.๑

~ก~

~ข~

~ค~

คำนำ

แบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วิวิธภำษำ เล่ม ๑ ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี ๑ เป็นแบบฝึกหัดท่ี
กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝ่ายมั ธยม) ดาเนิน
การจัดทาขึ้น เพ่ือใช้ในการจัดการเรียนรู้ รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
มีอาจารย์กิตติยา แซ่เตีย อาจารย์อาธิป เมืองนาม เป็นผู้จัดทา โดยปรับปรุงและพัฒนาจากหนังสือเรียน
ววิ ิธภาษา ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑

แนวการนาเสนอของแบบฝึกหัด วิวิธภาษา ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๑ มุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้ศึกษาสังเกตและ
เข้าใจลักษณะของภาษาไทย สามารถใช้ภาษาไทยเป็นเครื่องมือส่ือสารในชีวิตประจาวันได้อย่างเหมาะสมกับ
กาลเทศะและบุคคล ใช้เป็นเครื่องมือสื่อความคิด ความรู้สึก และจินตนาการได้ตามศักยภาพ ฝึกกระบวนการคิด
วิเคราะห์ มีวิจารณญาณในการพิจารณาตดั สินความควรไม่ควร และแสดงความคิดเห็นได้อย่างมีเหตุผล ปลูกฝังให้
รักการอ่าน นาไปสู่การเรียนรู้เพ่ือเช่ือมโยงการใช้ทักษะท้ังส่ี ปลูกฝังวัฒนธรรมทางภาษาความเป็นชาติ รวมทั้ง
สามารถนาความรู้ความคิดไปเป็นแนวทางในการดาเนินชีวิต ตลอดจนพัฒนาตนตามค่านิยมและคุณสมบัติ
ทพ่ี งึ ประสงคข์ องสังคมไทย

หวังว่าแบบฝึกหัดเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน หากมีข้อเสนอแนะเพ่ือปรับปรุงแก้ไข
กรณุ าแจง้ กลมุ่ สาระการเรียนรูภ้ าษาไทย เพอ่ื ดาเนนิ การปรบั ปรุงแกไ้ ขให้สมบรู ณย์ ง่ิ ขึ้นต่อไป

อาจารย์กติ ติยา แซ่เตยี
อาจารย์อาธปิ เมืองนาม

คณะผจู้ ัดทา

~ง~

~จ~ หนำ้
๑
สำรบัญ
๗
บทที่
๑๓
๑ ภำษำมพี ลัง
๑๙
พลงั ภาษา (๑) การอ่านพยัญชนะทไ่ี มม่ รี ปู สระกากับ (๑) ทดสอบการอ่าน (๔) ๒๕
ปริศนาอักษรไขว้ (๕) แบบทดสอบทา้ ยบท (๖) ๓๑

๒ วิถงี ำมควำมพอเพยี ง ๓๗

คาเช่ือม (๘) อกั ษรทไ่ี ม่ออกเสยี ง (๙) การอ่านพยางค์ที่มี รร (รอ หนั ) (๙)
พยางค์หนัก – พยางคเ์ บา (๑๐) แบบทดสอบท้ายบท (๑๑)

๓ เพ่ือนกนั

ทบทวนเรื่องสัน้ เพ่ือนกัน (๑๔) ภาษาพูด – ภาษาเขยี น (๑๔) ชนดิ ของคา (๑๕)
คานาม (๑๕) คาสรรพนาม (๑๗) แบบทดสอบท้ายบท (๑๘)

๔ แตง่ ให้งำมตำมทเี่ หมำะ

การสรุปใจความสาคัญ (๒๐) คาประสม (๒๑) แบบทดสอบ (๒๔)

๕ รอใหน้ ำไหลเสยี กอ่ น

คาซอ้ น (๒๖) คาซา้ (๒๘) แบบทดสอบท้ายบท (๒๙)

๖ เกบ็ มำเลำ่ เอำมำคยุ

คาพ้องเสยี ง (๓๒) คาพ้องรปู (๓๓) คาพ้องรปู – พ้องเสียง (๓๔) คาพ้องความ (๓๕)
แบบทดสอบท้ายบท (๓๖)

๗ เขำ้ เมอื งตำหล่ิว ต้องหล่ิวตำตำม

เรียนรู้เร่ืองสานวน สุภาษติ คาพังเพย (๓๘) แบบทดสอบท้ายบท (๔๔)

~ฉ~

~๑~

๑

ภาษามพี ลงั

~๒~

ทดสอบ กรอบความรู้

พลังภาษา

กจิ กรรม ๑ จงสรปุ สำระสำคญั ของขอ้ ควำมต่อไปนี

พลังภำษำ คือ อำนำจของภำษำ ภาษาทาให้คนเราส่ือสารกันได้ บอกเรื่องราวและความรู้สึกนึกคิดกันได้
คนจึงเรียนรู้ส่ิงต่าง ๆ จนสามารถพัฒนาตนเองและสังคม สามารถประดิษฐ์ส่ิงอานวยความสะดวกและสิ่งสวยงาม
ต่าง ๆ ภาษาเป็นวัฒนธรรมที่คนเรียนรู้จากสังคม มีพ่อแม่สอน มีครูสอน มีส่ือมวลชนและสังคมสอน คนเรียนรู้
ภาษาจากทุกคนและจากทุกส่ิงรอบตัว ภาษาทาให้คนเป็นส่วนหนึ่งของสังคมและเป็นผู้สร้างสังคมด้วย ภาษาบอก
ให้คนต้องทาอย่างนี้ ไม่ทาอย่างนั้น ต้องพูดอย่างนี้ ไม่พูดอย่างนั้น ไปจนถึงว่าให้คิดอย่างนั้น ๆ รู้สึกอย่างนั้น ๆ
คนอยู่ในสังคมใดกต็ ้องปฏบิ ัตติ นให้สอดคล้องไปกับสังคมน้นั ภาษาจึงมีอานาจบังคบั ให้คนเราต้องปฏบิ ัติตามสังคม
ต้องเปน็ หรอื ไมเ่ ปน็ อยา่ งใดตามความต้องการของสังคม

....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................... ...............................................

จงนยิ ำมพลงั ของภำษำจำกควำมเขำ้ ใจของนักเรยี น
....................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................. ......................
....................................................................................................................................................................................

จงเขียนควำมเชอ่ื เรื่องภำษำในชวี ติ ประจำวนั ของนกั เรียนจำนวน ๒ ควำมเช่อื พร้อมอธบิ ำยเหตุผลประกอบ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

การอา่ นพยัญชนะทไ่ี ม่มีรปู สระกากบั อา่ นว่า .........................................
อา่ นว่า .........................................
กิจกรรม ๒ จงเขยี นคำอำ่ นของคำตอ่ ไปนีใหถ้ ูกตอ้ ง อ่านว่า .........................................
อา่ นว่า .........................................
บราลี อ่านวา่ ........................................... ปลาสนาการ อา่ นว่า .........................................
สุนทรี อา่ นวา่ ........................................... ขรม อ่านวา่ .........................................
ปราชัย อ่านวา่ ........................................... ปรมั ปรา
ปริตร อ่านวา่ ........................................... ขวนขวาย
จระเข้ อา่ นวา่ ........................................... ปรกั หกั พัง
ปริญญา อ่านว่า ........................................... ปรนิ ิพพาน

~๓~

อริ อา่ นวา่ ........................................... ผลติ อ่านวา่ .........................................

บริกรรมอา่ นวา่ ........................................... ปริยัติ อา่ นว่า .........................................

ตลบ อ่านวา่ ........................................... ผอบ อ่านว่า .........................................

อรอร อ่านว่า ........................................... กรณี อ่านว่า .........................................

คณนา อ่านว่า ..........................................................................................................................................

กาญจนบุรี อ่านว่า ........................................................................................................................................

จนั ทบุรี อา่ นวา่ ......................................................................................................... ...............................

นนทบรุ ี อา่ นว่า ........................................................................................................................................

สัปตสดกมหาทาน อา่ นวา่ ............................................................................................................................

จงนาคาตอ่ ไปนี้ใส่ในตารางใหถ้ กู ต้อง กนก สมร กรณี ปรำชัย
ปรติ ร พสก สลำตัน สว่ำน ถนน
พลำธกิ ำร จรด มงคล บวร ขรม
ปรักหักพัง ปรนัย หรดำล กินนร สมดลุ
ขนม

อำ่ นออกเสียงแบบอักษรนำ ไมอ่ ำ่ นออกเสียงอย่ำงอกั ษรนำ

................................................................................... ...................................................................................
................................................................................... ...................................................................................
................................................................................... ...................................................................................
................................................................................... ...................................................................................
................................................................................... ...................................................................................
................................................................................... ...................................................................................

จงพจิ ารณาและจาแนกพยางค์ท่ไี ม่มรี ูปสระตอ่ ไปนว้ี า่ อ่านออกเสียงสระใดบ้าง
ดล ออกเสยี ง ..........................................สระโอะลดรปู .............................................
ชล ออกเสยี ง .............................................................................................................
กร ออกเสียง .............................................................................................................
เสวก ออกเสยี ง .............................................................................................................
มงคล ออกเสยี ง .............................................................................................................
บวร ออกเสยี ง .............................................................................................................
ปรนยั ออกเสียง .............................................................................................................
หรดำล ออกเสียง .............................................................................................................
สมดุล ออกเสยี ง .............................................................................................................
กินนร ออกเสยี ง .............................................................................................................
นคร ออกเสียง .............................................................................................................
สญชัย ออกเสยี ง .............................................................................................................
กรณี ออกเสยี ง .............................................................................................................

~๔~

ใหน้ กั เรยี นตอบคาถามต่อไปนี้ใหถ้ กู ต้อง
จงเขยี นคำท่ีมีพยัญชนะ ๓ ตัว พยัญชนะตวั แรกออกเสียง อะ พยญั ชนะตัวท่ี ๒ ออกเสียงสระประสมสระโอะลด
รูป พยัญชนะตวั ท่ี ๓ เปน็ ตวั สะกด (คำเป็น) จำนวน ๕ คำ ไดแ้ ก่ .............................................................................
......................................................................................................... ...........................................................................

จงเขยี นคำท่ีมพี ยัญชนะ ๓ ตัว พยญั ชนะตวั แรกออกเสียง อะ พยญั ชนะตัวท่ี ๒ ออกเสยี งสระประสมสระโอะลด
รูป พยัญชนะตัวท่ี ๓ เป็นตัวสะกด (คำตำย) จำนวน ๕ คำ ได้แก่ .............................................................................
............................................................................................................................. .......................................................

จงเขยี นคำ ๓ พยำงค์ ที่ ๒ พยำงค์แรกไม่มีรูปสระ แต่พยำงคแ์ รกออกเสียง ออ พยำงค์ท่ี ๒ ออกเสียง อะ จำนวน
๕ คำ ไดแ้ ก่ ................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................... ................................................

จงเขียนคำที่พยำงคแ์ รกออกเสียง อะ และออกเสียงอักษรนำนำพยำงคท์ ต่ี ำมมำดว้ ย จำนวน ๑๐ คำ ได้แก่
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
............................................................................................................................. .......................................................

ทดสอบการอ่าน

ใหน้ ักเรียนฝึกอ่านคาทีม่ ีพยางค์ทีไ่ ม่มีรูปสระต่อไปน้ี

บรำลี สุนทรี ขรม ปรมั ปรำ
ปรักหักพัง ขวนขวำย ปรำชยั ปรติ ร
จระเข้ ปริญญำ ปลดั อริ
ปรนิ ิพพำน ผลิต คณนำ ปรยิ ัติ
บรกิ รรม ชนวน พรรณนำ บรขิ ำร
ตงิด ปลำสนำกำร กรณี ตลบ
ครศุ ำสตร์ ปวำรณำ ธรณี ทยอย
นภดล สฤษฏ์ อรอร ผอบ

ฝกึ อา่ น
บอ่ ย ๆ
นะครับ

~๕~

ปริศนาอักษรไขว้

ให้นักเรยี นวงกลมคาจากปริศนาอกั ษรไขว้ทไ่ี มม่ รี ปู สระกากับ ท้ังแนวตั้งและแนวนอน แล้วเขยี นคาท่ีหาไดล้ งใต้

ตาราง

กรกนกมกธผท
า ข ร ร ช ร ร คอม
ก ไ ด้ อ ร พ พิ ณ พ ด
สจมนานนนบก
น ร ก า น ต์ ธ์ุ า ริ น
ว า ล ก ซ ง ชั ย ก ก
รจวแสหยชสน
ท ร ชน ร ป ว นพค
โ มนยก ร รมก ร
ร ง ว ห ม า ก พ า น้
ข วนข ว า ย ร ร อ
โ ร ง เ รี ด ก ร ง ง
ว ง ล บ่ ย อ อ ษ ริ ศ
ยมปหนจร าจร
ป ร า ชั ย ดี ย์ ร ร า
นี้ ณ ย ท น ป บ ส ด ชั
ว ะ ร พุ ส ทั ก ท า ย

๑. ........................................... ๑๑. ............................................ หาเจอ
๒. ............................................ ๑๒. ............................................ กนั
๓. ............................................ ๑๓. ............................................ หรือยงั
๔. ............................................ ๑๔. ............................................
๕. ............................................ ๑๕. ............................................
๖. ............................................ ๑๖. ............................................
๗. ............................................ ๑๗. ............................................
๘. ............................................ ๑๘. ............................................
๙. ............................................ ๑๙. ............................................
๑๐. ......................................... ๒๐. ............................................

~๖~

แบบทดสอบท้ายบท

คำอธบิ ำย : แบบทดสอบย่อยเปน็ แบบเลอื กตอบ ให้นกั เรยี นทำเฉพำะคำตอบท่ีถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดยี ว

๑. พลงั ของภำษำมคี วำมหมำยตำมข้อใด

ก. กาลงั ของภาษา ข. อานาจของภาษา

ค. ความหมายของภาษา ง. เสยี งของภาษา

๒. ขอ้ ใดกลำ่ วไมถ่ ูกตอ้ งเกี่ยวกับภำษำ

ก. ภาษาทาให้คนเราสือ่ สารกันได้ ข. ภาษาสามารถบอกเรอื่ งราวได้

ค. ภาษาแสดงระดับฐานะของคนในสงั คม ง. ภาษาบอกความรู้สึกนึกคดิ ให้กันได้

๓. ขอ้ ใดกลำ่ วถึงลักษณะกำรใช้ภำษำของคนท่มี ีจิตใจดีไม่ถกู ตอ้ ง

ก. ทาให้คนรอบขา้ งเกิดความทกุ ข์ ข. ใช้เป็นไปในทางสร้างสรรค์ กอ่ ประโยชน์

ค. ใชจ้ ะสร้างความดงี าม เปน็ วาจาสจุ ริต ง. ผู้ฟงั หรอื ผอู้ ่านมคี วามสุข สร้างประโยชน์ให้สงั คม

๔. ข้อใดกล่ำวถึงลักษณะกำรใชภ้ ำษำของคนท่มี จี ิตใจไม่ดียกเวน้ ข้อใด

ก. เป็นไปในทางทาลาย ข. สร้างความเดอื ดร้อน

ค. ทาใหส้ ังคมเกดิ ความเสอื่ ม วุ่นวายได้ ง. ทาใหค้ นเกดิ การกระทากรรมดี

๕. “สาว ๆ ชอบเก็บดอกล่นั ทมมาเสียบผมและรอ้ ยเป็นมาลัยคลอ้ งคอ” หมำยถงึ สำว ๆ ชำติใด

ก. ตาฮตี ี ข. ชาวฮาวาย ค. ชาวอินโดนเี ซยี ง. หมเู่ กาะฟจิ ิ

๖. ข้อใดเขยี นคำอำ่ นไมถ่ กู ต้อง

ก. จรลี อา่ นว่า จอ-ระ-ลี ข. มรณา อ่านวา่ มอ-ระ-นา

ค. ภรณี อา่ นวา่ พะ-ระ-นี ง. วรลกั ษณ์ อ่านว่า วะ-ระ-ลัก

๗. “พยัญชนะ ค ตัว ไม่มีรูปสระกากับ ตัวแรกออกเสียงประสมกับสระ อะ ตัวท่ีสองออกเสียงประสมกับสระ ออ

ส่วนตัวทีส่ ามเป็นตวั สะกด” คือขอ้ ใด

ก. สกล ข. มกร ค. จรดล ง. อรชร

๘. คำวำ่ “สัปตสดกมหำทำน” อำ่ นวำ่ อย่ำงไร

ก. สดั – ตะ – ดก – มหา - ทาน ข. สับ – ตดั – สะ – ดก – มะ – หา - ทาน

ค. สับ – ตะ – สะ – ดก – มะ – หา – ทาน ง. สับ – ตะ – ตะ – สะ – ดก – มะ – หา - ทาน สู้ไป
ดว้ ยกัน
๙. “พยัญชนะตวั แรกประสมกบั สระ อะ ตวั ท่ี ๒ ประสมกบั สระ โอะ ตัวที่ ๓ เป็นตัวสะกด” คือขอ้ ใด นะคะ
เพอื่ น ๆ
ก. กนกนคร ข. มกร ค. ผอบ ง. ขรม

๑๐. ข้อใดมคี ำที่อ่ำนออกเสียงเหมอื นอกั ษรนำ

ก. ปวารณา พลาดิศยั พลาธิการ ข. พลานามยั ภราดา สุนทรี

ค. ปรติ ร สลาตนั บรั่นดี ง. ปรมั ปรา ปรญิ ญา ปรินิพพาน

~๗~

๒

วถิ งี าม...ความพอเพยี ง

~๘~

ทดสอบ กรอบความรู้

คาเช่อื ม

กจิ กรรม ๑ จงขีดเส้นใต้และเติมคำสนั ธำน(คำเชื่อม)ในข้อควำมต่อไปนีให้ถูกต้อง

ข้อควำม คำเชื่อม

๑) ผ้ใู หญแ่ ละเดก็ ต่างได้รบั ประโยชน์จากงานวดั สระเกศ

๒) พระราชาและพระราชนิ ีต่างเสดจ็ ไปเย่ียมราษฎร

๓) เราชว่ ยตนเองได้แลว้ จงึ ควรชว่ ยผอู้ นื่

๔) กง๋ เป็นจนี โดยกาเนดิ แตม่ ีความเขา้ ใจและรกั คนไทย ทาได้
ไหม
๕) เรอ่ื งผู้ชนะสบิ ทศิ เป็นจรงิ หรือเป็นเพียงนยิ าย เหมียว

๖) หนุมานและนางพิรากวนรว่ มกนั ทากลอุบายจงึ เขา้ ไปในเมืองบาดาลได้

๗) ไมยราพเปน็ ยกั ษ์แต่พระรามเป็นมนษุ ย์
๘) แม่บ้านสมยั กอ่ นนอกจากเล้ยี งลกู แลว้ กม็ กั จะทาการค้าขายไปด้วย

๙) แกรีบเดนิ ฉบั ๆ มาปดิ ประตูห้องเพราะรงั เกยี จละอองถ่านอันสกปรก

๑๐) ไมยราพรักมจั ฉานเุ หมอื นลูกของตน

๑๑) ครูทม่ี าใหม่เป็นศษิ ยเ์ กา่ โรงเรียนนี้

๑๒) เขาพูดไม่ชดั ฉันจงึ ฟงั ไม่เขา้ ใจ

๑๓) ทเ่ี ขาบอกมานั้นเปน็ ความจรงิ

๑๔) เขาทางานหนกั เพือ่ ใหล้ ูก ๆ สบาย

๑๕) คุณจะกนิ อาหารไทยหรือจะลองอาหารจนี

จงใชต้ ัวเลอื กต่อไปนีต้ อบคาถามใหถ้ กู ต้อง

ก. สันธานเชื่อมประโยคทตี่ อ่ เนอื่ งกนั ข. สันธานเช่ือมความขัดแย้งกนั
ค. สันธานเชอ่ื มความเลือกเอาอย่างใดอยา่ งหนึ่ง ง. สนั ธานเช่อื มความเปน็ เหตเุ ป็นผลกนั

๑) บางศาสนาสอนให้ย่างตวั และทรมาน (....................)

๒) ขณะทอี่ ้อนวอนนั้นเทวดาจะหลบั หรือตนื่ (....................)

๓) เพราะฉะนนั้ พระพุทธเจา้ จึงทรงสง่ั สอนใหใ้ ชป้ ัญญาพิจารณา (....................)

๔) ความเชอื่ จงึ ชือ่ วา่ เปน็ ประดุจหางเสอื เรือ (....................)

๕) พราหมณซ์ ้อื แพะมาตวั หนึง่ แล้วแบกข้ึนบ่าเดนิ กลับบา้ น (....................)

๖) ทุกคนปรารถนาความสขุ นั้นจรงิ แล้วแตห่ นทางท่จี ะบรรลุความสขุ น้ันตา่ งหากเปน็ ปญั หาสาคัญ (....................)

๗) ท่านเป็นนายพรานหรอื พราหมณ์ จึงออกลา่ เนือ้ ด้วยวิธนี ี้ (....................)

๘) สัตว์น้คี งเปน็ สุนัขแน่ ๆ มิฉะนั้นคนเหลา่ นจี้ ะเหน็ ผดิ ไปไดอ้ ยา่ งไร (....................)

๙) เชอ่ื อย่างมเี หตผุ ลแลว้ กไ็ ม่ตอ้ งกลัวใครทกั ทว้ ง (....................)

๑๐) พราหมณ์หาได้เชือ่ คาพดู ของนกั เลงไม่ แต่ยังคงเดินต่อไปขา้ งหนา้ ตามปกติ (....................)

~๙~

อกั ษรท่ีไมอ่ อกเสียง

กจิ กรรม ๒ จงรวบรวมคำท่ไี มอ่ อกเสียงตัว ห เมอื่ ตัว ห นำอกั ษรต่ำเดยี่ ว จำนวน ๒๐ คำ

........................ ........................ ........................ ........................

........................ ........................ ........................ ........................

........................ ........................ ........................ ........................

........................ ........................ ........................ ........................

........................ ........................ ........................ ........................

เขียนคาอา่ นอักษรทไ่ี มอ่ อกเสียงตอ่ ไปนีใ้ หถ้ ูกต้อง

จรงิ อา่ นว่า ............................... ไซร้ อา่ นว่า ..............................
เศรษฐกิจ อา่ นวา่ ..............................
เศร้า อ่านว่า ............................... สรง อา่ นว่า ..............................
สรอ้ ย อา่ นวา่ ..............................
สรา้ ง อา่ นวา่ .............................. สรวงสวรรค์ อ่านว่า ..............................
โปรตเุ กส อา่ นว่า ..............................
สระ อ่านวา่ .............................. สารท อ่านวา่ ..............................
จกั ร อา่ นวา่ ..............................
(อาเภอแม)่ สรวย อา่ นว่า .............................. จิตร อา่ นวา่ ..............................
กอปร อา่ นวา่ ..............................
(เมือง) สรอง อา่ นวา่ ............................... นักษตั ร อา่ นวา่ ..............................
อยู่ อา่ นว่า ..............................
มารค อ่านวา่ .............................. อยาก อา่ นว่า ..............................
ชาติ อา่ นว่า ..............................
เกษตร อา่ นวา่ .............................. โลกนติ ิ อา่ นวา่ ..............................
ปฐมสมโพธิ อา่ นว่า ..............................
เพชร อา่ นวา่ .............................. เมรุ อา่ นว่า ..............................
วาล์ว อา่ นว่า ..............................
ภทั ร อา่ นวา่ .............................. ปาฏหิ าริย์ อา่ นว่า ..............................

สมัคร อา่ นว่า ..............................

อย่า อา่ นว่า ..............................

อยา่ ง อา่ นว่า ..............................

ญาติ อา่ นว่า ..............................

ภาคภมู ิ อา่ นว่า ..............................

จกั รพรรดิ อา่ นวา่ ..............................

เหตุ อา่ นว่า ..............................

สาสน์ อา่ นว่า ..............................

กบิลพสั ดุ์ อา่ นว่า ..............................

การอ่านพยางคท์ ีม่ ี รร (รอ หนั ) ตัง้ ใจทานะ
เหมียว
กิจกรรม ๓ ใหน้ ักเรียนเขียนคำอำ่ นของคำที่ใช้ รร หนั ต่อไปนีให้ถูกต้อง
คำอำ่ น
คำทใี่ ช้ รร คำอำ่ น คำทีใ่ ช้ รร
จรรยำ ธรรมดำ
บรรยำย พฤตกิ รรม
สรรพสิง่ อศั จรรย์

~ ๑๐ ~

คำทีใ่ ช้ รร คำอ่ำน คำท่ใี ช้ รร คำอำ่ น
อปุ สรรค สมรรถนะ
คุณธรรม สรรพคุณ
บรรพชำ พรรดึก
กรรเชยี ง สรรเพชญ
สรรหำ สรรพสำมิต
สวรรค์
ทรงธรรม์ สำรท
ธรรมำสน์ นกั ษตั ร
พระขรรค์ จกั รพรรดิ
มรรคำ ปรำรถนำ
สรรพำกร สรรพำงค์
สรรพำวธุ กรรมำชีพ
ภรรยำ ธรรมำสน์
มรรคนำยก ปฐมสมโพธิ
ศตวรรษ สรวงสวรรค์
ธรรมคุณ สรรเสริญ

พยางค์หนกั - พยางค์เบา

กิจกรรม ๔ ให้นกั เรียนขดี เสน้ ใตพ้ ยำงคเ์ บำในคำต่อไปนใี ห้ถกู ต้อง

๑. วทิ ยุ ๒. โทรทัศน์ สู้ ๆ
๓. สภุ าษติ ๔. ธนาคาร นะ
๕. โรงพยาบาล ๖. มติ รภาพ นะคะ
๗. มหาวทิ ยาลัย ๘. จันทร์นไ้ี ปเดนิ หา้ งดว้ ยกนั นะ

๙. อาบน้าเสรจ็ กเ็ ข้านอน ๑๐. คนทม่ี คี วามโลภนอ้ ยก็เบียดเบียนผอู้ ืน่ นอ้ ย
๑๑. จะใช้จา่ ยอะไรกต็ ้องประหยัด ๑๒. ขนมปังถา้ เกา่ แลว้ ก็ทง้ิ เสยี เถอะ
๑๓. เขาหลบั ไปนานแลว้ ๑๔. กนิ เสยี สิ เดย๋ี วเย็นจะไม่อรอ่ ย
๑๕. จริต ๑๖. ธรุ ะ
๑๗. อนาคต ๑๘. ประชาชน
๑๙. สวสั ดี ๒๐. พยาบาล
๒๑. สมาชิก ๒๒. ธนาคาร
๒๓. บริหาร ๒๔. มัธยม
๒๕. มติ รภาพ ๒๖. กิรยิ า
๒๗. สมณะ ๒๘. ทะมดั ทะแมง
๒๙. สถานการณ์ ๓๐. เกษตรกร

~ ๑๑ ~

จงพจิ ารณาคณุ คา่ ของเรอ่ื งตอ่ ไปนี้

การท่องเที่ยว หมายถึง การเดินทางเพื่อพักผ่อนหย่อนใจหรือเพื่อความสนุกสนานตื่นเต้นหรือเพ่ือหาความรู้
องค์กรการท่องเที่ยวของสหประชาชาติกาหนดไว้ว่า การท่องเที่ยว หมายถึง การเดินทางโดยระยะทางมากกว่า ๘๐ กิโลเมตร
จากบ้าน เพื่อจดุ ประสงคใ์ นการพักผ่อนหย่อนใจ การทอ่ งเท่ียวเป็นอุตสาหกรรมหลกั ชนิดหน่ึงของประเทศไทย ซง่ึ นารายได้
จากประชาชนชาวไทยและชาวต่างชาตเิ ขา้ สปู่ ระเทศไทย

สานักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (SIPA) เล็งเห็นถึงความสาคัญที่จะนา
เทคโนโลยีการสือ่ สารและสารสนเทศมาพัฒนาอตุ สาหกรรมการท่องเที่ยวใหก้ ้าวหน้ายง่ิ ขนึ้ จงึ ไดผ้ ลักดนั โครงการนาร่องด้วย
การสร้างพ้ืนฐานบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต กระตุ้นให้กลุ่มนักท่องเที่ยวร่วมกันบริการนักท่องเท่ียวผ่านเครือข่าย
คอมพิวเตอร์ ซึ่งนับเป็นตัวอย่างของการใช้เทคโนโลยีซอฟท์แวรร์ ะดับสูงภายใต้ช่ือ Tourism c-Commerce หรือการพาณิชย์
เชงิ ร่วมมือบนธุรกจิ ทอ่ งเท่ยี วขยายโอกาสทางการคา้ ท่ชี ่วยเพมิ่ รายได้สู่หน่วยธรุ กจิ

สรุปสาระสาคัญ.

.......................................................................................................... ........................................................................
....................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................ ....................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

แบบทดสอบทา้ ยบท

คำอธิบำย : แบบทดสอบย่อยเปน็ แบบเลอื กตอบ ให้นักเรยี นทำเฉพำะคำตอบท่ีถูกต้องที่สดุ เพียงคำตอบเดยี ว

๑. คำว่ำ “สมรรถภาพ” อ่ำนวำ่ อยำ่ งไร ข. สะ - หมัด - ถะ - ภาบ
ก. สะ - หมดั – ทะ - ภาพ ง. สะ - หมัด - ถะ - พาบ
ค. สะ - มดั - ทะ - พาบ
ข. ภาษาเขมร
๒. รร (รอ หัน) เป็นตัวอกั ษรทแ่ี ปลงมำจำกภำษำใด ง. ภาษาสันสกฤต
ก. ภาษาบาลี
ค. ภาษาไทย ข. ขยักขย่อน
ง. ผลิตผล
๓. ขอ้ ใดอ่ำนออกเสยี งพยำงค์เบำต่ำงจำกพวก
ก. ทะมัดทะแมง
ค. มติ รภาพ

~ ๑๒ ~

๔. คำว่ำ “พรรษฤดู” (แปลวำ่ หนำ้ ฝน) อำ่ นว่ำอย่ำงไร

ก. พดั - รึ - ดู ข. พัน - รึ - ดู

ค. พัด - สะ - รึ - ดู ง. พัน - สะ - รึ - ดู

๕. คำในข้อใดอ่ำนได้ ๒ แบบทกุ คำ

ก. พยาธิ, สรรพางค์ ข. ภรรยา, สรรเสริญ

ค. สรรพางค์, พรรดึก ง. พรรดกึ , พรรณนา

๖. ขอ้ ใดคือหลกั ของเศรษฐกิจพอเพยี ง

ก. ให้มีความเป็นอย่อู ยา่ งประหยัด และมธั ยัสถ์

ข. รจู้ กั พึ่งตนเองใช้ความสามารถใหเ้ ตม็ กาลังในการวางรากฐาน

ค. ทาใหร้ ากฐานชีวิตของครอบครวั ชุมชน และสังคมมั่นคงและยัง่ ยนื

ง. การบริหารจดั การเศรษฐกิจทาให้คนสามารถดูแลตัวเองได้ดารงอยไู่ ด้โดยไม่เดือดรอ้ น

๗. เพรำะเหตใุ ดคำในภำษำไทยจงึ มอี ักษรท่ีไม่ออกเสียงปรำกฏอยดู่ ว้ ย

ก. คาภาษาไทยสว่ นมากรบั มาจากคาโบราณ

ข. เปลย่ี นแปลงการเขยี นมาจากภาษาตา่ งประเทศ

ค. คาภาษาไทยเป็นคาท่มี ีอกั ษรจากภาษาอนื่ ปะปนดว้ ย

ง. รับคามาจากภาษาต่างประเทศจงึ รักษารปู แบบการเขยี นไว้คงเดิม

๘. ตัว ร ในคำใดท่ีไมต่ อ้ งออกเสยี ง

ก. ภรต ข. อรหัต ค. อาเภอแม่สรวย ง. อรอร

๙. ข้อใดอธบิ ำยเกี่ยวกบั “อยา่ อยู่ อย่าง อยาก” ถกู ต้อง

ก. ใชน้ าหน้าอักษรต่าเดี่ยว

ข. กาหนดเสียงวรรณยุกต์

ค. ตวั อ นาหนา้ ตัว ย และใชก้ าหนดเสยี งวรรณยกุ ต์

ง. นาหน้าหรือตามหลงั ตวั สะกดเพื่อกาหนดเสียงวรรณยุกต์

๑๐. รร เปน็ ตัวอกั ษรทแ่ี ปลงจำกตวั ร ซง่ึ เรียกวำ่ อะไร

ก. ร เรพะ ข. รอ หนั ค. ร เรผะ ง. รร หนั

ขอให้
โชคดี
นะ
เหมียว

~ ๑๓ ~

๓

เพื่อนกัน

Friends Forever

~ ๑๔ ~

ทดสอบ กรอบความรู้

ทบทวนเรื่องส้ัน เพอื่ นกนั

๑. ตวั ละครสาคัญในเร่ืองเพื่อนกนั คอื ............................ ๒. ต้นรูส้ ึกราคาญปเู่ พราะ ................................................
............................... ๓. เม่ือตน้ นาเรอ่ื งทต่ี นราคาญปู่ไปเล่าใหพ้ อ่ ฟัง พ่อบอกว่าอยา่ งไร ...........................................
.............................. ๔. อกี เร่ืองทีต่ น้ ราคาญปู่คือเรื่องอะไร ........................................................................................
๕. ไอ้แจม้ าอยู่ทบี่ ้านตน้ เมอื่ ไร .................................... ๖. ไอ้แจม้ าอย่ทู ีบ่ ้านต้นได้อย่างไร .......................................
................................................................................................................ ๗. คุณปพู่ ดู ถึงไอ้แจอ้ ยา่ งไรทที่ าใหต้ น้ ไม่
คอ่ ยชอบนัก................................................................ ๘. สวนของปู่ คืออะไร ..........................................................
............................................................... ๙. ลกู ฝาแฝดทีป่ ชู่ อบนามาเปรยี บเทยี บกัน คอื ใคร ..................................
๑๐. พ่อลกู สองคู่ คอื ใคร .............................................. ๑๑. ต้นมคี วามรสู้ กึ กับไอแ้ จ้อยา่ งไร ...................................
๑๒. ตน้ เริ่มมีความรสู้ ึกดีต่อไอ้แจ้ เมื่อใด ...................................................................................................................
................................................................................... ๑๓. นบั แตว่ นั ที่ตน้ เริ่มร้สู กึ ดีต่อไอ้แจเ้ ป็นตน้ มาเวลาท่ีไอ้แจ้
น่ังอยู่กบั ปู่ ต้นเหน็ เหมือนอะไร และรสู้ กึ อยา่ งไร .......................................................................................................
๑๔. ไอ้แจ้เปน็ อะไร ตน้ และปู่จงึ ต้องพาไปหาหมอ ....................................................................................................
๑๕. ไอ้แจม้ ีอายุเทา่ ไร .......................... ๑๖. ถ้าเทยี บกบั อายคุ น ไอ้แจ้จะมีอายเุ ทียบเทา่ ใคร .................................
๑๗. ป่อู ายุเทา่ ไร .................................. ๑๘. เรอ่ื งเพื่อนกัน ใหข้ อ้ คดิ อะไรบ้าง .........................................................
............................................................................................................................. .......................................................
..................................................................................................................................................... ...............................
๑๙. เร่ืองเพ่ือนกันเปน็ งานเขียนประเภทใด ...............................................................................................................
๒๐. เรือ่ งเพื่อนกนั ผู้แต่งใชภ้ าษาในการเขียนในการสื่อสารโดยรูปแบบใด ...............................................................

ภาษาพดู - ภาษาเขียน

กจิ กรรม ๑ จงแก้ไขภำษำพดู ต่อไปนใี หเ้ ปน็ ภำษำเขียนทถี่ ูกต้อง

ภำษำพดู ภำษำเขียน ภำษำพูด ภำษำเขียน
หวัดดี มองบน
แลว้ ไง ลำไย ช่วยดว้ ย
จริงอ้ะ โดราเอม่อน
เอำไงดี รึ
อำทิตย์หนำ้ ดีงำม
ใสบ่ ำตร เท
เผำศพ นก
เยอะแยะ เร่ดิ
ผวั เมีย ขรรม
มหำลัย ขนมจำนนอี ร่อยจัง
งำนชนิ นีหมูมำกๆ

~ ๑๕ ~

ภำษำพูด และ ภำษำเขียน เป็นคาท่ใี ชเ้ รียกระดบั ของภำษำ ไมไ่ ด้มคี วามหมายตรงตามตัวอกั ษรวา่

ภาษาทีใ่ ชส้ าหรบั พดู และภาษาท่ีใชส้ าหรบั เขียน

ภำษำพูด หมายถงึ ………………………………………………………………………………………………………………………

ภำษำเขียน หมายถึง ...................................................................................................................................

ทั้งนี้ภาษาพูดและภาษาเขียนสามารถใช้สือ่ สารโดยวิธพี ูดหรอื โดยวธิ ีเขียนกไ็ ด้ คือ เราอาจพูดเป็นภาษา

เขียน หรอื เขยี นเป็นภาษาพดู ก็ได้

“แตล่ ะครอบครัวควรทำบัญชใี หร้ วู้ ่ำแต่ละเดือนมรี ำยรับและรำยจ่ำยเทำ่ ไร” ...........................

“แตล่ ะบำ้ นควรทำบัญชีให้รู้วำ่ เดอื นนงึ ๆ มีรำยรับและรำยจำ่ ยเท่ำไหร่” ...........................

“พูดกับเพ่อื น พดู กับพ่อแม่ เขยี นบนั ทึกไดอำรี่ เขียนข้อควำมสนั ๆ ฝำกใหพ้ ี่” ...........................

“พดู รำยงำนหน้ำชนั เรยี น พูดในท่ีประชมุ กล่ำวสนุ ทรพจน์ พูดสัมภำษณ์เมื่อสมคั รงำนหรอื เรียนตอ่

เขยี นจดหมำยถึงผใู้ หญ่ เขียนข้อควำมสนั ๆ ถึงครู” ...........................

“คำว่ำ นะ น่ะ สิ ละ เป็นคำลงทำ้ ยทแ่ี สดงควำมร้สู กึ เจตนำบำงประกำร” ...........................

“คำว่ำ ครับ ขำ คะ ค่ะ จะ๊ จ้ะ ฮะ คำลงทำ้ ยแสดงควำมสุภำพ” ...........................

“คำว่ำ ยะ ยะ่ วะ ว่ะ โว้ย คำลงท้ำยจดั เป็นคำไม่สุภำพ” ...........................

ชนิดของคา
คานาม

กจิ กรรม ๒ ตอบคำถำมชนิดของคำนำมต่อไปนใี ห้ถกู ต้อง

คานามแบ่งออกเปน็ ๕ ชนิด ดงั น้ี

๑) สามานยนาม คือ .................................................................................................................................................

เชน่ .......................................................................................................................................................................

๒) วสิ ามานยนาม คือ ..............................................................................................................................................

เช่น .......................................................................................................................................................................

๓) สมุหนาม คือ .......................................................................................................................................................

เชน่ .......................................................................................................................................................................

๔) ลกั ษณนาม คือ ...................................................................................................................................................

เชน่ .......................................................................................................................................................................

๕) อาการนาม คือ ...................................................................................................................................................

เช่น .......................................................................................................................................................................

จงเตมิ ชนิดของคานามให้ถกู ต้อง
๑. นักเรยี นกาลงั เขยี นหนังสอื .................................................. ๒. โรงเรียนสำธิต มศว ประสำนมติ ร (ฝำ่ ยมัธยม)
ตัง้ อยูใ่ นยา่ นอโศก ........................................... ๓. ปำกกำ ดนิ สอ อย่ใู นกระเป๋ำ .....................................................
๔. เอิรท์ ไปเท่ียวเทศกาลสงกรานต์ที่ถนนขำ้ วสำร .................................................... ๕. ฝงู ม้าลายลงมาด่มื นา้ ท่ี
หนองนา้ ในหมู่บา้ น ............................... ๖. มา้ ลายฝงู หนงึ่ ลงมาดมื่ น้าทห่ี นองนา้ ในหมู่บ้าน ....................................

~ ๑๖ ~

๗. คุณพอ่ ไปจ่ายค่านา้ ท่ีกำรประปำ ....................................... ๘. ควำมรักทาใหค้ นตาบอด ....................................
๙. กำรออกกำลงั กำยทาใหร้ า่ งกายแข็งแรง .............................................................. ๑๐. คณะนักร้องหมอลา
เดินทางไปจังหวัดเลย .................................................. ๑๑. โขลงช้างเดินเขา้ ป่า .....................................................

เขยี นคาลักษณนามของคาตอ่ ไปนี้ให้ถกู ตอ้ ง ยกั ษ์ ..........................................
พระภิกษุ .......................................... ไข่ ..........................................
บุหรี่ .......................................... ขนมจีน ..........................................
เทยี น .......................................... ผา้ ..........................................
คัมภรี ใ์ บลาน .......................................... บ้าน ..........................................
รถ .......................................... กล้วย ..........................................
เปียโน .......................................... กบั ข้าว ..........................................
ทหาร .......................................... วัด ..........................................
ตะเกียบ .......................................... คน ..........................................
โรงเรียน .......................................... แห ..........................................
นาฬิกา .......................................... พระพทุ ธรูป ..........................................
นางฟ้า .......................................... ปาทอ่ งโก๋ ..........................................
นางไม้ .......................................... ป่ินโต ..........................................
ตู้ ..........................................

นาคาต่อไปนใี้ สใ่ นช่องวา่ งให้ถกู ต้อง

การเดนิ พิษณโุ ลก นายสทิ ธิศักด์ิ โขลง ความรู้
กลมุ่ หมู่ การเกดิ ความรัก วง
เก้าอ้ี แจกัน เจา้ ด่าง พรรค หอย
ฝงู ความดี สมชาย ไอ้ตูบ ซอยประสานมิตร

สำมำนยนำม วสิ ำมำนยนำม สมุหนำม อำกำรนำม

…………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

…………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

…………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

…………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

…………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

…………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

~ ๑๗ ~

คาสรรพนาม

กิจกรรม ๓ ตอบคำถำมชนดิ ของคำสรรพนำมต่อไปนใี หถ้ กู ตอ้ ง

คาสรรพนามแบง่ ออกเปน็ ๖ ชนิด ดังนี้

๑) บรุ ุษสรรพนาม เป็น ..........................................................................................................................................

บุรษุ ที่ ๑ เช่น ...............................................................................................................................................
บรุ ษุ ท่ี ๒ เช่น ...............................................................................................................................................
บุรษุ ที่ ๓ เช่น ................................................................................................................................ ...............

๒) ประพนั ธสรรพนาม เป็น ..................................................................................................................................

เชน่ .......................................................................................................................................................................

๓) วิภาคสรรพนาม เปน็ ........................................................................................................................................

เช่น .......................................................................................................................................................................

๔) นิยมสรรพนาม เปน็ ..........................................................................................................................................

เช่น .......................................................................................................................................................................

๕) อนิยมสรรพนาม เป็น .......................................................................................................................................

เช่น .......................................................................................................................................................................

๖) ปฤจฉาสรรพนาม เป็น .....................................................................................................................................

เชน่ ........................................................................................................................................................................
พจิ ารณาคาสรรพนามทข่ี ดี เส้นใต้ แล้วเลือกคาตอบไปเตมิ ลงในช่องว่างใหถ้ กู ต้อง

ก. บรุ ุษสรรพนำม ข. ปฤจฉำสรรพนำม ค. นิยมสรรพนำม ง. อนิยมสรรพนำม จ. วภิ ำคสรรพนำม

..................... ๑) ขอพระองค์จงทรงพระเจริญ ..................... ๒) ใครหยิบกล่องดินสอของฉันไป
..................... ๓) กระเปา๋ ใบนีของพีส่ าวฉันเอง ..................... ๔) บ้ำงกว็ ่ิงบำ้ งกเ็ ดินอย่างสนกุ สนาน
..................... ๕) คุณจะไปทไ่ี หนกเ็ ร่อื งของคุณ ..................... ๖) เขาจะทาอะไร
..................... ๗) ใครจะมากบั ฉันก็ได้ ..................... ๘) คุณแมท่ ่ำนรอ้ ยพวงมาลยั สวยมาก
..................... ๙) นนั่ หนงั สือการต์ นู ทเ่ี ด็กๆชอบ ..................... ๑๐) ตำ่ งก็ทาหนา้ ทที่ ร่ี ับผิดชอบใหด้ ที สี่ ุด

ขีด  หนา้ ขอ้ ความที่ถกู และขีด  หนา้ ขอ้ ความท่ีผดิ วา้ ว
..................... ๑) เรื่องสั้นเปน็ บทประพนั ธช์ นิดหน่งึ ทีม่ ลี กั ษณะคลา้ ยนวนิยาย ง่ายมาก ๆ
..................... ๒) ตัวละคร ฉาก หรือสถานทีใ่ นเรอ่ื งสน้ั นัน้ เป็นสิง่ ทส่ี มมุติขึ้น
..................... ๓) เร่อื งสัน้ เปน็ งานเขียนรอ้ ยแก้วประเภทสารคดี เลย
..................... ๔) เน้ือเรื่องของเรื่องส้นั มกั จะมีความซับซ้อนกว่านิยาย
..................... ๕) แนวคิดของเรอื่ งสั้นต้องมเี พียงแนวคดิ เดยี ว
..................... ๖) ตวั ละครในเรอ่ื งส้นั ควรมไี ม่เกิน ๑๐ ตวั และมตี วั ดาเนนิ เรอ่ื งเพยี งตวั เดยี ว
..................... ๗) เร่ืองสน้ั ควรดาเนนิ เรือ่ งอยา่ งรวดเร็วและกระชับ
..................... ๘) ปมปัญหาของเรอื่ งสนั้ ควรจะได้รับการคลคี่ ลายในตอนสุดท้ายของเรอ่ื ง

~ ๑๘ ~

..................... ๙) การใชภ้ าษาในการดาเนนิ เรอ่ื งของเรือ่ งสัน้ ตอ้ งสมจรงิ ถูกตอ้ งเหมาะสม และชัดเจน
..................... ๑๐) การอา่ นเรอื่ งสัน้ ให้สนุก ไม่ต้องอ่านอย่างละเอียดกเ็ ขา้ ใจเร่อื งอยา่ งรวดเร็ว
..................... ๑๑) เรอ่ื งสัน้ ต้องเนน้ ฉากและบรรยากาศในเร่ืองดว้ ยการพรรณนาใหล้ ะเอียด
..................... ๑๒) การอ่านเรอ่ื งสนั้ เปน็ การอ่านเพ่ือความความเพลิดเพลนิ
..................... ๑๓) การจบของเร่ืองมี ๒ แบบ คือ การจบแบบธรรมดา และจบแบบหกั มุม
..................... ๑๔) เรอ่ื งส้ัน นทิ าน นิยายลว้ นเป็นรปู แบบหนึง่ ของบันเทิงคดี
..................... ๑๕) เรื่องส้ันเกิดขึ้นในประเทศไทยประมาณรชั สมยั ของพระบาทสมเดจ็ พระจอมเกล้าเจ้าอยหู่ ัว

แบบทดสอบท้ายบท

คำอธบิ ำย : แบบทดสอบเป็นแบบเลือกตอบ ให้นักเรียนทำเฉพำะคำตอบทถี่ ูกต้องท่ีสุดเพยี งคำตอบเดียว

๑. “...ถึงตอนน้ผี มรู้แลว้ ว่าปู่จะพูดอะไรต่อถา้ ผมอยู่ด้วยผมกจ็ ะฉดุ มอื ปแู่ ลว้ รอ้ งกลับบ้าน...” จำกขอ้ ควำม

ขำ้ งตน้ ข้อใดเว้นวรรคในกำรอ่ำนไดถ้ กู ต้อง

ก. ถงึ ตอนน้ีผมรู้แล้ววา่ ปู่จะพดู อะไรตอ่ ถ้าผมอยูด่ ว้ ยผม กจ็ ะฉดุ มือปู่แลว้ ร้องกลับบ้าน

ข. ถึงตอนน้ีผมรู้แล้วว่าป่จู ะพดู อะไรต่อ ถา้ ผมอยู่ดว้ ย ผมกจ็ ะฉดุ มือปู่แล้วร้องกลบั บา้ น

ค. ถงึ ตอนนี้ ผมรู้แล้ววา่ ป่จู ะพูดอะไรตอ่ ถ้าผมอยดู่ ว้ ยผมก็จะฉุดมือปูแ่ ลว้ รอ้ งกลบั บ้าน

ง. ถงึ ตอนนผ้ี มรู้แล้วว่า ปู่จะพูดอะไร ตอ่ ถ้าผมอยูด่ ้วยผมก็จะฉดุ มือปแู่ ลว้ ร้องกลบั บ้าน

๒. “...ฉันบอกแล้วให้แกเอามาทิง้ ในหลมุ ท่ฉี ันขุดไว้ตรงต้นมะม่วง โนน่ แกนี่ ทาไมไม่ดแู ลรกั ษาส่งิ แวดล้อม

เลยนะ...” ข้อความจากเร่ือง เพือ่ นกัน ขา้ งตน้ มคี านามและคาสรรพนาม ชนิดละกี่คา (ไมน่ บั คาซา้ )

ก. ไม่มคี านาม คาสรรพนาม ๓ คา ข. คานาม ๑ คา คาสรรพนาม ๔ คา

ค. คานาม ๒ คา คาสรรพนาม ๔ คา ง. คานาม ๓ คา คาสรรพนาม ๔ คา ผมได้ ๕
๓. ข้อใดใชล้ ักษณนำมไม่ถูกตอ้ ง
คะแนนเตม็
ก. ปูม่ ีไอ้แจ้ ๑ ตวั ข. ป่ผู มปีนอ้ี ายุ ๗๕ ปี
แลว้ เพือ่ น ๆ
ค. ตอนนีส้ วิ กาลังขึ้นบนหน้า ๑ เมด็ ง. วนั นพ้ี ระมาบิณฑบาต ๑ องค์

๔. ขอ้ ใดมีปฤจฉำสรรพนำมและสรรพนำมบุรษุ ที่ ๑ ละ่ ครบั

ก. คุณไมเ่ ข้าใจอะไร ข. พรงุ่ น้ีผมจะต้องไปไหน

ค. ใครรกั เธอจะ๊ ง. ผใู้ ดกลา้ ทากบั ทา่ นเชน่ น้ี

๕. ขอ้ ใดเปน็ คำสรรพนำมบุรุษที่ ๒

ก. อาตมาคิดจะสร้างกฏุ อิ ีกสกั หลังหนึ่ง ข. กันเพิง่ กลบั มาเดีย๋ วน้ีเอง

ค. หมดหนา้ ทขี่ องหล่อนแลว้ เชิญกลับไปได้ ง. ใครเขาจะเหน็ ใจหล่อนเท่าแก

*********************************************************************

~ ๑๙ ~

๔

แตง่ ให้งามตามท่เี หมาะ

~ ๒๐ ~

ทดสอบ กรอบความรู้

การสรุปใจความสาคญั

อันเสื้อผา้ อย่าให้เฉยี่ วหรอื ฉดู ฉาด ทรงประหลาดลอ่ ตาหาเหมาะสม
มคิ ับหลวมสวมใส่สมยั นิยม ทงั้ เผ้าผมพองามตอ้ งตามวยั
อย่าเขยี นตาทาปากใหม้ องเปรอะ แลเลอะเทอะทาแต่แค่ดูได้
ถงึ ไม่ทากใ็ ชว่ า่ จะเปน็ ไร ถา้ สดใสก็คงสวยสารวยทรง
แตง่ ใหง้ ามตามระเบยี บดเู รยี บร้อย ใชห่ ยดย้อยเยย่ี งอย่างเป็นนางหงส์
สวมสรอ้ ยคอขอ้ แขนแหวนหลายวง สกั วันคงเขาจักลกั ชิงเอา
ต้องเสยี ทรพั ย์อับอายกายกเ็ จ็บ อาจถูกเกบ็ กลวั กลับแจง้ จับเขา
เว้นแตก่ ารงานนนั้ ทาเนา แต่งให้เพราพรงิ้ ม่ังเปน็ ครั้งครา
หนังสอื เรอื่ ง ยายสอนหลาน : แก้ว แกมกาญจน์

สรุปใจความสาคญั ของบทประพนั ธต์ ่อไปนี้
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
...................................................................................................................................................................... ..............
..................................................................................................................... ...............................................................

กจิ กรรมท่ี ๑ ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปนใี ห้ถกู ตอ้ ง

๑. ใจความสาคัญ คอื .................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
๒. ใจความสาคญั ปรากฏในประโยค ............ ตาแหนง่ ไดแ้ ก่ ...................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
๓. “อาหาร เคร่ืองนุ่งห่ม ที่อยอู่ าศัย ยารักษาโรค” ย่อข้อความให้ส้ัน ๆ ควรใช้คาใด ............................................
๔. “เพอ่ื ไมใ่ ห้ประเจิดประเจ้อดูน่าเกลียด” ยอ่ ข้อความให้สนั้ ๆ ได้ความว่า ...........................................................

ให้นกั เรียนขีดเส้นใต้ใจความสาคญั ของขอ้ ความต่อไปน้ี
๕. มนุษยเ์ ราเป็นพวกที่ชอบรบั มากกวา่ ให้ ภาพจากส่อื และคนรอบตวั ยอกย้าเราเสมอว่า ความสขุ คอื

เปา้ หมายของชวี ติ และการรับความสขุ ก็คอื การ “ตกั ตวง” มนั ใสต่ ัว น่คี ือการมองว่าตวั เองคือศูนย์กลาง

๖. คุณลักษณะเด่นของวัวคือความอดทน ดังนนั้ จงใชค้ ุณสมบตั ินใี้ หเ้ ตม็ ที่ชนทุกปัญหา ไม่ว่าจะเจอเรื่อง
หนักหนาสาหัสเพียงไร กจ็ งชนกับมันไมห่ ลีกหนีจะเอาชนะอุปสรรคได้อยา่ งแน่นอน

~ ๒๑ ~

๗. ภาษาเปน็ เร่อื งของการเรียนรู้ ยอ่ มจะมีส่งิ แวดล้อมเขา้ มาเกี่ยวขอ้ งเสมอ สิง่ แวดล้อมในท่ีนีค้ อื สังคม
หรอื กลมุ่ ของผ้ใู ชภ้ าษา เชน่ เดก็ ไทยคนหน่ึงเมื่อเกดิ ใหม่ ๆ ใหไ้ ปอยู่ในประเทศอังกฤษซ่ึงไม่มีคนไทยอยเู่ ลย
เดก็ คนนั้นเม่ือเตบิ โตขน้ึ ยอ่ มจะพดู ภาษาองั กฤษได้และถ้าไม่มีใครฝึกพูดภาษาไทยให้ กย็ ่อมจะพูดภาษาไทย
ไมไ่ ด้ น่แี สดงวา่ ภาษาเป็นเร่ืองของการเรยี นรู้ที่มสี ่ิงแวดลอ้ มเขา้ มาเปน็ องคป์ ระกอบ ถา้ ภาษาเป็นเรือ่ งของ
พนั ธกุ รรมหรือสัญชาตญาณเดก็ ไทยทไี่ ปอยูใ่ นประเทศอังกฤษและไม่เคยพบคนไทยมาก่อน ควรพดู ภาษาไทย
ไดเ้ หมือนกับภาษาแม่ของตนเอง

คาประสม

กจิ กรรม ๒ จงวงกลมคำทีเ่ ปน็ คำมลู

นกั เลง ช่างยนต์ โรงเรยี น มะระ หาเจอ
มะเรง็ พอ่ ครวั นา้ ใจ แม่นา้ กนั หรือ
ชาวนา กระถาง ยกทพั ลกู นา้ เปล่า?
นักเรยี น นา้ ปลา มะละกอ ของหวาน
บิดา แม่บ้าน โรงเกลอื หนา้ ต่าง
เตาถ่าน รถไฟ บะหมี่ นอกชาน
จดจา กนั ชน ถอื ดี เกง๋
ต้มยา ร้อนตัว เมตร หวั หมอ
การค้า ชาวสวน ผู้ชาย ปู่ย่า
ตู้เย็น เขม็ หมดุ ส้นสงู สามารถ

สรา้ งคาประสมจากเกมปรศิ นา “เจา้ อะไรเอย่ ?” ฉนั ชอบ
คำว่ำ “เจำ้ ......” ตำมด้วยคำมูลอีกหนึ่งคำ เชน่ เจำ้ สำว เจำ้ บำ่ ว เปน็ ต้น เล่นทาย
ปริศนา
๑. มมี าดัง้ เดมิ เร่ิมขายคนแรก ไปไหนไม่แปลก ขายดิบขายดี .......................... จังเลย
๒. หรหู ราร่ารวย รปู สวยตา่ งหาก ราชาลาบาก แปลงร่างเปน็ กบ ..........................
๓. กรมุ้ กร่ิมยิ้มพราย อนั ตรายอย่าใกล้ สาวสาวใส่ใจ ไกลคนพรรค์น้ี ..........................
๔. แถวนพ้ี ี่คุม ชมุ นมุ คนเก่ง พรรคพวกอวดเบ่ง สั่งสอนอยูห่ มัด ..........................
๕. ของดีมีค่า อตุ สา่ หส์ ะสม เจ้าของระทม รบี ไปแจง้ ความ ..........................
๖. พระภูมิคุม้ ครอง ผองภัยไกลหา่ ง เปน็ สขุ ทุกอย่าง ทาถูกวธิ ี ..........................
๗. ใหญ่ในงานนี้ พร่ี บั ผดิ ชอบ กิน อยู่ ถาม ตอบ ครอบแลว้ ทั้งปวง ..........................
๘. ใครกต็ ้องเกรง เบ่งไม่ข้ึนหรอก ยกเว้นแทงออก เขาจา่ ยหมดเลย ..........................
๙. เมอื งจนี จากมา ค้าขายแขง็ ขัน กาไรเกบ็ พลัน ร่ารวยทนั ตา ..........................
๑๐ วดั ขา้ อย่าแตะ แต่แนะธรรมะ กเิ ลสต้องละ บาเพ็ญกุศล ..........................

~ ๒๒ ~

จงวงกลมคาตอบทีถ่ กู ต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

คำในข้อใดเปน็ คำประสม

๑) ก. น้ามาก ข. น้าน้อย ค. นา้ ลาย ง. นา้ ไหล
ค. น้าเหม็น ง. น้ามัน
๒) ก. น้านงิ่ ข. นา้ เน่า ค. รถยาว ง. รถจอด
ค. ผวิ ขาว ง. น้าขาว
๓) ก. รถหยุด ข. รถยก ค. แมบ่ า้ น ง. แม่ยอม

๔) ก. สขี าว ข. ผา้ ขาว

๕) ก. แมห่ ลับ ข. แมล่ ูก

คำในขอ้ ใดไม่เป็นคำประสม

๖) ก. เสอ้ื กัก๊ ข. เสอ้ื เกา่ ค. เส้อื กล้าม ง. เสื้อกนั หนาว

๗) ก. คอแขง็ ข. คอทองแดง ค. คอเจบ็ ง. คอหอยพอก

๘) ก. ปากหวาน ข. ปากบอน ค. ปากเบา ง. ปากแตก

๙) ก. ตาเจบ็ ข. ตาข่าย ค. ตาคม ง. ตาแหลม อย่า
ยอม
๑๐) ก. ทางมา้ ลาย ข. หอ้ งรับแขก ค. ไมถ้ พู ้ืน ง. บา้ นริมน้า แพน้ ะ

๑๑) ก. เครอ่ื งใน เครือ่ งเรอื น ข. เคร่ืองปรงุ เครื่องเล่น

ค. เคร่อื งครวั เครื่องดื่ม ง. เครื่องเคียง เครอ่ื งพงั

๑๒) ก. เรือใบ เรือแล่น ข. พ่อบา้ น พอ่ ครัว

ค. หนา้ หนา หนา้ บาง ง. ใจดา ใจแตก

๑๓) คาในข้อใดสลบั ทีก่ ันแล้วไม่เปน็ คาประสมท้งั สองคา

ก. ใจเยน็ เย็นใจ ข. ใจหาย หายใจ
ง. ผ้าห่ม ห่มผา้
ค. ใจดี ดีใจ

๑๔) คาว่า “ของ” ประสมกบั คาในข้อใดไม่เปน็ คาประสม

ก. ของหาย ข. ของสงู ค. ของขวัญ ง. ของเล่น

๑๕) คาว่า “ลกู ” ประสมกบั คาในข้อใดไม่เปน็ คาประสม

ก. ลกู คอ ข. ลูกครงึ่ ค. ลูกเลก็ ง. ลกู เลน่

คาประสมต่อไปน้ีเกดิ จากชนิดของคาใดประสมกนั ชนิด
ของคา
๑. พอ่ + ครวั ........................................................................................... จาได้
หรือ
๒. หมอ + งู ............................................................................................ เปลา่ นะ

๓. คอ + แข็ง ............................................................................................

๔. ตนื่ + เต้น ............................................................................................

๕. ออ่ น + ใจ ............................................................................................

๖. ลกู + หิน ............................................................................................

๗. สถานี + โทรทศั น์ ............................................................................................

๘. ท่ี + ดนิ ............................................................................................

๙. ใจ + นอ้ ย ............................................................................................

๑๐. น้า + เนา่ .............................................................................................

~ ๒๓ ~ ร
ส
กจิ กรรมที่ ๓ ให้นกั เรียนหำคำประสมจำกกิจกรรมปรศิ นำอกั ษรไขว้ตอ่ ไปนี อ
ฝ
ห ป ด ตั ก บ า ต ร ง
วกำ สวร ทเ เ ห
ย น เ พ่ื อ น ฝู ง สื้ ฟ
ใ ง ปา กใ เ ยอ ป
ต้ ค รี้ กิ เ ส ช ด เ พ
ดิ ร ย ฎ บ ง ข ค ช้ิ ล
น ร ว ณา เ จ ผ ต ง
ภ ว ห ร น ยิ ต ไ า แ
ถ ง ว อ ง ง า ก่ ย ด
เ ม า มิ ท ฟั คุ ช ใ ง
ห ว น น อ น กิ น จ ว
นื่ ผั ด เ ป รี้ ย ว ห ะ
อหใ เ หมอนว
ย พ้ื อ ง น ค ต ดิ า
ย พ ล เ มื อ ง น น
จ น ใ พ่ อ บ้ า น น

๑. .............................................................. ๒. ..................................................................
๓. .............................................................. ๔. ..................................................................
๕. .............................................................. ๖. ..................................................................
๗. .............................................................. ๘. ..................................................................
๙. .............................................................. ๑๐. ...............................................................
๑๑. ........................................................... ๑๒. ...............................................................
๑๓. ............................................................ ๑๔. ...............................................................
๑๕. ............................................................

~ ๒๔ ~

แบบทดสอบทา้ ยบท

คำอธิบำย : แบบทดสอบเป็นแบบเลอื กตอบ ใหน้ ักเรียนทำเฉพำะคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพยี งคำตอบเดียว

๑. คำดังเดิมในทุกภำษำจะเป็นคำพยำงคเ์ ดียวหรือหลำยพยำงคก์ ็ได้เรำเรียกคำชนดิ นนั วำ่ อะไร

ก. คาพ้อง ข. คานาม ค. คาซอ้ น ง. คามูล

๒. ข้อใดใหค้ วำมหมำยของคำประสมไดถ้ กู ตอ้ งที่สดุ

ก. หน่วยคาศพั ท์ทางภาษาไทยท่ีเลก็ ทสี่ ุด

ข. เกดิ จากคามลู ๒ คา ทมี่ ีความหมายต่างกบั มาเรียงกันแล้วเกิดความหมายใหม่

ค. เกดิ จากการนาคามาเรยี งต่อกนั ๒ คา เปน็ คาที่มสี มั พันธ์กนั ทางความหมาย

ง. เกดิ จากการนาคามูลมาซ้าคากนั เพอ่ื ให้เกิดความหมายที่ใกลเ้ คียงความหมายหรือเกดิ ความหมาย

๓. ข้อใดเป็นคำมูลและคำประสมตำมลำดบั

ก. เสวย แสวง ข. ขนม ต้มยา ค. ประชุม ตานาน ง. สาราญ ตะลุง

๔. ข้อใดเปน็ คำมูลทกุ คำ

ก. กะลา นาฬิกา เฟ่ืองฟ้า ปลาเค็ม ข. กะทิ กะละมงั ตลก มะลิ

ค. นา้ ใจ สะอาด ขนม ผดั เผ็ด ง. สมอง ฉลาด ขา้ วผัด สวยงาม

๕. คำประสมที่เกดิ จำกคำนำมและคำกรยิ ำตำมลำดับคือข้อใด

ก. เดินเล่น ข. นา้ ปลา ค. หมูทอด ง. ปลาเคม็

๖. คำประสมในข้อใดมีควำมหมำยโดยนัย

ก. ส้มตาปู ข. ผา้ เช็ดหนา้ ค. นา้ พรกิ เผา ง. หมอเทวดา

๗. ข้อควำมต่อไปนีมคี ำประสมทังหมดก่คี ำ “โรงเรยี นของเราจดั การแสดงนิทรรศการเรอื่ งพระเคร่อื งและ

ความศรทั ธา” ควา้
ความ
ก. ๒ คา ข. ๓ คา ค. ๔ คา ง. ๕ คา ฝนั ให้
ไดน้ ะ
๘. คำประสมในขอ้ ใดมคี ำกรยิ ำนำหน้ำคำนำม

ก. เรอื นจา ข. เสอ้ื คลุม ค ถา่ ยรปู ง. น้าเสียง

๙. ข้อใดเปน็ คำประสมและคำซ้อนตำมลำดับ

ก. บ้านเรอื น บา้ นเมือง ข. หายใจ จติ ใจ

ค. ข้าวตม้ ขา้ วผดั ง. ทองคา ทองแดง

๑๐. ข้อใดเป็นคำประสมทุกคำ

ก. จานเดด็ จานร้อน จานแบน จานแปล ข. คิดถึง คดิ อ่าน คดิ คน้ คิดดู

ค. เตะจมูก เตะตา เตะกน้ เตะฉาก ง. คาขวญั คาคม คาตั้ง คาตาย

****************************************************************

~ ๒๕ ~

๕

รอให้น้าลายไหลเสียกอ่ น

~ ๒๖ ~

ทดสอบ กรอบความรู้

คาซอ้ น

กจิ กรรม ๑ ให้นกั เรยี นเติมคำตอบให้ถูกตอ้ งท่สี ุด

๑. ข้อคิดจากเรื่อง รอให้นำ้ ลำยไหลเสยี กอ่ น ......................................................................................................................

....................................................................................................................................................................................
๒. คาว่า “นา้ ลายไหล” สื่อความหมายว่าอย่างไร ...................................................................................................
๓. เม่อื เราเห็นอาหารท่ีน่ากินและเราเกดิ ความรูส้ กึ อยากกิน ต่อมนา้ ลายจะกลนั่ นา้ ลายออกมามากกวา่ ปรกติ
เรียกวา่ .......................................................................................................................................................................
๔. ผ้เู ขยี นเรอ่ื ง รอให้นา้ ลายไหลเสียก่อน มชี ื่อวา่ ......................................................................................................
๕. “เอ้อ... หนู ฉนั มีเศษสตางค์อยู่ ๓ อนั หนูอยากจะซื้ออะไรบา้ งไหม” เงนิ ท่ยี ื่นมาให้เปน็ จานวนเงินเท่าไร
........................ ๖. คนทย่ี ื่นเงินใหเ้ ด็กหญิง เปน็ ผหู้ ญงิ หรือผูช้ าย ........................................ ๗. ผเู้ ขียนมีจดุ มุ่งหมาย
ในการเขยี นเพื่อสิ่งใด...................................................................................................................................................
๘. การใช้ภาษาวรรณศิลป์ มคี วามหมายว่า ...............................................................................................................
............................................................................................................................. ......................................................
๙. คาซอ้ น คือ ...........................................................................................................................................................
๑๐. จงอธิบายคาวา่ “สูญหาย” ประกอบดว้ ย .........................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
๑๑. “ท่าทางทเ่ี พง่ พนิ ิจดขู นมหลากหลายชนดิ ช่างเต็มไปด้วยความสขุ และความพอใจอย่างเหลือลน้ ” คาใด
เปน็ คาซอ้ น .................................................................................................................................................................
๑๒. คาว่า “สงู ต่าดาขาว เหตุผล ตัดเปน็ ตดั ตาย” เปน็ คาซ้อนแบบใด ...................................................................
๑๓. คาวา่ “สญู หาย เลอื กสรร เรว็ ไว ใหญโ่ ต” เปน็ คาซ้อนแบบใด .......................................................................
๑๔. คาว่า “ใจคอ เขตแดน ประเทศ ทอ้ งไส้” ความหมายหลักของคาซ้อนอยู่ส่วนใด และคาท่ีความหมายเหมอื น
คาหลกั ทาหนา้ ท่ใี ด .....................................................................................................................................................
๑๕. คาวา่ “น้าหนู า้ ตา บา้ นเมอื ง มูลฐาน บาดแผล” ความหมายหลกั ของคาซ้อนอยู่สว่ นใด และคาท่คี วามหมาย
เหมือนคาหลักทาหน้าทีใ่ ด .........................................................................................................................................

รวบรวมคาซอ้ นท่มี ีลักษณะตอ่ ไปน้ี อยา่ งละสิบคา

คาซอ้ นทีม่ คี วามหมายใกลเ้ คยี งกนั ................................. .................................
................................. .................................
................................. .................................
................................. .................................
................................. .................................

~ ๒๗ ~

คาซ้อนทม่ี คี วามเหมือนกนั ................................. .................................
................................. .................................
................................. .................................
................................. .................................
................................. .................................

คาซอ้ นทีม่ คี วามหมายตรงข้ามกนั เธอ
เกง่
................................. ................................. ................................. ................................. ที่สดุ
................................. ................................. ................................. ................................. เลย
................................. ................................. นะ

................................. ................................. ................................. .................................
................................. ................................. ................................. .................................
................................. .................................

ค้นหาคาศัพท์จากตัวอักษรทกี่ าหนดใหใ้ นตารางข้างลา่ งน้ี และบอกว่าเป็นคาซอ้ นประเภทใด

ย กุ้ อ นทน สิ ท งิ ท
ห ล ปู าถง รั น เ พ
ปำง นห น อ ย์ ง

๑. ................................................ ๒. ................................................ ๓. ................................................
................................................ ................................................ ................................................

ส น ร ต่ ร ด มั ป ล ช่ ลื อ
ร แ ปั้ ค์ ะ ยั ถ์ เ กื้ ว ย
กสง เ ห ธ ยั ส อ กู ห เ

๔. ................................................ ๕. ................................................ ๖. ................................................
................................................ ................................................ ................................................

~ ๒๘ ~
จงแยกคาประสมและคาซอ้ นต่อไปน้ี ลงในตารางใหถ้ กู ตอ้ ง

แปรปรวน คู่ครอง ใจความ ห้ามปราม หน่วงเหน่ยี ว
เส่ือมเสยี เครอื่ งประดับ ขา้ ราชการ ถ้อยคา ฟอ้ นรา
บา้ นเมอื ง เปรยี บเทยี บ ใหญ่หลวง มน่ั คง ลว่ งเลย
กราบทลู เกี่ยวพัน ฝีมอื ขบกัด แผน่ ดิน

คาประสม คาซ้อน พวก
นาย
ทาได้

จงเติมคาซอ้ นของคาต่อไปน้ใี ห้ถกู ตอ้ ง ๒) .................. คราว ๓) จติ ..................
๑) หยกู .................. ๕) เคลื่อน .................. ๖) .................. กลาด
๔) .................. รอย ๘) คร่ัน .................. ๙) คอ่ น ..................
๗) คอ่ น .................. ๑๑) ผอ่ น .................. ๑๒) .................. ฟู
๑๐) .................. น้อม ๑๔) ซมึ .................. ๑๕) .................. ครอง
๑๓) .................. แพลง

คาซา้

กิจกรรม ๒ เตมิ คำตอบทีถ่ กู ต้อง

คาซ้าทขี่ ีดเสน้ ใตเ้ ปน็ สานวนต่อไปน้มี ีความหมายว่าอยา่ งไร
๑. รถแลน่ มาดี ๆ แลว้ เครือ่ งกด็ ับไปดื้อ ๆ ..............................................................................................................
๒. ไป ๆ มา ๆ เรากไ็ ด้มาเรยี นอยู่โรงเรียนสาธิต มศว ประสานมติ ร (ฝ่ายมธั ยม) ...................................................

๓. เธอรูภ้ าษาไทยแค่ งู ๆ ปลา ๆ ยังจะมาอวดดอี ีก ...............................................................................................

๔. เขาพูด ๆ อยู่แล้วกห็ ยุดไปเฉย ๆ .........................................................................................................................

~ ๒๙ ~

คาต่อไปน้เี ปน็ คาซ้าประเภทใด เพื่อน ๆ
ต่งิ วง
๑) สำว ๆ วง TWICE นา่ รักกันทกุ คน .............................................. อะไรกัน
บ้างคะ
๒) จินนดั เพอื่ นไปดูหนังเกือบ ๆ บา่ ยสาม ..............................................

๓) คดิ ๆ แลว้ เรานา่ จะไปเท่ียวเชียงใหม่ ..............................................

๔) ทไี่ หน ๆ กไ็ มส่ บายเทา่ ห้องสมดุ ..............................................

๕) เราควรทางานใหเ้ สรจ็ เปน็ เร่อื ง ๆ ไป ..............................................

๖) คนมาชมคอนเสิรต์ GOT7 เป็นพนั ๆ คน ..............................................

๗) ฉันรูส้ กึ คล้ำย ๆ ว่าจะตกหลมุ รักเธอซะแล้ว ..............................................

๘) ลิซา่ ยนื อยู่กลำง ๆ แถวเพื่อรอซ้ือต๋วั หนัง ..............................................

๙) ปิดเทอมทผ่ี ่านมาฉันอยู่บ้านเอาแต่นง่ั ๆ นอน ๆ ..............................................

๑๐) นกั รอ้ งแรปเปอรบ์ างคนชอบใส่เสอ้ื ตวั ใหญ่ ๆ ..............................................

อธบิ ายวา่ คาตอ่ ไปน้ไี ม่เปน็ คาซา้ เพราะอะไร
๑) ปำว ๆ , ฉอด ๆ , หลัด ๆ , หยก ๆ .....................................................................................................

...................................................................................................................... ..............................................................
๒) จะจะ ......................................................................................................................................................
๓) นำนำ, เชำเชำ, อนั อนั ...........................................................................................................................

............................................................................................................................. .......................................................

แบบทดสอบท้ายบท

คำอธิบำย : แบบทดสอบเป็นแบบเลือกตอบ ใหน้ ักเรยี นทำเฉพำะคำตอบทถี่ กู ต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว

๑. ขอ้ ใดเปน็ คำซอ้ นทุกคำ

ก. แนบชดิ กับแกลม้ เก่งกาจ ข. รีดไถ กลา่ วหา เอาอย่าง

ค. ออ้ ยอง่ิ ป่าวรอ้ ง โยนกลอง ง. หมดสน้ิ กดดัน ใหมเ่ อย่ี ม

๒. “..........ของคนเจบ็ ไม่ไดห้ นกั หนาอะไร” ควรเติมคำซ้อนควำมหมำยตรงกบั คำส่วนหลงั ข้อใดลงในชอ่ งว่ำง

ก. อาการ ข. ร่างกาย ค. บาดเจ็บ ง. บาดแผล

๓. ข้อใดมคี ำซ้อนมำกท่ีสดุ

ก. แต่หนาวใจยากแค้นนี้แสนเข็ญ ข. ออกแออดั ผ้คู นอยลู่ น้ หลาม

ค. ในแหล่งหล้าใครไม่มเี สมอเหมือน ง. ไม่สมประกอบทรัพยส์ นิ กข็ ัดสน

๔. ขอ้ ใดเปน็ คำซอ้ นทกุ คำ

ก. กล้ากลนื เคยตวั ตดิ ตาม ข. รอ่ ยหรอ โศกศลั ย์ ตกยาก

ค. พรงั่ พร้อม หง่างเหง่ง วังเวง ง. อวดอา้ ง หมายมาด เคล่ือนคลอ้ ย

~ ๓๐ ~

๕. ขอ้ ใดคือควำมหมำยของคำซอ้ น

ก. เปน็ หนว่ ยคาศัพทท์ างภาษาไทยที่เล็กทีส่ ุด

ข. เกดิ จากคามูล ๒ คา ทีม่ ีความหมายต่างกบั มาเรยี งกันแล้วเกิดความหมายใหม่

ค. เกิดจากการนาคามาเรยี งต่อกนั ๒ คา เปน็ คาทม่ี ีสัมพันธ์กนั ทางความหมาย

ง. เกิดจากการนาคามลู มาซา้ คากันเพื่อให้เกดิ ความหมายท่ีใกล้เคียงความหมายหรือเกิดความหมายใหม่

๖. ขอ้ ใดไมม่ คี ำซ้อน

ก. หน้าตาของเจนนี่ดสู ดใสขึ้นเมื่อทราบข่าวคนรักของเธอ

ข. แองจี้ไม่รู้จักมักคุ้นกบั เจมส์แตเ่ ขาก็มาชวนเธอทางาน

ค. เอม็ มา่ ตกอยู่ในวงั วนของความทกุ ข์ท่ดี ูจะหาทางออกไมไ่ ด้

ง. ลิซ่าไม่เดอื ดรอ้ นที่คนเขา้ ใจผิดเรือ่ งการทางานของเธอ

๗. ข้อใดเปน็ คำซอ้ นทุกคำ

ก. กล้ากลนื เคยตัว ตดิ ตาม ข. ร่อยหรอ โศกศลั ย์ ตกยาก

ค. พรงั่ พร้อม หง่างเหง่ง วังเวง ง. อวดอ้าง หมายมาด เคลอื่ นคล้อย

๘. “..........เขาโหดเห้ียมเหลือเกิน” ควรเตมิ คำซ้อนควำมหมำยตรงกับคำท่อี ย่สู ว่ นหนำ้ ข้อใดลงในช่องว่ำง

ก. ใจดา ข. หน้าตา ค. ใจคอ ง. นิสัย

๙. คำซ้อนในข้อใดมคี วำมหมำยเหมือนคำที่อยสู่ ่วนหนำ้

ก. แขง้ ขา ข. ขบขนั ค. บาดแผล ง. ท้องไส้

๑๐. ขอ้ ใดเป็นคำซำมีควำมหมำยต่อเนือ่ งกนั เป็นหลำยครงั

ก. เขาจดั ข้อมลู เป็นส่วน ๆ ข. เราควรพิจารณาเปน็ เรื่อง ๆ

ค. เตอื น ๆ เขาหน่อย ง. บ่าย ๆ ฉันจะไปซ้ือของ

๑๑. ข้อใดเป็นคำซำทม่ี ีควำมหมำยแยกเป็นส่วน ๆ

ก. ฉันคดิ ๆ ดแู ลว้ ก็อยากไปเรยี นตอ่ ข. กนิ ขนมให้หมดเป็นจาน ๆ ไป

ค. ชา้ งกินกล้วยเป็นหวี ๆ ง. นกั ท่องเที่ยวเดินทางเป็นกลุ่ม ๆ

๑๒. ข้อใดเปน็ คำซำทม่ี ีควำมหมำยไมเ่ ฉพำะเจำะจง

ก. เขานัดใหฉ้ ันไปหาเชา้ ๆ ข. รถยนต์ยหี่ อ้ นรี้ าคาเป็นล้าน ๆ

ค. เค้ียวอาหารช้า ๆ ระวังติดคอ ง. เขามักป่วยบ่อย ๆ ใหร้ ะวงั ใหด้ ี

๑๓. ข้อใดเป็นคำซำทมี่ ีควำมหมำยอ่อนลง

ก. กนิ ๆ เข้าไป อยา่ เรื่องมาก ข. เพิง่ หายไข้ คอ่ ย ๆ เดินอย่ารบี รอ้ น

ค. ฉนั เดนิ ๆ อย่เู ขาก็วิ่งเขา้ มาหา ง. เขียน ๆ ไปเด๋ยี วกเ็ ก่งเอง

๑๔. ขอ้ ใดเปน็ คำซำที่มีควำมหมำยเป็นพหูพจน์

ก. สาว ๆ แต่งตวั กนั เสร็จหรือยงั ข. อายมุ ากแลว้ ยงั แตง่ ตัวเหมือนสาว ๆ

ค. หนู ๆ ช่วยนั่งลงให้เป็นระเบียบ ง. เดก็ ดมื่ นมเปน็ กลอ่ ง ๆ

๑๕. ขอ้ ใดมคี ำซำทแ่ี สดงควำมหมำยต่ำงจำกข้ออื่น

ก. ฝนตกพรา ๆ ทัง้ คืน ข. ป้าของสมชาติชอบพูดซา้ ๆ

ค. อสิ ระรกั ษช์ อบใช้ดนิ สอให้หมดไปเป็นแทง่ ๆ ง. ยศภทั รรา่ ๆ จะขอเกษียณอายรุ าชการ

***********************************************************

~ ๓๑ ~

๖

เกบ็ มาเลา่ เอามาคยุ

~ ๓๒ ~

ทดสอบ กรอบความรู้

ช่อื หนงั สอื คิดแบบผ้ึงหรือแมลงวนั
ชอ่ื ผ้แู ตง่ happy day

สมมุติว่าเราจับผ้ึงจานวน ๖ ตัว ใส่ในขวด และจับแมลงวัน ๖ ตัว ใส่ในอีกขวด จากน้ันวางขวดนอน
ลง โดยหันก้นขวดไปยังหน้าต่างที่มีแสงสว่างกว่า เราจะพบว่า กลุ่มผึ้งจะพยายามบินออกทางก้นขวด
จนกระท่ังมันตายจากการขาดอาหารหรือว่าหมดแรง ในขณะที่แมลงวัน จะบินวนอยู่ในขวดชนไปชนมา แต่ก็
จะค่อย ๆ ทยอยบินหาทางออกมาจากขวดได้ จากฝ่ังคอขวด ท่ีอยู่ตรงกนั ข้ามกับกน้ ขวดซ่ึงหันไปทางหน้าต่าง
ทาไมผลการทดลองจงึ ออกมาแบบน้ี

นักวิทยาศาสตร์เช่ือว่า ผึ้งเป็นสัตว์ที่ฉลาด มีองค์ความรู้ พวกมันรู้ว่าหากบินไปในทิศทางท่ีมี
แสงสว่างจะเปน็ ทางออกจากรัง แตเ่ มอื่ มันตอ้ งมาอยู่ในขวด ซึ่งเป็นสถานการณท์ ผี่ ึ้งไม่เคยประสบมาก่อน มัน
ก็ยังคงเช่ือในความคิดแบบเดิม ๆ ไม่เปลี่ยนแปลง คือ ต้องบินออกทางแสงสว่างเท่าน้ัน แต่สาหรับแมลงวัน
เป็นสัตว์ท่ีไม่มีความคิดเป็นตรรกะอะไร ดังนั้นเม่ือมันถูกจับไว้ในขวด มันจึงบินชนผนังขวดแกะทางไปเร่ือย ๆ
จนในทีส่ ดุ กพ็ บกบั ทางออก

จดบนั ทกึ จำกกำรอ่ำนเรือ่ ง คิดแบบผงึ หรือแมลงวนั โดยเขยี นใหถ้ กู ต้องตำมรปู แบบกำรจดบนั ทึก
........................................................................................................... ......................................................... ................
................................................................................................................................................................................ ....
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
.................................................................................................................................................... ................................
................................................................................................... .................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ......................................................

คาพอ้ งเสียง

กจิ กรรม ๑ ใหน้ กั เรียนหำคำพอ้ งเสยี งที่กำหนดให้ต่อไปนพี ร้อมบอกควำมหมำยให้ถกู ต้อง

คำพอ้ งเสยี ง ควำมหมำย คำพ้องเสยี ง ควำมหมำย
ชำด กำร
ชำติ กำรณ์
กำญจน์ กำล
กำน กำฬ
กำนต์ เกษียณ
กำนท์ เกษียน

คำพอ้ งเสียง ควำมหมำย ~ ๓๓ ~ ควำมหมำย
เกษียร
จนั คำพ้องเสียง
จณั ฑ์ คำนวณ
จันทร์ คำนวน
จันทน์ บำด
กนั บำตร
กัณฑ์ บำตร
กัณณ์ บำท
กนั ต์ บำศ
กันย์ บำศก์
โจทย์ นำก
โจทก์ นำค
นำฏ

ให้นกั เรยี นเตมิ คาพอ้ งเสยี ง(คาทีข่ ดี เสน้ ใต้) ให้ถูกตอ้ ง

๑) จักตอก เคร่อื ง............... ประ................ ๒) สะบดั สม.................... นาม................

๓) ผกู พนั สมั ................... ผิว................... ๔) ผกั กำด ประ.................. เก่ง..................

๕) ประสำน สง..................... มหา................ ๖) กำนพลู ประสบ.............. เทศ..................

๗) สีสนั จดั ............... สร้าง................ ๘) ขา้ วสกุ วนั ............... ความ...............

๙) คุณคำ่ ................ทาส ...................แมลง ๑๐) ดอกพุด วนั ............... พระ...................

๑๑) วันจนั ทร์ ลูก............... ...............โลง ๑๒) ระนำด ..............ศิลป์ พิ................

๑๓) บำดแผล บ่วง............... ลูก.............. ๑๔) รถยนต์ .................นา้ ...............ราคา

๑๕) ผู้เฒำ่ ..................แก่ ...............เทียม

บรบิ ท

คาพ้องรปู ตา่ งกนั
วิธอี า่ นก็
กิจกรรม ๒ ให้นกั เรยี นหำคำพอ้ งรปู ทกี่ ำหนดใหต้ อ่ ไปนีพร้อมบอกควำมหมำยให้ถกู ต้อง ตา่ งกัน

คำพอ้ งรปู คำอ่ำน ควำมหมำย นะ

เพลำ

เพลำ

ปรัก

ปรกั

วน

วน

แหน

แหน

~ ๓๔ ~ รบี กิน
เร็ว ๆ
ปักเป้ำ
ปกั เป้ำ
ตนุ
ตนุ
เขมำ
เขมำ

ใหเ้ ขียนคาอ่านของคาพ้องรูปตอ่ ไปน้ีใหถ้ กู ตอ้ ง
๑. มกี ารแข่งขันว่าวระหว่างว่าวจุฬากับปักเปา้ (........................), ปลาปกั เป้า (.............................) เป็นปลาทีม่ พี ิษ
๒. คนแขม (.........................) ปลูกต้นแขม (...........................) ไว้หลายตน้
๓. อาวธุ ของกงุ้ คือ กรี (.....................) ส่วนอาวธุ ของกรี (.........................) คืองา
๔. คุณแม่รักและหวงแหน (......................) ลูกสาวคนนมี้ าก, คณุ พอ่ ชอ้ นแหน (....................) มาให้เปด็ กนิ
๕. เพลา (.....................) รถของลุงหกั , เพลา (......................) นม้ี ีขา้ ศกึ มาประชดิ เมืองแลว้
๖. ต้นเสมา (........................) ท่ีอยู่ข้างโบสถ์สูงเกือบเท่าใบเสมา (...................) แล้ว
๗. นอ้ งสระ (...............) ผมเสรจ็ แล้ว ก็มาฝกึ อ่านคาที่มสี ระ (........................) ไอ
๘. พนี่ ัง่ ขัดสมาธิ (.......................) เพอ่ื ทาสมาธิ (.......................) อยู่ทีห่ อ้ งพระ
๙. นอ้ ง ๆ ทบทวนเรื่องสระ (.................) ตา่ ง ๆ อยู่ทร่ี ิมสระ (.....................) ขา้ งบา้ น
๑๐. ทหารมีความเสยี สละยอมพลี (..................) ชีพเพ่อื ชาติ, เครือ่ งบวงสรวงเรยี กอีกอยา่ งวา่ พลี (...................)
๑๑. หัวมันช้นิ นีม้ ลี ักษณะสวก (.....................), หนแู ดงชว่ ยไปหยบิ สวก (.....................) ใหพ้ อ่ มาตักปลาหน่อยสลิ กู
๑๒. ผู้หญงิ คนนนั้ ผอมกรอด (.....................) จริงเชยี ว, นกกรอด (.....................) สง่ เสียงรอ้ งอยหู่ ลงั บ้าน

คาพอ้ งรปู - พ้องเสียง

กิจกรรม ๓ หำควำมหมำยของคำพอ้ งรูป – พ้องเสียงให้ถกู ต้อง

คำพ้องรูป – พ้องเสียง ควำมหมำย

แกะ (๑)
แกะ (๒)
ขนั (๑)
ขัน (๒)
ขนั (๓)
ขนั (๔)
ขนั (๕)
ขนั (๖)
ทำ่ (๑)
ทำ่ (๒)
ทำ่ (๓)

~ ๓๕ ~

คาพ้องความ

กจิ กรรม ๔ จงหำคำท่ีมีควำมหมำยเหมอื นกัน จำกคำท่ีกำหนดให้อย่ำงน้อยขอ้ ละ ๕ คำ

ควำมหมำย คำไวพจน์

กษตั ริย์

เปน็ ผ้หู ญงิ
กาลังใจ ครุฑ
ให้นะคะ นำค
ดอกบัว
พระจันทร์
พระอำทิตย์
ท้องฟ้ำ
แผน่ ดนิ
แม่นำ

ลม
ไฟ
นก
ม้ำ
ภูเขำ
ป่ำ
ต้นไม้
ดอกไม้
คำพูด
ท้องฟ้ำ

งู

~ ๓๖ ~

แบบทดสอบทา้ ยบท

คำอธิบำย : แบบทดสอบเป็นแบบเลือกตอบ ใหน้ ักเรียนทำเฉพำะคำตอบที่ถกู ต้องที่สุดเพยี งคำตอบเดยี ว

๑. ขอ้ ใดเป็นคำพอ้ งเสียงทุกคำ

ก. กาญจน์ , กรรณ ข. สุนทร , ศลุ กากร ค. พนั ธ,์ุ พรรณ ง. ขัน, ขนั

๒. ข้อใดมีคำท่ีมคี วำมหมำยต่ำงจำกพวก

ก. นงเยาว์ โฉมตรู ข. กัลยา อรไท ค. นงคราญ สกุณ ง. สายสมร อนงค์

๓. ข้อใดมคี ำพ้องเสยี งทส่ี ะกดผิด

ก. เมอื่ วนั จนั ทรเ์ ราไมม่ าโรงเรียนเพราะไม่สบาย

ข. เมอื่ วานเราไปตลาดกับคณุ แมจ่ งึ ซื้อลูกจนั มาฝากเธอด้วย

ค. ทบี่ า้ นเราปลกู ตน้ จนั กะพ้อ ดอกหอมมาก

ง. นา้ จณั ฑเ์ ป็นสิ่งไม่ดี พวกเราทุกคนควรงดเว้น

๔. ขอ้ ใดเขียนคำท่อี ่ำนออกเสียง “กาน” ผดิ

ก. กาลสมัย ข. กาลทวปี ค. กลอนกานท์ ง. ผสู้ งั เกตการณ์

๕. ข้อใดไม่มคี ำพ้อง

ก. น้องชอบดอกไมส้ ีเหลอื งมากกวา่ สอี นื่ ๆ ข. วันนี้ฉันหิวมากเลยกนิ ขา้ วหลามเสยี จนท้องหลาม

ค. ผมวา่ การกระทาของเขาเป็นการชกั ศึกเขา้ บ้าน ง. ไม่มชี ่างคนไหนรบั ซ่อมบ้านให้ ผมซ่อมเองกไ็ ด้

๖. ขอ้ ใดเปน็ คำพอ้ งรูปทกุ คำ

ก. สระ ยุติ ข. กรี กลี ค. เสมา เขมา่ ง. เพลา ปรกั

๗. ขอ้ ใดมีคำพ้องตำ่ งจำกพวก

ก. เขาใสข่ องมีค่าราคาแพงจงึ ถูกคนฆ่าเพ่ือแย่งไป

ข. คาว่าสระเวลาเขียนต้องมสี ระอะดว้ ย

ค. แมไ่ ปซื้อพนั ธุ์ไมม้ าหนึ่งพนั บาท

ง. เราสั่งลูกช้ินไมไ่ หม้แต่แม่ค้าใหล้ ูกช้ินไหม้มาตั้งหลายไม้

๘. คำว่ำ “เขา” ในข้อใดทำหนำ้ ทีต่ ำ่ งจำกพวก

ก. สัตวจ์ าพวกกวางจะมีเขาที่สวยงามจงึ ทาใหถ้ ูกมนุษยล์ า่ มากท่ีสดุ

ข. ลงุ เล้ยี งนกเขาเพราะว่ามีเสียงที่ไพเราะ

ค. อาทติ ยน์ ้ีเราหยุดหลายวนั เราไปปนี เขากันเถอะ

ง. เขารกั เธอมากเลยนะ

๙. คำพ้องในข้อใดมีควำมหมำยต่ำงกันมำกท่ีสุด

ก. ทกุ คนเล่าเร่ืองขาขนั แตเ่ ขาไม่รสู้ กึ ขนั มากทส่ี ดุ ข. กนั พยายามกันพวกเขาไมใ่ หท้ ะเลาะกัน

ค. เธอเองไม่ใช่หรอื วา่ เธอกาลังหลงตวั เอง ง. พระฉนั อาหารทฉ่ี นั นามาถวาย

๑๐. ขอ้ ใดมคี วำมหมำยต่ำงจำกพวก

ก. ปทุม ข. บษุ บา ค. บหุ งา ง. ผกา

~ ๓๗ ~

๗

เขา้ เมอื งตาหล่วิ ต้องหล่วิ ตาตาม

~ ๓๘ ~

ทดสอบ กรอบความรู้

เรียนรเู้ รือ่ ง สานวน สุภาษติ คาพังเพย

กจิ กรรม ๑ จงตอบคำถำมต่อไปนีให้ถกู ต้อง

๑. ขนุ วจิ ิตรมาตรา ได้อธิบายสานวน “เข้าเมืองตาหล่ิว ต้องหลิ่วตาตาม” ในหนังสือสานวนไทยว่า ………………….
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
๒. “เขา้ เมืองตาหลิ่ว ต้องหล่ิวตาตาม” เม่ือนามาใช้เป็นสานวนหมายความว่า ......................................................
........................................................................................... .........................................................................................

๓. สภุ ำษติ หมายถึง ................................................................................................................................................

............................................................................................................................... .....................................................
๔. สุภาษิตทีใ่ ช้ในสังคมไทยได้ปรากฏในวรรณคดีเรื่องตา่ ง ๆ เชน่ .............................................................................
............................................................................................................................. .......................................................

อตตฺ า หิ อตฺตโน นาโถ อ่ำนว่ำ …………………………………………………………………………………….
ควำมหมำย .....................................................................................

ปมาโท มจฺจุโน ปทํ อ่ำนวำ่ …………………………………………………………………………………….
ควำมหมำย .....................................................................................

อเวเรน จ สมมฺ นฺติ อำ่ นวำ่ ……………………………………………………………………………...…….
ควำมหมำย .....................................................................................

กลฺยาณการี กลฺยาณํ อ่ำนวำ่ …………………………………………………………………………………….
ควำมหมำย .....................................................................................

ตกั นำใส่กะโหลก ชะโงกดเู งำ หมายถงึ .......................................................................................................
............................................................................................................................. .........................................
นำขึนให้รบี ตัก หมายถึง ..............................................................................................................................
นำข่นุ ไวใ้ น นำใสไวน้ อก หมายถึง ..............................................................................................................
............................................................................................................................................................ ..........
รกั ยำวใหบ้ นั่ รกั สนั ให้ต่อ หมายถึง .............................................................................................................
............................................................................................................................. .........................................
รักวัวให้ผูก รกั ลูกใหต้ ี หมายถงึ ..................................................................................................................
............................................................................................................................. .........................................
อย่ำไวใ้ จทำง อย่ำวำงใจคน หมายถงึ .........................................................................................................

~ ๓๙ ~

๕. คำพงั เพย หมายถึง ..................................................................................................................................

............................................................................................................................. .............................................
กำแพงมีหู ประตูมชี ่อง ใชใ้ นความหมายว่า ....................................................................................................
จดุ ไตต้ ำตอ ใชใ้ นความหมายว่า ......................................................................................................................
................................................................................................................................................... .......................
ตำนำพรกิ ละลำยแม่นำ ใชใ้ นความหมายวา่ ....................................................................................................
............................................................................................................................. .............................................
ปดิ ทองหลังพระ ใชใ้ นความหมายวา่ ...............................................................................................................
นำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง ใช้ในความหมายวา่ ..............................................................................................
...................................................................................................................................................... ....................
รำไม่ดี โทษป่ีโทษกลอง ใชใ้ นความหมายวา่ ...................................................................................................
............................................................................................................................. ..............................................

กจิ กรรม ๒ อ่ำนคำประพนั ธต์ อ่ ไปนี แล้วบอกวำ่ มีใจควำมใกล้เคยี งกับสำนวนใด

๖. มนุษย์น้ที ร่ี กั อยู่สองสถาน บิดามารดารกั มักเปน็ ผล

ทพ่ี ่งึ หนึ่งพึง่ ไดแ้ ต่กายตน เกดิ เปน็ คนคิดเห็นจึงเจรจา

แม้นใครรักรกั มั่งชังชงั ตอบ ใหร้ อบคอบคดิ อ่านนะหลานหนา

รู้ส่งิ ไรไมส่ รู้ วู้ ิชา รรู้ ักษาตัวรอดเป็นยอดดี

พระอภัยมณี ของ สนุ ทรภู่

ตรงกับสำนวน ............................................................................................................................. ..............................

๗. อนั คาคมลมบุรุษนั้นสุดกลา้ เขาย่อมวา่ รสลนิ้ นก้ี ินหวาน

จงระวังตง้ั ม่นั ในสันดาน อยา่ ลนลานหลงระเรงิ ด้วยเชงิ ชาย

เขารกั จรงิ ใหส้ ูข่ อกับพ่อแม่ อยา่ ว่ิงแรห่ ลงงามไปตามงา่ ย

เขาไม่เลย้ี งไล่ขบั จะอบั อาย ตอ้ งเปน็ หมา้ ยอยู่กับบา้ นประจานตน

สุภำษิตสอนหญิง

ตรงกบั สำนวน ...........................................................................................................................................................

๘. ความรู้ค่เู ปรียบดว้ ย กาลงั กายแฮ

สจุ รติ คือเกราะบัง ศาสตรพ์ ้อง

ปัญญาประดจุ ดัง อาวุธ

กุมสติตา่ งโล่ป้อง อาจแกล้วกลางสนาม

ประชมุ โคลงสภุ ำษิต ในพระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกล้าเจา้ อยหู่ ัว

ตรงกบั สำนวน ............................................................................................................................. ..............................

๙. อันขา้ ไทได้พ่งึ เขาจงึ รัก แมน้ ถอยศกั ดส์ิ ้นิ อานาจวาสนา

เขาหน่ายหนีมไิ ดอ้ ยู่คชู่ วี า แต่วชิ าช่วยกายจนวายปราณ

เพลงยำวถวำยโอวำท ของ สุนทรภู่

ตรงกบั สำนวน ............................................................................................................................. ..............................

~ ๔๐ ~

๑๐. ปลารา้ พันห่อด้วย ใบคา

ใบก็เหมน็ คาวปลา คละคลุ้ง

คือคนหมูไ่ ปหา คบเพ่ือน พาลนา

ได้แต่รายรา้ ยฟงุ้ เฟอื่ งใหเ้ สยี พงศ์

โคลงโลกนิติ พระนพิ นธ์ สมเด็จพระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดศิ ร

ตรงกบั สำนวน ...........................................................................................................................................................

สถานการณ์ตอ่ ไปนต้ี รงกบั สานวนใด
๑. นักเรยี นควรรีบทาการบา้ นใหเ้ สรจ็ ทกุ ครง้ั ไม่ควรปลอ่ ยสะสมไว้มากเกินไป
ตรงกับสำนวน ............................................................................................................................................... ............
๒. เธออตุ สา่ หช์ ่วยเขาทารายงาน กลับถกู กล่าวหาว่าอยากประจบเอาใจเขา
ตรงกับสำนวน ...........................................................................................................................................................
๓. เธอจะเอาอะไรกบ็ อกมาตรง ๆ ไม่ต้องมาบรรยายใหม้ ากความ
ตรงกับสำนวน ...........................................................................................................................................................
๔. พ่ีนอ้ งคลานตามกันมาแท้ ๆ แต่เขา้ ใกลก้ ันเม่ือไรเปน็ ตอ้ งทะเลาะกันทกุ ที
ตรงกับสำนวน ...........................................................................................................................................................
๕. เขาค้ายาเสพติดจนร่ารวย มีหนา้ มตี าในสงั คม แต่ในทส่ี ดุ เขากถ็ ูกตดั สนิ ประหารชีวิต
ตรงกบั สำนวน ...........................................................................................................................................................

๖. ....................................................... ๗. ............................................................ ๘. ...................................................

๙. นักเรยี นคิดวา่ นิสัยส่วนตวั ของนักเรยี นตรงกับสานวน พรอ้ มอธบิ าย ...........................................................................

..............................................................................................................................................................................................................

๑๐. นกั เรยี นคิดว่า การเรยี นวิชาภาษาไทยของนกั เรยี น ตรงกบั สานวนใดมากทีส่ ดุ พร้อมอธบิ ายประกอบ

..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................

~ ๔๑ ~

กิจกรรม ๓ มำสนุกกับปริศนำอักษรไขวห้ ำสำนวน สภุ ำษติ และคำพังเพย

๗

๑๐

๖ ๑
๒ ๕๓

๙

๔
๘

ความหมายของสานวน สุภาษติ คาพังเพย

แนวตัง แนวนอน
๓. เมอ่ื หมดอานาจ ความช่วั ที่ทาไวก้ ็ปรากฏ ๑. ถูกซ้าเตมิ เมื่อพลาดพลั้ง
๕. ทั้งค่ดู เี ลวพอกนั ๒. คนใกลช้ ิดท่ีจะคอยทาร้ายเมื่อใดก็ได้
๖. เข้าเถอื่ นอย่าลืมพรา้ ใหร้ อบคอบ ๔. สอนเทา่ ไรกไ็ มไ่ ด้ผล
๗. ทาดีแตไ่ ม่มีใครยกยอ่ ง ๘. พฤติกรรมกลับกลอก กะลอ่ นมากจนตามไม่ทนั
๙. คนท่มี ีสตปิ ัญญาพอ ๆ กัน เมือ่ ตอ้ งมาแขง่ ขันกอ็ าจจะเสมอกัน
๑๐. คนที่ทาอะไรไม่จรงิ จงั เจออุปสรรคนดิ หนอ่ ยกล็ ้มเลิก

~ ๔๒ ~
นักเรียนนาสัตวท์ ่กี าหนดใหม้ าแต่งเป็นสานวน สภุ าษติ และคาพงั เพย โดยไม่ใหซ้ า้ กนั

………………………………………………………… …………………………………………………………
………………………………………………………… …………………………………………………………
………………………………………………………… …………………………………………………………
………………………………………………………… …………………………………………………………
………………………………………………………… …………………………………………………………

………………………………………………………… …………………………………………………………

………………………………………………………… …………………………………………………………
………………………………………………………… …………………………………………………………

~ ๔๓ ~

กิจกรรม ๔ ให้นกั เรียนขดี เส้นใต้สำนวน สุภำษติ คำพังเพย จำกบทสนทนำต่อไปนี พร้อมทงั
บอกควำมหมำยของสำนวน สุภำษติ คำพังเพยท่ีพบให้ถูกต้อง

“วันอาทิตย์นี้ไปงานแต่งงานของศักดิ์ชายด้วยกัน
ไหม” อรนชุ เอย่ ถาม

“ไปสิ งานแต่งของเพื่อนรักทั้งที ฉันยังจาได้เสมอ
เม่ือครั้งท่ีฉันเรียนอยู่มหาวิทยาลัย ฉันกับศักด์ิชายสนิทกัน
มาก บ่อยคร้ังที่ศักด์ิชายมักพูดจาน้าท่วมทุ่งผักบุ้งโหรงเหรง
ฉันก็จะเตือนเขาว่าให้ระวังการพูดเดี๋ยวจะกลายเป็นปลา
หมอตายเพราะปาก แต่เขาก็มีน้าใจและเป็นคนดีคนหนึ่ง
ทีเดยี ว เธอจาเร่ืองตอนไปคา่ ยอาสาไดไ้ หม” พิมพ์พรถามต่อ

“เรียกว่าไม่เคยลืมเลยแหละ ตอนท่ีเราไปเข้าค่าย
ต่างจังหวดั แล้วศักด์ิชายแอบไปทาความสะอาดห้องสมุดของ
ชุมชนเพียงคนเดียว แต่กลับบอกใครต่อใครว่าพวกเรา
ชว่ ยกนั ทา เขาชอบทาตวั ปิดทองหลังพระเสมอเลย” อรนุชกลา่ วชืน่ ชม
“เจ้าสาวของศักดิช์ ายเปน็ คนสวยน่ารกั และจติ ใจดมี าก เหมาะสมกนั ราวกบั ก่ิงทองใบหยก” พิมพพ์ รกล่าว
“แต่ฉันได้ข่าวมาว่างานแต่งงานจัดยิ่งใหญ่อลังการมาก ดูเหมือนจะเป็นการตาน้าพริกละลายแม่น้าเลย
นะ” อรนชุ แย้ง
“เธออย่าพูดอย่างน้ันสิ เดี๋ยวจะเข้าตารามือไม่พาย เอาเท้าราน้า งานน้ีทางฝ่ายเจ้าสาวค่อนข้างมีฐานะ
งานแตง่ แค่นีข้ นหนา้ แข้งไม่รว่ งหรอก” พมิ พ์พรบอก
“งั้นวันอาทิตยน์ ้ีไปพรอ้ มกันนะ จะได้ไปอวยพรให้คู่บ่าวสาวรักกันยืนยาวถือไม้เท้ายอดทอง กระบองยอด
เพชร” อรนชุ ถาม
“ตกลง วันอาทติ ย์นพ้ี บกันท่หี นา้ งานนะ แต่งองคท์ รงเครื่องใหเ้ รียบร้อยล่ะ” พิมพ์พรบอก
“แน่นอน รอดกู ็แลว้ กนั เคยได้ยนิ หรอื เปล่า ไกง่ ามเพราะขนคนงามเพราะแต่งนะ” อรนชุ บอก
“ฉันจะรอดนู ะ แลว้ พบกัน” พมิ พพ์ รกลา่ วลา

............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
...................................................................................................................................................... ..............................
..................................................................................................... ...............................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................

~ ๔๔ ~

แบบทดสอบทา้ ยบท

คำอธบิ ำย : แบบทดสอบเป็นแบบเลอื กตอบ ให้นักเรยี นทำเฉพำะคำตอบท่ีถกู ต้องที่สุดเพยี งคำตอบเดยี ว

๑. ข้อใดมคี วำมหำยตรงกบั สำนวน "กนิ ปนู รอ้ นทอ้ ง"

ก. คนทาผดิ มกั กระวนกระวายใจ ข. คนทาผิดมักจะชอบแก้ตวั

ค. คนทาผดิ มักจะแสดงอาการพริ ธุ ออกมา ง. คนทาผิดมักจะเผลอบอกโดยไม่รตู้ วั

๒. “เขาเป็นคนมอี านาจ สามารถช้ตี ้นตาย ปลายเปน็ ” มีควำมหมำยตรงกับขอ้ ใด

ก. ใช้ให้ตายให้เป็นได้ ข. ทาอะไรก็ได้

ค. มอี านาจคบั ฟา้ ง. ว่าอย่างไรเปน็ อย่างนั้น

๓. “การทาอะไรไปลว่ งหนา้ ท้ัง ๆ ท่ีไม่ทราบถึงผลลัพธ์” ตรงกบั สำนวนในข้อใด

ก. นา้ ลอดใต้ทราย ข. หวังน้าบอ่ หน้า

ค. หว่านพชื หวงั ผล ง. ไมเ่ หน็ นา้ ตัดกระบอก

๔. “ปัดสวะใหพ้ น้ ตวั ” ข้อใดอธบิ ำยควำมหมำยไดถ้ ูกตอ้ ง

ก. การเตือนใหร้ จู้ ักรักษาความสะอาดทงั้ ในบ้านและนอกบ้าน

ข. การมนี สิ ยั มกั ง่าย ปดั ภาระให้พ้นตวั

ค. การไม่รบั ผดิ ชอบในงานที่ตนไดร้ ับมอบหมาย

ง. การรักษาผลประโยชน์ของตนโดยไมใ่ สใ่ จวา่ ผูอ้ ืน่ จะเดือดร้อนเพราะการนัน้

๕. “ส่ิงที่เปน็ ภัยอยู่ใกล้ตัว” ตรงกบั สำนวนในขอ้ ใดมำกท่ีสดุ

ก. หนเี สอื ปะจระเข้ ข. ขว้างงูไม่พน้ คอ

ค. หนามยอกอก ง. ช้างสาร งเู หา่ ข้าเก่า เมยี รัก

๖. “คนทท่ี าสิ่งใดโดยวธิ รี ุนแรง” ตรงกับสำนวนในข้อใด

ก. น้าเชย่ี วอย่าเอาเรือขวาง ข. หกั ด้ามพร้าดว้ ยเขา่ เหนอ่ื ย
ไหมคะ อีก
ค. ตดั ไปหวั ลม ง. ขงิ ก็ราขา่ ก็แรง นดิ ก็จะปิด
เทอมแล้ว
๗. “หาความเดือดร้อนใสต่ วั เองโดยใชเ่ หตุ” ตรงกับสำนวนในขอ้ ใด
สู้ ๆ นะ
ก. เอาเนือ้ มาสูเ้ สอื ข. เอามือซุกหีบ

ค. เอาเนอ้ื ไปแลกกบั หนัง ง. เอาทองไปรู่กระเบื้อง

๘. สำนวนใด “ม่งุ สอนผ้หู ญิงโดยเฉพาะ”

ก. ชงิ สุกกอ่ นห่าม ข. ปลูกเรือนคร่อมตอ

ค. น้าตาลใกล้มด ง. กินนา้ ใตศ้ อก

๙. “อย่ดู ไี ม่ว่าดีไปเอาลูกเขามาเล้ยี ง เปน็ การ ................... แท้ ๆ” ตรงกับสำนวนในขอ้ ใด

ก. แกวง่ เท้าหาเส้ียน ข. เอามือซกุ หบี

ค. พุ่งหอกเข้ารก ง. หาเหาใส่หัว

๑๐. สำนวนข้อใดมีรำกฐำนจำกสภำพแวดลอ้ มท่อี ย่หู ำ่ งไกลตวั เรำท่สี ดุ

ก. ติเรือท้งั โกลน ข. ถอยหลงั เข้าคลอง

ค. ชกั แม่น้าทั้งห้า ง. ขนทรายเข้าวดั