E-Book สรุปสังคม ม1 สาระภูมิศาสตร์

สรปุ สงั คมศกึ ษา

ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1

สาระภูมศิ าสตร์

วนั เฉลมิ พวงสำลี

ครูชำนำญกำร

โรงเรียนวัดศีรษะทอง (น้อยชมประชำนกุ ูล)
สำนกั งำนเขตพ้ืนท่ีกำรศกึ ษำประถมศึกษำนครปฐม เขต 2

คำนำ

หนังสืออเิ ลก็ ทรอนิกส์ เร่ือง สรุปสังคมมัธยมศกึ ษา ม.1 สาระภมู ิศาสตร์ ชุดนี้ จดั ทำขึน้ มาเพ่ือ
เป็นสว่ นหนึ่งในกระบวนการจัดการเรยี นร้อู อนไลน์ ในช่วงสถานการณ์การระบาดของโรคโควดิ 19 ของ
โรงเรียนวัดศีรษะทอง (น้อยชมประชานุกูล ) อำเภอนครชัยศรี จังหวดั นครปฐม หนังสอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ชุดน้ใี ช้
ควบคกู่ บั การเรียนการสอนออนไลนใ์ น Google Classroom รายวชิ าสงั คมศกึ ษา ของนักเรยี นชั้นมธั ยมศึกษา
ปที ี่ 1 เพื่อให้สะดวกตอ่ การเรียนรแู้ ละมีความเขา้ ใจในเนอื้ หาสาระมากขน้ึ โดยเน้นการสรปุ เนอ้ื หาสาระสำคัญ
เพ่ิมเติมเรือ่ งทคี่ วรรู้ ทบทวนความรู้เดมิ

ในชว่ งท่ีระบบศกึ ษาภาคปกติได้รบั ผลกระทบจากการระบาดของโรคโควิด 19 ผู้จดั ทำหวงั เป็น
อย่างย่งิ ว่า หนงั สอื อิเล็กทรอนกิ ส์ชุดน้ีจะเปน็ ส่วนหนง่ึ ท่ีช่วยแกป้ ัญหาการจดั การเรยี นการสอนและเกิด
ประโยชน์ตอ่ การเรยี นรู้ของนักเรียนให้ได้มากท่สี ุด

วันเฉลมิ พวงสำลี

ผ้จู ัดทำ

สารบญั

เครื่องมือทางภูมิศาสตร์..........................................................................................................หน้า 1
แผนที่..............................................................................................................................................2
องคป์ ระกอบของแผนที่..................................................................................................................3
ลูกโลก กราฟ แผนภมู .ิ ...................................................................................................................5
แผนภาพ เขม็ ทิศ............................................................................................................................6
ภาพถา่ ยทางอากาศ ภาพถ่ายดาวเทยี ม.........................................................................................7
การแบ่งเขตเวลาโลก......................................................................................................................9
การแบง่ เขตภูมิอากาศ...................................................................................................................10
ทวีปเอเชยี .....................................................................................................................................16
ลักษณะภูมิประเทศของทวปี เอเชยี ...............................................................................................18
ลกั ษณะภมู อิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาติ....................................................................................27
ลักษณะทางเศรษฐกจิ ....................................................................................................................29
ลกั ษณะทางประชากร...................................................................................................................32
ทวปี ออสเตรเลยี และโอเชียเนีย.....................................................................................................38
ประเทศออสเตรเลยี ......................................................................................................................38
ลกั ษณะภูมิประเทศของออสเตรเลีย.............................................................................................39
ลักษณะภมู อิ ากาศของออสเตรเลยี ...............................................................................................44
ลักษณะพชื พรรณธรรมชาติและสัตวป์ ่า........................................................................................45
ลกั ษณะประชากรของออสเตรเลีย................................................................................................46
ลักษณะเศรษฐกจิ ของออสเตรเลยี .................................................................................................47
ประเทศนิวซีแลนด์........................................................................................................................49
ลักษณะภูมปิ ระเทศของนิวซีแลนด์...............................................................................................50
ลกั ษณะภมู ิอากาศของนวิ ซแี ลนด์.................................................................................................52
ลักษณะพชื พรรณธรรมชาตแิ ละสัตว์ป่า........................................................................................52

ลักษณะประชากรของนวิ ซีแลนด์................................................................................................53
ลกั ษณะเศรษฐกจิ ของนิวซีแลนด์................................................................................................54
ประเทศปาปัวนิวกนิ ี....................................................................................................................56
ลักษณะภูมิประเทศของปาปวั นิวกินี...........................................................................................56
ลกั ษณะภมู ิอากาศของปาปัวนิวกนิ ี.............................................................................................57
ลักษณะพชื พรรณธรรมชาติและสตั วป์ า่ ......................................................................................57
ลักษณะประชากรของปาปัวนิวกินี..............................................................................................58
ลกั ษณะเศรษฐกิจของปาปวั นิวกินี...............................................................................................59
ดนิ แดนโอเชยี เนยี ........................................................................................................................60
ความเป็นมาของโอเชยี เนยี ..........................................................................................................61
ไมโครนีเซยี ..................................................................................................................................62
เมลานีเซีย....................................................................................................................................63
โปลินเี ซยี .....................................................................................................................................64
รวมธงชาตปิ ระเทศในทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลยี และโอเชยี เนยี ............................................68
แหล่งอา้ งอิง.................................................................................................................................69

1

โรงเรียนวัดศีรษะทอง ( นอ้ ยชมประชานุกูล )
สรปุ เน้ือหารายวิชาสังคมศึกษา ชนั้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1 สาระภมู ศิ าสตร์

ครูผู้สอน วันเฉลิม พวงสำลี
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ภมู ศิ าสตร์ ( Geography ) คือวชิ าที่ศกึ ษาถงึ ความสัมพันธ์ระหว่างส่งิ แวดล้อมทางธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมทางสังคม
ท่ปี รากฎในดนิ แดนตา่ งๆของโลก
เครอื่ งมอื ทางภมู ิศาสตร์
1. ประเภทของเคร่ืองมือ เช่น เขม็ ทศิ เทอร์โมมเิ ตอร์ เคร่ืองวัดระยะ
2. ประเภทใหข้ ้อมูล เช่น ภาพถา่ ยทางอากาศ ภาพถ่ายดาวเทียม แผนท่ี ลกู โลก
3. ประเภทจัดเก็บเรียกใช้ เชน่ รีโมทเซนซง่ิ ( RS ) การกำหนดตำแหนง่ บนพน้ื โลก ( GPS )

ระบบสารสนเทศภมู ิศาสตร์ ( GIS )
แผนที่ คือ สิง่ ท่ีมนุษย์สร้างขน้ึ เพ่ือแสดงลกั ษณะของพนื้ ผิวโลก ท้ังสิ่งทีเ่ กิดขน้ึ เองตามธรรมชาติ และสง่ิ ทมี่ นุษย์
สร้างขึน้ แสดงข้อมลู ลงบนวสั ดแุ บนราบ โดยการย่อขนาดตามมาตราส่วน และใชส้ ัญลักษณ์แทนส่งิ ท่ีมีอยจู่ ริงบน
พนื้ ผวิ โลก
ประเภทของแผนที่
1. แผนท่ีอา้ งองิ อา้ งอิง (general reference map) เชน่
1.1 แผนที่ภมู ิประเทศ คอื แผนทีท่ ี่ใช้แสดงลักษณะภูมิประเทศบนพน้ื ผวิ โลก เช่น ท่ีราบสงู เนินเขา
แมน่ ้ำ เกาะ ถนน เมือง
1.2 แผนทขี่ องกรมแผนท่ที หาร คือ แผนที่ทางการทหารท่ปี ระกอบดว้ ยแผนที่หลายชุดท่มี ีมาตราส่วนและรปู แบบ
เปน็ อย่างเดยี วกนั และครอบคลุมพ้ืนท่ีใดพื้นท่หี นง่ึ โดยเฉพาะ เช่น แผนท่ี L7018

แผนท่ภี มู ปิ ระเทศ แผนท่ขี องกรมแผนที่ทหาร

2. แผนทเ่ี ฉพาะเรือ่ ง เป็นแผนทที่ ี่แสดงรายละเอียดเฉพาะเรอ่ื ง

• แผนที่รัฐกจิ (political map)
• แผนท่ภี มู ิอากาศ (climatic map)
• แผนท่ธี รณีวิทยา (geologic map)
• แผนทก่ี ารถอื ครองท่ดี ิน (cadastral map)
• แผนทพ่ี ชื พรรณธรรมชาติ (natural vegetation map)
• แผนท่ที อ่ งเทยี่ ว (tourist map)

2

2.1 แผนทร่ี ัฐกิจ (political map) แสดงอาณาเขตของประเทศต่าง ๆพร้อมทัง้ แสดง ทต่ี ัง้ และช่อื ของเมืองหลวง
2.2 แผนท่ภี ูมิอากาศ (climatic map) แสดงขอ้ มลู ด้านภูมอิ ากาศโดยเฉพาะ
2.3 แผนท่ีธรณีวิทยา (geologic map) เป็นแผนท่ีที่แสดงอายุ ประเภท และการกระจายตวั ของหินเปลือกโลก

การตกตะกอนทบั ถมของสารตา่ ง ๆ รอยเลื่อนบนผิวโลก และลักษณะทางธรณวี ทิ ยาอ่ืน ๆ

แผนที่รัฐกจิ แผนท่ีพยากรณ์อากาศ

2.4 แผนทกี่ ารถือครองทีด่ ิน (cadastral map) แสดงอาณาเขตที่ดินในพน้ื ทีใ่ ดพ้นื ท่ีหน่ึง โดยทแ่ี ต่ละแปลง
มีการแสดงสทิ ธิครอบครองโดยแสดงการเป็นเจา้ ของเป็นราย ๆ

2.5 แผนทีพ่ ืชพรรณธรรมชาติ (natural vegetation map) แสดงประเภทของพืชพรรณธรรมชาติและการ
กระจายตัวของพืชพรรณชนิดนั้น ๆ

2.6 แผนท่ีท่องเที่ยว (tourist map) เป็นแผนทท่ี แี่ สดงรายละเอยี ดเกยี่ วกับตำแหนง่ และสถานที่สำหรับการ
ท่องเทยี่ ว

แผนท่ีธรณีวิทยา แผนทที่ ่องเทีย่ ว

3

องคป์ ระกอบของแผนที่
1. ชือ่ แผนท่ี (map name) เปน็ สว่ นสำคัญอย่างหนึ่งทีจ่ ะบอกว่าแผนที่นนั้ เปน็ แผนท่ีชนดิ ใด เก่ียวกบั อะไร
2. ทิศทาง (direction) แผนทีท่ ุกระวางต้องกำหนดทศิ ทางไว้ โดยทั่วไปกำหนดให้สว่ นบนของแผนที่เปน็ “ทิศเหนอื ”

เสมอ
3. มาตราสว่ น (map scale) คือ สงิ่ ทแ่ี สดงให้ผู้ใช้แผนที่คำนวณไดว้ า่ ระยะทางในแผนท่ีนั้นเท่ากบั ระยะทางจริง

เท่าไรบนพ้นื ผวิ โลก

มาตราสว่ นทน่ี ิยมใช้มี 3 ชนดิ
1. มาตราส่วนแบบเศษส่วน
คอื มาตราสว่ นท่ีแสดงดว้ ยตวั เลขอตั ราสว่ น เช่น 1:50,000 หมายความวา่ ระยะทาง 1 ส่วนในแผนท่ี เท่ากับ
ระยะทาง 50,000 ส่วนบนพ้ืนผวิ โลก
2. มาตราส่วนคำพดู เช่น
1 เซนตเิ มตร ต่อ 0.5 กโิ ลเมตร หมายความวา่ 1 เซนติเมตร ในแผนที่ เทา่ กบั ระยะทางจรงิ 0.5 กิโลเมตร
3. มาตราสว่ นเส้น หรือ มาตราสว่ นรปู แทง่
คือ มาตราสว่ นทแี่ สดงด้วย เส้น หรือ รูปแท่ง ทีม่ เี ลขกำกับไว้ เพอ่ื ใช้แทนระยะทางจริงบนพนื้ ผิวโลก

สนามบนิ สญั ลกั ษณท์ เ่ี ปน็ เสน้ เช่น

เส้นแบ่งเขต แมน่ ้ำ ถนน
รถไฟ

สญั ลกั ษณท์ เี่ ปน็ พ้ืนที่
เชน่ อ่างเก็บน้ำ

สัญลกั ษณ์ท่ีเปน็ จดุ
ใช้แทนสถานทตี่ ั้ง

4

4. พิกัดภมู ิศาสตร์ เป็นค่าพิกัดของจุดทเ่ี กิดจากการลากเส้นเมรเิ ดยี นกบั เสน้ ขนานมาตดั กนั

5. เส้นละตจิ ดู
เส้นลองจจิ ดู

จุดตดั คา่ ละตจิ ดุ ลองจจิ ดู เรียกว่าพิกดั ภูมิศาสตร์

6. เส้นโครงแผนท่ี

7 ขอบระวางแผนท่ี

5

8. สีและสญั ลกั ษณ์

นอกจากแผนท่ีแลว้ ยังมีเคร่ืองมอื ทางภูมิศาสตร์อะไรอีกบา้ ง
ลกู โลก คอื สงิ่ จำลองของโลก ทชี่ ว่ ยทำให้มองเหน็ ภาพรวมของโลกตา่ งจากแผนที่
ที่ใหข้ ้อมูล ในเชิงพื้นราบ
ขอ้ ดี สามารถจำลองพื้นผวิ โลกได้ดกี วา่ แผนที่
ข้อเสยี มรี ายละเอยี ดน้อยกวา่ แผนทไ่ี มส่ ามารถมองเหน็ พ้ืนผวิ โลกทง้ั หมด
ในเวลาเดยี วกัน ไมส่ ะดวกในการเคลอื่ นย้าย
กราฟและแผนภูมิ เป็นเคร่ืองมอื ทช่ี ว่ ยให้วเิ คราะหค์ วามแตกตา่ งของขอ้ มูลทน่ี ำมาใช้ รวมท้งั ใชเ้ ปรยี บเทียบความ
เปลี่ยนแปลงระหวา่ งตัวแปรหน่งึ กับอีกตัวแปรหนง่ึ ไดร้ วดเร็วสะดวกและเข้าใจงา่ ย
แผนภาพ คอื ภาพที่เขียนข้ึนเพอื่ ประกอบคำอธิบายปรากฏการณ์ต่าง ๆ ทเี่ ก่ียวข้องกับการศกึ ษาวชิ าภูมิศาสตร์

แผนภูมิแสดงอาชพี ของประชาชนในภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื

6

แผนภาพวฏั จักรนำ้

ตารางสถิติ คือ การแสดงข้อมลู ทางภูมิศาสตร์ทแ่ี สดงไว้ในรูปของตารางใชต้ วั เลขในการแจกแจงข้อมลู

เข็มทศิ (compass)
ให้ขอ้ มูลด้านทิศทาง มหี ลักการทำงานโดยอาศยั แรงดึงดูดระหวา่ งแม่เหลก็ ขว้ั โลกกับเข็มแมเ่ หลก็ ของเขม็ ทิศ เข็มทศิ ถือ
เป็นเครือ่ งมอื ท่มี คี วามสำคญั ตอ่ การเดนิ ทางเพือ่ ไปยงั สถานที่ต่างๆการบอกทศิ ทางโดยท่วั ไป คอื การบอกเปน็ ทศิ ที่
สำคัญ 4 ทศิ คือ ทศิ เหนือ ทิศใต้ ทิศตะวนั ออก และทิศตะวนั ตกโดยมีการแทนสญั ลกั ษณ์ คือ
N = ทศิ เหนอื
E = ทศิ ตะวันออก
W = ทิศตะวันตก
S = ทิศใต้

7
รูปถ่ายทางอากาศ (aerial photograph) เปน็ รูปถ่ายทไี่ ดจ้ ากการนำกล้องไปตดิ ตั้งกับอากาศยาน แลว้ ถา่ ยรูปใน
แนวด่ิงหรือเฉียงกบั ผวิ โลก ทำให้ไดร้ ูปของพืน้ ผิวโลกตามจริงท่ีปรากฏในเวลานนั้ ซึ่งมักนำรปู ถ่ายทางอากาศมาใชท้ ำ
แผนท่ี โฉนดที่ดนิ การกอ่ สรา้ งถนน การวางผังเมือง เป็นต้น

ภาพถา่ ยทางอากาศบริเวณรอบองค์พระปฐมเจดยี ์

ภาพถา่ ยดาวเทยี ม ( Satellite Photo )
คอื ภาพถ่ายที่ได้จากการบนั ทึกขอ้ มูลของดาวเทยี ม ดว้ ยอุปกรณ์บนั ทึก ขอ้ มูล (Sensor) ด้วยการใชค้ ล่ืนแม่เหล็กไฟฟา้
เป็นส่ือบนั ทึกข้อมูลในลักษณะของชว่ งคล่ืน ขอ้ มลู ท่ไี ด้จาก ภาพถ่ายดาวเทยี มจะมปี ระโยชน์ต่อการพฒั นาประเทศ
และสามารถนำไปประยกุ ต์ใช้ไดใ้ นหลายๆ สาขา เช่น ลักษณะภูมปิ ระเทศ ธรณวี ิทยา การเกษตร

8

ภาพถ่ายดาวเทยี มบริเวณองค์พระปฐมเจดีย์
ภาพถ่ายดาวเทียมประเทศไทย

9

การแบง่ เขตเวลาของโลก
ความสำคญั ของการแบ่งเวลา
เน่อื งจากโลกมีสณั ฐานเปน็ ทรงกลม ทำให้แต่ละพน้ื ที่เกดิ กลางวันและกลางคนื ไม่ตรงกนั จึงจำเปน็ ต้อง มีการกำหนด
“เวลาปานกลางกรีนิช” หรือ “เวลาสากล” เพื่อใชก้ ำหนดเวลามาตรฐานของแต่ละประเทศ ส่งผลใหส้ ะดวกต่อการ
ตดิ ตอ่ สมั พันธ์กันระหว่างประเทศในทุกๆ ด้าน
การกำหนดเขตภาคเวลา
เส้นเมริเดยี นกับการกำหนดเขตเวลา เส้นเมริเดยี น เป็นเส้นสมมติที่ลากจากขั้วโลกเหนือไปข้วั โลกใต้ มีทง้ั หมด
360 เส้น ห่างกันเส้นละ 1 องศา การกำหนดเขตภาคเวลา จะกำหนด ตามระยะห่างของเส้นชว่ งละ 15 องศาโดย
กำหนด ตามเสน้ เมรเิ ดยี น ทง้ั ดา้ นทิศตะวันออกและทิศตะวันตก ซ่งึ ทว่ั โลกมเี ขตภาคเวลาทง้ั หมด 24 เขตภาคเวลา
และกำหนดให้เสน้ เมรเิ ดียนแรก (0 องศา) เป็นเวลาปานกลางกรีนิช
เวลามาตรฐานสากล
เวลาทก่ี ำหนดขน้ึ ใช้ในเขตภาคเวลาต่าง ๆ ท่วั โลก ซึ่งประเทศทม่ี ีขนาดใหญจ่ ะครอบคลุมพ้นื ท่หี ลายเขตภาคเวลา
เช่น รสั เซีย 11 เขต สหรฐั อเมริกา 5 เขต เปน็ ต้น
เวลาของแตล่ ะพืน้ ที่ท่ีแตกต่างกนั ออกไปตามเขตภาคเวลาของแต่ละดนิ แดนหรือประเทศต่างๆ ซ่งึ มีเวลามาตรฐานของ
แตล่ ะเขตหรือแต่ละท้องถิน่ การแบง่ เขตเวลาของโลก

เส้นแบ่งเขตเวลา ( Time Zone ) วิธใี ช้ตง้ั หลกั ท่ีเสน้ เวลามาตรฐานกรนี ชิ ลองจิจดู 0 องศา ประเทศทตี่ รงเสน้ แบ่งเขต
เวลาไปทางตะวันออก ( ขวา ) ใหบ้ วกเวลาตามจำนวนชอ่ ง ประเทศทอ่ี ย่ดู ้านตะวันตก ( ซา้ ย ) ใหล้ บจำนวนช่องตาม
ทต่ี ั้งประเทศจะได้ค่าเวลา Time Zone หรือเวลาท้องถน่ิ ในประเทศนนั้ ๆเช่น ประเทศไทย กัมพูชา ลาว และเวียดนาม
ใช้เวลาทเ่ี สน้ เมรเิ ดียน 105° ตะวนั ออกเป็นเสน้ เมริเดียนกลางเขตภาคเวลา ทำให้ใช้เวลามาตรฐานเดียวกัน คือ เวลา
ท้องถน่ิ ในไทยจะเร็วกวา่ เวลาสากลที่ กรนี ิช กรงุ ลอนดอน ประเทศอังกฤษ 7 ชวั่ โมง

10

โลกหมนุ รอบตัวเอง 1 รอบ = 360 องศา ใชเ้ วลา 24 ชม. ดงั นนั้ ลองจิจดู 1 องศา = 4 นาที ลองจิจูดทางตะวนั ออก
เวลาเร็วกว่า ทางตะวนั ตก เวลาปานกลางกรีนชิ (GMT) หรือเวลาสากลเปน็ เวลาท้องถ่ินของตำบลกรนี ิช กรงุ ลอนดอน
ประเทศสหราชอาณาจักร ให้ประเทศต่าง ๆ ใชอ้ ้างองิ เพ่ือกำหนดเวลามาตรฐานใชใ้ นประเทศของตน
เสน้ เมริเดียนท่ี 180° คอื เส้นแบ่งวันทสี่ ากล
ทางทศิ ตะวันออกและทศิ ตะวันตก มเี วลาแตกตา่ งกัน 1 วัน เส้นแบง่ วันท่สี ากลมีลักษณะคดเค้ยี วไปมาเพ่ือหลีกเลี่ยง
ไมใ่ ห้ลากผา่ นแผน่ ดิน เพราะต้องการใหด้ ินแดนทอ่ี ยู่ในบริเวณเดียวกนั มีเวลาอยู่ในวันเดียวกนั

เมอื่ นกั เรียนออกเดินทางจากกรงุ เทพฯ เมอื่ นักเรยี นออกเดินทางจากนวิ ยอร์ก
วนั พธุ ขา้ มเส้นวนั ท่ีเมอื่ ถึงนวิ ยอร์ก วันองั คาร ขา้ มเสน้ วันที่เม่อื ถึงกรุงเทพฯ
จะต้องลดลง 1 วนั เป็นวนั องั คาร จะต้องเพ่มิ ขึน้ 1 วัน เป็นวันพุธ

11

เปรียบเทียบวนั เวลาของประเทศไทยกบั ประเทศอน่ื ๆ
ถ้ากำหนดให้ในประเทศไทยเป็นวนั จนั ทร์ เวลา 08.00 น ประเทศต่อไปน้ีเปน็ วนั อะไร เวลาเท่าไหร่

ประเทศ วัน เวลา
วนั จนั ทร์ 07.30 น.
1. พม่า วันจันทร์ 01.00 น.
2. อังกฤษ
3. คิวบา วนั อาทิตย์ 20.00 น.
4. ญ่ีป่นุ วันจนั ทร์ 10.00 น.
5. อติ าลี
6. ชิลี วันจนั ทร์ 02.00 น.
วันอาทิตย์ 21.00 น.

ถา้ องั กฤษเป็นเวลา 12 .00 น. ในประเทศไทยจะเป็นเวลาเท่าใด

12

เกร็ดความรู้ ควรจดจำ
➢ เส้นเมริเดียน ลากจากขัว้ โลกเหนือไปยังขั้วโลกใต้ มี 360 เสน้
➢ เส้นศูนย์สตู ร แบง่ ซกี โลกเหนอื อกจากซีกโลกใต้ หรือเส้นละตจิ ดู 0 องศา
➢ เส้นขนาน ( ละตจิ ูด ) จะขนานกบั เส้นศนู ย์สูตรทุกเสน้
➢ พิกดั ภูมิศาสตร์ เป็นจุดตัดท่เี สน้ เมรเิ ดยี น และเส้นขนาน ตดั กนั
➢ ละตจิ ดู ซกี โลกเหนือมี 90 เสน้ และใตม้ ี 90เสน้ บอกเขตภมู ิอากาศ มเี ส้นวงกลมสำคัญ 5 เส้นไดแ้ ก่

- เส้นอาร์กติกเซอรเ์ คิล (66.5° เหนือ)

- เสน้ ทรอปกิ ออฟแคนเซอร์ (23.5° เหนือ)

- เส้นศูนยส์ ูตร (0° )

- เส้นทรอปิกออฟแครปริคอน (23.5° ใต้)

- เส้นแอนตารก์ ตกิ เซอรเ์ คิล (66.5° ใต)้
➢ ลองจิจดู บอกเวลา (0° ) เสน้ เมริเดียนปฐมแบง่ โลกซีกตะวนั ออก/ตก เสน้ แบง่ วนั ที่ (180° )
➢ จำง่ายๆว่าเส้นรงุ้ ( ละติจูด ) ตะแคง เสน้ แวง ( ลองจจิ ูด ) ต้งั

การแบง่ เขตภมู ิอากาศแบบเคิปเปน

ดร.วลาเดเมียร์ เคิปเปน นักพฤกษศาสตร์และภมู ิศาสตรช์ าวเยอรมนั ไดจ้ ำแนกเขตภมู ิอากาศโลกไว้ 6 แบบ

A เขตร้อน เขตภมู อิ ากาศ เขตยอ่ ย ลักษณะสภาพอากาศ
Af แบบป่าดิบชืน้
อากาศร้อนชืน้ อุณหภูมเิ ฉลย่ี 22 – 32 c Am แบบร้อนช้นื แถบมรสมุ
ไม่มีฤดหู นาวระหวา่ งละตจิ ดู ที่ 25 N-25 S Aw แบบท่งุ หญ้าสะวันนา
BW แบบทะเลทราย
B เขตแห้งแล้ง กลางวันและกลางคนื อณุ หภูมิต่างกันมาก BS แบบกง่ึ ทะเลทราย หรือ
บางปีไม่มฝี นตกเลย ระหวา่ งละติจดู ท่ี 20- ท่งุ หญ้าสเตปป์
30 N และ ละตจิ ูดที่ 20-30 S Cw แบบอบอุ่นชนื้ ภาคพื้นทวีป หรอื
แบบชืน้ ก่งึ เขตร้อน
C เขตอบอุน่ ฤดรู ้อนและฤดหู นาวมีอากาศไม่แตกตา่ งกนั Cf แบบอบอ่นุ ชนื้ ภาคพื้นสมุทร หรอื
มากนักอยู่ระหว่างละติจูดท่ี 25-40 N และ แบบชายฝั่งทะเลตะวนั ตก
ละติจูดที่ 25-40 S Cs แบบเมดเิ ตอร์เรเนียน
Df แบบหนาวช้นื ภาคพืน้ ทวีป
D เขตหนาว อากาศหนาวเย็นในฤดูร้อน ระหว่างละติจดู Dw แบบไทกา้ หรอื กึ่งข้วั โลก
ที่ 40-60 N และ ละติจูดท่ี 40-60 S ET แบบทุนดรา
E เขตข้ัวโลก EF แบบทงุ่ น้ำแขง็ หรอื ขัว้ โลก
H เขตที่สงู หนาวเย็นท้งั ปี เหนือเสน้ อาร์กตกิ เซอรเ์ คิล
( 66.5 N ) ขึ้นไปและใต้เส้นแอนตาร์กตกิ H แบบทส่ี ูงหรือภูเขาสูง
เซอร์เคลิ ( 66.5 S ) ลงมา

อุณหภูมิ พชื พรรณธรรมชาติ ปรมิ าณฝน
เปล่ียนแปลงตามระดบั ความสูง ของพ้นื ที่
และทีต่ ง้ั ตามละตจิ ูด

13

แผนทแี่ สดงเขตภมู ิอากาศโลก

ศพั ทน์ า่ ร้ภู มู ิศาสตร์ สญั ลกั ษณ์เขตภูมิอากาศย่อย
Equatorial Zone เขตศนู ย์สตู ร m มรสมุ
Tropical Zone เขตรอ้ น f ไม่มฤี ดแู ล้ง
Subtropical Zone กงึ่ เขตร้อน s แห้งแล้งในฤดรู อ้ น
Temperate Zone เขตอบอนุ่ w แห้งแล้งในฤดูหนาว
Subpolar Zone ก่งึ ขว้ั โลก
Polar Zone เขตขว้ั โลก

14

ตวั อย่างภาพลกั ษณะเขตภมู ิอากาศ

แบบป่าดิบช้ืนหรอื ร้อนชน้ื แถบศูนยส์ ตู ร Af แบบรอ้ นชืน้ แถบมรสมุ Am

แบบทุ่งหญ้าสะวนั นา Aw แบบทะเลทราย BW

แบบกึ่งทะเลทราย หรือทงุ่ หญ้าสเตปป์ BS แบบอบอุ่นช้ืนภาคพ้นื สมุทร Cf

แบบอบอ่นุ ช้ืนภาคพนื้ ทวีป Cw แบบเมดเิ ตอร์เรเนยี น Cs

15

แบบไทก้าหรอื กึ่งอาร์กตกิ Dw แบบหนาวชื้นภาคพื้นทวีป Df

แบบทนุ ดรา ET แบบข้วั โลกหรอื ทุง่ นำ้ แขง็ ET

แบบท่ีสงู หรอื ภูเขาสงู H

16

ทวปี เอเชีย

พ้นื ท่ี 44.58 ลา้ นตารางกโิ ลเมตร

ประชากร 4,470 ล้านคน ( โดยประมาณ )

ทำเลทีต่ ัง้ และอาณาเขต พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในซกี โลกเหนือ

ทศิ เหนือตดิ มหาสมุทรอาร์กติก ทิศตะวนั ออกตดิ มหาสมุทรแปซิฟิก

ทิศใตต้ ดิ มหาสมทุ รอนิ เดยี ทศิ ตะวนั ตกตดิ ทวีปยุโรป

จุดเหนือสดุ แหลมเชลยสู กิน ( รสั เซยี ) จุดใต้สดุ แหลมปไิ อ ( มาเลเซยี )
จดุ ตะวนั ออกสุด แหลมเดจนอวา ( รัสเซยี ) จดุ ตะวันตกสุด แหลมบาบา ( ตรุ กี )

เหนือสดุ ตะวันออกสดุ
แหลมเชลยสู กิน แหลมเดจนอวา

77 45’ N 169 40’ W

ตะวนั ตกสดุ
แหลมบาบา

26 W

ใตส้ ุดแหลมปไิ อ
1 ’N

17

ภมู ภิ าคทางภมู ิศาสตรข์ องทวปี เอเชีย แบ่งเปน็ 6 ภาค

1. ภมู ิภาคเอเชยี เหนือ 4. ภูมภิ าคเอเชยี ใต้

2. ภูมิภาคเอเชียกลาง 5. ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้

3. ภูมภิ าคเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ 6. ภมู ภิ าคเอเชียตะวันออก

1. ภมู ภิ าคเอเชียเหนือ ประกอบดว้ ย สหพนั ธรฐั รัสเซยี
2. ภมู ิภาคเอเชยี กลาง ประกอบด้วย คาซัคสถาน มองโกเลีย อุซเบกสิ ถาน ครี ์กซี สถาน ทาจิกสิ ถาน

เตริ ์กเมนิสถาน จอร์เจีย อารเ์ มเนีย อาเซอร์ไบจาน
3. ภมู ิภาคเอเชียตะวนั ตกเฉยี งใต้ ประกอบด้วย ตรุ กี ไซปรสั เลบานอน ซเี รยี อิสราเอล จอรแ์ ดน อริ ัก

อหิ รา่ น คูเวต บาห์เรน กาตาร์ สหรฐั อาหรับเอมเิ รตส์ ซาอดุ อี าระเบีย โอมาน เยเมน
4. ภูมภิ าคเอเชยี ใต้ ประกอบด้วย อินเดยี อฟั กานสิ ถาน ปากสี ถาน เนปาล ภฏู าน บงั กลาเทศ ศรลี งั กา

มัลดีฟส์
5. ภมู ิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ประกอบด้วย เมียนมา ลาว ไทย กัมพชู า เวยี ดนาม มาเลเชยี บรไู น

สงิ คโปร์ ฟิลปิ ปินส์ อนิ โดนเี ซยี ตมิ อร์-เลสเต
6. ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออก ประกอบดว้ ย สาธารณรัฐประชาชนจนี เกาหลีเหนอื เกาหลีใต้ ญีป่ ุน่ ไต้หวนั

18

แผนทแ่ี สดงลกั ษณะภมู ปิ ระเทศทวปี เอเชีย

ลกั ษณะภมู ิประเทศ
ตอนเหนือ ทรี่ าบตำ่ ขนาดใหญ่ เรยี กว่าท่รี าบไซบเี รยี หรือแองการาชีลด์

19

ที่ราบตำ่ ไซบีเรีย ตอนเหนือของรัสเซยี ชาวพน้ื เมอื งทำอาชีพเล้ยี งกวาง อตุ สาหกรรมปา่ ไม้ เหมืองแร่

ไซบเี รียดินแดนที่หนาวเยน็ ท้ังปีแต่อดุ มสมบูรณด์ ว้ ยทรัพยากรปา่ ไม้และแรธ่ าตุ เช่น ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ

ตอนกลาง เขตภเู ขา ท่รี าบสูง ทะเลทรายและท่รี าบลุ่มแม่น้ำ เช่น เทิอกเขาหิมาลัย เทือกเขาสุไลมาน
ทร่ี าบสงู ทเิ บต ทรี่ าบสูงอนาโตเลยี ทีร่ าบสงู เดคคาน ที่ราบสงู อาหรบั ทะเลทรายโกบี ท่รี าบลุ่มแมน่ ำ้ ฮวงโห ท่รี าบ
ลมุ่ แม่น้ำไทกรสิ - ยเู ฟรตสิ ที่ราบลุ่มแมน่ ้ำโขง

เทือกเขาหิมาลยั

เทอื กเขาการาโกรัม

20

เทือกเขาฮนิ ดูกชู เทอื กเขาเทียนซาน

เทือกเขาสไุ ลมาน เทอื กเขาอลั ไต
เทอื กเขาคนุ ลุ้น เทอื กเขายูราล

เทือกเขาเทียนซาน ยอดเขาเอเวอเรสต์ เทือกเขาหมิ าลัย

21

เทอื กเขาสงู ทั้งหมดในทวีปเอเชียทอดตัวมาจากจดุ รวมเทือกเขาตอนกลางของทวีป เรยี กว่า ชุมเขาปามีร์
ดนิ แดนท่ีเรียกว่า หลงั คาโลก ( ดตู ามภาพถ่ายดาวเทยี มและแผนทป่ี ระกอบ ทศิ ทางของแนวเทือกเขาในเอเชยี )

22

ทีร่ าบสงู ทเิ บต ทีร่ าบสูงทีส่ งู ทส่ี ดุ ในโลกเป็นตน้ กำเนดิ แมน่ ้ำสำคญั ในเอเชยี หลายสาย เช่น แมน่ ้ำฮวงโห แมน่ ำ้ สินธุ แมน่ ้ำพรหมบุตร
แมน่ ำ้ แยงซี แมน่ ำ้ สาละวนิ แม่นำ้ อริ วดี รวมถึง แม่นำ้ โขง ทีเ่ กดิ จากการละลายของธารนำ้ แขง็ ที่ราบสูงทเิ บตจงึ เปรยี บเสมอื น หอเกบ็
น้ำแหง่ ทวีปเอเชยี ปัจจบุ นั ดินแดนทเิ บตอยู่ภายใต้การปกครองของจีน

23

ทรี่ าบสูงอนาโตเลยี ในประเทศตุรกี มีความสำคญั ทางภมู ิศาสตร์เนื่องจากเป็นจุดเชอื่ มต่อของทวีปเอเชยี ยโุ รปและแอฟรกิ า
ท่ีราบสูงอหิ รา่ น หรือท่รี าบสงู เปอรเ์ ซีย

ทรี่ าบสงู เดคคาน ครอบคลุมตอนกลางและตอนใต้ของอนิ เดีย

24

ทะเลทรายสำคญั ในเอเชยี

ทะเลทรายอาหรบั

ทะเลทรายโกบี ในประเทศจนี และมองโกลเลยี

ทะเลทรายธาร์ ในประเทศอนิ เดีย

25

แม่น้ำคงคาในอนิ เดยี เกดิ จาการละลายของนำ้ แข็งในเทือกเขาหมิ าลยั (ขวา) จดุ กำเนดิ แมน่ ำ้ คงคา เรยี กว่า ปากววั

แมน่ ้ำแยงซี แมน่ ำ้ ยาวทสี่ ดุ ในเอเชยี แมน่ ้ำฮวงโห หรอื แมน่ ำ้ เหลือง

แม่น้ำสนิ ธุ ในปากสี ถาน แม่นำ้ เยนเิ ซ ในรัสเซยี

แม่นำ้ โขง แมน่ ้ำไทกรีส - ยูเฟรตสี ในอริ ัค

26

ทะเลสาบไบคาล ของรัสเซยี ทะเลสาบทลี่ ึกท่ีสดุ ในโลก ทะเลสาบไบคาลเปน็ น้ำแข็งในฤดูหนาว

ทะเลสาบเดดซี ทะเลสาบท่ีเค็มที่สุดในโลก อยู่ระหว่างประเทศอิสราเอลและจอร์แดน

ทะเสาบแคสเปีย้ น ทะเลสาบน้ำเคม็ ที่ใหญท่ ่สี ดุ ในโลก อย่รู ะหวา่ งพรมแดนของหลายประเทศในเอเชยี กลาง

ตอนใต้และตะวนั ออก คาบสมทุ รและชายฝ่ังทะเล เช่น คาบสมทุ รเกาหลี คาบสมุทรอินโดจีน คาบสมุทรอินเดยี
เกาะและหมเู่ กาะ มภี เู ขาไฟและเกดิ แผน่ ดินไหวบอ่ ยครั้ง ในเขตวงแหวนไฟ เช่น ญป่ี ุ่น ฟลิ ิปปนิ ส์ อินโดนีเซยี

27

เขตวงแหวนไฟแปซิฟิก บรเิ วณท่เี ป็นรอยตอ่ ของเปลอื กโลก ประเทศท่ีตั้งอยู่บริเวณนม้ี ักเกดิ แผ่นดนิ ไหวบอ่ ยครงั้

ลกั ษณะภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติ
1. รอ้ นชื้นแถบศูนยส์ ูตรหรือปา่ ดบิ ช้นื ประเทศแถบเสน้ ศูนย์สูตร เช่น มาเลเซีย อนิ โดนีเซยี บรไู น สิงคโปร์

เกาะมนิ ดาเนาของฟิลิปปินส์มีอณุ หภมู แิ ละความช้ืนสงู ปา่ ดบิ ช้นื ไม่ผลดั ใบ
2. แบบมรสุมเขตร้อน บรเิ วณอินเดีย ศรลี ังกา บังกลาเทศ ปากีสถาน คาบสมทุ รอินโดจนี คาบสมุทรมลายู มลี มมรสมุ

พัดผา่ น ฝนตกชุกป่าดิบช้นื ไม่ผลัดใบ
3. แบบสะวนั นา หมเู่ กาะมลั ดฟี ส์ ลาว ติเมอร์-เลสเต บางส่วนของอินเดีย เมียนมา ภาคอีสานของไทยฤดฝู นและฤดู

แล้งสลบั กันอย่างชดั เจนปา่ โปร่ง มที ุ่งหญ้าสลับไม้พ่มุ
4. แบบทะเลทราย ซาอุดีอาระเบยี บาห์เรน คเู วต อริ ัก มีอากาศร้อนและแหง้ แล้ง กลางวัน อุณหภมู สิ งู

กลางคืนอณุ หภมู ิตำ่ ทงุ่ หญ้าสลับกับปา่ แคระ และ กระบองเพชร
5. แบบกง่ึ ทะเลทราย มองโกเลีย คาซคั สถาน อซุ เบกิสถาน จีน (ดา้ นตะวันตก) เติรก์ เมนิสถาน อากาศเยน็ และ

แหง้ แล้งมีทงุ่ หญา้ และป่าแคระ มตี น้ กระบองเพชรในโอเอซิส
6. แบบเมดิเตอรเ์ รเนียน ตุรกี ซีเรีย เลบานอน อสิ ราเอล จอรเ์ จีย จอร์แดน อริ ัก อหิ ร่าน ฤดรู ้อนแดดจดั และแหง้ แลง้

พชื มีเปลอื กหนา ใบเล็ก ผิวมนั เขยี วตลอดปี
7. แบบอบอุน่ ชืน้ ดา้ นตะวันออกของจีน ตอนเหนือของ ไตห้ วนั ตอนใตข้ องญ่ีปุ่น ไดร้ บั ความช้นื จากลมมรสมุ ตะวันตก

เฉยี งใตแ้ ละไดฝ้ ุ่นฤดูรอ้ น มีฝนตกชุกพืชมีเปลือกหนา ใบเล็กผิวมันเขียว
8. แบบช้นื ภาคพ้นื ทวปี ด้านตะวันออกเฉยี งเหนอื ของจนี ญีป่ ุ่น เกาหลีเหนือ เกาหลใี ตไ้ ด้รับความชืน้ จากพายุในช่วง

ฤดูรอ้ น ฤดูหนาว มีอากาศเยน็ ไมเ้ นื้ออ่อน ใบกวา้ งและใบแหลม
9. แบบกึง่ อาร์กตกิ ดนิ แดนรสั เซยี ในเอเชียอากาศหนาวเย็นเกือบตลอดปี ฤดหู นาวมีหิมะตก ปา่ สน (ชาวรัสเซยี เรยี ก

เขตนวี้ ่า ไทกา )
10. แบบทุนดรา ดนิ แดนรัสเซียในเอเชยี สว่ นแผ่นดินตดิ ต่อกับมหาสมุทรอาร์กติกอากาศชืน้ และเยน็ อณุ หภมู ิตำ่ ตลอด

ปฤี ดูหนาวยาวนานกว่า ๙-๑๐ เดอื นมีพืชบางชนดิ ทีข่ นึ้ ไดใ้ นฤดูร้อน
11. แบบทส่ี งู จนี เนปาล ภูฏานพื้นท่ีสูงจากระดับทะเลปานกลาง จะมี อุณหภมู ิตำ่ กวา่ บริเวณใกลเ้ คยี ง โดยอุณหภมู ิ

จะลดลงตามระดับความสูงไมข้ น้ึ แตกต่างกันไปตามระดับความสูง ความชน้ื ที่ไดร้ ับ สภาพดนิ

28

การเกดิ พายุหมุนเขตร้อน
- ในอ่าวเบงกอล มหาสมทุ รอินเดยี เรยี กว่าพายุไซโคลน พัดเขา้ อนิ เดีย เมยี นมา บงั กลาเทศ
- ในทะเลจนี ใต้ มหาสมุทรแปซฟิ ิก เรยี กว่าพายุไตฝ้ ุ่น พดั เข้า ฟิลิปปินส์ เวียดนาม จีน ญ่ีปุน่ ไทย

ทรัพยากรธรรมชาติ
สัตวป์ ่าท่ีสำคญั เช่น ชา้ ง เสือ หมี กวาง แรด กระทงิ สมเสรจ็ ลงิ ชะนี แพนดา้ นกยูง ฯลฯ

29

ลักษณะทางเศรษฐกิจ สว่ นใหญป่ ระกอบอาชีพเกษตรกรรม
การเพาะปลูก ขา้ วเจา้ ขา้ วโพด มนั สำปะหลัง มะพรา้ ว ปาลม์ น้ำมัน ยางพารา ยาสูบ อ้อย ชา กาแฟ

ยางพารา ปาล์มน้ำมัน ปลกู มาในเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ข้าวปลูกมาในเอเชยี ใต้ เอเชยี ตะวนั ออกและตะวนั ออก
เฉยี งใต้ ชา ปลกู มาในจีน ญ่ีปุน่ ศรลี ังกา
การเล้ียงสัตว์ โคนม โคเนื้อ แพะ ควาย อฐู สกุ ร ไก่ เปด็

30
ฟารม์ ววั เนื้อ ( วากิว ) เนื้อววั คณุ ภาพดีของญป่ี ุ่น การเลย้ี งสัตวแ์ บบเร่ร่อนในท่งุ หญา้ มองโกลเลีย ฟารม์ หมแู ละไก่ที่
เล้ยี งกนั มากในจนี ไทย เวียดนาม ญ่ีปุ่น ฯลฯ

การประมง
ประเทศญี่ปนุ่ ทำการประมงจับปลาได้มากทส่ี ุดในโลก เพราะมี ครู ิลแบงก์ อันเกิดจากกระเสน้ำอุน่ กุโรชโิ วกบั กระแสน้ำ
เยน็ โอยาชิโว บรรจบกัน ทำให้เป็นแหล่งทีม่ ปี ลาจำนวนมาก ประเทศทท่ี ำการประมง เช่น ญปี่ ุ่น เกาหลี จนี

การทำปา่ ไม้ ทำมากในลาว เมยี นมา ไม้เศรษฐกิจ เช่น ไม้พยุง ไมส้ กั ใน รสั เซยี จีน เชน่ ไม้สน ไม้ไผ่

การทำเหมอื งแร่ น้ำมันดบิ และกา๊ ซธรรมชาติในอา่ วเปอร์เซยี แถบเอเชยี ตะวนั ตกเฉียงใตแ้ ละเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต้
ในประเทศอินโดนเี ซียและบรูไน

31

อัญมณี ในเมยี นมา ศรลี ังกา ดบี กุ ในมาเลเซีย ทองแดงในมองโกลเลยี ถา่ นหินในจนี รัสเซยี

อตุ สาหกรรม รถยนต์และจกั รยานยนต์ เคร่อื งใช้ไฟฟา้ ในญ่ีปุน่ เกาหลใี ต้ จนี เปน็ ผูผ้ ลติ รายใหญ่ สิ่งทอ แผงวงจร
อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ ชน้ิ ส่วนเคร่อื งจกั รกล

พาณิชยกรรม ประเทศในเอเชยี ส่วนใหญ่ขาดดลุ การคา้ เนื่องจากสินค้าสง่ ออกมกั เป็นสินค้าการเกษตรซึง่ มมี ลู ค่านอ้ ย
ตา่ งจากสินคา้ นำเข้าจากตา่ งประเทศซง่ึ เป็นสินคา้ ประเภทเครือ่ งจักร สนิ ค้าเทคโนโลยี นำ้ มัน ที่มมี ลู ค่ามากกว่าสนิ ค้าที่
ส่งออก ประเทศที่มีเศรษฐกิจดี จากการค้าและสง่ ออก เช่น ญี่ป่นุ เกาหลใี ต้ จีน สงิ คโปร์

32

กลุ่มโอเปค กลุม่ ประเทศผูส้ ่งออกน้ำมนั รายใหญ่ของโลกทีเ่ ปน็ ประเทศในทวีปเอเชีย เชน่ อิรคั อิหรา่ น
ซาอดุ ิอาระเบยี กาตาร์ อนิ โดนเี ซยี

ลักษณะทางประชากร ส่วนใหญ่เปน็ มองโกลลอยด์ โดยเปน็ มองโกลลอยดเ์ หนือ เช่น จีน ญป่ี นุ่ เกาหลี

33

มองโกลลอยดใ์ ต้ เช่น ไทย เมยี นมา ลาว กมั พูชา เวียดนาม กมั พชู า

บางสว่ นเปน็ คอเคซอยด์ เชน่ ชาวอาหรับ ชาวอนิ เดยี ตอนเหนอื ปากสี ถาน อฟั กานสิ ถาน และแถบเอเชยี กลาง เชน่
คาซัคสถาน อุซเบกสิ สถาน เตริ ์กเมนิสถาน รวมถงึ รสั เซีย

34
และเป็น นกิ รอยด์ มีจำนวนนอ้ ยบริเวณเกาะตอนใต้ของอินเดียฝ่ังทะเลอันดามนั เช่น เกาะเซนทิเนลและในเอเชีย
ตะวนั ออกเฉียงใต้ เช่น ชาวซาไก ทางใต้ของไทย มาเลเซีย ชาวเกาะบางส่วนใน อนิ โดนเี ซีย

ศาสนา เอเชยี เป็นดนิ แดนกำเนิดศาสนาสำคญั ของโลก ทง้ั คริสต์ อสิ ลาม พรามหณ์ – ฮินดู พทุ ธ และ ซิกข์

นครเยลูซาเลม เมอื งศักดิส์ ทิ ธิ์ของ ศาสนา ยิว ครสิ ต์ อสิ ลาม พทุ ธคยา เมืองพาราณสี สถานที่กำเนดิ พทุ ธศาสนา

นครเมกกะ ประเทศซาอุดิอารเบยี เมืองกำเนดิ ศาสนาอสิ ลาม รัฐปัญจาบประเทศปากสี ถาน เมอื งกำเนดิ ศาสนาซกิ ข์
เมอื งพาราณสี รมิ ฝง่ั แมน่ ้ำคงคา
ศนู ยก์ ลางความเชื่อของศาสนาพรามหณ์ - ฮินดู

35

เรอ่ื งนา่ รอู้ ่นื ๆเก่ียวกับทวีปเอเชีย

- เมืองเชอราปุนจิ รัฐเมฆาลัย ตอนเหนือของอินเดยี เมอื งท่ีฝนตกชกุ ทีส่ ุดในโลก
- สูงท่ีสุด ยอดเขาเอเวอเรสต์ เทือกเขาหมิ าลัย ประเทศเนปาล สูง 8,846 เมตร

- ลึกท่ีสุด ร่องเหวสมุทรมาเรยี นา มหาสมทุ รแปซิฟกิ 11,035 เมตร

- ประเทศทีม่ ีพลเมืองมากที่สดุ ในโลก จีน มปี ระมาณ 1,398 ล้านคน รองมาคอื อินเดีย 1,366 ลา้ นคน
- ประเทศทม่ี เี กาะมากทีส่ ดุ ในโลก อินโดนีเซีย มปี ระมาณ 12,000 เกาะ
- ประเทศท่แี ผน่ ดินไหวบ่อยทส่ี ดุ ในโลก ญีป่ ุ่น เฉลย่ี เกดิ แผ่นดินไหวปหี น่งึ ๆ รวมประมาณ 200 ครั้ง
- ประเทศท่ีมภี าษามากที่สดุ ในโลก อินเดยี ภาษาหลกั ประมาณ 30 ภาษา ภาษายอ่ ยอีก ราว 2,000 ภาษา
- ประเทศทใี่ หญท่ ่ีสดุ ในโลก รสั เซยี มพี นื้ ท่ี 17,310,000 ตารางกิโลเมตร มีดินแดนท้ังในฝง่ั เอเชยี และยโุ รป
- เมืองทีห่ นาวท่สี ดุ ในโลก เมืองยาคุตสค์ ตอนเหนือของไซบเี รยี ประเทศรสั เซีย อณุ หภูมิเฉลีย่ – 46 เซลเซยี ส

36

มัลดีฟส์ ประเทศทีเ่ ป็นหมเู่ กาะเลก็ ๆ กลางมหาสมุทรอินเดยี มรี ายได้หลักจากการทอ่ งเทยี่ ว เพราะมีทัศนียภาพทะเลที่สวยงาม
ประเทศในเอเชียกลาง เช่น คาซัคสถาน อซุ เบกสิ สถาน คีรก์ ีซสถาน ทาจิกีสถาน กลุ่มประเทศเหลา่ นี้ไมม่ ที างออกทะเล

37

เกาหลเี หนอื แบ่งประเทศกบั เกาหลใี ต้ โดยใช้เส้นละติจดู ท่ี 38 แบ่งเขตประเทศ เนอ่ื งจากความขดั แย้งทางการเมืองในช่วงสงครามเยน็
โดยเกาหลปี กครองแบบเผดจ็ การสังคมนยิ ม ส่วนเกาหลใี ต้ปกครองแบบประชาธปิ ไตย

รถไฟในอินเดยี และบังกลาเทศเปน็ ระบบขนส่งมวลชนหลักของประเทศ เน่อื งจากประชากรมจี ำนวนมากและฐานะยากจน

ประเทศในเอเชียตะวนั ตกเฉยี งใตส้ ่วนใหญ่มีพ้นื ทเ่ี ปน็ ทะเลทราย แต่มฐี านะรำ่ รวยจากการขายนำ้ มนั เชน่ ในภาพรัฐดูไบ ประเทศสหรฐั
อาหรับเอมิเรตส์

ความขัดแย้งในทวปี เอเชยี
- จนี กบั ไตห้ วนั หลังจนี เปลย่ี นแปลงการปกครองเป็นคอมมวิ นิสต์ ชาวจนี สว่ นหนง่ึ อพยพมาทเี่ กาะไต้หวนั และประกาศ
จดั ตัง้ ประเทศไม่ขึน้ กบั จีน แต่จนี ไมย่ อมอ้างไต้หวันเป็นสว่ นหน่ึงของจนี กระทบกนั เรื่อยมาแตย่ งั ไม่เกิดสงคราม
- อฟั กานสิ ถาน สงครามกลางเมอื งแย่งชิงพน้ื ท่ีระหวา่ งกลุ่มตาลีบนั กับรฐั บาล หลังกองกำลงั ทหารสหรัฐอเมริกาถอนตวั
ออกจากอัฟกานิสถาน
- อสิ ราเอล กบั ปาเลสไตน์ ขัดแย้งเรื่องการครอบครองดนิ แดนโดยเฉพาะบรเิ วณฉนวนกาซา ( ถนิ่ ของชาวปาเลสไตน์ )

เวสต์แบงค์ ( ดินแดนทอ่ี ยู่อาศยั ร่วมกันของชาวยวิ และปาเลสไตน์ ) และเมืองเยลูซาเลม
- เกาหลเี หนอื กบั เกาหลใี ต้ การคกุ คามข่มขวัญของเกาหลเี หนือ เชน่ การทดลองขปี นาวธุ ระยะไกล ซอ้ มรบใน
คาบสมทุ รเกาหลี การแสดงแสนยานุภาพทางการทหารทำให้ เกาหลีใต้ ญีป่ นุ่ สหรฐั อเมริกา ไมพ่ อใจ
- สงครามในซเี รยี เหตกุ ารณ์ที่ประชาชนและกล่มุ กบฎ ลกุ ฮือขึ้นปฏวิ ัตแิ ละโคน่ ล้มรัฐบาลเผดจ็ การของประธานาธิบดี

บาชาร์ อัล-อัสซาด โดยทำตามกันในกล่มุ ประเทศอาหรับตัง้ แตป่ ี 2011 ( อาหรับสปริง ) เริ่มต้นจาก ตนู เี ซีย ( การ
ปฏวิ ตั ดิ อกมะลิ ) แลว้ ลกุ ลามในหลายประเทศจนถึงซเี รีย เกดิ สงครามกลางเมืองยดื เยอื้ กวา่ 10 ปี

38

ทวปี ออสเตรเลียและโอเชียเนยี

ทวปี ออสเตรเลีย (Australia) เปน็ ทวปี เกาะโอเชยี เนีย (Oceania) ประกอบดว้ ยหมเู่ กาะจำนวนมาก มปี ระเทศขนาด

ใหญ่ 3 ประเทศคือออสเตรเลีย นวิ ซีแลนด์ และปาปวั นิวกนิ ี

ทต่ี ้ังและอาณาเขต

ทิศเหนอื จดทะเลติมอร์และทะเลอาราฟรู า

ทศิ ใตแ้ ละทศิ ตะวนั ตก จดมหาสมุทรอนิ เดยี

ทศิ ตะวนั ออก จดทะเลคอรลั และทะเลแทสมัน

ออสเตรเลยี ความเป็นมาของออสเตรเลีย

40,000 BC ชนพ้ืนเมืองด้ังเดมิ ของออสเตรเลียหรอื พวกแอบอรจิ ิน อพยพมาจากทวปี เอเชยี

ครสิ ตศ์ ตวรรษที่ 17 นักเดินเรอื ชาวดัตช์ วิลเลม็ แจนซูนแลน่ เรอื เขา้ ไปในอ่าวคาร์เพนแทเรยี ตอ่ มาชาวดัตช์กลุ่มอ่ืน

ทยอยเขา้ มาอย่อู าศยั และเรยี กดินแดนนี้วา่ นิวฮอลแลนด์

ค.ศ. 1642 อะเบล แจนซนู แทสมันเดนิ ทางรอบเกาะสำเรจ็ และยังพบเกาะแทสเมเนียท่ีอยู่ทางใต้

ค.ศ. 1688, 1689 วิลเลยี ม แดมเพยี ร์เปน็ นักเดนิ เรือชาวอังกฤษคนแรกทเี่ ดินทางถงึ ออสเตรเลีย

ค.ศ. 1769–1770 กัปตันเจมส์ คกุ นักเดนิ เรอื ชาวอังกฤษ เดนิ ทางมาออสเตรเลยี เพื่อศึกษาวชิ าดาราศาสตร์

ค.ศ. 1772 ถกู พบว่าชายฝง่ั ทะเลตะวันออกมคี วามอุดมสมบูรณ์ จงึ ถูกยดึ เป็นอาณานิคมของอังกฤษ

เรียกว่า นวิ เซาทเ์ วลส์

ค.ศ. 1788 รฐั บาลอังกฤษนำนักโทษเข้ามาตงั้ หลกั แหล่งครั้งแรกท่ีซิดนยี ์

39

อะเบล แจนซนู
แทสมัน
ผคู้ ้นพบเกาะ
แมสมาเนยี

ซิดนีย์ เมืองแรก
ที่ชาวอังกฤษ
อพยพมาตง้ั ถ่นิ ฐาน

กปั ตันเจมส์ คุก นกั เดนิ เรือชาวองั กฤษ
ผู้ท่ที ำการสำรวจออสเตรเลยี

ออสเตรเลียมลี ักษณะคล้ายเกาะแตจ่ ริงๆแล้วเป็นทวีปหนึง่ ของโลก เช่ือวา่ ออสเตรเลียเป็นแผ่นเปลือกโลกแผ่นหน่ึง
ของกอนดว์ านาแลนดส์ ว่ นผนื แผ่นดนิ ทางซีกโลกใต้ และแยกตัวออกมาเมอ่ื 160 ล้านปีก่อน พนื้ ท่ีในเขตทร่ี าบสูงเปน็
หนิ เกา่ อายุ 3,000 ล้านปี–750 ล้านปีมาแลว้ เมอื แยกจากแผ่นดินใหญ่เป็นระยะเวลานานมาก จงึ ทำให้สตั ว์พน้ื เมือง
ของทวีปออสเตรเลยี มวี วิ ัฒนาการแตกตา่ งไปจากทวีปอ่ืนๆ
ลักษณะทางภูมปิ ระเทศของออสเตรเลยี
1. เขตที่สูงภาคตะวันออก มีเทอื กเขาสูงวางตัวในแนวเหนอื – ใต้ ขนานกับชายฝั่งตะวันออก คอื เทอื กเขาเกรต

ดิไวดงิ เทอื กเขาออสเตรเลยี นแอลป์และภูเขาคอสซีอสั โก ซึ่งมียอดสูงท่ีสุดในออสเตรเลียในเขตแนวเทือกเขานี้
เป็นแหลง่ กำเนิดของแมน่ ้ำเมอร์รีย์และแมน่ ้ำดาร์ลงิ ดา้ นตะวันออกของเทอื กเขาตดิ ทีร่ าบชายฝงั่ ทะเล มเี มอื งทา่
สำคญั คอื ซดิ นยี ์ ทะเลคอรลั นา่ นน้ำทางตะวันออกเฉียงเหนอื มแี นวปะการังทตี่ ่อเน่ืองกนั ยาวที่สุดในโลก
เรยี กวา่ เกรตแบรร์ เิ ออรร์ ีฟ

เทอื กเขาเกรตดไิ วด้ิง เทอื กเขาออสเตรเล่ยี นแอลป์
ยอดเขาคอสซอี สั โก ภเู ขาท่สี ูงทส่ี ดุ ในออสเตรเลีย

40

เกรตแบรร์ ิเออรร์ ีฟ แนวปะการังที่ยาวทส่ี ดุ ในโลก
2.เขตที่ราบภาคกลาง ภมู ปิ ระเทศเปน็ ทีต่ ำ่ และที่แห้งแลง้ มีการขดุ เจาะน้ำบาดาลมาใช้มากทส่ี ดุ

แบ่งออกเป็น 4 เขต ดังนี้
2.1 ท่รี าบลุ่มแมน่ ้ำเมอรร์ ยี ์และดาร์ลงิ
เป็นท่รี าบลมุ่ แมน่ ้ำทกี่ วา้ งขวางที่สุดของออสเตรเลีย และเป็นเขตที่ดนิ อดุ มสมบรู ณ์ จงึ เป็นแหลง่ เกษตรกรรมท่ีสำคัญ

41

แม่นำ้ เมอร์รยี ์และแม่น้ำดาร์ลงิ กำเนิดจากเทอื กเขาเกรตดไิ วด้งิ

2.2 ทร่ี าบรอบอ่าวเกรตออสเตรเลียนไบต์ มภี ูมิอากาศแห้งแล้งและกนั ดารน้ำ มีประชากรอยู่เบาบาง

อา่ วเกรตออสเตรเลียนไบต์ ตดิ กับที่ราบนัลลาบอร์ แปลวา่ ไม่มตี ้นไม้อยเู่ ลย ที่ราบขนาดใหญ่

2.3 ทรี่ าบรอบทะเลสาบแอร์ เป็นทะเลสาบน้ำเค็มท่ีใหญ่ทส่ี ดุ ของออสเตรเลีย มีภูมิอากาศแห้งแล้งเปน็ เขต
ทะเลทรายซิมปส์ นั และทะเลทรายสจวรต์

42

ทะเลสาบแอร์ ทะเลทรายซิมสนั
2.4 ทรี่ าบรอบอา่ วคาร์เพนแทเรีย เป็นทร่ี าบชายฝัง่ แคบ ๆ และลาดเอยี งสูงข้นึ เมื่อลกึ เข้าสู่ดนิ แดนภายในทวปี
3. เขตทรี่ าบสูงภาคตะวันตก

บนทร่ี าบสูงมีเทอื กเขาท่สี ำคญั ได้แก่ เทือกเขาคิมเบอร์ลยี ์ เทือกเขาแฮเมริ ส์ ลีย์ เทือกเขาดารล์ งิ เทือกเขาแมกโด
นลั และเทือกเขามสั เกรฟ บริเวณทรี่ าบสงู มีภมู ิอากาศแหง้ แลง้ มีทะเลทรายเกรตแซนดี ทะเลทรายกบิ สนั และ
ทะเลทรายเกรตวิกตอเรีย เขตที่ราบสูงภาคตะวันตก มีทรพั ยากรแร่ทส่ี ำคญั ต่อเศรษฐกจิ หลายชนดิ

43

เทือกเขาคิมเบอรล์ ีย์

ทะเลทรายก๊บิ สันและก้อนหนิ อูรลู ู หรอื เอเยอรร์ อ๊ ค ก้อนหนิ ขนาดใหญท่ ่ีสุดในโลก

แผนที่แสดงท่ีตั้งทะเลทรายท้ังหา้ แหง่ ออสเตรเลยี ทะเลทรายเกรตแซนด้ี

ฤดกู าลในออสเตรเลยี ฤดใู บไม้ร่วง เดอื น มนี าคม - พฤษภาคม
ฤดรู ้อน เดอื น ธันวาคม – กุมภาพันธ์ ฤดใู บไมผ้ ลิ เดือน กนั ยายน – พฤศจิกายน
ฤดหู นาว เดือน มิถุนายน - สิงหาคม

44

ภมู ิอากาศของออสเตรเลยี
1. ปา่ ฝนเขตรอ้ น (Af) พืน้ ที่ชายฝง่ั ตะวันออกเฉียงเหนือ มอี ณุ หภูมิสงู ตลอดปี ฝนตกชุกในฤดูร้อน พชื พรรณ
ธรรมชาติเปน็ ปา่ ดิบชน้ื
2. ร้อนช้นื แบบทุ่งหญา้ เมอื งร้อน (Aw)ชายฝั่งทางตอนเหนือของประเทศ อุณหภมู สิ งู ตลอดปี ฝนตก
ในฤดูรอ้ น พชื พรรณธรรมชาติเป็นท่งุ หญา้ และป่าโปรง่
3.ทงุ่ หญา้ กึ่งทะเลทราย (BS)ดินแดนรอบ ๆ เขตทะเลทราย ได้รบั ฝนนอ้ ย มที ุ่งหญ้าสน้ั ในเขตอบอุ่นหรอื
ทุ่งหญา้ สเตปป์
4.ทะเลทราย (BW) ได้แก่ ทะเลทรายกิบสนั ทะเลทรายเกรตแซนดี ทะเลทรายเกรตวกิ ตอเรยี ทะเลทรายซิมปส์ นั
พืชพรรณธรรมชาติเปน็ ไม้พุ่มมีหนาม กระบองเพชร หญ้าใบแขง็
5.เมดเิ ตอร์เรเนียน (Cs) ชายฝงั่ ทางตะวันตกเฉยี งใตข้ องประเทศและบรเิ วณชายฝง่ั ตะวนั ออกของอ่าวเกรต
ออสเตรเลียนไบต์ พืชพรรณธรรมชาตเิ ป็นปา่ เมดิเตอร์-เรเนียนทมี่ ีใบเลก็ แข็ง เปลือกหนา
6.อบอนุ่ ชน้ื (Ca) ทางตะวันออกเฉยี งใต้ มอี ากาศท่ีไมร่ อ้ นไมห่ นาวจนเกนิ ไป มีฝนเพียงพอต่อการทำเกษตร พืชพรรณ
ธรรมชาตเิ ป็นป่าไมผ้ ลัดใบในเขตอบอุน่
7.ภาคพื้นสมทุ รชายฝ่ังตะวนั ตก (Cb) ได้แก่ เกาะแทสเมเนยี และพืน้ ทช่ี ายฝั่งทางตอนใตข้ องรัฐวกิ ตอเรียและนวิ เซาท์
เวลสพ์ ชื พรรณธรรมชาติเป็นป่าไมผ้ ลดั ใบและป่าสน
ทรัพยากรธรรมชาติ
ดนิ ในออสเตรเลีย ดนิ ขาดความอดุ มสมบรู ณ์ เพราะพ้ืนทีส่ ่วนใหญเ่ ปน็ ท่ีสูงและเขตแหง้ แล้งดินท่มี คี ุณภาพดีอยูบ่ รเิ วณ
ท่รี าบล่มุ แม่นำ้ ซ่ึงเปน็ เขตเกษตรกรรมของประเทศ
น้ำ แหลง่ น้ำสำคัญที่สุดของออสเตรเลยี คือ เกรตอารท์ ีเชียนเบซนิ เปน็ แหลง่ น้ำบาดาลทมี่ ีขนาดใหญแ่ ห่งหนึง่ ของโลก
ใชใ้ นการเลี้ยงสัตว์ เนอื่ งจากมีเกลอื ผสมอย่จู ึงไม่เหมาะกับการเพาะปลกู

45

พืชพรรณธรรมชาติและสัตว์ปา่ พืชพรรณธรรมชาติท่สี ำคัญของออสเตรเลีย คอื พชื ตระกลู ยคู าลปิ ตัสและอะเคเชีย
ไมย้ คู าลิปตัส ถือเปน็ พชื เศรษฐกจิ ของออสเตรเลยี สัตวป์ ระจำถนิ่ ทีส่ ำคญั คือ จงิ โจ้ โคอาลา ตุ่นปากเป็ด วอมแบต

สวนปา่ ยูคาลิปตสั ใชแ้ ปรรปู เป็นไมส้ ำหรับกอ่ สรา้ งและผลิตภณั ฑ์น้ำมนั หอมระเหย

สัตวพ์ ้ืนเมืองออสเตรเลยี เช่น

แกงการู หรือจิงโจ้ สัตวป์ ระจำชาติ โคอาลา่ อคี ิดนา่

วอมแบต แทสมาเนยี่ นเดวลิ กง้ิ กา่ แผงคอ

ตนุ่ ปากเป็ด นกแคสโซแวร่ี

46

แร่สำคัญของออสเตรเลีย ได้แก่ ถา่ นหิน ทองคำ เหลก็ ปิโตรเลียม และกา๊ ซธรรมชาติ

เหมอื งถา่ นหิน เหมืองทองคำ

เหมืองแร่บ๊อกไซด์ แทน่ ขดุ เจาะนำ้ มนั

ลกั ษณะประชากร ประชากรในออสเตรเลยี แบง่ เป็น 3 กลมุ่

ชนพน้ื เมืองด้ังเดิม เรียกว่า แอบอรจิ ิน บางส่วนมีความเป็นอยู่แบบด้งั เดิม แต่บางส่วนอพยพเข้ามาทำงานในเมือง

ชนผิวขาว สว่ นใหญเ่ ปน็ ชาวยุโรปทอ่ี พยพเข้ามาต้งั ถ่ินฐาน โดยเฉพาะชาวอังกฤษ

ชนผิวเหลือง สว่ นใหญ่เป็นชาวเอเชยี ทอ่ี พยพมาหลงั สงครามโลกคร้ังที่ 2 โดยเฉพาะชาวจีนและเวยี ดนาม

ภาษาและศาสนา
ภาษาอังกฤษ เป็นภาษาราชการของออสเตรเลยี และยังมภี าษาของแอบอริจนิ และภาษาของผู้อพยพใหม่
ชาวออสเตรเลยี ส่วนใหญน่ ับถือ ครสิ ตศ์ าสนา รองลงมา คือ พระพุทธศาสนา ศาสนาอสิ ลาม และศาสนายิว
การเมืองการปกครอง แบ่งการปกครองออกเป็น 6 รฐั เขตการปกครองอสิ ระ 2 เขต เมืองสำคญั คือซิดนยี ์
แคนเบอรร์ า เมลเบิร์น