บท 12

E-Book คำศพั ทก์ ำรควบคมุ กำร

เจริญเติบโตและกำรตอบสนองของพชื

จดั ทำโดย

นำงสำว ขนิษฐำ ยวงทอง เลขที่ 22
ช้นั มธั ยมศกึ ษำปี ที่ 5/4

เสนอ
อำจำรย์ นิชำภำ พฒั นว์ ชิ ยั โชติ

 Plant hormones ฮอรโ์ มนพืช
สำรอินทรียท์ ีพ่ ืชสร้ำงข้ึนเองตำมธรรมชำติในบริเวณอวยั วะหรือเนอ้ื เยอื่ ส่วนใด
สว่ นหน่งึ ของต้นพืช

 Auxin ออกซิน
เป็นกลุม่ ของฮอรโ์ มนพืชทีก่ ระตุ้นกำรเจริญเติบโต ทำใหม้ ีกำรแบง่ เซลลแ์ ละยืด
ตวั ของเซลล์ กำรขนสง่ ออกซินภำยในพืชเป็นกำรขนส่งอยำ่ งมีทศิ ทำง

 Cytokinin ไซโทไคนนิ
เป็นกลุ่มของสำรควบคุมกำรเจริญเตบิ โตท่ีมบี ทบำทสำคัญในกำรควบคุมกำร
แบง่ เซลล์ กำรขยำยตวั และกำรเปล่ียนแปลงของเซลลพ์ ืช มผี ลตอ่ กำรขม่ ของตำ
ยอด กำรเจริญของตำขำ้ ง และกำรชรำของใบกำรออก

 Gibberellin จิบเบอเรลลิน
เป็นฮอรโ์ มนพืชทมี่ โี ครงสร้ำงโมเลกุลขนำดใหญ่ควบคุมกำรเจริญเติบโตและ
มอี ิทธิพลต่อกระบวนกำรทำงพัฒนำกำรรวมท้งั กำรยืดของขอ้ กำรงอก กำรพัก
ตัว กำรออกดอก กำรแสดงเพศกำรชกั นำกำรสร้ำงเอนไซม์รวมท้งั กำรชรำของ
ดอกและผล

 Ethylene เอทิลีน
เป็นฮอร์โมนพืชทม่ี ีสภำพเป็นกำ๊ ซทอี่ ุณหภมู ิหอ้ ง บทบำททสี่ ำคญั ของเอทิลีน
คือควบคุมกระบวนกำรเตบิ โตที่เกย่ี วข้องกบั ควำมชรำ กำรหลดุ ร่วงของใบ
ดอก ผล และควบคุมกำรเจริญของพืชเมอ่ื อยใู่ นสภำวะทไ่ี มเ่ หมำะสม

 Abscisic acid กรดแอบไซซิก
เป็นฮอรโ์ มนที่ออกฤทธ์ิยบั ย้งั กำรเจริญเติบโตของพืช ทำใหพ้ ืชทนต่อสภำวะ
เครียดต่ำงๆได้ดี มบี ทบำทในกำรเจริญพฒั นำของเอ็มบริโอ กำรพักตัวของเมลด็
และของตำพืช พบในพืชท่ีมรี ะบบทอ่ ลำเลียงทว่ั ไป มอสส์ สำหร่ำย แตไ่ มพ่ บใน
ลิเวอรเ์ วิร์ต

 Seed dormancy สภำพพกั ตัวของเมลด็
ช่วงทีเ่ มลด็ พืชยงั ไมพ่ ร้อมทีจ่ ะงอกข้ึนเป็นตน้ พืชใหมไ่ ด้ ดงั น้นั กำรเพำะเมลด็
บำงชนิดอำจต้องทำลำยกำรพกั ตวั ของพืชกอ่ นเพ่ือใหเ้ มลด็ งอกได้เร็วยิ่งข้ึน

 Tropism ทรอพิซึม
กำรตอบสนองของพืชต่อสิ่งแวดลอ้ มที่มที ิศทำงสมั พนั ธก์ บั สิ่งเรำ้ ภำยนอกเพื่อ
กำรสร้ำงรูปแบบกำรเจริญเติบโตทเี่ หมำะสม

 Positive phototropism กำรเบนเขำ้ หำแสง
ปลำยยอดของพืชจะพยำยำมเบนเขำ้ หำแสง

 Negative phototropism กำรเบนออกจำกแสง
รำกของพืชจะพยำยำมงอกไปยงั ทิศทำงทไ่ี มม่ ีแสง

 Chemotropism กำรตอบสนองต่อสำรเคมี
เป็นกำรตอบสนองของพชื โดยกำรเจริญเขำ้ หำหรือหนี จำกสำรเคมีบำงอยำ่ งท่ี
เป็นสิ่งเร้ำเชน่ กำรงอกของหลอดละอองเรณูไปยงั รงั ไขข่ องพชื โดยมี สำรเคมี
บำงอยำ่ งเป็นส่ิงเร้ำ กำรตอบสนองตอ่ แรงโนม้ ถว่ งของโลก

 Hydrotropism กำรตอบสนองต่อนำ้
รำกพืชเจริญเขำ้ หำนำ้ หรือควำมชื้น

 Thigmotropims กำรตอบสนองต่อกำรสัมผสั
เมอ่ื ใชม้ ือแตะท่ีตน้ ไมยรำบเบำ ๆ ใบของตน้ ไมยรำบจะหุบอยำ่ งรวดเรว็ หรือ
ต้นกำบหอยแครง ซ่ึงเป็นพืชกินแมลงเมอ่ื แมลงบนิ มำเกำะทใ่ี บของมนั ใบจะ
หุบทนั ทแี ละแมลงจะถูกยอ่ ยเป็นอำหำร โดยนำ้ ยอ่ ยทพี่ ืชปลอ่ ยออกมำทนั ที
ไมยรำบหุบใบ เมื่อโดนสมั ผัส

 Nastic movement แนสติกมูฟเมนต์
กำรเคลื่อนไหวของพืชโดยมีทิศทำงไมส่ มั พันธก์ บั ทิศทำงของส่ิงเรำ้

 Pulvinus พลั ไวนสั
กลุ่มเซลล์ทีม่ ีขนำดใหญผ่ นงั เซลล์บำงมีควำมไวสูงตอ่ ส่ิงเร้ำทม่ี ำกระตนุ้ อยู่
บริเวณโคนกำ้ นใบของพืชบำงชนิด เชน่ ตน้ ไมยรำบ