รำวงมาตรฐาน

รำวงมาตรฐาน

รำวงมาตรฐาน
รายวิชา ค22101

จัดทำโดย
ด.ช.กฤศ วรพฤกษ์
ด.ช.กฤษฎิ์ ใจห้าว
ด.ช.ทินภัทร บัวฝ้าย
ด.ช.ภูมิพัฒน์ ตันอุ๋ย
ด.ญ.กมลลักษณ์ ศรีวิสุทธิ
ด.ญ.นลินนิภา จุลนวล
ด.ญ.พัชราลักษณ์ ก้งวัตร
ด.ญ.พิมวลัญช์ ชัยฤกษ์
ด.ญ.ภูแจ่มจิตต์ แย้มศรี
ด.ญ.สุภาพร พาหนะ

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
ปีการศึกษา2565

คำนำ
ปัจจุบันการร้องเล่นเต้นรำมีอยู่มากมาย
และหลากหลาย การร้องเล่นเต้นรำนั้น

เปลี่ยนแปลงตามยุคสมัยต่างๆเป็น
ธรรมดา

แต่การร้องเล่นเต้นรำของไทยที่ได้รับการ
ดูแลรักษาและสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน

นั้นคือ รำวงมาตรฐาน
รำวงมาตรฐานเป็นการรำที่พัฒนามาจาก

การร้องเล่นการละเล่นพื้นบ้านทั่วไป

สารบัญ หน้า
เนื้อหา 1
ทำความรู้จักเพลงรำวงมาตรฐาน 2
เพลงงามแสงเดือน 3
เพลงชาวไทย 4
เพลงรำซิมารำ 5
เพลงคืนเดือนหงาย 6
เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ 7
เพลงดอกไม้ของชาติ 8
เพลงหญิงไทยใจงาม 9
เพลงดวงจันทร์ขวัญฟ้า 10
เพลงยอดชายใจหาญ 11
เพลงบูชานักรบ

เพลงรำวงมาตรฐานคืออะไร 1

รำวงมาตรฐาน ประกอบด้วยเพลงทั้งหมด ๑๐ เพลง กรม

ศิลปากรแต่งเนื้อร้องจำนวน ๔ เพลง คือ เพลงงามแสงเดือน

เพลงชาวไทย เพลงรำซิมารำ เพลงคืนเดือนหงาย ท่านผู้หญิง

ละเอียด พิบูลสงคราม แต่งเนื้อร้องเพิ่มอีก ๖ เพลง คือ เพลง

ดวงจันทร์วันเพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงดวงจันทร์ขวัญ

ฟ้า เพลงหญิงไทยใจงาม เพลงบูชานักรบ เพลงยอดชายใจ

หาญ ส่วนทำนองเพลงทั้ง ๑๐ เพลง กรมศิลปากร และกรม

ประชาสัมพันธ์เป็นผู้แต่ง จากการสัมภาษณ์นางสุวรรณี ชลานุ

เคราะห์ ศิลปินแห่งชาติ สาชาศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์ไทย)

ปีพุทธศักราช ๒๕๓๓ อธิบายว่า ท่ารำเพลงรำวงมาตรฐาน

ประดิษฐ์ท่ารำโดย นางลมุล ยมะคุปต์ นางมัลลี คงประภัศร์

และนางศุภลักษณ์ ภัทรนาวิก ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญการสอน

นาฏศิลป์ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป์ ส่วนผู้คิดประดิษฐ์จังหวะเท้า

ของเพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ คือนางจิตรา ทองแถม ณ อยุธยา

อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสังคีตศิลป ปัจจุบันคือ วิทยาลัยนาฏ

ศิลป ปีพ.ศ. ๒๔๘๕ – ๒๔๘๖ เมื่อปรับปรุงแบบแผนการเล่น

รำโทนให้มีมาตรฐาน และมีความเหมาะสม จึงมีการ

เปลี่ยนแปลงชื่อจากรำโทนเป็น “รำวงมาตรฐาน” อันมี

ลักษณะการแสดงที่เป็นการรำร่วมกันระหว่างหญิง-ชายเป็นคู่

ๆ เคลื่อนย้ายเวียนไปเป็นวงกลม มีเพลงร้องที่แต่งทำนองขึ้น

ใหม่ มีการใช้ทั้งวงปี่ พาทย์บรรเลงเพลงประกอบ และบาง

เพลงก็ใช้วงดนตรีสากลบรรเลงเพลงประกอบ ซึ่งเพลงร้องที่

แต่งขึ้นใหม่ทั้ง ๑๐ เพลง

รำวงมาตรฐาน 2




1. เพลงงามแสงเดือน (Ngam Sang Duan)




คำร้อง : จมื่นมานิตย์นเรศ (นายเฉลิม

เศวตนันท์) หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร

(ประพันธ์ในนามกรมศิลปากร)




ทำนอง : อาจารย์มนตรี ตราโมท




ความหมายเพลง : ยามที่แสงจันทร์ส่อง

มายังโลกทำให้โลกนี้ ดูสวยงาม ผู้คนที่มาเล่น

รำวงยามที่แสงจันทร์ส่องก็มีความงดงามด้วย

การรำวงนี้เพื่อให้มีความสนุกสนาน มีความ

สามัคคีกัน และละทิ้งความทุกข์ให้หมดสิ้นไป




เนื้อเพลง:

งามแสงเดือนมาเยือนส่องหล้างามใบหน้า

เมื่ออยู่วงรำ (ซ้ำ)

เราเล่นกันเพื่อสนุกเปลื้องทุกข์วายระกำ

ขอให้เล่นฟ้อนรำเพื่อสามัคคีเอย

2. เพลงชาวไทย (Chaw Thai) 3



คำร้อง : จมื่นมานิตย์นเรศ (นายเฉลิม เศวต

นันท์) หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร

(ประพันธ์ในนามกรมศิลปากร)

ทำนอง : อาจารย์มนตรี ตราโมท

ความหมายเพลง : หน้าที่ที่ชาวไทยพึงมีต่อ

ประเทศชาตินั้น เป็นสิ่งที่ทุกคนควรกระทำ

อย่าได้ละเลยไปเสีย ในการที่เราได้มาเล่นรำวง

กันอย่างสนุกสนาน ปราศจากทุกข์โศกทั้งปวง

นี้ก็เพราะว่าประเทศไทยเรามีเอกราช

ประชาชนมีเสรีในการคิดจะทำสิ่งใด ๆ ดังนั้น

เราจึงควรช่วยกันเชิดชูชาติไทยให้เจริญรุ่งเรือง

ต่อไป เพื่อความสุขยิ่ง ๆ ขึ้นของไทยเราตลอด

ไป

เนื้อเพลง :

ชาวไทยเจ้าเอ๋ยขออย่าละเลยในการทำหน้าที่

การที่เราได้เล่นสนุกเปลื้องทุกข์สบายอย่างนี้

เพราะชาติเราได้เสรีมีเอกราชสมบูรณ์

เราจึงควรช่วยชูชาติให้เก่งกาจเจิดจำรูญ

เพื่อความสุขเพิ่มพูนของชาวไทยเราเอย

4

3. เพลงรำซิมารำ (Ram ma si ma ram)
คำร้อง : จมื่นมานิตย์นเรศ (นายเฉลิม เศวตนันท์)
หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร (ประพันธ์ใน
นามกรมศิลปากร)
ทำนอง : อาจารย์มนตรี ตราโมท

ความหมายเพลง : ขอพวกเรามาเล่นรำวงกันให้
สนุกสนานเถิดในยามว่างเช่นนี้จะได้คลายทุกข์ ถึง

เวลางานเราก็จะทำงานกันจริง ๆ เพื่อจะได้ไม่
ลำบาก และการรำก็จะรำอย่างมีระเบียบแบบแผน

ตามวัฒนธรรมไทยของเราแล้วจะดูงดงามยิ่ง
เนื้อเพลง :

รำมาซิมารำเริงระบำกันให้สนุก
ยามงานเราทำงานกันจริง ๆไม่ละไม่ทิ้งจะเกิดเข็ญ
ขุกถึงยามว่างเราจึงรำเล่นตามเชิงเช่นเพื่อให้สร่าง
ทุกข์ตามเยี่ยงอย่างตามยุคเล่นสนุกอย่าง
วัฒนธรรมเล่นอะไรให้มีระเบียบให้งามให้เรียบจึง
จะคมขำมาซิมาเจ้าเอ๋ยมาฟ้อนรำมาเล่นระบำของ
ไทยเราเอย

4. เพลงคืนเดือนหงาย (Ken Dern Ngai)5

คำร้อง : จมื่นมานิตย์นเรศ (นายเฉลิม เศวต
นันท์) หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร
(ประพันธ์ในนามกรมศิลปากร)
ทำนอง : อาจารย์มนตรี ตราโมท

ความหมายเพลง : เวลากลางคืน เป็นคืนเดือน
หงาย มีลมพัดมาเย็นสบายใจ แต่ก็ยังไม่สบายใจ
เท่ากับการที่ได้ผูกมิตรกับผู้อื่น และที่ร่มเย็นไปทั่ว

ทุกแห่งยิ่งกว่าน้ำฝนที่โปรยลงมา ก็คือการที่
ประเทศไทยเป็นประเทศที่เป็นเอกราช มีธงชาติ

ไทยเป็นเอกลักษณ์ ทำให้ร่มเย็นทั่วไป
เนื้อเพลง :

ยามกลางคืนเดือนหงายเย็นพระพายโบกพริ้วปลิว
มาเย็นอะไรก็ไม่เย็นจิตเท่าเย็นผูกมิตรไม่เบื่อระอา
เย็นร่มธงไทยปกไปทั่วหล้าเย็นยิ่งน้ำฟ้ามา
ประพรมเอย

6

5. เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ (Dong jan wan pen)
คำร้อง : ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม
ทำนอง : อาจารย์มนตรี ตราโมท

ความหมายเพลง : พระจันทร์เต็มดวงที่ลอยอยู่บนท้องฟ้า
นั้นช่างดูสวยงาม เพราะเป็นพระจันทร์ทรงกลด คือมีแสง

เลื่อมกระจายออกรอบดวงจันทร์ทั้งดวง แต่ถึงจะงาม
อย่างไรก็ยังไม่เท่าความงามของดวงหน้าหญิงสาว ที่ดู
ผุดผ่องมีน้ำมีนวล อีกทั้งรูปร่างก็ดูสมส่วน กิริยาวาจาก็อ่อน
หวานไพเราะ สมแล้วกับที่เปรียบว่าหญิงไทยนี้คือดอกไม้



เนื้อเพลง :
ดวงจันทร์วันเพ็ญลอยเด่นอยู่ในนภา
ทรงกลดสดสีรัศมีทอแสงงามตา
แสงจันทร์อร่ามฉายงามส่องฟ้า
ไม่งามเท่าหน้านวลน้องยองใย
งามเอยแสงงามงามจริงยอดหญิงชาติไทย
งามวงพักตร์ยิ่งดวงจันทราจริตกิริยานิ่มนวลละไม
วาจากังวานอ่อนหวานจับใจ
รูปทรงสมส่วนยั่วยวนหทัย
สมเป็นดอกไม้ขวัญใจชาติเอย

6. เพลง ดอกไม้ของชาติ (Dok mai kong ch7at)

คำร้อง : ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม
ทำนอง : อาจารย์มนตรี ตราโมท
ความหมายเพลง : ผู้หญิงไทยเปรียบเสมือนดอกไม้
อันเป็นเอกลักษณ์ของประเทศไทย การร่ายรำด้วย
การแสดงออกอย่างอ่อนช้อย งดงามตามรูปแบบ
ความเป็นไทยแสดงให้เห็นถึงความเจริญทางด้าน
วัฒนธรรมของคนไทย นอกจากผูหญิงจะดีเด่นทาง
ด้านความงามแล้วยังมีความอดทน สามารถทำงาน
บ้าน ช่วยเหลืองานผู้ชายหรือแม้งานสำคัญ ๆ ระดับ
ประเทศก็สามารถช่วยเหลือได้เป็นอย่างดีไม่แพ้ผู้ชาย
เนื้อเพลง :ขวัญใจดอกไม้ของชาติงามวิลาศนวยนาด
ร่ายรำ (ซ้ำ)
เอวองค์อ่อนงามตามแบบนาฏศิลป์
ชี้ชาติไทยเนาว์ถิ่นเจริญวัฒนธรรม(สร้อย)
งามทุกสิ่งสามารถสร้างชาติช่วยชาย
ดำเนินตามนโยบายสู้ทนเหนื่อยยาก
ตรากตรำ(สร้อย)

7. เพลงหญิงไทยใจงาม (Ying Thai Jai 8

Ngam)
คำร้อง : ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม
ทำนอง : ครูเอื้อ สุนทรสนาน

ความหมายเพลง : ดวงจันทร์ที่ส่องแสงอยู่บน
ท้องฟ้ามีความงดงามมาก และยิ่งได้แสงอันระยิบ
ระยับของดวงดาวด้วยแล้ว ยิ่งทำให้ดวงจันทร์นั้น
งามเด่นยิ่งขึ้น เปรียบเหมือนกับดวงหน้าของหญิง
สาวที่มีความงดงามอยู่แล้ว ถ้ามีคุณความดีด้วย ก็

จะทำให้หญิงนั้นงามเป็นเลิศ ผู้หญิงไทยนี้เป็น
ขวัญใจของชาติ เป็นที่เชิดหน้าชูตาของชาติ รูป

ร่างก็งดงาม จิตใจก็กล้าหาญ
เนื้อเพลง : ดือนพราวดาวแวววาวระยับแสงดาว
ประดับส่งให้เดือนงามเด่นดวงหน้าโสภาเพียง
เดือนเพ็ญคุณความดีที่เห็นเสริมให้เด่นเลิศงาม
ขวัญใจหญิงไทยส่งศรีชาติรูปงามพิลาศใจกล้ากา
จเรืองนามเกียรติยศก้องปรากฏทั่วคามหญิงไทย
ใจงามยิ่งเดือนดาวพราวแพรว

9

8. เพลง ดวงจันทร์ขวัญฟ้า (Dong Jan Kwan
Fa)

คำร้อง : ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม
ทำนอง : ครูเอื้อ สุนทรสนาน
ความหมายเพลง : ในเวลาค่ำคืนท้องฟ้ามีดวงจันทร์

ประจำอยู่ ในใจของชายก็มีหญิงอันเป็นสุดที่รัก
ประจำอยู่เช่นกัน สิ่งที่เทิดทูนยกย่องไว้ก็คือ ชาติไทย

ที่เป็นเอกราช มีอิสระแก่ตนไม่ขึ้นกับใคร และสิ่งที่
แนบสนิทอยู่ในใจของชายก็คือหญิงอันเป็นสุดที่รัก
เ
นื้อเพลง :
ดวงจันทร์ขวัญฟ้าชื่นชีวาขวัญพี่
จันทร์ประจำราตรีแต่ขวัญพี่ประจำใจ
ที่เทิดทูนคือชาติเอกราชอธิปไตย
ถนอมแนบสนิทในคือขวัญใจพี่เอย

9. เพลงยอดชายใจหาญ (Yod Shy10
Jai Han)
คำร้อง : ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูล
สงครามทำนอง
ทำนอง : ครูเอื้อ สุนทรสนาน
ความหมายเพลง : ขอผูกมิตรไมตรีกับ
ชายผู้กล้าหาญ และจะขอมีส่วนในการ
ทำประโยชน์ทำหน้าที่ของชาวไทย แม้จะ
ลำบากยากแค้น ก็จะขอช่วยเหลือจน
เต็มความสามารถ
เนื้อเพลง :
โอ้ยอดชายใจหาญขอสมานไมตรี
น้องขอร่วมชีวีกอร์ปกรณีกิจชาติ
แม้สุดยากลำเค็ญไม่ขอเว้นเดินตาม
น้องจักสู้พยายามทำเต็มความสามารถ

10. เพลงบูชานักรบ (Boo Cha Nak 11
Rop)
คำร้อง:ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม
ทำนอง : ครูเอื้อ สุนทรสนาน
ความหมายเพลง:น้องรักและบูชาพี่ เพราะ
มีความกล้าหาญ ยอมสละได้แม้ชีวิตและ
เลือดเนื้อเพื่อให้ชาติไทยคงอยู่คู่โลก
เนื้อเพลง :น้องรักรักบูชาพี่ที่มั่นคงที่
มั่นคงกล้าหาญเป็นนักสู้เชี่ยวชาญสมศักดิ์
ชาตินักรบน้องรักรักบูชาพี่ที่มานะที่มานะ
อดทนหนักแสนหนักพี่ผจญเกียรติพี่
ขจรจบน้องรักรักบูชาพี่ที่ขยันที่ขยัน
กิจการบากบั่นสร้างหลักฐานทำทุกด้าน
ทำทุกด้านครันครบน้องรักรักบูชาพี่ที่รัก
ชาติที่รักชาติยิ่งชีวิตเลือดเนื้อพี่พลีอุทิศ
ชาติยงอยู่ยงอยู่คู่พิภพ

อ้างอิง
https://sites.google.com/site/rabam
atrthan/home/phelng-ngam-saeng-
deuxn-e
https://www.finearts.go.th/performi
ng/view/6954-
%E0%B8%A3%E0%B8%B3%E0%B8%
A7%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8
%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%
B8%90%E0%B8%B2%E0%B8%99