หากพูดถึงอาหารไทยที่มีรสชาติจัดจ้านถึงใจ นอกจากจะนึกถึงต้มยำแล้ว เชื่อว่าส้มตำก็เป็นชื่อที่คนนึกถึงเป็นอันดับต้นๆเช่นกัน ส้มตำเป็นเมนูอาหารที่หลายคนโปรดปราน โดยเฉพาะทางภาคอีสานที่กินได้ทุกวัน ซึ่งจัดว่าเป็นเมนูอาหารประจำภา

หากพดู ถึงอาหารไทยท่ีมีรสชาติจดั จ้านถงึ ใจ นอกจากจะนกึ ถงึ ต้ม
ยาแล้ว เชื่อวา่ ส้มตากเ็ ป็นชื่อท่ีคนนกึ ถึงเป็นอนั ดบั ต้นๆเชน่ กนั
ส้มตาเป็นเมนอู าหารท่ีหลายคนโปรดปราน โดยเฉพาะทางภาค
อีสานที่กินได้ทกุ วนั ซง่ึ จดั วา่ เป็นเมนอู าหารประจาภาคอีสานของ

เราเลยกว็ า่ ได้ รสชาตขิ องส้มตานนั้ มีเอกลกั ษณ์ก็คือความแซบ่ เผด็
ร้อน จนบางครัง้ อาจถงึ ขนั้ นา้ ตาไหลกนั เลยกไ็ ด้ และนน่ั คือเสน่ห์ที่
ทาให้หลายคนติดใจส้มตากนั มาแล้ว นอกจากนีส้ ้มตายงั เป็นเมนทู ่ี
เหมาะกบั คนลดนา้ หนกั อีกด้วย ส้มตาจงึ เป็ นเมนโู ปรดของใครหลาย
คน แถมยงั มีประโยชน์มากมาย แตเ่ คยสงสยั หรือไมว่ า่ ประวตั ิ
ส้มตา อาหารรสแซบ่ จดั จ้านนนั้ มีท่ีมาอยา่ งไร แล้วทาไมถงึ เรียก
ส้มตาทงั้ ที่วตั ถดุ ิบไมม่ ีส้มเลยแม้แตน่ ้อย? ใครจะรู้บ้างวา่ ส้มตา

หรือตาบกั หงุ่ ท่ีทงั้ แซบ่ ทงั้ นวั นนั้ เป็นของนอก

คาว่า "ส้มตา" นนั้ เกิดจากคาสองคาที่นามาผสมกนั ได้แก่คาว่า "ส้ม" ซง่ึ เป็น
ภาษาท้องถิ่นของภาคอีสานที่มีความหมายวา่ รสชาติเปรีย้ ว และคาวา่ "ตา"
นนั้ ก็คือการใช้อปุ กรณ์เครื่องครัวชนิดหนงึ่ หรือก็คือ สาก โดยเราจะใช้สากโขลก
ลงไปเพ่ือให้วตั ถดุ ิบทงั้ หมดเข้ากนั และเมื่อนาทงั้ สองคานีม้ ารวมกนั ก็จะ
หมายความว่า อาหารรสเปรีย้ วท่ีเกิดจากการโขลกหรือตานนั่ เอง อย่างไรก็ตาม
ตาส้มของคนอีสานนนั้ มีความหมายกว้างๆ คนทางภาคอีสานเรียกส้มตาวา่ ตา
บกั ห่งุ หรือตาหมากห่งุ หมากหงุ่ ก็คอื มะละกอในภาษาอสี าน แล้วเรียกตา
แตงกวาว่า "ตาหมากแตง" ตาถว่ั ก็คือตาถว่ั ฝักยาว วธิ ีทาก็ทาคล้ายๆ กบั ส้มตา
แตใ่ สถ่ วั่ ฝักยาวกนั แทนมะละกอตาละเอียดวา่ ใสส่ ้มสองอยา่ งคอื มะนาวและ
มะขามเปียก แล้วใสป่ ลาร้า บางคนก็ใสม่ ะกอก กินกบั ข้าวเหนียว ปลาปิง้ และ

ผกั ดอง เข้ากนั โครต โอ๊ย !! นา้ ลายไหล 55+

หรือวตั ถดุ ิบทน่ี ามาใช้ในการทาส้มตาก็คือ มะละกอ, พริก, มะนาว, มะเขือเทศ, กระเทียม
นา้ ปลาดีและนา้ ตาลป๊ี บ ซง่ึ หากมเี พียงแคน่ ีก้ ็สามารถนามาตาส้มได้อร่อยเหาะแล้ว สว่ นจะใส่
ปลาร้า ปเู ค็ม ถวั่ ฝักยาวหรือโรยด้วยถว่ั ลสิ งนนั ้ กแ็ ล้วแตค่ วามชอบของแตล่ ะคน จะเอาเปรีย้ ว
เผ็ด หวานแค่ไหนก็ปรุงรสกนั ตามใจชอบเลย แต่เราจะมาพดู ถงึ วตั ถดุ ิบหลกั ๆ ที่มีการบนั ทกึ กนั
ไว้อย่างชดั เจน 2 อย่าง ซง่ึ นน่ั กค็ ือมะละกอกบั พริก

มะละกอเป็นพืชทเี่ ดนิ ทางข้ามนา้ ข้ามทะเลมาไกลเพราะมีถิน่ กาเนิดอยใู่ นทวีปอเมริกากลาง ใน
ยคุ กรุงศรีอยธุ ยาตอนต้นก่อนสมยั สมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้มชี าวสเปนและชาวโปรตเุ กต
นาเอามะละกอเข้ามาปลกู ในแถบเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ของบ้านเรา ท่านทตู นีโกลา แฌร์แวซ
และซีมงเดอลาลแู บร์ ราชทตู ฝรั่งเศสในรัชสมยั สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. 2185-2272)
ได้เขียนบนั ทกึ ไว้วา่ ได้รู้จกั กบั มะละกอซง่ึ กลายเป็นพืชพืน้ เมืองของสยาม แตใ่ นตอนนนั ้ เรียกว่า
ฝร่ังก็เรียกวา่ Melon (แตงไทย)

นอกจากนนั ้ แล้วในปี พ.ศ. 2475-2479 รัฐบาลไทยสนบั สนนุ คนไทยให้มีการเพาะปลกู มะละกอ
เพ่ือเอายางสง่ ไปขายตา่ งประเทศ โดยนาไปผลติ เป็นหมากฝรั่ง มีการเพาะปลกู มะละกอเรียง

รายไปตามถนนมติ รภาพและเคยมีศนู ย์คดั แยกพนั ธ์มะละกออย่ทู ่ีตาบลทบั กวาง
อาเภอแก่งคอยจงั หวดั สระบรุ ี ส่วนประเทศเพ่ือนบ้านอย่างศรีลงั กาในสมยั นนั้
มียอดการสง่ ออกยางมะละกอไปทีส่ หรัฐอเมริกามากกวา่ ปีละ300,000บาทเลย
ทีเดยี ว นอกจากนนั้ ยงั ไม่มีวตั ถดุ ิบอีกอย่างที่ขาดไมไ่ ด้เลยก็คอื "พริก" โดยท่ี
พริกนนั้ ได้เข้ามาในประเทศไทยของเราก็เมื่อตอนที่ชาวชาวฮอลนั ดาได้นาพริก
เข้ามาปลกู ในประเทศไทยซงึ่ พริกนนั้ เป็นวตั ถดุ ิบหลกั อีกอยา่ งท่ีทาให้รสชาติ
ของส้มตา

1. ส้มตาปู

เริ่มกนั ท่ีเมนสู ้มตาปู อาหารอีสานสดุ ฮติ ใครอยากทากินเองท่ีบ้านไปล้างครกรอเลยค่ะ สตู รนีไ้ มใ่ ส่
นา้ ปลาร้าแตถ่ ้าใครชอบนา้ ปลาร้าก็จดั ไป จบั สว่ นผสมทกุ อย่างโขลก ๆ เข้าด้วยกนั แค่นีก้ ็เรียบร้อย

ส่วนผสม ส้มตาปู
• มะละกอสบั
• มะเขือเทศสีดา (ผา่ คร่ึง) 2 ลกู
• ถวั่ ฝักยาวหกั เป็นชิน้ ๆ
• พริกขีห้ นู (ตามชอบ)
• กระเทียม 3-5 กลีบ
• ปเู คม็ (ลวกนา้ ร้อน แกะกระดองออกและเดด็ ปลายขา) 1 ตวั
• นา้ ปลา 1 ช้อนโต๊ะ
• นา้ มะนาว 1 ช้อนโต๊ะ
• นา้ ตาลปี๊ บ 1/2 ช้อนโต๊ะ
วธิ ีทาส้มตาปู
1. โขลกพริกกบั กระเทียมพอแตก ใส่มะเขือเทศกบั ถว่ั ฝักยาว บบุ พอแหลก
2. ปรุงรสด้วยนา้ ปลา นา้ มะนาว และนา้ ตาลป๊ี บ
3. ใสป่ แู ละมะละกอลงไป โขลกเบา ๆ พอเข้ากนั ชิมรส ตกั เสิร์ฟกบั ผกั สดตามชอบ

2. ส้มตาไทยไขเ่ คม็

ไขเ่ คม็ กินกบั ข้าวต้มแสนจะจืดชืด จบั มาทาเมนสู ้มตาไทยไขเ่ คม็ เพิ่มความแซบ่ ดกี วา่ อร่อยเดด็ ที่ก้งุ แห้งและถว่ั คว่ั
ยิ่งถ้าได้ไขแ่ ดงเคม็ เป็นนา้ มนั เยมิ ้ ๆ ออกมาละก็ฟินสดุ ใจเลยละ่
สว่ นผสม ส้มตาไทยไขเ่ คม็

• มะละกอสบั • นา้ ตาลปี๊ บ 2 ช้อนชา
• ถว่ั ฝักยาว 2 ฝัก • ไขเ่ คม็ 1 ฟอง
• มะเขือเทศ 3 ลกู • นา้ ปลา 4 ช้อนโต๊
• นา้ มะนาว 4 ช้อนโต๊ะ • ก้งุ แห้ง 1 ช้อนโต๊ะ
• ถวั่ ลสิ ง 1 ช้อนโต๊ะ • พริกขีห้ นู (ตามชอบ )
• กระเทียม 1ช้อนโต๊ะ

วธิ ีทาส้มตาไทยไข่เค็ม
1. โขลกพริก กระเทียม นา้ ตาลป๊ี บ และถว่ั ฝักยาวพอแหลก
2. ใสไ่ ขเ่ คม็ ลง1/2 ฟอง (ท่ีเหลือเอาไว้เสริ ์ฟ) ตามด้วยมะเขือเทศกบั ก้งุ แห้ง
3. ปรุงรสด้วยนา้ ปลากบั นา้ มะนาว คลกุ สว่ นผสมให้เข้ากนั ใสม่ ะละกอลง

ไป โขลกพอเข้ากนั ตกั ใสจ่ าน โรยก้งุ แห้ง ถว่ั ลสิ ง และไข่เคม็

3. ส้มตาถว่ั ฝักยาว

ถ้าเบอ่ื เมนสู ้มตาใสม่ ะละกอก็มากินเมนสู ้มตาถว่ั ฝักยาว สตู รจาก คณุ Kitty Chef
สมาชกิ เว็บไซต์พนั ทิปดอทคอม สตู รนีใ้ สถ่ ว่ั ฝักยาวลายเสือลงไปเคล้า ท่ีขาดไมไ่ ด้เลยคือ
นา้ ปลาร้า กินกบั ไขต่ ้มหรือแคบหมกู ็เลศิ คะ่
สว่ นผสม ส้มตาถวั่ ฝักยาว

• ถว่ั ฝักยาวลายเสือ
• พริกสด
• กระเทียมไทย
• นา้ ตาลทราย
• นา้ ปลา
• มะนาว
• นา้ ปลาร้าต้มสกุ
• มะเขือเทศ
วธิ ีทาส้มตาถว่ั ฝักยาว
• ใสพ่ ริกและกระเทียมโขลกให้พอแตก จากนนั ้ ก็ใสถ่ วั่ ฝักยาวลงไป ตาถว่ั ให้แตกแล้วใส่
นา้ ปลาร้า นา้ ปลา นา้ ตาลทราย นา้ มะนาว และมะเขือเทศ ตาเบา ๆ ให้เข้ากนั

4. ส้มตาข้าวโพด

และแล้วก็มาถงึ เมนรู ้านส้มตายอดนิยมท่ีรอคอยนน่ั คือเมนสู ้มตาข้าวโพด สตู รจาก คณุ
Angelisa สมาชกิ เว็บไซต์พนั ทปิ ดอทคอม จะใช้ข้าวโพดหวานหรือข้าวโพดข้าวเหนียวก็ตาม
ชอบ เพมิ่ สีสนั จากมะเขือเทศ แครอท และถว่ั ฝักยาว โรยถวั่ เยอะ ๆ เคีย้ วเพลนิ
สว่ นผสม ส้มตาข้าวโพด

• ข้าวโพดต้ม • ถว่ั ฝักยาว
• มะเขือเทศ • แครอทฝานเป็นเส้น ๆ
• พริกขีห้ นู • กระเทียมสบั หยา
• นา้ ปลา (สตู รโซเดียมต่า) • นา้ ตาลมะพร้าว
• ถวั่ ลสิ งอบ
วธิ ีทาส้มตาข้าวโพด
1. ฝานข้าวโพด หน่ั ถวั่ ฝักยาว หนั่ มะเขือเทศ และฝานแครอทหน่ั เป็นเส้น ๆ เตรียมไว้
2. ปรุงนา้ ยาด้วยพริกขีห้ นู กระเทยี มสบั หยาบ ๆ นา้ ปลาลดโซเดยี ม นา้ มะนาว และนา้ ตาล
มะพร้าว ชิมรสตามชอบ
3. นานา้ ยาไปคลกุ กบั เคร่ืองทเี่ ตรียมไว้ โรยด้วยถวั่ ลสิ งอบ