NOTA PENGURUSAN JENAZAH

ModulPendidikanIslamT3
1

Pendidikan Islam T3

16 PENGURUSAN JENAZAH

UNIT 1 KONSEP PENGURUSAN JENAZAH

MAKSUD Menguruskan jenazah dengan cara tertentu mengikut ketetapan syarak

HUKUM MENGURUSKAN JENAZAH Fardhu kifayah

DALIL NAQLI

Sabda Rasulullah saw kepada Saidatina Aisyah ra

Maksudnya : ...sekiranya kamu mati sebelumku, aku akan memandikanmu, mengafankanmu,
mensolatkanmu dan mengebumikanmu.

TINDAKAN KETIKA MENGHADAPI ORANG YANG SEDANG NAZAK

Diajar kalimah dengan cara yang lembut

KETIKA Mengingatkan pesakit agar bersangka baik terhadap Allah SWT
NAZAK

Dibacakan surah Yaasin disisinya

2

Pendidikan Islam T3

TINDAKAN AWAL TERHADAP JENAZAH

Menutup Mengikat dagu Meletakkan Menghadapkan
kedua-dua jenazah dengan kain jenazah ditempat jenazah kearah
agar mulutnya tidak kiblat
mata tinggi seperti
jenazah terbuka tilam/katil

Menggantikan pakaian yang Meletakkan tangan jenazah Melembutkan
dipakainya dengan kain di dada (seperti keadaan sendi-sendi
yang boleh menutup qiam)
seluruh tubuh tulang

Meletakkan sesuatu yang sederhana beratnya di atas perut supaya tidak kembung

ADAB MENZIARAHI JENAZAH

Mendoakan Mengucapkan Membantu Tidak meratapi
keampunan dan takziah kepada keluarga simati pemergian simati
rahmat Allah keluarga simati dengan meraung,
dalam tempoh 3 seperti
SWT untuk hari daripada menyediakan mengeluh dan
jenazah tarikh kematian makanan untuk menyalahkan
takdir Allah SWT
mereka

UNIT 2 KEWAJIPAN TERHADAP JENAZAH

KEWAJIPAN 1. Memandikan Jenazah
TERHADAP 2. Mengafankan Jenazah
JENAZAH 3. Menyembahyangkan Jenazah
4. Mengebumikan Jenazah

3

Pendidikan Islam T3

MEMANDIKAN JENAZAH

MAKSUD Meratakan air keseluruh tubuh jenazah SYARAT
TUJUAN Membersihkan jenazah dan memuliakannya 1. Mayat orang Islam
2. Masih ada anggota

walaupun sedikit
3. Bukan mati syahid

KAIFIAT MEMANDIKAN JENAZAH

1. Meletakkan jenazah di tempat yang agak tinggi untuk memudahkan air mengalir
2. Memastikan aurat jenazah ditutup
3. Menekankan perut jenazah untuk mengeluarkan najis dan kotoran
4. Membersikan seluruh tubuh jenazah daripada najis dan sebarang benda yang boleh

menghalang air
5. Membersihkan gigi jenazah, lubang hidung, telingan dan celah-celah kuku
6. Jenazah diwudukan dengan sempurna

7. Berniat ketika memandikannya : )‫(نويت الغسل الواجب لهذا الميت لله تعالى‬

8. Menyiram seluruh tubuh jenazah dengan air yang telah dicampurkan denagn daun
bidara dan sabun

9. Membilas seluruh tubuh jenazah dengan air

10. Jenazah dimandikan dengan air yang dicampu dengan kapur barus

MENGKAFANKAN JENAZAH

MAKSUD Menutup seluruh tubuh jenazah dengan sekurang-kurangnya sehelai kain

TUJUAN Menutup aurat jenazah

4

Pendidikan Islam T3

KAIFIAT MEMANDIKAN JENAZAH

JENAZAH LELAKI Afdhal dikafankan dengan 3 lapisan kain putih
Afdhal dikafankan dengan 5 lapisan kain putih
JENAZAH
PEREMPUAN

2 lapisan kain untuk 1 lapisan untuk menutup 1 lapisan baju 1 lapisan tudung
menutup seluruh bahagian antara pusat untuk menutup untuk menutup
tubuh jenazah bahagian tubuh bahagian kepala
hingga lutut

Catatan
1. Kain kafan dihampar sehelai demi

sehelai.
2. Setiap lapisan kain ditabur dengan

wangian kecuali yang meninggal dalam
ihram.
3. Kedua-dua tangan jenazah diletak
seperti qiam di dalam solat.
4. Kafankan jenazah dengan berhati-hati
dan lemah lembut dengan menutup
seluruh tubuhnya.

Kapas yang diletakkan pada jenazah ditabur dengan kapur barus dan diletakkan pada bahagian-
bahagian jenazah yang berongga serta anggota sujudnya. Tali kapan yang membalut jenazah dibuka

kembali di dalam kubur

MENYEMBAHYANGKAN JENAZAH

MAKSUD Solat yang dilakukan ke atas jenazah dengan kaifiat tertentu
TUJUAN Mendoakan jenazah agar mendapat rahmat dan keampunan Allah

5

Pendidikan Islam T3

KAIFIAT SOLAT JENAZAH

1. Lafaz Niat ‫ مأموما لله تعالى‬/ ‫ هذه الميتة أربع تكبيرات فرض الكفاية إماما‬/ ‫أصلي على هذا الميت‬

Maksudnya : Sahaja aku menunaikan solat ke atas jenazah ini empat takbir fardhu kifayah
sebagai iman/makmum kerana Allah Taala

2. Bertakbir kali pertama : membaca surah al-Fatihah
3. Bertakbir kali kedua : membaca selawat ke atas Nabi saw

4. Bertakbir kali ke tiga : berdoa untuk jenazah

Bagi jenazah lelaki
Bagi jenazah perempuan

5. Bertakbir kali ke empat : memberi salam [digalakkan membaca doa sebelum
memberi salam]
Contoh doa

Maksudnya : Ya Allah janganlah kamu menghalang kami daripada mendapat pahalanya dan
janganlah kami difitnah selepas kematiannya ampunilah kami dan ampunilah dia

6

KEDUDUKAN IMAM KETIKA SOLAT JENAZAH Pendidikan Islam T3

kepala KIBLAT KIBLAT
kepala

JENAZAH JENAZAH
LELAKI PEREMPUAN

Imam berdiri bertentangan dengan kepala Imam berdiri bertentangan dengan pinggul
jenazah, kepalanya di sebelah kiri imam jenazah, kepalanya di sebelah kanan imam

perempuan KIBLAT
lelaki

JENAZAH
LELAKI DAN
PEREMPUAN

Kedudukan imam ketika jenazah lelaki dan perempuan

MENGEBUMIKAN JENAZAH

MAKSUD Mengebumikan jenazah dalam tanah mengikut kaifiat tertentu

TUJUAN Menghalang daripada timbulnya bau yang tidak menyenangkan
Agar tidak dapat digali oleh bintang buas

KAIFIAT MENGEBUMIKAN JENAZAH

PENGENDALIAN JENAZAH

Sunat mendahulukan kepala jenazah ketika dihulurkan ke dalam kubur

‫بسم الله وعلى سنة رسول الله‬

Wajib meletakkan jenazah di atas rusuk kanan dengan menghadap ke arah kiblat

Kubur yang wajib sekurang-kurangnya dapat menahan daripada keluar bau dan daripada
dibongkar oleh binatang buas. Sunat – malah lebih sempurna kubur luas, panjang dan dalam.

7

Pendidikan Islam T3

KUBUR

SYAQ LAHAD

Liang kubur dibuat secara Liang lahad dibuat pada
syaq (lubang ditengah- dinding kubur sekiranya
tengah bahagian kubur)
tanah keras
sekiranya tanah lembut dan
berpasir

SYAQ LAHAD
Tanah Lembut
papan
papan
jenazah
jenazah
Tanah Berair KIBLAT

keranda Catatan :
Tutup liang lahad dengan
jenazah papan
Sumbat lubang lahad dengan
tanah
Timbus tanah dengan
perlahan
Tinggikan tanah kubur
sekadar sejengkal

8

Pendidikan Islam T3
9