บทที่ 2-250620

บทที่ 2

การบรรยายสถาปต) ยกรรมไทย

43

บทที่ 2 การบรรยายสถาปตั ยกรรมไทย

หัวขอ้ เนื้อหาประจาํ บท
2.1 รูปแบบเจดยี ์
2.2 ประเภทอาคารและการใชง้ าน
2.3 การประดับตกแต่งสถาปตั ยกรรม
2.4 ขนาดของพนื้ ที่และอาคาร

จุดประสงค์
1.บอกคําศัพทท์ ีใ่ ช้ในการบรรยายสถาปตั ยกรรม
2.บอกรปู แบบเจดีย์
3.อธิบายประเภทอาคารและการใชง้ าน
4.บรรยายสถาปตั ยกรรม รปู แบบ งานประดบั ตกแต่ง และขนาด

44

บทที่ 2

การบรรยายสถาปัตยกรรมไทย

การบรรยายสถาปัตยกรรมไทย ประกอบไปดว้ ยคาํ ศพั ทแ์ ละสาํ นวนทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั องค์ประกอบ
ทางสถาปตั ยกรรมไทย รูปแบบของเจดยี ์ ประเภทของอาคาร สว่ นประกอบตา่ ง ๆ ของอาคาร
แบบไทยประเพณี ได้แก่ หลังคา หน้าจ่ัว หวั เสา ผนัง ฐาน เป็นตน้ รวมทั้งการอธบิ ายการใชง้ านของอาคาร
แต่ละประเภท และการอธบิ ายขนาดพ้ืนทีแ่ ละอาคาร

1. รปู แบบเจดีย์

ภายในวัดสว่ นใหญ่ นิยมสร้างเจดีย์เป็นประธานของวดั
ซึง่ มหี ลากหลายรูปแบบตามความนิยมในแต่ละสมัย
บางคร้งั พบว่าเปน็ กลุ่มเจดียท์ ่มี เี จดียป์ ระธานล้อมรอบด้วยเจดยี บ์ ริวาร

คาํ ศัพทเ์ กีย่ วกับรปู แบบของเจดีย์

circular (adj) ทรงกลม pyramidal (adj) ทรงปิรามิด
added (adj) เพิ่ม multi-spired (adj) หลายยอด

Styles of chedi รูปแบบเจดีย:์ เจดยี ท์ รงระฆงั /ทรงกลม
A bell-shape chedi/ circular base chedi เจดยี ์ทรงลังกา
A Ceylonese style of chedi เจดียท์ รงมณฑป
A square building with pyramidal roof เจดยี ท์ รงปรางค์
A Thai stupa modified structurally from a Khmer tower เจดีย์ทรงพุ่มขา้ วบิณฑ์
A lotus-bud topped chedi เจดยี ท์ รงปราสาทยอด
A square base chedi with multi-spired roof

45

A square base chedi เจดยี ์ทรงสเ่ี หลย่ี ม
A added corner square base chedi เจดยี ท์ รงส่ีเหลี่ยมเพ่มิ มุม

การบอกรปู แบบของเจดยี ์

กรณีทีพ่ ูดถึงเจดยี ์ประธานเพยี งหลังเดียว หรอื อธิบายลกั ษณะเจดยี ป์ ระธานของวัด ใช้ประโยคดัง
ตัวอยา่ ง
It is a bell-shaped chedi.

a square building with pyramidal roof

The principal monument is a bell-shaped chedi.
an added corner square base chedi.

กรณีที่พูดถงึ เจดยี ป์ ระธานท่ีล้อมรอบด้วยเจดีย์บรวิ าร surrounded by smaller chedis.
The principal monument is a bell-shaped chedi

a lotus-bud topped chedi

ประธานของวัดเป็นอาคารอนื่ ๆ ที่ไมใ่ ช่เจดีย์ เชน่ พระวหิ าร วดั ไตรมิตรวิทยาราม ประดิษฐาน
พระพุทธมหาสวุ รรณปฏมิ ากร (พระพทุ ธรปู ทองคาํ ) พระอโุ บสถ วดั พระศรรี ัตนศาสดาราม ประดษิ ฐาน
พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือมณฑป วัดศรชี มุ ประดษิ ฐานพระอจนะ

The principal monument of Wat Trimitre is the vihan enshrines the Gold Buddha image.

46

The principal monument of Wat Phra Keaw is the ordination hall enshrines the Emerald
Buddha image.

The prinicipal monument of Wat Sri Chum is the mondop enhrines Phra Atchana.

ประธานของวดั อาจเปน็ ตน้ โพธิ์ (เจดยี ์ประเภทหนึง่ ) เชน่ วัดเบญจมบพิตร ดุสติ วนาราม
ตน้ โพธิท์ ีน่ าํ มาจากประเทศศรีลังกา
The principal monument of Wat Benchamabopitr is the Bodhi tree brought from Lanka.

ตวั อยา่ งประโยค
The principal monument of Wat Sri Chum is a square building with pyramidal roof.
The principal monument of Wat Arun is a Thai stupa modified structurally from a Khmer
tower or a Thai prang.
The principal monument of Wat Chai Wattanaram is a Thai stupa modified structurally
from a Khmer tower or a Thai prang surrounded by eight smaller prangs.
The principal monument of Wat Mahathat Sukhothai is a lotus-bud topped chedi
surrounded by four square base chedi with multi-spired roof on the corners and
another four Khmer Bayon tower on four directions.

แบบฝกึ หดั ท่ี 9 เขียนชอ่ื รปู แบบเจดียข์ องแต่ละภาพต่อไปน้ใี หถ้ กู ต้อง

A: What is the style of the chedi? A: What is the style of the chedi?
B: It is …………………………………………………… (1) B: It is …………………………………………………… (2)

47

A: What is the style of the chedi? A: What is the style of the chedi?

B: It is …………………………………………………… (3) B: It is …………………………………………………… (4)

A: What is the style of the chedi? A: What is the style of the chedi?

B: It is …………………………………………………… (5) B: It is …………………………………………………… (6)

A: What is the style of the chedi? A: What is the style of the chedi?

B: It is …………………………………………………… (7) B: It is …………………………………………………… (8)

48

แบบฝึกหัดท่ี 10 ใช้คําตอ่ ไปน้ีฝึกบรรยายอาคารประธานของวัดตา่ ง ๆ
ตัวอย่าง Wat Phra Sri Sanphet
The principal monument of Wat Phra Sri Sanphet is the three bell-shaped chedis.
1. Wat Arun
_______________________________________________________________________
2. Wat Chang Lob, Kampengphet
_______________________________________________________________________
3. Wat Mahathat Sukhothai
_______________________________________________________________________
4. Wat Benchamabopitr
_______________________________________________________________________
5. Wat Yai Chaimongkol
_______________________________________________________________________
6. Wat Ratchabopitr
_______________________________________________________________________
7. Wat Phra Pathom Chedi
_______________________________________________________________________
8. Wat Phra That Lampang Luang
_______________________________________________________________________

49

2. ประเภทอาคารและการใชง้ าน
ภายในวัดประกอบด้วยพืน้ ที่ 2 สว่ น คอื เขตพุทธาวาส และเขตสงั ฆาวาส อาคารตา่ ง ๆ

ที่นกั ทอ่ งเทย่ี วเขา้ ชมส่วนใหญ่อย่ใู นเขตสงั ฆาวาส อาคารต่าง ๆ ไดแ้ ก่ วหิ าร เจดยี ์ อุโบสถ
ศาลาพระระเบยี ง เปน็ ตน้ ซึ่งอาคารเหลา่ นั้นมีการใช้งานแตกตา่ งกัน
คําศพั ทท์ ี่เก่ยี วขอ้ งกบั อาคารและการใชง้ าน

ordination hall (n) อโุ บสถ chedi/ stupa (n) เจดยี ์
pavilion (n) ศาลา image hall/ viharn (n) วิหาร
belfry (n) หอระฆงั cloister/ gallery (n) พระระเบยี ง
boundary wall (n) กาํ แพงแก้ว monastery (n) วดั
axis (n) แกน Buddhist monastery (n) วดั พุทธ
crematorium (n) เมรุ signal (n) สญั ญาณ
royal monastery (n) วัดหลวง cremation (n) การเผาศพ
ashes (n) เถา้ กระดูก relics (n) พระธาตุ
ordination (n) พธิ ีอุปสมบท chanting (n) สวดทาํ วัตร
preach (v, n) เทศน์ pay homage (v) สกั การะ
enshrine (v) ประดษิ ฐาน contain (v) บรรจุ
worship (v) บชู า house (v) ใหท้ ีเ่ กบ็ (สิ่งของ)
divide (v) แบ่งออก compose (v) ประกอบ
enclose (v) ล้อมรอบ situate (v) ตั้งอยู่
sacred (adj) ศกั ด์สิ ิทธิ์ principal (adj) หลกั
holy (adj) ศกั ดิ์สทิ ธ์ิ scripture hall หอไตร

50

Buddha footprint รอยพทุ ธบาท make merit ทาํ บญุ
ตู้พระธรรม
boundary stone (slab) ใบเสมา scripture cabinet บรเิ วณวัด
เขตพุทธาวาส
the principal monument อาคารประธาน temple compound เขตสังฆาวาส

area dedicated to the Buddha section

monks’ living quarter/ the living quarter of the monks

การบรรยายการใช้งานพนื้ ท่ภี ายในวัด

The temple compound is divided into 2 sections which are Buddhawat and
Sangawat. Buddhawat, dedicated to the Buddha section, composes of the principal
monument, an image hall, an ordination hall and other buildings used for the Buddhist
ceremonies. On the axis from the east to the west situates an image hall, at the back is
a principal monument. The image hall is used for praying both monks and Buddhists.
The ordination hall surrounded by boundary stones signifying sacred area used by
monks for the ordination ceremony and other ceremonies. The group of buildings are
enclosed by a cloister.

พ้ืนทภ่ี ายในวดั ถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ไดแ้ ก่ เขตพุทธาวาส และเขตสังฆาวาส ทอ่ี ยูข่ องพระสงฆ์
เขตพทุ ธาวาสประกอบไปดว้ ยอาคารประธาน วิหาร อุโบสถ และอาคารอื่น ๆ
ท่ีใช้สาํ หรับประกอบพธิ กี รรม พืน้ ท่ีถูกลอ้ มดว้ ยพระระเบียง

While Sangawat section is used as monks’ living quarter.

ในขณะท่ีเขตสังฆาวาสถกู ใชส้ ําหรบั เป็นทีอ่ ยูข่ องพระสงฆ์

51

การบรรยายใช้งานอาคารภายในวดั

อาคารภายในวัดที่อยใู่ นเขตพุทธาวาส แต่ละอาคารถูกใชป้ ระโยชนแ์ ตกตา่ งกนั เช่น
ถูกใช้จัดพิธกี รรม ถกู ใช้เป็นท่ีสวดมนต์ ถูกใช้เพ่ือบอกเวลา เปน็ ตน้ ตอ้ งใชร้ ูปแบบประโยค Passive
voice หมายถึง ถูกใช้เพ่อื /สําหรบั หรือถกู ใชโ้ ดย (บคุ คล)

v. to be V3 v ing/ noun
used for noun (person)

by

ตวั อย่างประโยค
The image hall is used for praying and other religious ceremonies.
The ordination hall is used by monks for an ordination ceremony.

การบรรยายวา่ อาคารประดษิ ฐานหรือเก็บสิ่งของ ใช้กรยิ า to enshrine to house หรือ to

contain

The principal chedi contains the holy relics.

The ordination hall enshrines the Emerald Buddha image.

The mondop houses the large standing Buddha image.

The scripture hall the Tripitaka or the Buddhist scripture.

52

แบบฝึกหัด เลอื กคําต่อไปนเ้ี ตมิ ในช่องว่างข้อต่อไปนใ้ี ห้ถูกตอ้ ง

axis Sangawat preach sacred ashes

royal monastery chanting relics encloses worship

1. ……………………….. is used by monks as monks’ living quarter.

2. Buddhists can listen to the monk’s ………………..on the Buddhist holy day.

3. It’s believed that Inside the chedi contains the Buddha’s ……………… .

4. Buddhist monks have to perform daily morning and evening …………………… in the

ordination hall.

5. Buddhist …………….. the Buddha image with candle, incense stick, and flower.

6. The boundary stones are used for signifying the …………….. area.

7. The smaller chedis surrounded the main chedi contain the …………of the royal

members.

8. The principal monument and the image hall situate on the same……….. .

9. Wat Phra Keaw is the first class …………………. .

10. The cloister ………………….. the Buddhawat section.

แบบฝึกหัด เรียงประโยคตอ่ ไปนี้ใหถ้ ูกตอ้ ง
ตวั อย่าง
is used/ the morning chanting. / The belfry/ at the beginning of/ for /time-telling
The belfry is used for time-telling at the beginning of the morning chanting.

1. is /Phra Atharot/ The standing/ inside the mondop. / Buddha image, /enshrined
…………………………………………………………………………………………………………………………………

2. for/monks and people/ An image hall/ by/ praying/ and other ceremonies. / is used/
…………………………………………………………………………………………………………………………………

53

3. kept/ in the scripture hall./ is/ The Buddhist scripture
…………………………………………………………………………………………………………………………………

4. is / by the boundary wall. /enclosed/ The ordination hall
…………………………………………………………………………………………………………………………………

5. by/ relaxation./ A pavilion/ is used/ people/ for
…………………………………………………………………………………………………………………………………

6. signifying/The boundary stones/ are / the sacred area. / used for
…………………………………………………………………………………………………………………………………

7. in/ The Emerald Buddha image/ is/ the ordination hall./ enshrined/
…………………………………………………………………………………………………………………………………

8. the image hall./ behind/ is situated/ The principal monument/
…………………………………………………………………………………………………………………………………

54

3. การประดับตกแต่งสถาปัตยกรรม

การประดับตกแต่งอาคารภายในวดั หรอื วงั นิยมสร้างหลงั คาประดบั ชอ่ ฟ้า ใบระกา และหางหงส์

หวั เสา หน้าจ่วั และการประดบั ตกแต่งอื่น ๆ

คําศัพทเ์ กย่ี วกับการประดบั ตกแต่งสถาปัตยกรรม spire
tapered finial

stepped conical
throne

gable end

decorate (v) ประดับ adorn (v) ตกแต่ง

support (V) รองรบั surmount (v) ตง้ั อยู่เหนือ

depict (v) พรรณนา display (v) แสดง

show (v) ปรากฎ throne (n) บัลลงั ค์

single-layered (adj) (หลงั คา) ชั้นเดยี ว superstructure (n) ส่วนยอดอาคาร

multi-layered (adj) (หลังคา) ซ้อนหลายชั้น multi-pronged spire นภศูล

ridge (n) สนั (หลงั คา) stepped conical superstructure ปลอ้ งไฉน

throne (n) บลั ลงั ค์ spire/ pinnacle (n) ยอดแหลม

multi-layered (adj) (หลังคา) ซอ้ นหลายชน้ั superstructure (n) ส่วนยอดอาคาร

single-layered (adj) (หลังคา) ช้นั เดียว four-sided gable (หลังคา) จตุรมขุ

tapered finial ปลียอด gable roof หลังคาหน้าจว่ั

55

gable end หนา้ จ่วั multi-pronged spire นภศลู
four-sided gable (หลังคา) จตรุ มขุ
stepped conical superstructure ปล้องไฉน

Shape of object รปู ทรงของวัตถุ:

circular (adj) ทรงกลม rectangular (adj) ส่เี หล่ียมผืนผ้า
octagonal (adj) แปดเหลี่ยม
round (adj) ทรงกลม pentagonal (adj) หา้ เหลย่ี ม
square (adj) สีเ่ หลี่ยมจตุรัส hexagonal (adj) หกเหล่ยี ม

cylinder (adj) ทรงกระบอก

Parts of building สว่ นประกอบของอาคาร:

pedestal/ base (n) ฐาน door/ window panel (n) บานประต/ู หน้าต่าง
pilaster(n)
niche/porch (n) เสาประดบั ผนงั pillar/column (n) เสา
frame (n)
lotus-capital ซุ้มเวา้ /ซมุ้ (ยื่น) portal arch ซมุ้ ประตู
glass mosaic
exterior wall กรอบ capital (n) หัวเสา
gunwale base
บวั หวั เสา petal (n) กลบี

โมเสกแกว้ eaves bracket คันทวย

ผนงั ภายนอก interior wall ผนงั ภายใน

ฐานหยอ่ นท้องสาํ เภา multi-tiered base ฐานซ้อนหลายช้นั

56

Lotus-capital pillar

Gunwale base at Wat Eaves bracket

Suwandaram, Ayutthaya shows

typical late Ayutthaya style of

architecture.

Decorative ornament สว่ นประดับ:

gold and black lacquered ลายลงรักปดิ ทอง high relief ประติมากรรมนนู สงู
ลายปูนปัน้
mother-of-pearl inlaid ลายประดบั มุก stucco motif จติ รกรรมฝาผนงั

bas-relief/ low-relief ประติมากรรมนนู ตํ่า mural painting

High-relief stucco motif at Wat Mother-of-pearl inlaid door Gold and black lacquered door
Jed Yod, Chiang Mai panel at Wat Ratchabopitr panel at Wat Bavorniwetr

Gable-end ลวดลายหน้าจั่ว: ลายกนก
Thai foliage motifs ลายพนั ธุพ์ ฤกษา

floral and foliate motifs

57

peony pattern motif ลายดอกพดุ ตาน
gilded and carved wooden gable-end หน้าบนั ไมแ้ กะสลักปดิ ทอง
Vishu mounted on garuda (holding nagas) พระนารายณท์ รงครุฑ (ยุดนาค)
Bhrama riding on hamsa พระพรหมทรงหงส์
Indra riding on the three-headed elephant พระอินทร์ทรงชา้ งเอราวณั
the royal emblem พระบรมราชสญั ลกั ษณ์
broken Chinese porcelain in the form of floral ลายดอกไม้ทําด้วยเครอื่ งถว้ ยจีนทีแ่ ตกหัก

ภาพท่ี 6 Vishnu riding on garuda holding nagas gable-end at Wat Suwanaram
ท่ีมา: voicetv (2560)

58

แบบฝึกหัดท่ี 11 นาํ คาํ ศัพทท์ ี่ให้มาไปใส่ใหต้ รงกบั ความหมายต่อไปนใ้ี หถ้ กู ต้อง

porch pilaster royal emblem mural painting

throne eave bracket niche gable end

lotus capital door panel column spire

lotus capital interior wall tapered finial eave bracket

cloister ridge mother of pearl inlaid

gold and black laquered

1. ซุม้ เวา้ ________________ 2. เสาติดผนงั ________________

3. พระราชสัญลกั ษณ์ ________________ 4. ซุม้ ย่ืน ________________

5. บลั ลังค์ ________________ 6. ยอดแหลม ________________

7. เสา ________________ 8. คันทวย ________________

9. หน้าบนั ________________ 10. จติ รกรรมฝาผนัง ________________

11. บานประตู ________________ 12. บัวหัวเสา ________________

13. พระระเบยี ง ________________ 14. เมรุ ________________

15. ปลียอด ________________ 16. ผนงั ภายใน ________________

17. ลายประดับมกุ ________________ 18. ลายลงรกั ปดิ ทอง ________________

19. สันหลงั คา ________________ 20. คนั ทวย ________________

59

บรรยายประดับตกแต่งสถาปตั ยกรรม
การบรรยายลกั ษณะของเจดยี ์
ควรบรรยายจากฐานข้นึ ไปจนส่วนยอด ลักษณะของฐาน ไดแ้ ก่ ฐานส่เี หล่ยี ม ฐานเพิ่มมมุ ตามดว้ ย
ลกั ษณะขององค์เจดีย์ ได้แก่ องคร์ ะฆังกลม องค์ระฆังเหลย่ี มเพ่มิ มุม และลกั ษณะบัลลงั ค์ ได้แก่ สี่เหล่ยี ม
ทรงกลม และแปดเหล่ียม อธบิ ายดว้ ยคาํ คณุ ศัพทบ์ อกลกั ษณะวางไว้ หนา้ คํานาม ดงั น้ี

square base
added corner square

circular bell-shaped chedi
added corner square throne

square
circular
octagonal

และใชก้ ริยา to support และ to surmount เชอ่ื มส่วนประกอบตา่ ง ๆ ด้วยกนั
ตวั อย่างประโยค
The principle monument is a chedi with a square base supporting a circular bell-shaped
structure surmounted by stepped conical superstructure, tapering spire and topmost
orb.
อาคารประธานคือเจดยี ์ฐานสี่เหลย่ี มจตรุ สั รองรบั องค์ระฆังทรงกลมเหนอื ขึน้ ไปเป็นปล้องไฉน ปลียอดและ
เมด็ น้าํ คา้ ง

60

การบรรยายส่วนประดับตกแต่งอาคาร

อาคารแบบไทยประเพณี นิยมทําเปน็ หลังคาแบบหนา้ จวั่ และประดับช่อฟา้ ใบระกา และหางหงส์ ซงึ่
เปน็ สญั ลกั ษณท์ างสถาปตั ยกรรมหมายถึง ครฑุ ยุคนาค ใชก้ ริยา to represent หมายถงึ ตัวแทน
หรอื ใช้กริยา to signify หมายถึง แสดงสญั ลักษณ์

Chofa represents the heads of the garuda.

Bai Raka signifies the wings of the garuda or the body of the naga.

Hang Hong the heads of the naga.

และถ้าอธิบายรวมกัน ใช้ประโยคดังตัวอยา่ ง

Chofa, Bai Raka, and Hang Hong represent the garuda holding nagas.
signify

การบรรยายผนังของอาคาร

อาคารอโุ บสถ และวิหาร เปน็ อาคารสาํ คัญจึงมักมีการประดบั ตกแตง่ ผนงั ประกอบด้วยผนงั ภายนอก และ
ผนังภายในอาคาร การตกแตง่ ผนงั ภายนอกมกั ใช้วสั ดตุ กแต่ง ใช้กรยิ า to decorate หรอื to adorn
ในรูปแบบ Passive voice หมายถงึ ถูกประดับดว้ ย ถูกตกแตง่ ด้วย

The exterior walls are decorated with coloured-glass tiles.
are adorned with stucco motif.

ผนังภายในมักเป็นภาพจิตรกรรมฝาผนัง ประโยคใช้กรยิ า to depict หรอื to display

The interior walls display the Buddha’s life.
depict Jatakar, the Budda’s previous lives.

61

ตวั อยา่ งประโยค

The exterior walls of the image hall are decorated with green-glass tiles in the form of
lotus design.
ผนังภายนอกวิหารประดับดว้ ยกระเบ้ืองแก้วสเี ขียวเป็นลายพมุ่ ขา้ วบณิ ฑ์

The interior wall behind the Buddha image depicts Triphum, the Buddhist cosmology.

ผนงั ภายในดา้ นหลงั พระประธานเปน็ ภาพพรรณนาไตรภูมิ หรอื พทุ ธจกั รวาล

The eastern interior wall above the main entrance of the ordination hall often displays
the Buddha subduing Mara.
ผนังภายในเหนือประตทู างเข้า (ผนังหมุ้ กลอง) ของอโุ บสถนยิ มเขยี นภาพจิตรกรรมตอนพระพทุ ธเจา้ ผจญ
พญามาร

การบรรยายการประดับสว่ นต่าง ๆ ของอาคาร

สว่ นตา่ ง ๆ ของอาคาร ไดแ้ ก่ การประดับบัวหวั เสา บานประตู และบานหนา้ ตา่ ง เป็นตน้ ใชก้ ริยา to
decorate และ to adorn ในรปู แบบ Passive voice

The pillar is decorated with…….

The round pillar is decorated with the lotus capital.

The base of the ordination hall is adorned with garuda features.

ตวั อยา่ งประโยค
The added corned pillars are decorated with long-petalled lotus capital.
เสาเพิม่ มุมประดบั ด้วยบัวหวั เสากลบี ยาว (บัวแวง)
Above the door frames are adorned with the superimposed Thai style roof.
เหนอื กรอบประตตู กแตง่ ด้วยยอดปราสาท

62

The exterior walls of the cloister are decorated with stucco motifs of Buddha’s life.
ผนงั ภายนอกของพระระเบยี งประดับดว้ ยปนู ปั้นฉากพุทธประวตั ิ

การบรรยายบานประตูและบานหน้าต่าง

บานประตู และบานหนา้ ต่าง นยิ มทาํ ดว้ ยไมแ้ กะสลกั และประดบั ดว้ ยการลงรักปิดทอง ประดับมกุ หรือ
ประดบั กระจกสี นอกจากนี้ยังนยิ มลวดลายพุทธประวตั ิ และภาพสตั วห์ ิมพานต์ ประโยคใช้กริยา to
display หรือ to show หมายถึงแสดง และสามารถเพ่ิมคาํ คุณศัพท์ขยายบ่งบอกการ
ตกแตง่ บานประตูด้วยวิธกี ารตา่ ง ๆ

The carved wooden door panels display the scenes from Buddha’s life.
The mother-of-pearl inlaid window panels show the Mythical beings.

ตวั อย่างประโยค

The mother-of-pearl inlaid door panels display the celestials in 8 circles of Thai foliate
motifs.
บานประตปู ระดับมกุ แสดงภาพเทวดาแปดองคล์ อ้ มรอบดว้ ยลายกนก
The gold and black lacquered window panels show the celestials symbolic guardians of
Buddhism.
บานประตลู งรกั ปดิ ทองปรากฎเทวดาเฝา้ รักษาประตู (ทวารบาล)

การบรรยายหนา้ บันหรือหนา้ จวั่

หนา้ บนั หรอื หนา้ จ่วั เกิดจากลกั ษณะของอาคารหลังคาทรงหนา้ จัว่ ของอาคารสาํ คัญได้แก่ วิหารและ
อุโบสถ ซง่ึ มักหนั หนา้ ไปทางทิศตะวนั ออก และด้านหลงั คือทิศตะวนั ตก หากตอ้ งการอธิบายมณฑปซ่ึงเป็น
อาคารหลงั คาจตรุ มุขที่มกี ารประดับหนา้ บนั ท่แี ตกต่างกนั จงึ ใชค้ าํ ขยายระบทุ ศิ ได้แก่ eastern

63

ทิศตะวนั ออก western ทศิ ตะวันตก northern ทิศเหนอื และ southern ทิศใต้ รปู แบบประโยคใช้กรยิ า
to show หรอื to display หมายถึง แสดง

The gable-end shows Indra riding on the three-headed elephant.

The eastern gable-end displays the royal emblem of King Rama I.

หากหนา้ บรรทุกทิศมีการประดับตกแตง่ เหมือนกัน ใช้ประโยคดังนี้

The gable-ends show Indra riding on the three-headed elephant.
display the Thai foliate motifs.

หนา้ บนั ของอาคารไทยประเพณีมักแกะสลกั ดว้ ยไม้ จําหลกั เป็นภาพต่าง ๆ บรรยายโดยใส่คาํ คุณศัพท์
ขยายความเพม่ิ เติม ดังนี้

The carved wooden gable-ends show Thai foliate motifs.
Vishnu on garuda.
The gilded carved wooden display

นอกจากน้ีความนิยมลวดลายที่ประดบั บนหน้าบนั แตกต่างกนั ตามยคุ สมัย ซ่ึงบอกชว่ งเวลาที่หน้าบนั ถกู
กํากบั เม่ือต้องการระบถุ ึงช่วงเวลาหรอื สมัยท่ีนิยมหนา้ บนั และทับหลังแบบน้ัน และเพิ่มคาํ ว่า often
หมายถงึ บอ่ ยครงั้

ตวั อย่างประโยค

The gable ends in the late Ayutthaya period often display garuda holding nagas.
หน้าบันในสมัยอยุธยาตอนปลายนยิ มแสดงรูปครุฑยดุ นาค
In the reign of King Rama III, the gable ends often decorated with broken Chinese
porcelain in the form of flower or peony pattern.
สมยั รชั กาลที่ 3 หน้าบันนยิ มประดับด้วยเครอ่ื งถ้วยจนี ตอ่ กนั เปน็ ลายดอกโบต๋ัน

64

ภาพท่ี 7 The gable-end at Wat Arun
ท่ีมา: dhammajak (2557)

นอกจากน้ีในวัดหลวง หรือวดั ทมี่ ีความเก่ยี วข้องกบั พระมหากษัตรยิ ์ พบว่านยิ มประดับด้วยพระบรมราช
สญั ลักษณ์ ดงั นี้
The Royal emblem of King Rama I – King Rama IX

King Rama I The Thai numeral 1
King Rama II The garuda holding nagas
King Rama III The tripartite pavilion
King Rama IV The Thai crown with ear ornaments
King Rama V The top part of Thai crown
King Rama VI The lightning
King Rama VII The three arrows
King Rama VIII The Bodhisattva
King Rama IX The octagonal throne surmounted by a discus with Thai numeral 9
Chakri Dynasty The discus and trident

65

นํามาใชใ้ นรปู แบบประโยคดังน้ี

The gable-end shows the Thai numeral 1 the royal emblem of King Rama I.

displays the lightning King Rama VI.

การบรรยายเลา่ เร่อื งตํานานท่ีเกีย่ วขอ้ งกบั ส่วนประดับอาคาร

นอกจากการอธิบายวา่ ช่อฟ้า ใบระกา และหางหงส์ รวมกนั หมายถึง ครุฑยุดนาคแลว้ ควรอธิบายตํานาน
ทเี่ ก่ียวข้องกบั ความเชอื่ นดี้ ว้ ย การบรรยายตํานานนยิ มข้ึนต้นดว้ ย Once upon a time หมายถงึ
กาลครง้ั นานมาแล้ว

Once upon a time, garuda and nagas are half-brothers. Their mothers bet on the colour
of the Sun God’s horse. The garuda’s mother bets on white, while the nagas’ mother
bets on black. The naga’s mother is afraid of losing thus she orders the nagas to poison
the horse making it turns black. Later on, the garuda finds out the truth. He is very
furious, thus he catches nagas whenever sees them. Vishnu God ceases the flight and
the garuda agrees to be Vishnu’s vehicle.

ครุฑและนาคเปน็ พน่ี ้องต่างมารดากนั มารดาของท้งั คู่พนันทายสมี ้าของพระสุรยิ เทพ มารดาของครุฑ
ทายว่าเป็นสีขาว มารดาของนาคทายว่าเปน็ สดี ํา มารดาของนาครวู้ า่ ตนจะแพจ้ งึ สั่งนาคใหไ้ ปพน่ พษิ ใส่มา้
จนเป็นสีดําทาํ ให้ชนะพนนั ภายหลังครุฑรู้เขา้ จึงโกรธแคน้ ไลจ่ บั นาคเปน็ อาหาร จนกระท่งั พระนารายณ์
ต้องมาสงบศกึ และตกลงกับครุฑให้เป็นพาหนะของพระองค์

กจิ กรรมเรื่องการผันกริยาในปัจจุบนั กาล ใหอ้ า่ นขอ้ ความแลว้ ขีดเส้นใต้ประธานในประโยค และวงกลม
กรยิ าในรปู ทีผ่ นั เปน็ ปจั จุบันกาล แลว้ นาํ มาใสล่ งในตารางด้านลา่ งโดยระบุว่าประธาน เปน็ เอกพจน์ (S)
หรอื พหูพจน์ (P)

66

ประธาน S/P กรยิ า ประธาน S/P กรยิ า
Garuda and nagas S ceases
P are Vishnu God

แบบฝกึ หัดท่ี 12 เรียงประโยคต่อไปนใี้ ห้ถกู ต้อง
1. are / capitals./ adorned with /The pillars / long-petal/ lotus

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. the celestial/The gable ends/ against Thai foliate motifs./ show

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. frames./ walls/ The exterior / in the lotus bud/ depict the celestials

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. in Chinese style./ The door panels/ the door guardian/ depict

………………………………………………………………………………………………………………………………………………

5. the mural paintings of/ display/ Buddha’s life./The interior walls
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

67

6. The window frames/ / roof style./ are/ with/ adorned/superimposed
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

7. show/ the guardian angels./The window panels/ of/ the ordination hall
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

8. The western/ the Buddhist’s cosmology,/ interior wall/ Tribhum./ displays
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

9. of the image hall/The exterior/ with /walls/ gold glass mosaic./ are decorated/
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

10. the three-headed elephant./The eastern/ show Indra God/ gable end/ riding on
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

11. 112 garuda holding nagas/The base of/ the ordination hall/ sculptures./ is supported
by/
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

12. carved/ The gold and black lacquered / door panels/ and mythical animals./depict/
the forest /wooden
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

68

แบบฝกึ หัดท่ี 13 เขยี นบรรยายส่วนประดับตกแตง่ อาคาร
ตัวอย่าง หนา้ บนั แกะสลักด้วยไม้ประดบั รูปพระอนิ ทรท์ รงช้างเอราวณั
The wood carved gable-end shows Indra riding on three-headed elephant, Erawan.
1. หนา้ บนั ทิศตะวนั ออกของพระอโุ บสถประดบั เศษกระเบ้อื งตอ่ กันเปน็ ลายดอกไม้

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. บานประตไู มล้ งรกั ปิดทองของพระอโุ บสถแสดงลวดลายเส้ียวกางทวารบาล

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. บานหนา้ ตา่ งประดับมกุ แสดงลวดลายสตั วห์ มิ พานต์

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. ผนงั ภายในด้านทิศเหนือและทิศใตข้ องพระวิหาร/ แสดง/ ภาพจิตรกรรมฝาผนังพทุ ธประวัติ

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. ผนงั ภายนอกของพระอโุ บสถวดั รอ่ งขุน่ / ตกแตง่ ดว้ ย/ กระจกสขี าว

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
6. เสาประดบั ผนงั ของพระมณฑป/ ประดบั ด้วย/ บัวกลีบยาวหัวเสา แบบศลิ ปะอยุธยาตอนปลาย

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
7. หนา้ บันพระทน่ี งั่ จกั รีมหาปราสาท/ ประดบั / ตราประจําราชวงศจ์ กั รี

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
8. ภาพจติ รกรรมฝาผนงั พระระเบียงวัดพระแกว้ / แสดง/ เรอ่ื งรามเกียรติจ์ ํานวน 178 ภาพ

………………………………………………………………………………………………………………………………………………

69

4. การบรรยายสถาปัตยกรรม

การบรรยายขนาดของพ้ืนที่

การบรรยายขนาดของสถานท่ี เป็นการบอกเนอ้ื ที่ซ่งึ หน่วยวดั ของไทยนยิ มใช้เป็น ไร่ และงาน
แตเ่ พื่อความเข้าใจของชาวต่างชาติจงึ ควรเปลยี่ นหน่วยวัดมาตราวัดสากล คือ acre หรือ hectare หรือ
square kilometre โดยเปรียบเทียบเนือ้ ทไ่ี ดด้ ังนี้ (www.convertunits.com)

Rai hectare acre square kilometre*

10 1.6 3.95 0.016

50 8 19.77 0.08

100 16 39.54 0.16

150 24 59.31 0.24

200 32 79.07 0.32

*1 square kilometre = 100 hectare

การบรรยายใชก้ รยิ า to be ตามดว้ ยตวั เลข และหนว่ ยวดั หรอื ใช้กรยิ า to cover หมายถึง ครอบคลมุ
The area of …Name of the place… is …number… hectares

The total area of ...Name of the place… covers arcres

square kilometres

…Name of the place.. covers the area of …number… hectares
arcres
square kilometres

70

ตัวอยา่ งประโยค
The area of the Grand Palace is 61.74 acres.
The total area of Sukhothai Historical Park covers 7,000 hectares.
Chiang Mai province covers the area of 20,107 square kilometres.

ภาพท่ี 9 The area of Sukhothai Historical Park
ที่มา: กรมศลิ ปากร (2542)

71

การบรรยายขนาดของอาคาร ใชก้ ริยา to be ตามด้วยตัวเลข หนว่ ยวัดขนาด และคําคณุ ศัพท์
ท่บี ่งบอกความสูง ความยาวและความกว้างเหมือนกับการบอกขนาดของวตั ถทุ ว่ั ไป

..(Number).. meters high/ in height from the base.
..(Number).. meters wide/in width.

long/in length.
in diameter.
ตัวอย่างประโยค
The vihan of the Gold Buddha at Wat Trimitr is 9 meters high and 5 meters wide.
วหิ ารวดั ไตรมติ รมคี วามสูง 9 เมตรและกวา้ ง 5 เมตร
Phra Pathom Chedi is 120.45 meters in height and 56.64 meters in diameter.
องค์พระปฐมเจดียม์ ีความสงู 120.45 เมตร และเส้นผา่ ศูนย์กลาง 56.64 เมตร

72

แบบฝกึ หดั ที่ 14 บอกขนาดของสถานทแ่ี ละอาคารตอ่ ไปนี้
1. Wat Pho/ 50 Rai or 19.77 acres

……………………………………………………………………………………………………………………………………….
2. The compound of Prasat Phimai/ 115 Rai or 45.47 acres

……………………………………………………………………………………………………………………………………….
3. Sukhothai historical park/ 43,750 Rai or 70 square kilometres

……………………………………………………………………………………………………………………………………….

4. Ayutthay historical park / 1,810 Rai or 715.62 acres
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

5. Sri Satchanalai historical park / 28,217 Rai or 45.15 square kilometres
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

6. The main tower of Prasat Phnom Rung/ 23 metres from the base
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

7. The main Prang of Wat Arun/ 81.85 meters from the base
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

8. The chedi at Phra That Phnom/ 57 meters from the base
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

73

9. The chedi at Wat Yai Chaiyamongkol/ 60 meters from the base
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

10. Phra That Lampang Luang/ 45 metres from the base
……………………………………………………………………………………………………………………………………….

74