ศาสนาเต๋า ขงจื้อ ชินโต

ศาสนาเต๋ต๋ต๋ ต๋ า ต๋ า ต๋ าขงจื้จื้จื้ จื้ อ จื้ อ จื้ อชิชิชิ ชิ น ชิ น ชิ นโต

รายงานเล่มนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของวิชา ศาสนา เปรียบเทียบ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่6 เพื่อให้ได้ศึกษาหาความรู้ใน เรื่องราวของศาสนาเต๋า ขงจื้อ ชินโต โดยได้ศึกษาผ่านแหล่งความ รู้ต่างๆ อาทิ ตำ รา หนังสือ และแหล่งความรู้จากเว็บไซต์ต่างๆ เนื้อหาของรายงานเล่มนี้แบ่งออกเป็น 7 หัวข้อ ประกอบด้วย ประวัติศาสนา-สัญลักษณ์ จุดมุ่งหมายสูงสุด ความเชื่อ นิกาย คัมภีร์ พิธีกรรม/หลักปฏิบัติ หลักธรรม เป็นต้น ผู้จัดทำ หวังว่า รายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือ นักเรียน นักศึกษา ที่กำ ลังหาข้อมูลเรื่องนี้หากมีข้อแนะนำ หรือ ข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำ ขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย คำ นำ 2

2 3 4 4 4 5 5 6 6 7 8 8 8 9 9 10 11 12 13 13 13 14 15 16 17 18 19 20 สารบัญ คำ นำ สารบัญ 1.เต๋า ประวัติศาสนา ศาสดา หลักความเชื่อและจุดมุ่งหมาย นิกาย พิธีกรรม สัญลักษณ์ คัมภีร์ 2.ขงจื้อ ประวัติศาสนา ศาสดา หลักความเชื่อและจุดมุ่งหมายสูงสุด นิกาย พิธีกรรม สัญลักษณ์ คัมภีร์ 3.ชินโต ประวัติศาสนา ศาสดา หลักความเชื่อและจุดมุ่งหมายสูงสุด นิกาย พิธีกรรม สัญลักษณ์ คัมภีร์ อ้างอิง คณะผู้จัดทำ 3

เป็นปรัชญาและศาสนาที่มีต้นกำ เนิดในประเทศจีน เน้นการใช้ชีวิตกลมกลืนกับเต๋า ซึ่งเป็นแนวคิดหลัก ในสำ นักปรัชญาจีนส่วนใหญ่ แต่ในศาสนาเต๋า เต๋าหมายถึงต้นกำ เนิด แบบแผน และสารัตถะของสรรพสิ่ง ไม่เน้นเรื่องพิธีกรรมซับซ้อนและระเบียบสังคมอย่างลัทธิขงจื๊อ แม้ลัทธิเต๋าในแต่ละนิกายจะมีคำ สอนด้าน จริยธรรมแตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปเน้นหลักการเดียวกันคือ "อู๋เว่ย" หรือ ความไร้เจตนา ความเป็นธรรมชาติ และความเรียบง่าย กับสมบัติสามประการ ได้แก่ 慈 ความเมตตา 儉 ความมัธยัสถ์ และ 不敢為天下 先 ความอ่อนน้อมถ่อมตน เต๋า TAOISM ประวัติศาสนา ศาสดา เล่าจื๊อ ได้รับการยกย่องให้เป็นศาสดาของศาสนาเต๋า เกิดประมาณปี 604 ก่อน ค.ศ. ในตระกูลแซ่ "ลี้" หมู่บ้านเค็กยิ้นลี้ ตำ บลไหล่ จังหวัดโฮนาน ในแผ่นดินกษัตริย์ราชวงศ์จิวหรือเจา เม่อประมาณปี 604 ก่อน ค.ศ. สถานที่เกิดของเล่าจื๊อตาม ที่กล่าวมานี้ ตรงกับเมืองลูยี (Luyi) ในปัจจุบันอยู่ในตำ บลโฮนาน ห่างจากเมืองโปเลียนประมาณ 40 ลี้ คำ ว่า "เล่าจื๊อ" แปลว่า ผู้เฒ่า แบ่งเรื่องราวของชีวิตเล่าจื๊อไว้เป็น 3 ระยะ ดังนี้ 1. เล่าจื๊อเคยเป็นเจ้าหน้าที่ในราชสำ นักสมัยราชวงศ์จิว 2. ขงจื๊อเคยมาเยี่ยมเล่าจื๊อ 3. เล่าจื๊อเดินทางออกจากราชสำ นักราชวงศ์จิว เล่าจื๊อได้เดินทางมุงหน้าไปทางทิศตะวันตก บอกกล่าวคำ สอน ให้คนยามฟังและได้จดไว้ แล้วตัวเขาเองก็ได้หายไปอย่างไร้ร่องรอย คำ สอนที่ยามเฝ้าประตูจดจากเล่าจื๊อไว้ คือ คัมภีร์เต้าเต็กเก็ง 1.คำ ถาม:ศาสดาผู้ก่อตั้งศาสนาเต๋าคือใคร 4

หลักความเชื่อเเละจุดมุ่งหมาย การดำ รงชีวิตให้กลมกลืนกับธรรมชาติ หรือการพยายามทำ ให้ถูก หลักของเต๋า ได้แก่ การบำ เพ็ญคุณงามความดี ไม่ฟุ้งเอเห่อเหิม อยาก เป็นใหญ่เป็นโต ทำ จิตใจให้สงบ ถ่อมตัว พยายามอยู่ในที่ต่ำ เสมอ สรุปแล้วหลักคำ สอนของศาสนาเต๋ามีทั้งฝ่ายโลกและฝ่ายธรรม แต่เน้นหนักไปทางฝ่ายธรรม เป็นเรื่องที่น่าเสียดายที่หลักธรรมคำ สอน ของศาสนาเต๋า มิได้รับการส่งเสริมสนับสนุนมากพอ แต่กลับไปส่ง เสริมและเน้นหนักไปในเรื่องเครื่องรางของขลัง เวทมนต์คาถา และ การแสวงหายาอายุวัฒนะ หรือ ยาอมฤต คือ กินแล้วทำ ให้คนไม่ตาย นิกาย ตั้งแต่ปลายทศวรรษที่ 11 เป็นต้นมามีความแตกต่างอย่างเห็นได้ชัด ระหว่างศาสนาเต๋าฝ่ายใต้กับฝ่ายเหนือ กลุ่มของผู้อยู่ทางใต้ของแม่น้ำ แยงซี เป็นพวกนิกายเช้งอิ ซึ่งมีความเชื่อในฤทธานุภาพแห่ง ท่านอาจารย์บน สวรรค์(เทียนจื๊อ) เพราะฉะนั้นบางครั้งนิกายนี้จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า " นิกายเทียนจื๊อ " ท่านอาจารย์บนสวรรค์ ได้แก่ จางเต้าหลิง ซึ่งถือกันว่าเป็นบูรพาจารย์แห่งศาสาเต๋า ดาบของท่านสามารถฆ่าภูติผีปีศาจ ซึ่งอยู่ไกลถึงพันไมล์ นิกายนี้เชื่อ เรื่องคาถาอาคม เช่น ใช้คาถากันฝนตก กันฝนแล้ง ไล่ผี และเข้าทรง พวกที่นับถือนิกายนี้มีชีวิตความเป็นอยู่แบบชาวบ้าน ทั่วไป และมีครอบครัวต่างจากนักบวชของนิกายฝ่ายเหนือ 1.คำ ตอบ:เล่าจื๊อ 2.คำ ถาม:ดาบของจางเต้าหลิงมีความสามารถอะไร 5 กลุ่มของผู้อยู่ทางเหนือ เป็นพวกนิกายชวนเชน คำ สอนของนิกายนี้ คือ ควรดำ รงชีพให้กลมกลืนกับธรรมชาติ รักสงบ เป็นอยู่อย่างง่ายๆ ซึ่งจะ เป็นเช่นนั้นได้ดีด้วยการครองชีพแบบนักบวช กลุ่มของนิกายนี้ส่วนใหญ่ สละบ้านเรือนออกไปอยู่ในวัด รับประทานอาหารเจ อดอาหารในบาง โอกาส และผู้ที่อยู่เป็นนักบวชจะแต่งงานไม่ได้ ดื่มน้ำ เมาไม่ได้ “ นอกจากนี้ ยังมีนิกายย่อยๆอีกหลายนิกายซึ่งไม่ค่อยมีความสำ คัญ บางครั้งนิกายย่อยๆเหล่านี้เรียกว่า นิกายลับ หรือ สมาคมลับ

พิธีกรรมที่สำ คัญ คือ การบูชาบรรพบุรุษ แต่ในปัจจุบันนี้ พิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิตชาวจีน มักเกี่ยว กับเวทมนตร์คาถา และการปลุกเสก นักบวชศาสนาเต๋า ทำ หน้าที่เป็นที่ปรึกษา ให้ฤกษ์ยาม และวันมงคล ในการประกอบพิธีต่างๆ นักบวช หาเลี้ยงชีพอยู่กับเรื่องวิญญาณ โดยสอนประชาชนให้รับการชำ ระบาป นอกนั้น นักบวชก็ขายเครื่องรางของ ขลังป้องกันภูติผีปีศาจ ดังนั้น ศาสนาเต๋าที่เคยมีปรัชญาสูง แต่มาเปลี่ยนแปลงไปเกือบหมดสิ้น จึงได้กลายเป็นศาสนาแห่ง ไสยศาสตร์ พิธีกรรม สัญลักษณ์ สัญลักษณ์ของศาสนาเต๋าที่ใช้มีอยู่ 2 อย่าง คือ รูปเล่าจื๊อขี่กระบือ อันหมายถึงการเดินทางครั้ง สุดท้ายเมื่อเล่าจื๊อลาออกจากราชการแล้ว ไปพรมแดนด้านตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองโฮนาน สัญลักษณ์อีก อย่างหนึ่ง คือ รูป หยิน - หยาง เช่นเดียวกับศาสนาขงจื๊อ เป็นภาพวงกลมแบ่งเป็น 2 ส่วนเท่ากันด้วยเส้นเว้า อันหมายถึง ธรรมชาติย่อมมีสิ่งคู่กัน เช่น มืดกับสว่าง หยิน แปลว่า ความมืด ความหนาวเย็น ความอ่อนแอ และเพศหญิง ส่วนหยาง หมายถึง ความสว่าง ความร้อน ความเข้มแข็งและเพศชาย 2.คำ ตอบ:สามารถฆ่าภูติผีปีศาจได้ 3.คำ ถาม:สัญลักษณ์ของศาสนาเต๋ามีอะไรบ้าง 6

คัมภีร์เต้าเต็กเก็ง อาจจะแยกคำ ได้ดังนี้ เต้า หรือ เต๋า ได้แก่ ทาง เต็ก ได้แก่ บุญ ความดี หรือคุณธรรม เก็ง ได้แก่ สูตร หรือวรรณคดีชั้นสูง คัมภีร์ที่สำ คัญที่สุดของศาสนาเต๋า คือคัมภีร์ เต้าเต็กเก็ง เป็นคัมภีร์ที่กล่าวถึงเรื่องเต๋าในหลายลักษณะ มี ทั้งหมด 81 บท แปลว่า สัจธรรม คุณธรรมสูตร เพราะมีอยู่ 2 เรื่อง คือ สัจธรรมกับเรื่องคุณธรรม เล่าจื๊อได้ กล่าวถึงประมุข เจ้านคร จริยธรรมและการเก็บภาษี เป็นต้น อธิบายได้ดังนี้ 1. เต๋า คือ หนทางคุณสมบัติ วิธีการ กฎ จารีต ธรรมชาติ ฯลฯ เป็นพื้นฐานของสรรพสิ่งในโลก เป็นอมต ภาวะ ไม่มีเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด ทุกสิ่งเกิดขึ้นและดับไปในเต๋า 2. เต๋าที่นำ มาขานกันได้ไม่ใช่เต๋าที่แท้จริง นามที่บัญญัติได้ไม่ใช่นามที่แท้จริง อภาวะ คือ ความไม่มีเป็นเบื้อง ต้นแห่งฟ้าและดิน 3. จากเต๋า หนึ่งก็เกิดขึ้น จากหนึ่งสองก็เกิดขึ้น จากสามสากลโลกถูกสร้างขึ้น เต๋าทำ ให้เกิดหนึ่ง หนึ่งทำ ให้ เกิดสอง สองทำ ให้เกิดสาม สามทำ ให้เกิดสิ่งทั้งปวง คัมภีร์ 3.คำ ตอบ:1.รูปเล่าจื๊อขี่กระบือ 2.รูปหยิน หยาง 4.คำ ถาม:คัมภีร์ที่สำ คัญที่สุดของศาสนาเต๋า คือคัมภีร์อะไร 7

ศาสนานี้ตั้งชื่อตาม "ขงจื๊อ" ซึ่งเป็นผู้สั่งสอนและเขียนตำ รา เดิมทีเดียวตั้งแต่สมัยของขงจื๊อยังมีชีวิตอยู่ มิได้ถือกันว่าคำ สอนต่างๆของขงจื๊อเป็นศาสนา แต่เมื่อขงจื๊อสิ้นชีวิตไปแล้วศิษย์และผู้นิยมในคำ สอนของท่าน ได้พากันยกย่องสรรเสริญ จนทางราชการประกาศยอมรับว่าเป็นศาสนา บุคคลบางคนกล่าวว่า ศาสนาขงจื๊อเป็นระเบียบศีลธรรมมากกว่าจะเป็นศาสนา เพราะขงจื๊อมิได้สอนให้มีความ เชื่อถือในพระเจ้าที่เป็นตัวตนหรือการสวดอ้อนวอน ตลอดจนการบูชาพระผู้เป็นเจ้า ที่กล่าวเช่นนี้เพราะศาสนา ในทัศนะของฝรั่งเห็นว่า ศาสนาจะต้องผูกพันหรือบูชาพระเจ้า ขงจื้อ CONFUCIANISM ประวัติศาสนา ศาสนาขงจื๊อก็มีผู้ก่อกำ เนิดในฐานะศาสดา นั่นก็คือ ขงจื๊อ ซึ่งในภาษา อังกฤษใช้คำ ว่า Confucius อันเป็นภาษาละติน อ่านว่า คอนฟูซิอุส ตรงกับคำ ว่า กุงฟูจื่อ ในภาษาจีนกลาง และขงฮูจื้อ ในภาษาจีนแต้จิ๋ว คำ ว่า ขง เป็นชื่อสกุล คือ ตระกูลขง ส่วนคำ ว่า จื๊อ แปลว่า ครู อาจารย์ หรือนักปราชญ์ เมื่อรวมกันเข้าก็คง แปลได้ความว่า ตระกูลครูอาจารย์ หรือตระกูลนักปราชญ์ 4.คำ ตอบ:คัมภีร์ เต้าเต็กเก็ง 5.คำ ถาม:ศาสนาขงจื้อเป็นระเบียบศีลธรรมมากกว่าศาสนาเพราะอะไร ศาสดา 8

นักการศาสนาบางกลุ่มกล่าวว่า ศาสนาขงจื๊อไม่มีนิกาย แต่อย่างไรก็ตาม ศาสนาขงจื๊อแม้จะปรากฏว่าไม่มี นิกายโดยตรง แต่มีหนังสือหลายเล่มกล่าวถึงผู้นับถือศาสนาขงจื๊อพวกใหม่ หรือที่เรียกว่า Neo - Confucianism ในสมัยราชวงศ์ซุง ซึ่งรับเอาความคิดในเรื่อง หยิน - หยาง รวมทั้งการเซ่นไหว้ของประชาชน ตามประเพณีโบราณเข้าไว้ในหลักการด้วย คำ ว่า หยิน - หยาง นั้น เป็นระบบของโลก ระหว่างความมืดกับความสว่าง ความชั่วกับความดี อันเป็นของ คู่กัน คือ หยิน เป็นสิ่งแทนความมืดและความชั่ว ส่วนหยางเป็นสิ่งแทนความสว่างและความดี เมื่อมีคำ ว่า ผู้นับถือศาสนาขงจื๊อใหม่ ก็ทำ ให้คิดถึงพวกที่นับถือศาสนาขงจื๊อเก่า ซึ่งการปฏิบัติก็แตกต่างกัน ออกไป แต่ถ้าจะจัดว่าพวกที่นับถือศาสนาขงจื๊อใหม่เป็นนิกายใหม่อีกนิกายหนึ่งก็ไม่ค่อยจะชัดเจนนัก หลักความเชื่อเเละจุดมุ่งหมายสูงสุด ศาสนาขงจื๊อ มีความเชื่อและจุดหมายสูงสุดไม่เด่นชัด คือเพียงแต่อนุโลมให้ทำ ตามความเชื่อที่บรรพบุรุษเชื่อกันมา เช่น เชื่อเรื่องผีสาง เทวดา และพยายามทำ ความดี เมื่อตายแล้วจะได้ไปบังเกิดในสวรรค์ เป็นต้น แต่ขงจื๊อก็ไม่ได้แสดงไว้อย่างชัดเจน ขงจื๊อเน้นแต่เรื่องมนุษย์ และโลกเป็นสำ คัญ กล่าวคือ จุดหมายสำ คัญของขงจื๊อก็คือ ต้องการให้คน สังคม ประเทศชาติและโลกสงบสุข ขงจื้อต้องการให้คนในโลกนี้ ไม่แบ่งชั้นวรรณะ ไม่แบ่งพวก ไม่แบ่งประเทศ แต่ต้องการให้มีประเทศเดียว คือประเทศมนุษย์และมีชาติเดียวคือชาติมนุษย์หากเป็นได้ ดังกล่าวทุกคนก็จะเป็นพี่น้องกัน มีความปรารถนาดีต่อกัน ช่วยเหลือกัน โลกก็จะสงบร่มเย็นโดยแท้ เพราะฉะนั้นความสงบสุขในโลกนี้จึง เป็นยอดปรารถนาและจุดหมายสูงสุดของขงจื๊อ นิกาย 5.คำ ตอบ:เพราะขงจื๊อมิได้สอนให้มีความเชื่อถือในพระเจ้าที่เป็นตัวตน 6.คำ ถาม:จุดหมายสำ คัญของขงจื๊อคืออะไร 9

ขงจื๊อได้เขียนข้อสนับสนุนประเพณีโบราณไว้เป็นอันมาก รวมทั้งประเพณีในการบูชาฟ้าดิน และบูชาบรรพบุรุษด้วย ศาสนาขงจื๊อ จึงรับเอาประเพณีทั้ง 2 ซึ่งมีมาแต่ก่อนหลายพันปีเข้าไว้เป็นหลักการใหญ่ เป็นอันว่าประเพณีต่างๆที่สืบทอดมาแต่โบราณ ขงจื๊อก็รวบรวมเรียบเรียงไว้ และเมื่อขงจื๊อซึ่งเป็นศาสดาได้สิ้นไปแล้ว ศาสนา ขงจื๊อก็อยู่ในฐานะศาสนาของรัฐ พิธีกรรมในการบูชาจึงแบ่งออกเป็น 2 อย่าง ดังนี้ 1. พิธีบูชาขงจื๊อ เริ่มต้นเมื่อปี ค.ศ. 195 ก่อนค.ศ. พระจักรพรรดิจีนได้นำ สัตว์ที่ฆ่าแล้วไปทำ พิธีบูชาที่หลุมฝังศพขงจื๊อ และมี คำ สั่งเป็นทางราชการให้มีการเซ่นไหว้ขงจื๊อเป็นประจำ และให้สร้างศาลของขงจื๊อขึ้นทั่วทุกหัวเมืองที่สำ คัญ แล้วทำ พิธีเซ่นไหว้ ทั้งให้วันเกิดของขงจื๊อ คือ วันที่ 27 สิงหาคม เป็นวันหยุดราชการประจำ ปีของจีน และต่อมาได้เปลี่ยนเป็นวันที่ 28 กันยายน 2. พิธีบูชาฟ้า ดิน พระอาทิตย์ และพระจันทร์ ในปีหนึ่ง จะมีรัฐพิธี 4 ครั้ง ดังนี้ 2.1 พิธีบูชาฟ้า กระทำ กันประมาณวันที่ 22 ธันวาคม พระจักรพรรดิจะทรงเป็นประธานในพิธี ในพิธีจะมีการแสดงดนตรี การแห่โคมไฟ มีเครื่องเซ่นไหว้ เช่น อาหาร ผ้า ไหม เหล้า เป็นต้น เสร็จแล้วจะเผาเครื่องเซ่นไหว้หมด แท่นบูชาอยู่ทางทิศใต้ของ กรุงปักกิ่ง ทำ ด้วยหินอ่อนสีขาว มีระเบียงลดหลั่นเป็นชั้น 3 ชั้น 2.2 พิธีบูชาดิน เป็นการบูชาธรรมชาติหรือเทพประจำ ธรรมชาติ ผู้ประกอบพิธีเป็นขุนนางหรือข้าราชการ กระทำ เป็นงาน ประจำ ปี ประมาณวันที่ 21หรือ 22 มิถุนายน ที่เรียกว่า ครีษมายัน ณ แท่นบูชา อยู่ทางทิศเหนือกรุงปักกิ่ง สถานที่บูชามีลักษณะ เป็นสี่เหลี่ยมมีน้ำ ล้อมรอบ 2.3 พิธีบูชาพระอาทิตย์ กระทำ เป็นทางราชการประจำ ปี ณ ที่บูชาทางประตูด้านตะวันออกของกรุงปักกิ่ง ประมาณวันที่ 21 มีนาคม ที่เรียกว่า วันวสันตวิษุวัต คือวันที่กลางคืนและกลางวันเท่ากัน ในฤดูใบไม้ผลิ 2.4 พิธีบูชาพระจันทร์ กระทำ เป็นทางราชการประจำ ปี ณ ที่บูชาทางด้านตะวันตกของกรุงปักกิ่ง ประมาณวันที่ 22 หรือ 23 กันยายน ที่เรียกว่า วันศารทวิษุวัต คือวันที่กลางวันและกลางคืนเท่ากัน ในฤดูใบไม้ร่วง พิธีกรรม 6.คำ ตอบ:ต้องการให้คน สังคม ประเทศชาติและโลกสงบสุข 7.คำ ถาม:พิธีบูชาฟ้าแท่นบูชาต้องมีลักษณะอย่างไร 10

สัญลักษณ์ 1. สัญลักษณ์ศาสนาขงจื๊อโดยตรง ได้แก่ รูปปั้น รูปหล่อ หรือรูปเขียนของขงจื๊อเองซึ่ง ประดิษฐานอยู่ในศาล 2. สัญลักษณ์อย่างอื่น คือ ภาพวงกลม แบ่งเป็น 2 ส่วน เท่ากันด้วยเส้นเว้า ที่เรียกในภาษาจีน กลางว่า หยิน-หยาง 3. ถ้าไม่มีสัญลักษณ์ตามข้อ 1-2 เขาก็ใช้แผ่นป้ายจารึกนามขงจื๊อ ในรูปการบูชาบรรพบุรุษที่ชาว จีนนิยมทำ กัน คือ การจารึกชื่อผู้ตายในแผ่นป้าย แล้วตั้งไว้เพื่อบูชาเซ่นไหว้ 4. สัญลักษณ์อีกอย่างคือ รูปคนจีนแต่งตัวโบราณกำ ลังประสานมือแสดงคารวะต่อกัน 7.คำ ตอบ:แท่นบูชาอยู่ทางทิศใต้ของกรุงปักกิ่ง ทำ ด้วยหินอ่อนสีขาว มีระเบียงลดหลั่นเป็นชั้น 3 ชั้น 8.คำ ถาม:สัญลักษณ์ศาสนาขงจื๊อโดยตรงมีอะไรบ้าง 11

ในศาสนาขงจื๊อมีคัมภีร์ที่สำ คัญเรียกเก็งทั้ง 5 และชูทั้ง 4 ดังนี้ ก. คัมภีร์เก็ง แบ่งออกเป็น 5 เล่ม คือ 1. ชุนชิว เป็นคัมภีร์ประวัติศาสตร์เขียนขึ้นโดยเขียนประวัติศาสตร์ของรัฐลู้เป็นต้นฉบับเป็นผลงานที่สำ คัญที่สุดในชีวิต ของขงจื๊อ ประกอบด้วยอุดมคติทางการเมือง มีบทวิจารณ์รัฐบาลไปด้วย กล่าวถึงภัยธรรมชาติหลายแห่งเป็นเครื่องเตือน ใจนักปกครองให้ประพฤติถูกต้อง มิฉะนั้นแล้วฟ้าดินจะลงโทษให้เกิดวิกฤตการณ์เป็นเหตุให้รัฐบาลมีความสังวรตน 2. เสี่ยงจือ เป็นคัมภีร์รัฐศาสตร์ กล่าวถึงระเบียบแบบแผนในการปกครองตั้งแต่สมัยพระเจ้าเงี้ยวจนมาถึงสมัยราชวงศ์ จิว แต่เดิมมีถึง 3,240 บท ได้ตัดทอนลงเหลือ 120 บท และต่อมาเหลือ 28 บท 3. เอี๊ยะ คือ ธรรมชาติวิทยา ความจริงคำ นี้หมายถึง ความเปลี่ยนแปลง ความเปลี่ยนแปลงเป็นพื้นฐานของทุกสิ่งทุก อย่างความเปลี่ยนแปลงนี้เองปรากฎเป็นปรากฎการณ์ ปรากฎการเกิดจาก 2 อย่างมารวมกัน เช่น ชายกับหญิงเกิดเป็น บุตร ฟ้ากับดินเกิดเป็นสรรพสิ่ง จักรภพมีมูลธาตุ 2 อย่างที่ตรงกันข้าม 4. โล้ยกิง คือ นิติธรรมเนียม หมายถึง ขนบธรรมเนียมประเพณี ความถูกต้อง กฏหมาย ระเบียบ แบบแผน จารีต วัฒนธรรม เป็นคัมภีร์ที่มีลักษณะคล้ายคัมภีร์มนูธรรมศาสตร์ของอินเดียเดิม หมายถึง การบูชาฟ้าดิน ต่อมาหมายถึง วัฒนธรรมทางสังคม 5. จัดเป็นวรรณคดีโคลงเล่มแรกของจีน เป็นการรวบรวมบรรดาโคลงสมัย 500 ปีมาแล้วว่าด้วยนักปกครอง เรื่อง ศาสนา เรื่องบ้านเมือง เรื่องชีวิตในสังคม เรื่องธรรมชาติ และเรื่องความรัก เป็นต้น เป็นโคลงที่สะท้อนถึงสภาพชีวิตของ ชาวจีนในอดีตได้เป็นอย่างดี ข. คัมภีร์ชู แบ่งออกเป็น 4 เล่ม คือ 1. ต้าเซี่ยว หมายถึง อุดมศึกษา ว่าด้วยหลักธรรม กล่าวกันว่าเป็นข้อเขียนของขงจื๊อ 2. จุนยุง หมายถึง คำ สอนเรื่องทางสายกลาง กล่าวกันว่าหลานชายบันทึกคำ ของขงจื๊อ 3. ลุนยู หมายถึง บทรวมภาษิตของขงจื๊อ ศิษย์หลายคนได้รวบรวมขึ้นเป็นพื้นฐานทางประวัติศาสตร์ของขงจื๊อ 4. เม่งจื๊อ หมายถึง นักปรัชญาจีนผู้หนึ่งเกิดหลังขงจื๊อประมาณ 100 ปี ประกาศปรัชญาของขงจื๊อสืบต่อมา คัมภีร์ทั้ง 4 เล่มนี้ใช้เป็นหลักสูตรในการสอบเข้ารับราชการ เป็นตำ ราเรียนในโรงเรียนของจีนสมัยโบราณติดต่อกันมา เป็นเวลากว่า 500 ปี อิทธิพลของคติธรรมในคัมภีร์เหล่านี้ครอบคลุมความคิดอ่านของจีนทั้งชาติ และมาล้มเลิกไปเมื่อมี การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองเป็นสาธารณรัฐนี้เอง คัมภีร์ 8.คำ ตอบรูปปั้น รูปหล่อ: 12

SHINTOISM ชนชาติญี่ปุ่นในสมัยโบราณ มีเผ่าต่างๆหลายเผ่า แต่ละเผ่าก็เคารพบูชาบรรพบุรุษและ เทพเจ้าที่เผ่าตัวเองรู้จัก เทพเจ้าที่นับถือนั้นมีหลายองค์ อนึ่ง ทางราชการเองก็ผูกพันอยู่กับ เทพเจ้าอย่างเคร่งครัด การปกครองเลยกลายเป็นระบอบ "ไชเชอิ - อิทธิ" แปลว่า การรวมกัน แห่งศาสนาและการปกครอง เดิมทีเดียวก็เป็นเพียงการเคารพบูชาบรรพบุรุษและเทพเจ้าตามประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกัน มาเท่านั้น ยังไม่เรียกว่าศาสนา แต่เมื่อพุทธศาสนาและศาสนาขงจื๊อ ได้แพร่หลายเข้าไปใน ประเทศญี่ปุ่น จึงได้เรียกว่า ศาสนาชินโต เพื่อจะให้เกิดความแตกต่างจากพุทธศาสนาและ ศาสนาขงจื๊อ ชินโต ประวัติศาสนา ศาสดา โดยมากเมื่อกล่าวถึงศาสนาชินโต ก็เป็นที่รู้จัก ทั่วไปว่าไม่มีศาสดาหรือผู้ตั้งศาสนา เพราะศาสนา ชินโตเป็นศาสนาที่เกิดสืบเนื่องมาจากขนบประเพณี ในการบูชาบรรพบุรุษ และบูชาเทพเจ้าดังกล่าวแล้ว แต่เมื่อแบ่งศาสนาชินโตออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ ดังนี้ 1. ชินโตที่เป็นของรัฐหรือชินโตศาลเทพเจ้า 2. ชินโตที่เป็นนิกายแล้วชินโตแบบแรกอาจ ไม่มีศาสดาแต่ชินโตแบบหลังคือที่เป็นนิกายต่างๆมี ศาสดาเช่น นิกายกอนโก มีกอนโกเป็นศาสดา พยากรณ์ 13 9.คำ ถาม:"ไชเชอิ - อิทธิ" แปลว่าอะไร

หลักความเชื่อและจุดมุ่งหมายสูงสุด สิ่งที่ไม่บริสุทธิ์และสิ่งที่บริสุทธิ์ ชินโตสอนว่าการกระทำ ของคนเราทุกอย่างจะสร้างชนิดของ ความบริสุทธิ์และความไม่บริสุทธิ์ ที่หนึ่งควรต้องการทำ ความ สะอาดเพื่อความสงบสุขของตัวเองหนึ่งของความคิดและความ โชคดีไม่ได้เพราะไม่ถูกต้องในสิ่งที่ไม่บริสุทธิ์และของตัวเอง กระทำ ผิดจะเรียกว่า (ญี่ปุ่น: "ไม่บริสุทธิ์"; โรมาจิ: 穢れ; ทับ ศัพท์: คีกาเระ) ซึ่งแปลว่าไม่บริสุทธิ์ ตรงกันข้ามคำ ว่า (ญี่ปุ่น: "บริสุทธิ์"; โรมาจิ: 清め; ทับศัพท์: คิโยเมะ) โดยวันที่ไม่สำ คัญ จะเรียกว่า"วัน"(คี)และส่วนในช่วงเทศกาลหรือวันสำ คัญจะใช้คำ ว่า"แสงแดด"ซึ่งอาจมีความหมายว่า สิ่งมี่เป็นมงคลนั่นเอง ผู้ที่ถูกฆ่าตายโดยปราศจากการแสดงความกตัญญูเพื่อพิธีกรรม สังเวยของพวกเขาจะทำ ให้อดกลั้นต่อ (ญี่ปุ่น: การเสียใจ; โรมา จิ: 怨み; ทับศัพท์: เทพเจ้าอูรามิ) และกลายเป็นความชั่วร้าย ที่มีประสิทธิภาพและอาจจะทำ ให้เทพเจ้าทรงกริ้วและพยายามที่ พยายามแก้แค้น ( ARAGAMI ). นอกจากนี้หากใครได้รับบาด เจ็บหรือเกิดอุบัติเหตุในพื้นที่ของศาลเจ้าชินโต ผู้นั้นต้องทำ พิธี เพื่อให้วิญญาณบริสุทธิ์ จุดมุ่งหมายสูงสุด ในศาสนาเทวนิยมส่วนมากสอนว่า จุดหมายปลาย ทางของชีวิต คือ พระเจ้า แต่ ชินโตแม้จะกล่าวว่า วิญญาณเป็นอมตะ คนตายเท่ากับการเปลี่ยนเครื่องแต่งตัวใหม่ ชินโตก็มีการเซ่นสรวงดวงวิญญาณตามโอกาส 9.คำ ตอบ:การรวมกันแห่งศาสนาและการปกครอง 14

ชินโตแบ่งออกเป็น 2 นิกาย คือ 1. ก๊กกะชินโต (STATE SHINTO) ชินโตของรัฐเป็นแบบราชการหรือ ทางการ ซึ่งมีรากฐานที่อยู่อุดมคติกว่า ‘’ความเจริญของชาติความปลอดภัยของราชสำ นักพระจักรพรรดิและ ความผาสุกของประชาชน เป็นพรที่พึงได้รับ ‘’ 2. เรียวหะชินโต (RYOHA SHINTO) ชินโตของราษฎร คือ กระบวนการทางศาสนาที่อิงอยู่กับศาสนาประจำ ชาติของญี่ปุ่นแต่แยก เป็นนิกายหรือกลุ่มอิสระ เนื่องจากศาสนิกชนที่มีความรู้ทางศาสนา แต่ มีความคิดเห็นไม่ตรงกับหลักการศาสนาเดิม ก็ตั้งกลุ่มของตนขึ้นมา จึง เกิดนิกายแห่งศาสนชินโตขึ้นมากมาย เช่น นิกายชินโตบริสุทธิ์ นิกาย บูชาภูเจาเป็นเทพเจ้า นิกายรักษาโรคด้วยความเชื่อ นิกาย 10.คำ ถาม:นิกายของศาสนาชินโตมีกี่นิกาย อะไรบ้าง 15

ศาสนาชินโตแบบทางราชการ มีศาลเจ้าอยู่ประมาณ 110,500 แห่ง มีพระดูแลรักษาประมาณ 15,800 รูป วิธีบูชาที่ศาลเจ้านั้น มีการปรบมือ สามครั้ง เพื่อจะให้เทพเจ้ารู้ว่าบัดนี้มีผู้มาถวายความเคารพแล้ว นอกนั้นก็ มีการสวดมนต์ สำ หรับเครื่องบูชาก็มี เหล้าสาเก 4 ถ้วยเล็ก ข้าวปั้น 16 ก้อน เกลือ 16 ก้อน ปลาสด ผลไม้ สาหร่ายทะเล และส้ม ซึ่งของเหล่านี้ นักบวชผู้เฝ้าศาลจะจัดให้เป็นการอำ นวยความสะดวกให้ผู้มาบูชา ส่วนค่า ใช้จ่ายในการทำ บุญทำ ตามศรัทธา ในวันนักขัตฤกษ์ มีขบวนแห่ มีการบรรเลงดนตรี และเต้นรำ พระ มีหน้าที่อ่านบทสวดเบื้องหน้าเทพเจ้าแห่งศาลเจ้า เพื่อขอพรจากเทพเจ้า ให้ได้รับแต่สิ่งที่ดีงาม ดังนี้ 1. เพื่อให้พระจักรพรรดิทรงดำ รงอยู่ในราชสมบัติยั่งยืนนาน 2. เพื่อเก็บเกี่ยวพืชผลให้ได้ผลสมบูรณ์ดี 3. เพื่อให้ผู้อาศัยอยู่บ้านเรือนมีความสุข 4. เพื่อให้มีผลดีในการทำ สงคราม 5. เพื่อให้การปกครองเป็นไปด้วยดี 6. เพื่ออำ นวยสวัสดิมงคล พิธีกรรม 10.คำ ตอบ: 2นิกาย 1.ก๊กกะชินโต 2.เรียวหะชินโต 16

สัญลักษณ์ของศาสนาชินโต ยังไม่ค่อยจะชัดเจนนัก บางคนก็ว่า ได้แก่ โทรี คือ ประตูอันมีเสา 2 เสา มีไม้ 2 อันขวางอยู่ข้างบน เป็น เครื่องหมายว่า เข้าสู่บริเวณศาลเจ้าของชินโตแล้ว และบางท่านก็ว่า ได้แก่ กระจกอันมีรูปลายดอกไม้ สัญลักษณ์ทั้ง 2 คือ โทรี และกระจก ก็พอจะทำ ให้รู้จักศาสนาชินโตได้ บ้าง แต่สิ่งที่เป็นสัญลักษณ์อันเก็บรักษาไว้ และสมัยต่อมามีผู้ตีความ สัญลักษณ์นั้นเป็นคุณธรรมประจำ ศาสนา ก็มีทั้งถือว่าเป็นสมบัติอันศักดิ์สิทธิ์ที่ ถ่ายทอดสืบต่อมาร่วมกันกับบัลลังแห่งพระจักรพรรดิมีอยู่ 3 อย่าง ต่อไปนี้ 1. กระจก 2. ดาบ 3. รัตนมณี ภาษาญี่ปุ่นเรียก 3 อย่างนี้ว่า "ชานชูชิงกิ" ในสมัยโบราณ ฐานะแห่ง ความเป็นพระจักรพรรดิ จะพิสูจน์ได้ด้วยสมบัติสามอย่างนี้ สัญลักษณ์ 17

คัมภีร์ศาสนาชินโตที่สำ คัญมีอยู่ 2 คัมภีร์ ดังนี้ 1. คัมภีร์โกชิกิ (KO-JI-KI) คัมภีร์นี้มีรากฐานอยู่กับขนบธรรมเนียมประเพณี กล่าวถึง นิยาย ตำ นาน ประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวพันกับราชสำ นักของพระจักรพรรดิ ส่วนใหญ่เทววิทยาของศาสนาชินโตได้พัฒนาขึ้นจากการตีความในเทพนิยายแห่ง คัมภีร์โกชิกิิ มีผู้กล่าวกันว่า คัมภีร์ศาสนาชินโต มีลักษณะเป็นเทพนิยายผสม ประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียมประเพณี ข้อห้าม การปฏิบัติทางไสยศาสตร์ และ การปฏิบัติต่อเทพเจ้า 2. คัมภีร์นิฮองงิ หรือนิฮอนโชกิ (NIHONGI OR NIHON SHOKI) คัมภีร์นิฮอนโชกินี้ ถือว่าเป็นคลาสสิก คือเป็นวรรณคดีชั้นสูง เป็นคัมภีร์รวม 30 เล่ม 15 เล่มแรกว่าด้วยเทพนิยายและนิยายต่างๆ 15 เล่มหลังว่าด้วยข้อเท็จจริง ทางประวัติศาสตร์ เป็นที่ยอมรับกันว่าเป็นหนังสือประวัติศาสตร์ที่เชื่อถือกันได้ มากที่สุด ทุกคัมภีร์นับแต่คัมภีร์นี้เป็นต้นไป มีความสำ คัญรองจากสองคัมภีร์ข้างต้น คัมภีร์ 18

อ้างอิง 1. ขงจื้อ. https://www.wikipedia.org/. 2565. แหล่ง ที่มา: https://th.wikipedia.org/wiki/ขงจื้อ สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2565 2. ชินโต. https://www.wikipedia.org/. 2565. แหล่ง ที่มา: https://th.wikipedia.org/wiki/ชินโต สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2565 3. ศาสนาอื่นๆ(ขงจื๊อ เต๋า เชน สิกข์เเละชินโต). https://sites.google.com. 2557. แหล่งที่มา: http://othereligion5.blogspot.com/ สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2565 19

ผู้จัดทำ นางสาวนันทิกานต์ สุวรรณศิริ เลขที่ 10 ม.6/5 นางสาวปิยนันท์ โพธิ์พันธ์ เลขที่ 11 ม.6/5 นางสาวนัฐธิเนตร ศรีเดช เลขที่ 26 ม.6/5 นางสาวประภัสสร แขหินตั้ง เลขที่ 28 ม.6/5 นางสาวมัลวิกา สุขทวี เลขที่ 29 ม.6/5 นางสาวพัณนิตา มาแพ เลขที่ 36 ม.6/5 20