ชุดความรู้การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดเชียงใหม่

การพฒั นาเทคนิคและวธิ กี ารสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจงั หวัดเชียงใหม่ สนุ ทรี สรุ ิยะรังษี ๔๖

การทำงานกลมุ่ ระดบั คะแนน
๕
แสดงพฤติกรรมการให้ความรว่ มมอื ในการทำกิจกรรมกลมุ่ แสดงความ
คิดเห็น ยอมรับความคดิ เห็นของสมาชกิ ในกลุ่มและรว่ มกจิ กรรมกลุม่ ๔
ทกุ ขั้นตอน ๓

แสดงพฤตกิ รรมการใหค้ วามรว่ มมือในการทำกิจกรรมกล่มุ แตข่ าดการ
แสดงความคดิ เห็นในการทำงาน

แสดงพฤติกรรมการให้ความรว่ มมือในการทำกจิ กรรมกลุ่มบ้าง

เกณฑ์การใหค้ ะแนน

การเขยี นสรปุ ความรู้ ระดับคะแนน
๕
เนื้อหาถูกต้อง ตรงตามเรื่องที่อ่าน มีรายละเอียด ครอบคลุม และมีการใช้
ภาษาอยา่ งถกู ต้อง สะกดคำถกู ต้องมีการเว้นวรรคโดยไม่ฉีกคำและมีการใช้ ๔
ภาษาอย่างสร้างสรรค์ และส่งช้นิ งานภายในเวลาทกี่ ำหนด

เนื้อหาถูกต้อง ตรงตามเรื่องที่อ่าน มีรายละเอียด ไม่ครอบคลุม และมีการ
ใช้ภาษาอย่างถูกต้องและไม่ถูกต้องบ้าง สะกดคำถูกต้อง มีการเว้นวรรค
โดยที่ฉีกคำและมีการใช้ภาษาไม่สร้างสรรค์ และส่งชิ้นงานภายในเวลาที่
กำหนด

เนื้อหาถูกต้อง ตรงตามเรื่องที่อ่าน ไม่มีรายละเอียด ครอบคลุม และมีการ ๓
ใช้ภาษาอย่างไม่ถูกต้อง สะกดคำไม่ถูกต้อง มีการเว้นวรรคโดยที่ฉีกคำที่
และมีการใชภ้ าษาอย่างไมส่ รา้ งสรรค์ และส่งชิ้นงานชา้ ภายเวลาทก่ี ำหนด

การพัฒนาเทคนคิ และวิธีการสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจงั หวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรงั ษี ๔๗

แผนการสอนการใช้กรณีศึกษา (Case)

เร่ือง พทุ ธสาวก ชาดก และพุทธศาสนิกชนตวั อย่าง

สาระสำคญั
ศาสนาทุกศาสนามีสาวก พุทธสาวิกาและพุทธศาสนิกชนที่ดีในการทำหน้าที่สืบสานและ

เผยแผศ่ าสนามายังชนร่นุ หลงั ให้ได้เรียนรู้และได้เป็นแบบอยา่ งในการปฏิบตั ิตนท่ีดี ให้ถูกต้องและเป็น
คนดี
จดุ ประสงค์การเรียนรู้

๑. เพื่อให้นักเรียนเรียนรู้และเข้าใจในการปฏิบัติตนที่ดีตามแบบของสาวก สาวิกาและ
ชาวพุทธตวั อย่างในพระพุทธศาสนา

๒. นักเรียนมีความซาบซึ้งและเห็นคณต่อการทำตนเป็นคนดีตามแบบอย่างของสาวก
สาวกิ าและชาวพุทธตวั อย่างในพระพุทธศาสนา

๓. นักเรียนนำแบบอย่างดีในการปฏิบัติตนที่ดีของสาวก สาวิกาและชาวพุทธตัวอย่างใน
พระพทุ ธศาสนา นำไปใชใ้ นการดำเนนิ ชวี ติ
จุดประสงค์เชิงจริยธรรม

- ความใฝเ่ รียนรู้
ทกั ษะ/กระบวนการ

๑. กระบวนการกลุ่ม
๒. การสบื คน้ ขอ้ มลู
การจัดกิจกรรมการเรยี นการสอน
ขน้ั นำเขา้ สู่บทเรยี น
- ครูตง้ั คำถาม ถามนกั เรียนว่า “คนทด่ี ีจะต้องปฏบิ ตั ติ นอย่างไร” โดยให้นักเรียนดูจากส่ือ
ทาง you tube เรอื่ ง “ลักษณะคนดตี ามหลักพระพุทธศาสนา”
ขน้ั การสอน
- ครูแบง่ นกั เรียนออกเปน็ ๓ กลุม่ ใหแ้ ตล่ ะกล่มุ ศึกษาจาก you tube ในเร่อื ง พุทธสาวก
พทุ ธสาวกิ าและพทุ ธศาสนกิ ชนตวั อย่าง มากลุ่มละ ๓ ท่าน
- ใหแ้ ต่ละกลุ่มศกึ ษาสรุปตามหัวขอ้ ทไ่ี ด้มอบในใบงานที่ ๑ และมานำเสนอหนา้ ห้องเรยี น
- ครอู ธบิ ายคำว่า “ชาดก” ตามใบความร้ทู ี่แจกให้

การพัฒนาเทคนคิ และวิธกี ารสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจังหวัดเชยี งใหม่ สนุ ทรี สุริยะรงั ษี ๔๘

- ครูมอบหมายให้แต่ละคนศึกษาชาดกจาก you tube มาคนละ ๑ เรื่อง แล้วเขียนสรุป
ในใบงาน ท่ี ๒

ข้นั สรปุ
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาในการปฏิบัติตนที่ดีของพุทธสาวก ชาดก และ
พุทธศาสนิกชนตวั อย่าง
ส่อื การสอน
๑. ขอ้ มูลทาง you tube เร่อื ง พุทธสาวก พุทธสาวกิ าและพุทธศาสนกิ ชนตวั อย่าง

๒. ขอ้ มลู ทาง you tube เรื่อง ชาดก
ภาระงาน / งานที่มอบหมาย

๑. ใบงานท่ี ๑

๒. ใบงานท่ี ๒
วิธีการวดั ผลและประเมนิ ผล

วธิ ีการวัดผล
- ประเมนิ ความร้จู ากการอภปิ ราย

- ประเมินการทำงานกระบวนการกลุม่ และการสบื ค้นข้อมูล

- การทำใบงานท่ี ๑ และใบงานท่ี ๒
การประเมินผล
- แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียน
- แบบบันทึกผลคะแนนตามใบงาน

การพัฒนาเทคนคิ และวิธกี ารสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจังหวัดเชยี งใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรังษี ๔๙

ใบความรู้

เรอ่ื ง ชาดก

ความหมายของชาดก
ชาดก เป็นเรื่องที่มีมาก่อนพุทธกาล เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับพระโพธิสัตว์หรือเป็นชีวประวัติ

ในชาติก่อนของพระพุทธเจ้า คือ สมัยที่พระองค์เป็นพระโพธิสัตว์ได้บำเพ็ญบารนับพันชาติ โดยทรง
เกิดเป็นมนุษย์บ้าง เป็นสัตว์บ้าง แต่ที่รู้จักกันโดยทั่วไป คือ ๑๐ ชาติสุดท้ายที่เรียกว่า ทศชาติชาดก
และชาตสิ ุดทา้ ยทส่ี ดุ ทีท่ รงเกิดเป็นพระเวสสันดร จงึ เรียกเรื่องพระเวสสันดรนีว้ ่า เวสสนั ดรชาดก
เร่ืองย่อ ชาดก ทั้ง ๑๐ เรอ่ื ง ท่ีมาของขอ้ มลู : พระไตรปฎิ กฉบับประชาชน
(http://www.larnbuddhism.com/buddha/)

๑. เตมียชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญเนกขัมมบารมี คือ การออกบวชหรือออกจากกาม
เตมียราชกุมาร เกรงการที่จะได้ครองราชย์สมบัติ เพราะทรงสลดพระหฤทัยทีเ่ ห็นราชบุรุษลงโทษโจร
ตามพระราชดำรสั ของพระราชา เช่น เฆี่ยนพันครั้งบ้าง เอาหอกแทงบ้าง เอาหลาวเสียบบา้ ง จึงใช้วิธี
แสร้งทำเป็นง่อยเปลี้ย หูหนวก เป็นใบ้ไม่พูดจากับใคร แม้จะถูกทดลองต่าง ๆ ก็อดกลั้นไว้ ไม่ยอม
แสดงอาการพิรุธให้ปรากฏ ทั้งนี้เพ่ือจะเลี่ยงการครองราชย์สมบัติ พระราชาปรึกษาพวกพรากมณ์ ก็
ได้รบั คำแนะนำให้นำราชกมุ ารไปฝังเสีย

พระราชมารดาทรงคัดค้านไม่สำเร็จ ก็ทูลขอให้พระราชกุมารครองราชย์สัก ๗ วัน แต่
พระราชกุมารก็ไม่ยอมพูด ต่อเมื่อ ๗ วันแล้ว สารถีนำราชกุมารขึ้นสู่รถเพื่อจะฝังตามรับสั่งพระราชา
ขณะท่ีขดุ หลุ่มอยู่ พระราชกุมารก็เสด็จลงจากรถ ตรสั ปราศรัยกับนายสารถี แจ้งความจริงให้ทราบว่า
มีพระประสงค์จะออกบวช สารถีเลื่อมใสในคำสอนขอออกบวชด้วย จึงตรัสให้นำรถกลับไปคืนก่อน
สารถีนำความไปเล่าถวายพระราชมารดา พระราชบิดาให้ทรงทราบ ทั้งสองพระองค์พร้อมด้วย
อำมาตย์ราชบริพารจึงได้เสด็จออกไปหา เชิญให้พระราชกุมารเสด็จกลับไปครองราชย์สมบัติ แต่
พระราชกุมารกลับถวายหลักธรรมให้ยินดีในเนกขัมมะ คือ การออกจากกาม พระชนก ชนนีพร้อม
ด้วยบริวารทรงเล่ือมใสในคำสอนก็เสด็จออกผนวชและบวชตาม และได้มีพระราชาอื่นอีกเป็นอันมาก
สดับพระราชโอวาทขอออกผนวชตาม

การพฒั นาเทคนิคและวธิ กี ารสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรียนจังหวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรังษี ๕๐

๒. มหาชนกชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญวิริยบารมี คือ ความพากเพียร ใจความสำคัญ
คือ พระมหาชนกราชกุมารเดินทางไปทางทะเล เรือแตก คนทั้งหลายจมน้ำตายบ้าง เป็นเหยื่อของ
สัตว์น้ำบา้ ง แต่ไม่ทรงละความอุตสาหะ ทรงว่ายนำ้ โดยกำหนดทิศทางแหง่ กรุงมิถิลา ในที่สุดก็ได้รอด
ชีวิตกลับไปถึงกรุงมิถิลาได้ครองราชสมบัติ ชาดกเรื่องนี้เป็นที่มาแห่งภาษิตที่ว่า เป็นชายควรเพียรรำ่
ไป อยา่ งเบ่อื หนา่ ย ( ความเพยี ร ) เสยี เราเหน็ ตวั เองเปน็ ได้อย่างทปี่ รารถนาขนึ้ จากนำ้ มาสู่บกได้

๓. สวุ รรณสามชาดก
ชาดกเร่ืองน้แี สดงถึงการบำเพ็ญเมตตาบารมี คอื การแผ่ไมตรีจิตคดิ จะใหส้ ัตว์ทั้งปวงเป็น
สุขทั่วหน้า มีเรื่องเล่าว่า สุวรรณสามเลี้ยงมารดาบิดาของตนซึ่งเสียจักษุในป่า และเนื่องจากเป็นผู้มี
เมตตาปรารถนาดตี ่อผอู้ ืน่ หม่เู นือ้ กเ็ ดนิ ตามแวดล้อมไปในทตี่ า่ ง ๆ วนั หน่ึงถูกพระเจา้ กรุงพาราณสี ชอ่ื
ปิลยักษ์ ยิงเอาด้วยธนูด้วยเข้าพระทัยผิด ภายหลังเมื่อทราบว่าเป็นมาณพผู้เลี้ยงมารดาบิดา ก็สลด
พระทัย จงึ ไปจูงมารดาบดิ าของสุวรรณสามมา
มารดา บิดาของสุวรรณสามก็ตั้งสัจจกิริยา อ้างคุณความดีของสุวรรณสามขอให้พิษของศร
หมดไป สวุ รรณสามกฟ็ นื้ คืนสติ และได้สอนพระราชา แสดงคติธรรมวา่ ผใู้ ดเลยี้ งมารดาบิดาโดยธรรม
แม้เทวดาก็ย่อมรักษาผู้นั้น ย่อมมีคนสรรเสริญในโลกนี้ ละโลกนี้ไปแล้วก็บันเทิงในสวรรค์ ต่อจากนั้น
เมื่อพระราชาให้ส่ังสอนต่อไปอีก กส็ อนใหท้ รงปฏิบตั ิธรรมปฏิบตั ิชอบในบุคคลทงั้ ปวง

๔. เนมริ าชชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญอธิษฐานบารมี คือ ความตั้งมั่นคง มีเรื่องเล่าว่า
เนมิราชกุมารได้ครองราชสืบสันตติวงศ์ต่อจากพระราชบิดา ทรงบำเพ็ญคุณงามความดีเป็นที่รัก
ของมหาชน และในที่สุดเมื่อทรงพระชราก็ทรงมอบราชสมบัติแก่พระราชโอรส เสด็จออกผนวช
เชน่ เดยี วกบั ท่ีพระราชบดิ าของพระองคเ์ คยทรงบำเพญ็ มา

๕. มโหสถชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญปัญญาบารมี คือ ความทั่วถึงสิ่งที่ควรรู้ มีเรื่องเล่าว่า
มโหสถบณั ฑติ เป็นทป่ี รึกษาหนุม่ ของพระเจา้ วิเทหะแห่งกรุงมิถิลา ท่านมคี วามฉลาดรู้ สามารถแนะนำ
ในปัญหาต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องรอบคอบ เอาชนะที่ปรึกษาอื่น ๆ ที่ริษยาใส่ความ ด้วยความดี
ไม่พยาบาทอาฆาต ครั้งหลังใช้อุบายป้องกันพระราชาจากราชศัตรู และจับราชศัตรูซึ่งเป็นกษัตริย์
พระนครอ่นื ได้

การพัฒนาเทคนคิ และวิธีการสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรียนจังหวัดเชียงใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรังษี ๕๑

๖.ภูรทิ ตั ชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญบำเพ็ญศีลบารมี คือ การรักษาศีล มีเรื่องเล่าว่า
ภูรฑิ ัตตนาคราชไปจำศลี อยูร่ มิ ฝ่งั แม่น้ำยมนุ า ยอมอดทนใหห้ มองจู ับไปทรมานต่าง ๆ ทงั้ ๆ ทสี่ ามารถ
จะทำลายหมองูได้ดว้ ยฤทธิ์ มใี จม่ันตอ่ ศีลของตน ในทส่ี ุดกไ็ ดอ้ ิสรภาพ

๗. จันทกุมารชาดก
ชาดกเร่ืองน้แี สดงถึงการบำเพ็ญขันติบารมี คอื ความอดทน มเี รอ่ื งเลา่ วา่ จันทกุมารเป็น
โอรสของพระเจ้าเอกราช เคยช่วยประชาชนให้พ้นจากคดี ซึ่งกัณฑหาลพราหมณ์ ราชปุโรหิตาจารย์
รับสินบนตัดสินไม่เป็นธรรม ประชาชนก็พากันเลื่อมใสเปล่งสาธุการ ทำให้กัณฑหาลพราหมณ์
ผูกอาฆาตในพระราชกมุ าร

๘. นารทชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญอุเบกขาบารมี คือ การวางเฉย มีเรื่องเล่าว่า
พรหมนารทะช่วยเปลื้องพระเจ้าอังคติราชให้กลับจากความเห็นผิด มามีความเห็นชอบตามเดิม
( ความเห็นผิดน้ัน เป็นไปในทางว่าสุขทกุ ข์เกิดเองไม่มีเหตุ คนเราเวยี นว่ายตายเกิด หนักเข้าก็บริสุทธ์ิ
ไดเ้ อง ซงึ่ เรยี กวา่ สังสารสุทธ)ิ

๙. วิฑูรชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญสัจจบารมี คือ ความสัตย์ มีเรื่องเล่าว่าถึงวิฑูรบัณฑิต ซ่ึง
เป็นผู้ถวายคำแนะนำประจำราชสำนัก พระเจ้าธนัญชัยโกรัพยะเป็นผู้ที่พระราชา และประชาชนรัก
ใคร่เคารพนับถือมาก ครั้งหนึ่งปุณณกยักษ์มาท้าพระเจ้าธนัญชัยโกรัพยะเล่นสกา ถ้าตนแพ้จักถวาย
มณีรัตนะอันวิเศษ ถ้าพระราชาแพ้ก็จะพระราชทานทุกสิ่งที่ต้องการ เว้นแต่พระกายของพระองค์
ราชสมบตั ิและพระมเหสี
ในที่สุดพระราชาแพ้ ปุณณกยักษ์จึงทูลขอตัววฑิ ูรบณั ฑิต พระราชาจะไม่พระราชทานก็เกรง
เสียสตั ย์ พระองค์ตีราคาวฑิ ูรบณั ฑิตยิง่ กวา่ ทรัพยส์ นิ เงนิ ทองใด ๆ ทรงหนว่ งเหนี่ยวดว้ ยประการตา่ ง ๆ
แต่ก็ตกลงกนั ไปไต่ถามใหว้ ฑิ ูรบณั ฑติ ตัดสิน วฑิ รู บัณฑติ ก็ตดั สินให้รกั ษาสัตย์ คือตนเองยอมไปกับยักษ์
ความจริงยักษ์ต้องการเพียงเพื่อจะนำหัวใจของวิฑูรบัณฑิตไปแลกกับธิดาพญานาค ซึ่งความจริงเป็น
อุบายของภริยาพญานาคผู้ใคร่จะได้สดับธรรมของวิฑูรบัณฑิต จึงตกลงกับสามีว่า ถ้าปุณณกยักษ์
ต้องการธิดาของตน ก็ขอใหน้ ำหวั ใจของวิฑูรบัณฑิตมา
แม้ยักษ์จะหาวิธีทำให้ตายก็ไม่ตาย วิฑูรบัณฑิตกลับแสดงสาธุนรธรรม ( ธรรมของคนดี) ให้
ยักษ์เลื่อมใสและได้แสดงธรรมแก่พญานาค ในที่สุดก็ได้กลับสู่กรุงอินทปัตถ์ มีการฉลองรับขวัญกัน
เป็นการใหญ่

การพฒั นาเทคนคิ และวธิ กี ารสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวัดเชียงใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรงั ษี ๕๒

๑๐.เวสสนั ดรชาดก
ชาดกเรื่องนี้แสดงถึงการบำเพ็ญทานบารมี คือ บริจาคทาน มีเรื่องเล่าถึงพระเวสสันดร
ผู้ใจดีบริจาคทุกอย่างที่มีคนขอ ครั้งหนึ่งประทานช้างเผือกคู่บ้านคู่เมืองแก่พราหมณ์ชาวกาลิงคะ ซ่ึง
มาขอชา้ งไปเพื่อใหห้ ายฝนแล้ง แตป่ ระชาชนโกรธขอให้เนรเทศ พระราชบิดาจึงจำพระทัยเนรเทศ ซึ่ง
พระนางมทั รพี รอ้ มด้วยโอรส ธิดาได้ตามเสดจ็ ไปด้วย
เมื่อชูชกไปขอสองกุมาร ก็ประทานอีก ภายหลังพระเจ้าสัญชัยพระราชบิดาทรงไถ่สองกุมาร
แล้วเสด็จไปรับกลบั กรุง ( เร่ืองนี้แสดงการเสียสละส่วนน้อยเพ่ือประโยชน์สว่ นใหญ่ คอื การตรัสรู้เป็น
พระพุทธเจ้า อันจะเป็นทางให้ได้บำเพ็ญประโยชน์ส่วนรวมได้ดียิ่ง มิใช่เสียสละโดยไม่มีจุดมุ่งหมาย
หรือเหตผุ ล)

ทมี่ าของภาพ : คมู่ ือการวางแผนการเรยี นรู้ดว้ ยตนเอง Tuemaster.com

การพฒั นาเทคนิคและวิธกี ารสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจงั หวัดเชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรงั ษี ๕๓

ใบงานที่ ๑

คำชีแ้ จง ใหแ้ ตล่ ะกลุ่มศึกษาจาก you tube ในเรื่อง พุทธสาวก พทุ ธสาวิกาและพุทธศาสนกิ ชน
ตัวอย่าง มากลุ่มละ ๓ ทา่ น แลว้ เขียนสรุป

ชอ่ื -สกลุ …………………………………………………………………..ชน้ั ……………………….เลขที่…………………

ชอื่ -สกุล………………………………………………………….………..ชนั้ ……………………….เลขท่ี…………………

ชื่อ-สกุล………………………………………………..……………..…..ชน้ั ……………………….เลขท่ี…………………

ชอ่ื -สกลุ …………………………………………..…………..…………..ชนั้ ……………………….เลขที่…………………

พทุ ธสาวก พุทธสาวกิ า พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง

บคุ คลที่ ๑
ชอื่ …………………………………………………………………………………………………………………………………..……

๑. สรุปเน้อื หา

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………….………………………………………………………………………………………..………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

การพฒั นาเทคนิคและวิธีการสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๕๔

๒. คตธิ รรมท่ีได้รบั
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………..……………………………………………………………………………….……
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………..……….
๓. แบบอยา่ งทไ่ี ดน้ ำไปใช้ในการดำเนนิ ชีวิต

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

การพัฒนาเทคนคิ และวิธีการสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจงั หวดั เชียงใหม่ สนุ ทรี สุริยะรงั ษี ๕๕

บคุ คลที่ ๒ ช่อื ………………………………………………………………………………………………………..………………

๑. สรุปเน้อื หา

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………….………………………………………………………………………………..………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
๒. คติธรรมทไ่ี ดร้ บั

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

การพฒั นาเทคนคิ และวธิ ีการสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชียงใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๕๖

๓. แบบอยา่ งทไี่ ด้นำไปใชใ้ นการดำเนินชวี ติ

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
บุคคลท่ี ๓ ชือ่ ………………………………………………………………………………………………………………..……….

๑. สรุปเนอ้ื หา

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………….………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

การพัฒนาเทคนิคและวธิ กี ารสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๕๗

๒. คติธรรมท่ไี ดร้ ับ

………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………..………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
๓. แบบอยา่ งท่ีไดน้ ำไปใช้ในการดำเนินชวี ิต
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

การพัฒนาเทคนิคและวธิ ีการสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรียนจังหวดั เชียงใหม่ สุนทรี สุริยะรงั ษี ๕๘

ใบงานที่ ๒

คำชแ้ี จง ให้แตล่ ะกลุม่ ศึกษาชาดกจาก you tube มาคนละ ๑ ทา่ น แลว้ เขียนสรปุ ส่ง ตามหวั ขอ้
ตอ่ ไปน้ี

๑. ชอ่ื ชาดกเรอ่ื ง………………………………………………………………………………………………….…..………….

๒. สบื คน้ มาจาก………………………………………………………………………………………………………..…………

๓. เนือ้ หา

…………………………………………………………………………………………………………………………………..…………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………..……….

การพัฒนาเทคนคิ และวธิ ีการสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวดั เชียงใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๕๙

๔. คตธิ รรมท่ีไดร้ ับ

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….…………………………………………………………………………………………………………………………………………
……….……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………….………………………………………………………………………………………………………………………………
………………….…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….………………………………………………………………………………………………………………………
………………………….…………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….……………………………………………………...……
…………………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….…………………………………………………………………………………………………………………………..……………
………….………………………………………………………………………………………………………………………..…………
…………….…………………..……………………………………………………………………………………………………………
…………..………………………………………………………………………………………………………………………….………
๕. แบบอยา่ งทไ่ี ดน้ ำไปใช้ในการดำเนนิ ชีวิต

………………………………………………………………………………………………………………………………………….….
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
..……………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….….……………………………………………………………………………………………………………………………………
……….….…………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….….…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………..………………………………………………………………………………………………………………………

ช่อื -สกุล………………………………………………………………..….…..…..ชัน้ ……………………….เลขท…ี่ ….…………

การพฒั นาเทคนิคและวิธีการสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจงั หวัดเชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๖๐
บันทกึ การจดั การเรยี นรู้
ใบงานที่ ๑

การประเมินผล

กลุ่มที่ เนือ้ หา การสรุปการเป็นแบบอย่างท่ีดีในการดำเนินชีวติ คะแนน

ชื่อ-สกลุ …………………………………..…………………………..…...…..…………..ช้นั ………………….เลขท…่ี …………
ช่อื -สกลุ …………………………………..……………………..…………..….….....…..ช้ัน…………………..เลขท…ี่ ……..…
ชอ่ื -สกลุ …………………………………..………………………..…………...........…..ช้ัน…………………..เลขท…่ี …….….
ชื่อ-สกุล…………………………………..………………………..…………...........…..ช้นั …………………..เลขท…ี่ …….….

การพฒั นาเทคนคิ และวธิ ีการสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรียนจังหวัดเชยี งใหม่ สนุ ทรี สุริยะรงั ษี ๖๑

เลขท่ี ชื่อ-สกลุ ใบงานท่ี ๒
การประเมนิ ผล

การสบื ค้น ความไฝเ่ รยี นรู้ การนำเสนอ รวม รอ้ ยละ
ข้อมูล ข้อมูล คะแนน

การพฒั นาเทคนคิ และวธิ กี ารสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจงั หวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๖๒

เกณฑก์ ารให้คะแนน

การทำงานกลุ่ม ระดบั คะแนน
แสดงพฤติกรรมการให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม แสดงความคิดเห็น ๕
ยอมรับความคิดเห็นของสมาชกิ ในกลมุ่ และร่วมกิจกรรมกลมุ่ ทุกขั้นตอน
แสดงพฤติกรรมการใหค้ วามร่วมมอื ในการทำกิจกรรมกลุ่ม แต่ขาดการแสดงความ ๔
คิดเห็นในการทำงาน
แสดงพฤติกรรมการให้ความรว่ มมือในการทำกจิ กรรมกลมุ่ บ้าง ๓

การสืบคน้ ขอ้ มูล ระดับคะแนน
การสบื คน้ ข้อมูลได้ และไดข้ ้อมลู ทถ่ี กู ต้อง สมบรู ณ์ ๕
การสบื คน้ ข้อมูลได้ แต่ได้ข้อมูลถกู ตอ้ งและไม่สมบรู ณ์ ๔
การสบื ค้นข้อมลู ได้ หรือไดข้ ้อมูลไมถ่ ูกต้อง ไมส่ มบูรณ์ ๓

ความใฝเ่ รยี นรู้ ระดับคะแนน
การต้งั ใจเรียน เอาใจใสใ่ นการเรียน ศกึ ษา ค้นคว้าและสรุปเนอื้ หาได้ครอบคลมุ มาก ๕
การตั้งใจเรียน เอาใจใส่ในการเรียน ศึกษา ค้นคว้าและสรุปเนื้อหาได้ครอบคลุมได้ ๔
ปานกลาง
การตั้งใจเรียน เอาใจใส่ในการเรียน ศึกษา ค้นคว้าและสรุปเนื้อหาได้ครอบคลุมได้ ๓
พอใช้

การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรียนจงั หวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๖๓

แผนการสอนแบบโดยการปฏบิ ัติ (Practice)

เรื่อง หนา้ ทข่ี องชาวพทุ ธและมรรยาทของชาวพุทธ

สาระสำคญั
หน้าที่ของชาวพุทธและมรรยาทของชาวพุทธ โดยการปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมเมื่อเข้าร่วม

ศาสนพิธีในศาสนาพุทธหรือศาสนาท่ีตนนับถือ

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
๑. นักเรียนมีความรแู้ ละความเขา้ ใจในหนา้ ท่ขี องชาวพทุ ธ
๒. นักเรียนบอกข้อปฏบิ ตั ิตนตามมรรยาทในการเข้าร่วมศาสนพิธขี องชาวพุทธ
๓. นักเรียนปฏิบตั ติ น และมมี รรยาทในการทำหน้าท่ีของชาวพุทธได้

จุดประสงค์เชิงจริยธรรม
- ความใฝเ่ รียนรู้

ทกั ษะ/กระบวนการ
๑. กระแสดงบทบาทสมมติ
๒. กระบวนการทำงานกลมุ่
๓. กระบวนการศกึ ษาค้นคว้าข้อมลู

กิจกรรมการเรียนการสอน
ข้นั นำเขา้ สู่บทเรียน
- นักเรียนสวดมนต์บูชาพระรตั นตรยั และทำสมาธกิ อ่ นเรียน ๑๐ นาที
ข้ันการสอน
- ครูนำสนทนาถึงวันสำคัญทางศาสนาที่นักเรียนนับถือ แล้วร่วมกันอภิปรายถึง

การปฏบิ ัตติ นในวันสำคัญดังกลา่ ววา่ ต้องปฏิบัติตนอย่างไรบา้ ง
- ครูให้นักเรียนแสดงบทบาทสมมติเกี่ยวกับการเข้าร่วมวันสำคัญทางศาสนา เช่น

วันธรรมสวนะ โดยเลือกนกั เรียนแสดงเปน็ พระภิกษุ ๓ คน เปน็ ผู้ประกอบพิธีกรรม ๑ คน และทเี่ หลือ
เปน็ อบุ าสกและอบุ าสกิ า

- ครูสนทนาเก่ยี วกบั การเข้ารว่ มศาสนพธิ ีในวันสำคญั และปฏิบัติตนให้ถูกต้อง จากการทำ
กิจกรรมแสดงบทบามสมมติ

- แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็นกลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มศึกษาจากปฏิบัติตนให้มีมรรยาทให้
เหมาะสม ในการเข้าร่วมศาสนพิธี ในเรื่อง งานอุปสมบท งานมงคลสมรส และงานศพ โดยให้ศึกษา
ทางอนิ เตอร์เน็ต

- ทกุ กลุ่มทำกจิ กรรมใบงานท่ี ๑ และให้แต่ละกล่มุ สรปุ และออกมารายงานหน้าห้องเรยี น

การพัฒนาเทคนคิ และวิธีการสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชยี งใหม่ สนุ ทรี สุริยะรงั ษี ๖๔

ขั้นสรุป
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปหน้าที่ของชาวพุทธและมรรยาทของชาวพุทธในการเข้า
รว่ มศาสนพิธีในศาสนา

- ครูให้นักเรียนฝึกปฏิบตั ิตนต่อหน้าพระสงฆ์ เช่น การไหว้ การกราบพระ การสนทนากับ
พระภิกษุ และการแสดงกิริยามรรยาท เช่น การยืน การเดิน การนั่ง ของชาวพุทธที่เหมาะสมต่อ
หนา้ พระภิกษุ และให้นักเรียนเรยี นแต่ละคนเขยี นสรปุ ส่งในใบงานท่ี ๒

- ครูมอบหมายงานให้นักเรียนแต่ละคนไปเขียนสรปุ จากประสบการณ์ของตนเอง ในเรื่อง
ปฏิบัตติ นและการมีมรรยาทท่ีเหมาะสมเมื่อต้องเขา้ ร่วมพิธตี ่าง ๆ ทางศาสนา ในใบงานที่ ๓

สอ่ื การสอน

๑. ศึกษาจากอินเตอรเ์ น็ต
๒. การสาธิต
๓. ใบความรู้ที่ ๑
ภาระงาน / งานทมี่ อบหมาย

๑. ใบงานท่ี ๑
๒. ใบงานท่ี ๒
๓. ใบงานท่ี ๓
วธิ ีการวัดผลและประเมินผล
วิธีการวัดผล

- แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการเรียนรู้

ประเมินผล

- ใบงานท่ี ๑ , ใบงานที่ ๒ , ใบงานท่ี ๓

การพฒั นาเทคนิคและวธิ กี ารสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชยี งใหม่ สนุ ทรี สรุ ิยะรงั ษี ๖๕

ใบความรทู้ ี่ ๑

เรือ่ ง การปฏิบัตติ นอยา่ งเหมาะสมในงานมงคลสมรส

๑) ควรตอบรับหรือปฏเิ สธคาํ เชญิ
๒) แต่งกายสภุ าพตามสากลนิยมให้เหมาะสมกับงาน เจา้ ภาพและสถานท่ี
๓) จดั หาของขวญั เช็คของขวัญหรือเงนิ สดเพื่อมอบให้แกเ่ จ้าบา่ วเจา้ สาว
๔) เม่อื ไปถึงงานควรทักทายเจ้าภาพและส่งของขวัญให้แกเ่ จ้าหน้าท่เี ปน็ ผรู้ บั ของขวัญ
๕) หยิบของชำร่วยเพียงชนิ้ เดยี ว
๖) ควรนงั่ ตามทเี่ จ้าภาพเชญิ ใหน้ ่ัง
๗) เมื่อถึงเวลาพธิ ีการ ประธานกลา่ วอวยพรเจา้ บา่ วเจ้าสาว แขกรบั เชิญควร ใหค้ วามสนใจและ

ตั้งใจฟงั
๘) รว่ มรบั ประทานอาหารตามมารยาทของรปู แบบการจดั เลีย้ ง
๙) เม่ือจะกลบั ควรลาเจา้ ภาพหรอื เจ้าบ่าวเจา้ สาว

เรอ่ื ง การปฏิบัตติ นอย่างเหมาะสมในงานอุปสมบท
๑) แตง่ กายให้สุภาพ เรียบรอ้ ยตามวฒั นธรรมไทย
๒) เม่อื ไปถงึ งานควรพบเจา้ ภาพก่อน
๓) นัง่ ตามคาํ เชญิ ของเจ้าภาพตามท่จี ัดให้น่งั
๔) ไมพ่ ูดคยุ เสียงดงั ในขณะท่ีกําลังประกอบพิธี
๕) ไม่ดื่มสุรา ไมส่ ูบบุหรอ่ี ันเป็นการรบกวนผนู้ งั่ ใกล้เคยี ง
๖) เมื่อจะกลบั ควรลาเจา้ ภาพ

เร่อื ง การปฏิบัตติ นอย่างเหมาะสมในงานอทุ ศิ ส่วนกศุ ล
๑) แต่งกายไวท้ ุกข์ตามประเพณีนิยม
๒) การรดน้ำศพ เมื่อไปถึงควรพบเจา้ ภาพเพื่อแสดงความเสยี ใจ
๓) เมอ่ื เจา้ ภาพเชิญให้เข้าไปรดนำ้ ศพใหผ้ ้อู าวโุ สเขา้ ไปก่อน เม่ือผ่านโตะ๊ หม่บู ชู ากราบ หรอื ไหว้

พระแล้วจงึ กราบหรือไหว้ศพ รับน้ำอบไทยรดลงบนมือของศพเสรจ็ แล้ว กราบหรือไหวอ้ กี ครั้ง
๔) การฟังพระสวดอภธิ รรมควรนําดอกไม้ เชน่ พวงมาลยั หรอื พวงหรดี ดอกไม้สดหรือแห้ง

การพฒั นาเทคนิคและวธิ กี ารสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจงั หวัดเชียงใหม่ สนุ ทรี สรุ ิยะรงั ษี ๖๖

ไปเคารพศพ ขณะฟังพระสวดควรนั่งประนมมือดว้ ยอาการสงบและอยู่ฟังพระสวดจนจบจงึ
ลากลับ
๕) ถ้าแขกรว่ มเป็นเจา้ ภาพในการสวดพระอภิธรรมควรไปก่อน
๖) เวลาและเป็นผู้จุดธูป เทยี นบูชาพระ อาราธนาศลี เมอื่ พระสวดจบต้องเปน็ ผถู้ วายเครื่อง
ปจั จยั ไทยทานหรือทอดผ้าบงั สกุ ลุ หลงั จากนัน้ กรวดนำ้ อุทศิ สว่ นกศุ ลใหแ้ ก่ผู้ตาย
๗) การไปงานพระราชทานเพลงิ ศพหรือฌาปนกจิ ศพ ควรไปก่อนเวลา เมื่อไปถงึ งาน พบเจ้าภาพ
แลว้ ควรทำความเคารพศพทต่ี ัง้ อยู่บนเมรุ สภุ าพบรุ ษุ คาํ นับ สุภาพ สตรียกมือไหวแ้ ลว้ จงึ ไป
หาที่นงั่ ผนู้ ้อยควรน่ังขา้ งหลงั ผู้ใหญ่
๘) เมอื่ ประธานในพธิ ีจุดเพลิงวางที่เชงิ ตะกอน แขกทุกคนต้องลุกข้นึ ยนื สงบนิ่งแสดง ความเคารพ
และอาลยั แกผ่ ู้ตายเปน็ ครั้งสุดท้าย
๙) เมื่อประธานในพธิ ลี งมาจากเมรุแขกอนื่ ๆ ก็ทยอยกันขึน้ เมรศุ พและควรหยิบของชำรว่ ยเพยี ง
ช้นิ เดียวเท่านั้น
๑๐) กอ่ นกลบั ควรลาเจ้าภาพ

ที่มาของภาพ : http://student.nu.ac.th/jitrada/main.php

การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวดั เชียงใหม่ สนุ ทรี สุริยะรังษี ๖๗

ใบงานที่ ๑

คำชี้แจง ให้แต่ละกลุ่มช่วยกันเขียนสรุปความรู้ที่ได้จากการศึกษาให้ศึกษาทางอินเทอร์เน็ต และ
นำเสนอหนา้ ชนั้ เรยี น ตามประเด็นดังนี้ งานอปุ สมบท งานมงคลสมรส งานศพ

๑.๑ ความสำคญั ของศาสนพิธีในงาน……………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………

การพฒั นาเทคนิคและวิธีการสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรียนจังหวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๖๘

๑.๒ การปฏิบตั ติ นทีเ่ หมาะสมเมือ่ เข้ารว่ มศาสนาพธิ ใี นงาน…………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………….……
……………………………………………………………………………………………………………………………………..…..
……………………………………………………………………………………………………………………………………..……
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

กลมุ่ ท่.ี .................ชอ่ื กลมุ่ ................................................................
ชือ่ ................................................สกลุ ............................................ เลขท่ี ................... ชนั้ ................
ชื่อ................................................สกุล............................................ เลขที่ ................... ชัน้ ................
ชื่อ................................................สกลุ ............................................. เลขที่ .................. ชัน้ .................

การพัฒนาเทคนคิ และวิธีการสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจงั หวดั เชยี งใหม่ สนุ ทรี สุริยะรงั ษี ๖๙

ใบงานที่ ๒

คาํ ชแี้ จง ให้นกั เรยี นแต่ละคน เขียนสรปุ วธิ ปี ฏิบัตติ นและการมีมรรยาทท่เี หมาะสม ในการยนื
การเดนิ การนั่ง และการสนทนา ของชาวพุทธทเี่ หมาะสมตอ่ หน้าพระภกิ ษุ

การยืนต่อหนา้ พระภกิ ษุ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
การเดนิ เมอ่ื สวนทางกับพระภกิ ษุ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
การนง่ั ต่อหนา้ ภกิ ษุ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
การสนทนากับพระภิกษุ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ช่ือ....................................................สกุล............................................ เลขท.่ี .................. ชนั้ ……….….…

การพฒั นาเทคนิคและวิธกี ารสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชยี งใหม่ สุนทรี สุริยะรงั ษี ๗๐

ใบงานที่ ๓

คําชแี้ จง ให้นกั เรียนแตล่ ะคน เขียนสรุปวธิ ีปฏิบตั ิตนและการมีมรรยาทท่เี หมาะสมเมื่อตอ้ งเข้า
ร่วมพธิ ตี ่าง ๆ ทางศาสนา

การเตรียมตวั ไปวัด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………....…………………………………………………………………………………………..……………
การแตง่ กายไปวัด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
การเตรยี มของไปทำบุญ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
การปฏบิ ัติตนเมอ่ื อยู่ในวัด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………….…………………………………………………………………………………………………………………

ชื่อ..............................................สกุล.................................................. เลขท่ี…................ ชนั้ ……………..

การพฒั นาเทคนคิ และวธิ กี ารสอนครพู ระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจงั หวดั เชียงใหม่ สุนทรี สุริยะรังษี ๗๑

บันทกึ การจดั การเรยี นรู้
เรื่อง หน้าทข่ี องชาวพทุ ธและมรรยาทของชาวพุทธ

เลขที่ ชือ่ -สกลุ ใบงานท่ี ใบงานที่ ใบงานท่ี รวม รอ้ ยละ

๑ ๒ ๓ คะแนน

การพฒั นาเทคนิคและวธิ ีการสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจงั หวัดเชยี งใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรงั ษี ๗๒

เกณฑ์การให้คะแนน ระดับคะแนน
๕
การทำงานกลุม่
๔
แสดงพฤติกรรมการให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม แสดงความ ๓
คิดเห็น ยอมรับความคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม และร่วมกิจกรรมกลุ่มทุก
ขั้นตอน
แสดงพฤติกรรมการให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม แต่ขาดการ
แสดงความคิดเหน็ ในการทำงาน
แสดงพฤตกิ รรมการใหค้ วามร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุม่ บา้ ง

การสืบคน้ ขอ้ มูล ระดบั คะแนน

การสืบค้นข้อมูลได้ และได้ข้อมูลทถ่ี ูกต้อง สมบูรณ์ ๕
การสบื คน้ ข้อมูลได้ แตข่ ้อมูลถกู ต้องและไม่ถกู ต้อง ไม่สมบูรณ์ ๔
การสืบคน้ ข้อมูลได้ แต่ได้ข้อมูลไม่ถูกตอ้ ง ไม่สมบรู ณ์ ๓

ความใฝเ่ รียนรู้ ระดบั คะแนน

การตั้งใจเรียน เอาใจใส่ในการเรียน เข้าร่วมกิจกรรมในการเรียนรู้ ศึกษา ค้นคว้า ๕
และแลกเปลี่ยนเรยี นร้รู ่วมกับผูอ้ ื่นไดด้ ี ๔
การตั้งใจเรียน เอาใจใส่ในการเรียน เข้าร่วมกิจกรรมในการเรียนรู้ ศึกษา ค้นคว้า ๓
และแลกเปลี่ยนเรยี นรรู้ ว่ มกบั ผู้อ่นื ไดป้ านกลาง
การตั้งใจเรียน เอาใจใส่ในการเรียน เข้าร่วมกิจกรรมใ การเรียนรู้ ศึกษาค้นคว้า
และแลกเปลย่ี นเรียนร้รู ่วมกบั ผอู้ นื่ ไดบ้ า้ ง

การพฒั นาเทคนคิ และวิธีการสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจงั หวดั เชียงใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรงั ษี ๗๓
การพฒั นาเทคนคิ และวธิ ีการสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจงั หวดั เชยี งใหม่
องคค์ วามรู้ในการพฒั นาเทคนคิ และวธิ ีการสอน

ครผู ู้สอนศลี ธรรม

เทคนิคการสอน ประสิทธิภาพการสอน วธิ ีการสอน

- การใช้เกม คูม่ อื เทคนคิ และ - การสอนแบบอภปิ ราย (Teaching
- การเลา่ นทิ าน วิธกี ารสอน Discussion)
- การใช้สื่ออนิ เทอรเ์ น็ต, YouTube - การสอนการเรยี นรู้แบบร่วมมือ
- การใช้กรณีตัวอยา่ ง (Cooperative learning)
- การใช้นวตั กรรมสมัยใหม่ - การสอนโดยการใช้เกม walk rally
- การใชส้ ถานทีจ่ รงิ ในการเรียนรู้ - การฝึกปฏบิ ัติ (Practice)
- การใชก้ รณศี ึกษา (Case)

สง่ เสรมิ ผสู้ อน การพฒั นา สง่ เสริมผู้เรียน

- เป็นการส่งเสรมิ ผทู้ จ่ี ะเปน็ ครผู ้สู อนใหม้ ี ประสทิ ธิผล - กระต้นุ ความสนใจของนกั เรยี นให้มี
ทักษะในการสอน การเรียนรู้ ความสนใจในบทเรียน
- เป็นการส่งเสรมิ ความชำนาญ คล่องแคลว่ - ผู้เรยี นได้รบั ความสนกุ สนาน และ
หรือเชย่ี วชาญในดา้ นการปฏบิ ตั ิการสอน เกดิ การเรยี นรู้จากการเลน่ เกม
- ชว่ ยอธบิ ายเนื้อหาวชิ าทย่ี าก ตอ้ งใช้ - ช่วยให้ผเู้ รยี นไดเ้ รียนรู้เรือ่ งตา่ ง ๆ
เวลานานให้เข้าใจงา่ ยขนึ้ และประหยัดเวลา อยา่ งสนกุ สนานและท้าทาย
- ช่วยให้งานสอนบรรลตุ ามจดุ ประสงคท์ ี่ตงั้ ความสามารถ
ไว้โดยไม่เสยี เวลา - ผ้เู รียนมสี ว่ นร่วมในการจัดการเรยี น
- ช่วยให้ผูฝ้ กึ เกดิ ความมน่ั ใจ ในตนเองมาก การสอน
ข้นึ ซ่ึงเป็นการเสรมิ สร้างบคุ ลกิ ภาพของ - ทำใหผ้ เู้ รยี นได้มีประสบการณ์จรงิ
ผสู้ อนดว้ ย
- ช่วยทำใหเ้ กดิ ความชืน่ ชม ศรทั ธาจาก
ผู้เรยี น เพราะผู้สอนสามารถสอนได้กระฉับ
กระแฉงและถกู ตอ้ ง
- ช่วยใหก้ ารทำงานมปี ระสทิ ธภิ าพและ
สามารถพฒั นาการสอน

การพฒั นาเทคนิคและวธิ ีการสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจังหวดั เชียงใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรงั ษี ๗๔

บรรณานกุ รม

กรมศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. การศึกษาทบทวนโครงการครูพระสอนศีลธรรมใน
โรงเรยี น. กรงุ เทพมหานคร : ธรรมสภา, ๒๕๕๔.

--------------------------------------------. แผนปฏบิ ัติการ/โครงการส่งเสริมคณุ ธรรมจริยธรรม
ประชาชนประจำปีงบประมาณ ๒๕๔๙. กรุงเทพมหานคร : องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์
(ร.ส.พ.), ๒๕๔๘.

เฉลิมศรี ทองแสง. ทักษะและเทคนิคการสอน. พิมพ์ครั้งที่๒. ลพบุรี: สถาบันราชภัฏเทพ
สตรี, ๒๕๓๘.

ณรงค์ กาญจนะ. เทคนิคและทกั ษะการสอนเบอ้ื งต้น, สงขลา: โรงพมิ พ์มหาวทิ ยาลัย
ราชภัฏสงขลา, ๒๕๕๓.

ทศั นา แขมมณี. ศาสตร์การสอน. กรุงเทมหานคร : ด่านสุทธาการพมิ พ์, ๒๕๕๒.
-----------------. ศาสตร์การสอนองค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ท ีมี
ประสิทธิภาพ. กรงุ เทพมหานคร : จฬุ าลงกรณ์ มหาวทิ ยาลัย, ๒๕๕๖.
พระพรหมวชริ ญาณ. เอกสารคมู่ อื ครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนประจำปงี บประมาณ
๒๕๔๙. กรงุ เทพมหานคร : องค์การรับสง่ สินค้าและพัสดภุ ณั ฑ์ (ร.ส.พ.), ๒๕๔๘.
พงษ์พัชร์รนิ ทร์ พุธวัฒนะ. ทกั ษะและเทคนิคการสอน, กรงุ เทพมหานคร : มหาวิทยาลัยราช
ภัฏธนบรุ ี. (มมป)
------------------------------. เอกสารประกอบการสอนรายวิชา การจัดการชั้นเรียนและ
ส่งิ แวดล้อมเพ่อื การเรยี นรู้. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบรุ .ี (เอกสารอัดสำเนา).
มหาวทิ ยาลยั สโุ ขทยั ธรรมาธริ าช. เอกสารคำสอนชดุ วิชาวรรณกรรมมัธยมศึกษา. นนทบรุ :ี
โรงพิมพ์มหาวทิ ยาลัยสโุ ขทยั ธรรมาธริ าช, ๒๕๓๙.
ศรมี งคล เทพเรณู. เอกสารคำสอน รายวิชาทักษะและเทคนคิ การสอน. (กรุงเทพมหานคร :
คณะครุ ศาสตร์ สถาบันราชภฏั บ้านสมเดจ็ เจา้ พระยา. (เอกสารอัดสำเนา), ๒๕๔๕.
สิริพัชร์ เจษฎาวิโรจน์. การสอนระดับประถมศึกษา ๒ พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทมหานคร :
สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๕๐.
สุพิน บุญชูวงศ์. หลักการสอน. พิมพ์ครั้งที่ ๙. กรุงเทพมหานคร : สถาบันราชภัฏสวนดุสิต,
๒๕๔๔.
ระวิวรรณ ศรคี รา้ มครนั . เทคนิคการสอน. กรุงเทมหานคร : มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
(เอกสารอดั สำเนา), ๒๕๕๑.
อาภรณ์ ใจเท่ียง. หลักการสอน. พิมพ์คร้งั ท่ี ๓. กรุงเทมหานคร : โอเดยี นสโตร์, ๒๕๔๙.
Langford. Teaching as a Social Practice: a reply to S. B. Brooke-Norris.
Retrieved August ๔, ๒๐๑๖, from http://www.stjohn.ac.th. [๓๐ ตลุ าคม ๒๕๖๓].

การพัฒนาเทคนิคและวธิ ีการสอนครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจงั หวดั เชยี งใหม่ สนุ ทรี สุริยะรังษี ๗๕

[ออนไลน์], แหล่งท่มี า : แนวโนม้ เทคโนโลยีสารสนเทศในยุค Education ๔.๐.
https://sites.google.com/a/msu.ac.th., หนา้ ๒. [๓๐ ตุลาคม ๒๕๖๓].

[ออนไลน์], แหลง่ ทีม่ า : ลกั ษณะของครทู ี่ดใี นยคุ ๔.๐., จาก
http://www.kruinter.com/file/๘๕๖๒๐๑๗๐๙๑๗๑๘๕๘๕๕-[kruinter.com].pdf. [๓๐ ตุลาคม
๒๕๖๓].

[ออนไลน์], แหล่งทีม่ า : บทบาทครใู นยคุ ปัจจุบนั E – teacher.
http://www.infeducation.com/Quality%๒๐assurance/Academic/file/eteacher.pdf. [๓๐
ตลุ าคม ๒๕๖๓].

ท่มี าของภาพ : การออกแบบและการจดั การเรยี นร้ใู นชนั้ เรียน: สัปดาหท์ ี่ 11
tawinankan.blogspot.com

การพฒั นาเทคนคิ และวิธีการสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรยี นจงั หวดั เชียงใหม่ สนุ ทรี สรุ ิยะรงั ษี ๗๖

ประวัติผู้วจิ ัย

ชื่อ-สกุล นางสาวสนุ ทรี สรุ ิยะรังษี

ประวัติการศกึ ษา - สำเรจ็ การศกึ ษาระดับปริญญาตรี ศศ.ษ (คหกรรม)

มหาวทิ ยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ.๒๕๓๔

- สำเร็จการศึกษาระดบั ปริญญาโท พธ.ม (พระพุทธศาสนา)

มหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั พ.ศ.๒๕๔๔

- สำเร็จการศึกษาปริญญาเอก Ph.D ( Buddhist Studies )

Magadh University ประเทศอนิ เดยี พ.ศ.๒๕๕๒

ตำแหน่งปัจจุบนั

อาจารย์ประจำหลักสตู รสาขาวิชาพระพุทธศาสนา มหาวทิ ยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราช

วทิ ยาลยั วิทยาเขตเชยี งใหม่ โทรศัพท์ (๐๕๓) ๒๗๘๙๖๗ ตอ่ ๓๑๑ (มอื ถอื ) ๐๘๖ ๔๓๒ ๗๔๒๒

E-mail: [email protected]

ประสบการณก์ ารวิจัย

- งานวิจัย เรื่อง การศึกษาวิถีการดำเนินชีวิตที่สำคัญต่อพิธีกรรมในพระพุทธศาสนา

ระหว่างคนไทยกับไทใหญ่ อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่” ศูนย์อาเซียนศึกษา มหาวิทยาลัย

มหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลัย ( พ.ค – ก.ค. ๒๕๕๙ ) (หวั หนา้ ผวู้ จิ ัย)

- งานวิจัย เรื่อง กระบวนการสร้างเสริมจิตสำนึกตามหลักศีล ๕ แก่เยาวชน

ในโรงเรียน จังหวัดเชียงใหม่” (Process of the Strengthening Conscience to five

Precepts on youth in school Chiang Mai Province) ปี พ.ศ. ๒๕๕๙.

- งานวิจัย เรื่อง “การศึกษาแนวคิดและวิธีปฏิบัติของเครือข่ายบัณฑิตอาสาในภาคเหนือ”

(The study of the concept and ways of practice of pundit to volunteer in the northern part)

ปี พ.ศ. ๒๕๖๐.

- งานวิจัย เรื่อง “การพัฒนานวัตกรรมพื้นที่เรียนรู้ของชุมชนต้นแบบ (Knowledge

Center) ในสังคมไทย” ทนุ งบประมาณแผ่นดนิ ประจำปี ๒๕๖๓ มหาวทิ ยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราช

วิทยาลัย

การพัฒนาเทคนคิ และวิธกี ารสอนครพู ระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจงั หวดั เชียงใหม่ สุนทรี สรุ ิยะรงั ษี ๗๗

- งานวิจัย เรื่อง “การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนครูพระสอนศีลธรรมในจังหวัด
เชียงใหม่” (The Instructional Technique Development of the Buddhist Monk Teachers
in Chiang Mai Schools) ภายใต้แผนงานการพัฒนานวัตกรรมเพื่อส่งเสริมศักยภาพครูพระสอน
ศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดเชียงใหม่ (The Innovation Development to Improve the
Buddhist Monk Teachers’ Potentiality in Chiang Mai Schools) ซึ่งได้รับทุนอุดหนุนการ
วิจยั จากกองทนุ สง่ เสรมิ วิทยาศาสตร์ วิจยั และนวัตกรรม ปีงบประมาณ ๒๕๖๔

บทความทางวิจยั /วิชาการ
- หลกั สุขบญั ญัตไิ ทยสมัยใหม่กับหลักการพัฒนาตามแนวคิดไตรสิกขา วารสารวชิ าการ

ธรรมทัศน์ ปที ี่ ๑๖ ฉบับที่ ๑ ประจำเดอื น มนี าคม – มถิ นุ ายน ๒๕๕๙. ( มจร.ขอนแกน่ ) ฐาน
TCI กลุม่ ๒

- จีวร : การตดั เย็บจากอดีตถึงปัจจบุ นั Cãvara’: Tailoring from past to present
( พ.ค – ส.ค. ๒๕๕๙ ) วารสารครศุ าสตร์ปรทิ รรศน์ ปีท่ี ๒ ประจำเดอื น พฤษภาคม – สิงหาคม
๒๕๕๙. ( มจร.สว่ นกลาง )

- กระบวนการสร้างเสริมจิตสำนึกตามหลักศีล ๕ แก่เยาวชนในโรงเรียน จังหวัด
เชียงใหม่. วารสารธรรมทศั น์ ปีที่ ๑๘ ฉบบั ท่ี ๑ (ม.ค.-เม.ย.๖๑) มหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช
วิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น ฐาน TCI กลมุ่ ๑

- การศกึ ษาแนวคดิ และวธิ ปี ฏิบตั ิของเครอื ข่ายบณั ฑติ อาสาในภาคเหนือ ปที ี่ ๑๙ ฉบับที่
๑ (ม.ค.-เม.ย.๖๒) มหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั วิทยาเขตขอนแก่น ฐาน TCI กลุ่ม ๑

- แนวปฎิบัติและกระบวนการเพิ่มรายได้เกษตรวิถีพุทธของเครือข่ายพระนักพัฒนาบน
พนื้ ทส่ี ูง:พ้นื ทต่ี ้นแบบ เวียงปา่ เปา้ แม่สรวย เมืองเชียงราย การประชมุ วชิ าการวิจัยและนวัตกรรม
สร้างสรรค์ ครงั้ ที่ ๕ ปี ๒๕๖๑ TCI กลุม่ ๒

- ศึกษาการประยุกตใ์ ช้หลักพุทธธรรมส่อื สารผ่านพทุ ธศลิ ป์ทปี่ รากฏในพระเคร่อื ง

A Study of the application of the Buddhist Doctrines through Communication In Buddhist art as

found in Buddha Amulets. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ ๖“งานวิจัยและงานสร้างสรรค์
ทางพระพทุ ธศาสนาเพ่อื รบั ใชส้ งั คม” วนั ท่ี ๒๙ กุมภาพนั ธ์ ๒๕๖๒ ณ วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน

เอกสารประกอบการสอน
- พุทธปรัชญาเถรวาท สาขาวิชาพระพุทธศาสนา คณะพุทธศาสตร์ ชนั้ ปที ี่ ๓ ปี พ.ศ.

๒๕๕๙.

การพฒั นาเทคนคิ และวิธีการสอนครูพระสอนศลี ธรรมในโรงเรยี นจงั หวัดเชยี งใหม่ สนุ ทรี สรุ ิยะรังษี ๗๘

หนังสือ
- พุทธธรรมกับสงั คมไทย สาขาวชิ าพระพุทธศาสนา คณะพทุ ธศาสตร์ ช้นั ปที ่ี ๔ ปี

พ.ศ. ๒๕๖๐.
- พระพุทธศาสนามหายาน สาขาวชิ าพระพทุ ธศาสนา คณะพุทธศาสตร์ ช้ันปีท่ี ๔ ปี

พ.ศ. ๒๕๖๑.