E-Book อิเหนา

อิเหนา…

…ตอน ศึกกะหมังกุหมิง

สารบัญ

เรื่อง หน้า

ประวัติความเป็นมา 1-2
ตัวละคร 3-6
สรุปเนื้อเรื่องย่อ
ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง 7
รายชื่อสมาชิกกลุ่ม 8
9

1

ประวัติความเป็นมา

อิเหนา เป็นวรรณคดีที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ ซึ่งชาวชวาได้แต่งขึ้น
เพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่พระมหากษัตริย์ ชวาพระองค์นี้ทรงนำ

ความเจริญให้แก่ชาวชวา ซึ่งพระองค์เป็นทั้งนักรบ นักปกครอง และ
พระองค์ทรงมี พระราชธิดา ๑ พระองค์ และพระราชโอรส ๒ พระองค์
เมื่อพระราชธิดาของพระองค์ได้ทรงเสด็จออกผนวช จึงได้แบ่งราช

อาณาจักรเป็น ๒ ส่วน คือกุเรปัน และ ดาหา

ต่อมาท้าวกุเรปันได้ทรงมีพระราชโอรสพระองค์หนึ่ง และท้าว
ดาหาทรงมีพระราชธิดาพระองค์หนึ่ง ซึ่งทั้งสองพระองค์มี
พระนามว่า อิเหนาและบุษบา เมื่อเจริญพระชันษา อดีตพระ
ราชธิดาของกษัตริย์พระองค์เดิมที่เสด็จออกผนวช จึงมีพระ
ดำริให้อิเหนาและบุษบาอภิเษกกัน เพื่อให้กุเรปันและดาหา

กลับมารวมกันเป็นราชอาณาจักรเดียวกันดั่งเดิม

2

ประวัติความเป็นมา

เนื่องจากนิทานอิเหนาเป็นเรื่องราวที่ได้รับความนิยมจากชาวชวาเป็น
อย่างมาก เนื้อเรื่องจึงปรากฏเป็นหลายสำนวน และเมื่อได้เข้ามาสู่
ประเทศไทย มีคำกล่าวสืบเนื่องกันมาว่าพระราชิดาในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
บรมโกศกับเจ้าฟ้าสังวาล คือ เจ้าฟ้ากุณฑลและเจ้าฟ้ามงกุฎได้ฟังนิทาน
อิเหนาจากนางกำนัลชาวมลายูที่ได้มาจากเมืองปัตตานี พระราชธิดาทั้ง
สองพระองค์จึงมีพระราชธิดาจึงมีพระราชนิพนธ์ขึ้นนิทานเรื่องนี้ขึ้น เจ้าฟ้า
กุณฑลทรงนิพนธ์บทละครเรื่องของดาหลัง ส่วนเจ้าฟ้ามงกุฎทรงนิพนธ์
เป็นละครเรื่อง อิเหนา แต่คนทั่วไปมักเรียกบทพระราชนิพนธ์ของทั้ง
สองพระองค์นี้ว่า อิเหนาใหญ่ และอิเหนาเล็ก นิทานปันหยีของไทยจึงมี ๒

สำนวนแต่นั้นมา

สมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชก็
ทรงพระราชนิพนธ์บทละคร อิเหนา ขึ้น โดยยังคงเค้าโครงเรื่องเดิม ต่อมา

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยได้พระราชนิพนธ์ขึ้นมาใหม่
ทั้งหมด เนื่องจาก เนื้อความเข้ากันไม่สนิทกับบทเมื่อครั้งกรุงเก่าและนำ
มาเล่นละครได้ไม่เหมิจึงทรงพระราชนิพนธ์ใหม่ให้สั้นและสอดคล้องกับท่า
รำโดยรักษากระบวนการเดิม แล้วพระราชทานให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์
เธอ เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงพิทักษ์มนตรีซึ่งเชี่ยวชาญในการละคร ได้นำไป

ประกอบท่ารำและฝึกซ้อมจนเห็นสมควรว่าดี แล้วจึงรำถวายให้ทอด
พระเนตรเพื่อให้มีพระบรมราชวินิจฉัยอีกครั้งเป็นอันเสร็จ

3

ตัวละคร

อิเหนา หรือระเด่นมนตรี เป็นโอรสของท้าวกุเรปันและ
ประไหมสุหรีนิหลาอระตา แห่งกรุงกุเรปัน อิเหนาเป็น

ชายรูปงามมีเสน่ห์ เจรจาอ่อนหวาน นิสัยเจ้าชู้

บุษบา เป็นธิดาของท้าวดาหาและประไหมสุหรีดาหรา
วาตี แห่ง กรุงดาหาประสูติได้ไม่นาน ท้าวกุเรปันก็ขอ
ตุนาหงันให้กับอิเหนา บุษบาเป็นหญิงที่งามล้ำเลิศ
กว่านางใดในแผ่นดินชวา โดยนางได้ตำแหน่งเป็น

ประไหมสุหรีฝ่ายซ้าย

จินตะหราวาตี เป็นธิดาของระตูหมันหยากับประไหมสุ
หรีจินดาส่าหรีแห่งเมืองหมันหยามีผิวสองสี นิสัยเจ้า

อารมณ์ เอาแต่ใจตนเอง แสนงอน ช่างพูด ประชด
ประชัน มีตำแหน่งเป็นประไหมสุหรีฝ่ายขวาของอิเหนา

4

ตัวละคร

ท้าวกุเรปัน กษัตริย์ผู้ครองกรุงกุเรปันท้าวกุเรปันมี
น้องชายร่วมพระบิดามารดาเดียวกันอีก 3 องค์ ซึ่งได้

เป็นกษัตริย์ครองเมืองต่างๆ คือ ท้าวดาหา,ท้าว
กาหลัง และท้าวสิงหัดส่าหรี ท้าวกุเรปันนั้นทรงหยิ่ง

ทระนงในศักดิ์ศรีของวงศ์อสัญแดหวา

ท้าวดาหา เป็นกษัตริย์ผู้ครองกรุงดาหา ท้าวดาหามี
โอรสและธิดากับประไหมสุหรี 2 องค์คือ บุษบาหนึ่งหรัด

กับสียะตราท้าวดาหาเป็นผู้มีใจยุติธรรม

5

ตัวละคร



ท้าวกะหมังกุหนิง ผู้ครองเมืองกะหมังกุหนิง มีน้อง
ชาย 2 คนคือ ระตูปาหยังกับระตูประหมันและมีโอรส
ชื่อวิหยาสะกำท้าวกะหมังกุหนิงเป็นคนที่รักลูกมาก

ยอมทำให้ลูกได้ทุกอย่าง



วิหยาสะกำ เป็นโอรสของท้าวกะหมังกุหนิง ซึ่ง
เกิดจากประไหมมีฝีมือในการใช้ทวนเป็นอาวุธ
จึงเป็นที่สุดสวาทของพระบิดา พระมารดายิ่ง

นัก แต่วิหยาสะกำมีจิตใจอ่อนไหวมาก

6

ตัวละคร



สุหรานากง โอรสของท้าวสิงหัดส่าหรีที่เกิดจากประไหมสุหรี
สุหรานากงปฏิบัติตนเป็นลูกที่ดีอยู่ในโอวาทของพระบิดา
และพระมารดาอยู่เสมอ มีความกล้าหาญ และวางตนได้ย่าง

เหมาะสม





มาหยารัศมี เป็นธิดาของระตูปักมาหงันนางมีน้องชายคือ สังคา

มาระตารูปโฉมของมาหยารัศมีงดงามมากเป็นกุลสตรีที่
สงบเสงี่ยมเรียบร้อยไม่เห่อเหิมทะเยอทะยาน เชื่อฟังและยอม
ปฏิบัติตามคำสั่งฃองบิดามารดาและสามีแต่โดยดี มีตำแหน่ง

เป็นมะเดหวีฝ่ายซ้ายของอิเหนา





สังคามาระตา โอรสของระตูปรักมาหงัน และเป็นน้องของมาหยา
รัศมี สังคามาระตาเป็นหนุ่มรูปงาม มีความเฉลียวฉลาด รอบคอบ
แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้ เก่ง และกล้าหาญ ทั้งยังมีความซื่อสัตย์
และชำนาญในการใช้ทวนเป็นอาวุธ เป็นคู่คิดคู่ปรึกษาและช่วยเตือน

สติอิเหนาได้หลายครั้ง

7

สรุปเนื้อเรื่องย่อ

อิเหนา ตอนศึกกะหมังกุหนิง คำกลอนตอนที่เรียนนี้เริ่มจาก เมื่อ
เมืองขึ้นยกทัพมาถึงเมือง กะหมังกุหนิงท้าวกะหมังกุหนิงออกมา
ต้อนรับ พระอนุชาของท้าวกะหมังกุหนิง ทั้ง ๒ พระองค์ คือ ระตูปา
หยัง และระตูประหมัน ก็ยกทัพมา เมื่อทั้งสองรู้ถึงสาเหตุที่ท้าวกะ
หมังกุหนิงจะยกทัพไปแย่งชิงนางบุษบา ก็ทรงห้ามปราม โดยให้
เหตุผลว่า พระธิดาที่สวย ใช่จะมีแต่พระธิดาของท้าวดาหา เมือง

อื่นก็มี และอีกประการหนึ่งเมืองดาหาเป็นเมืองใหญ่ วงศ์
อสัญแดหวา มีเมืองพี่เมืองน้องที่เก่งกล้า ถ้าทำศึกกับเมือง
ดาหา ก็เท่ากับทำศึกกับวงศ์อสัญแดหวา ซึ่งเปรียบดังแสง

อาทิตย์ ส่วนเมืองกะหมังกุหนิงเปรียบเหมือนหิ่งห้อย

แต่ท้าวกะหมังกุหนิงไม่เชื่อพระอนุชาทั้งสอง เพราะรักลูก เกรงว่า
ถ้าวิหยาสะกำ จะตายเพราะตรอมใจถ้าไม่ได้นางบุษบา ซึ่งถ้าหาก

วิหยาสะกำตายท้าวกะหมังกุหนิงก็คงต้องตายด้วย เปรียบ
เหมือนต้นไม้ที่ต้องตายเพราะลูกฝ่ายราชทูตที่ไปสู่ขอนางบุษบา
ได้ส่งพระราชสารของท้าวกะหมังกุหนิงให้ท้าวดาหา เมื่อท้าวดาหา
ทรงทราบใจความของในพระราชสาร ก็ตอบปฏิเสธไป เนื่องจาก
ได้ตกลงให้นางบุษบาเป็นตุนาหงันกับจรกาไปแล้ว และบรรดาข้าว

ของ เครื่องราชบรรณาการที่ท้าวกะหมังกุหนิงส่งมาก็ไม่ขอรับ
ราชทูตได้แจ้งเตือนให้ท้าวดาหาทราบว่า ท้าวกะหมังกุหนิงจะยก

กองทัพมาแย่งชิงนางบุษบา

8

ข้อคิดที่ได้รับ…

๑. การเอาแต่ใจตนเอง อยากได้อะไรเป็นต้องได้ จากในวรรณคดีเรื่องอิเหนานั้น เราได้ข้อคิดเกี่ยวกับ
การเอาแต่ใจตนเอง อยากได้อะไรเป็นต้องได้ ไม่รู้จักระงับความอยากของตน หรือพอใจในสิ่งที่ตนมี
แล้ว ซึ่งการกระทำเช่นนี้ทำให้เกิดปัญหามากมายตามมา และคนอื่นๆ ก็พลอยเดือดร้อนไปด้วย

๒. การใช้อารมณ์ ในชีวิตของมนุษย์ทุกคนนั้น ย่อมต้องประสบพบกับเรื่องที่ทำให้เราโมโห หรือทำให้
อารมณ์ไม่ดี ซึ่งเมื่อเป็นดังนั้น เราควรจะต้องรู้จักควบคุมตนเอง เพราะเมื่อเวลาเราโมโห เราจะขาดสติ
ยั้งคิด เราอาจทำอะไรตามใจตัวเองซึ่งอาจผิดพลาด และพลอยทำให้เกิดปัญหาตามมาอีก ฉะนั้นเรา
จึงต้องรู้จักควบคุมอารมณ์ตนเอง และเมื่อเรามีสติแล้วจึงจะมาคิดหาวิธีแก้ปัญหาต่อไป

๓. การใช้กำลังในการแก้ปัญหา โดยปกติแล้ว เวลาที่เรามีปัญหาเราควรจะใช้เหตุผลในการแก้การ
ปัญหานั้น ซึ่งถ้าเราใช้กำลังในการแก้ปัญหา ซึ่งอาจจะทำให้เกิดผลเสียตามมา ตัวอย่างเช่น ท้าวกะห
มังกุหนิงที่ได้ส่งสารมาสู่ขอบุษบาให้กับวิหยาสะกำบุตรของตน เมื่อทราบเรื่องจากท้าวดาหาว่าได้ยก
บุษบาให้กับจรกาไปแล้ว ก็ยกทัพจะมาตีเมืองดาหาเพื่อแย่งชิงบุษบา ซึ่งการกระทำที่ใช้กำลังเข้าแก้
ปัญหานี้ก็ให้เกิดผลเสียหลายประการ

๔. การไม่รู้จักประมาณตนเอง เราทุกคนเมื่อเกิดมาแล้ว ย่อมมีในสิ่งที่แตกต่างกันควร พอใจในสิ่งที่
ตนมี ถ้าเรารู้จักประมาณตนเองก็จะทำให้เราสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข ซึ่งถ้าเราไม่รู้จัก
ประมาณตนเอง ก็อาจทำให้เราไม่มีความสุข เช่นกับ จรกาที่เกิดมารูปชั่ว ตัวดำ อัปลักษณ์ หน้าตาน่า
เกลียด จรกานั้นไม่รู้จักประมาณตนเอง ใฝ่สูง อยากได้คู่ครองที่สวยโสภา ซึ่งก็คือบุษบา เมื่อจรกามา
ขอบุษบา ก็ไม่ได้มีใครที่เห็นดีด้วยเลย ในท้ายที่สุด จรกาก็ต้องผิดหวัง เพราะอิเหนาเป็นบุคคลที่
เหมาะสมกับบุษบาไม่ใช่จรกา

๕. การทำอะไรโดยไม่ยั้งคิด หรือคำนึงถึงผลที่จะตามมา ผลที่เกิดขึ้นนั้นก่อความเดือดร้อนให้ผู้อื่น
หรือไม่ เกิดอย่างไรบ้าง ถ้าเราทำอะไรโดยไม่ยั้งคิด ก็มีแต่จะเกิดปัญหาตามมามากมาย เราจะเห็น
ตัวอย่างได้จากเรื่องอิเหนาในตอนที่อิเหนาได้ไปร่วมพิธีศพของพระอัยกีแทนพระมารดาที่เมืองหมัน
หยา หลังจากที่อิเหนาได้พบกับจินตะหราวาตี ก็หลงรักมากจนเป็นทุกข์ ไม่ยอมกลับบ้านเมืองของตน
ไม่สนใจพระบิดาและพระมารดา ไม่สนใจว่าตนนั้นมีคู่หมั้นอยู่แล้ว ซึ่งมิได้คำนึงถึงผลที่จะตามมาจาก
ปัญหาที่ตนได้ก่อขึ้น จากการกระทำของอิเหนาในครั้งนี้ก็ได้ทำให้เกิดปัญหาหลายอย่างตามมา

9
รายชื่อสมาชิกกลุ่ม

1.ธีรธัช ขุนโขลนอนุสรณ์ เลขที่ 6

2.เกียรติพงศ์ สรรพอาสา เลขที่ 12

3.ณภัทร นาเจริญ เลขที่ 29

4.สุรภัทร เดชพรหม เลขที่ 33

5.ณพวิทย์ ศรเพลิง เลขที่ 36