การบัญชีส าหรับเงิน ลงทุนในบริษัทย่อยและ บริษัทร่วม
ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม บริษัทย่อย (Subsidiary Company) หมายถึง กิจการซึ่งอยู่ภายใต้การ ควบคุมของกิจการอื่น (บริษัทใหญ่) ทั้งนี้ให้รวมถึงกิจการที่มิได้ก่อตั้งใน รูปแบบของบริษัทด้วย เช่น ห้าง หุ้นส่วน
ความหมายของบริษัทย่อยและบริษัทร่วม บริษัทร่วม (Associated Company) หมายถึง กิจการซึ่งอยู่ภายใต้อิทธิพล อย่างมีนัยส าคัญของผู้ลงทุนและไม่ ถือเป็นบริษัทย่อยหรือส่วนได้เสียใน การร่วมค้า ทั้งนี้ให้รวมถึงกิจการที่ มิได้ก่อตั้งในรูปแบบของบริษัทด้วย เช่น ห้างหุ้นส่วน
ความสัมพันธ์ระหว่างบริษัทผู้ลงทุนกับบริษัทผู้ถูกลงทุน ความสัมพันธ์ของสัดส่วนการถือหุ้น 1% - 19% 20% - 50% 51% - 100% ไม่มีอิทธิพลอย่างมี นัยส าคัญ มีอิทธิพลอย่างมี นัยส าคัญ มีอ านาจควบคุม บริษัทอื่น บริษัทร่วม บริษัทย่อย ชื่อบัญชี เงินลงทุน ในตราสารทุน ชื่อบัญชี เงินลงทุน ในบริษัทร่วม ชื่อบัญชี เงินลงทุน ในบริษัทย่อย
การบันทึกบัญชีเงินลงทุนในบริษัทย่อยและบริษัทร่วม การบันทึกบัญชีเงินลงทุนในบริษัทย่อย และบริษัทร่วม มี 2 วิธี วิธีราคาทุน (Cost Method) เป็นการบันทึกบัญชีเงินลงทุนด้วย ราคาทุนที่จ่ายซื้อในบริษัทผู้ถูก ลงทุนในครั้งแรก จะไม่มีการ บันทึกปรับปรุงบัญชีเงินลงทุนแต่ อย่างใด เมื่อได้รับเงินปันผลจะ รับรู้เป็นรายได้เงินปันผลหรือเงิน ปันผลรับ เว้นแต่จะมีการคืนทุน บัญชีเงินลงทุนจึงจะลดลง วิธีส่วนได้เสีย (Equity Method) บัญชีเงินลงทุนจะถูกบันทึกด้วยราคา ทุนที่จ่ายซื้อในบริษัทผู้ถูกลงทุนครั้ง แรกและจะเปลี่ยนแปลงไปตามการ เปลี่ยนแปลงของสินทรัพย์สุทธิของ บริษัทผู้ถูกลงทุน ตามส่วนได้เสียที่ เข้าไปลงทุน เช่น ก าไรจากการ ด าเนินงาน เงินปันผล เป็นต้น
การบันทึกบัญชีเงินลงทุนวิธีราคาทุน (Cost Method) ณ วันที่รับ เงินปันผล ณ วันซื้อหุ้น เดบิต เงินลงทุนในบริษัท (ระบุชื่อ) XX เครดิต เงินสด หรือสิ่งตอบแทนอื่น XX เดบิต เงินสด XX เครดิต รายได้เงินปันผล XX หรือ เงินปันผลรับ XX
การบันทึกบัญชีเงินลงทุนวิธีส่วนได้เสีย (Equity Method) ณ วันที่รับเงิน ปันผล ณ วันซื้อหุ้น เดบิต เงินลงทุนในบริษัท (ระบุชื่อ) XX เครดิต เงินสด หรือสิ่งตอบแทนอื่น XX เดบิต เงินสด XX เครดิต เงินลงทุนในบริษัท (ระบุชื่อ) XX ณ วันสิ้นงวด กรณีก าไร เดบิต เงินลงทุนในบริษัท (ระบุชื่อ) XX เครดิต ส่วนแบ่งก าไรจากบริษัท (ระบุ) XX กรณีขาดทุน เดบิต ส่วนแบ่งขาดทุนจากบริษัท (ระบุ) XX เครดิต เงินลงทุนในบริษัท (ระบุชื่อ) XX
เปรียบเทียบการบันทึกบัญชีเงินลงทุนวิธีราคาทุนและวิธีส่วนได้เสีย รายการ วิธีราคาทุน (Cost Method) วิธีส่วนได้เสีย (Equity Method) ณ วันซื้อหุ้น เดบิต เงินลงทุนในบริษัท... XX เครดิต เงินสดหรือสิ่งตอบแทนอื่น XX เดบิต เงินลงทุนในบริษัท... XX เครดิต เงินสดหรือสิ่งตอบแทนอื่น XX ณ วันรับเงินปันผล เดบิต เงินสด XX เครดิต เงินปันผลรับ XX เดบิต เงินสด XX เครดิต เงินลงทุนในบริษัท… XX (ตามอัตราส่วนได้เสียที่ลงทุน)
เปรียบเทียบการบันทึกบัญชีเงินลงทุนวิธีราคาทุนและวิธีส่วนได้เสีย รายการ วิธีราคาทุน (Cost Method) วิธีส่วนได้เสีย (Equity Method) ณ วันสิ้นงวดบัญชี กรณีมีก าไร ไม่บันทึกบัญชี เดบิต เงินลงทุนในบริษัท... XX เครดิต ส่วนแบ่งก าไรจากบริษัท... XX (ตามอัตราส่วนได้เสียที่ลงทุน) ณ วันสิ้นงวดบัญชี กรณีขาดทุน ไม่บันทึกบัญชี เดบิต ส่วนแบ่งก าไรจากบริษัท... XX เครดิต เงินลงทุนในบริษัท… XX (ตามอัตราส่วนได้เสียที่ลงทุน)