พระพุทธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาแบบยั่งยืน

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วชิ าสงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
สาระท่ี 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม

จัดทาโดย
นางสาวภทั ทิยา โชคราช
สาขาวชิ าสงั คมศึกษา คณะศกึ ษาศาสตร์
มหาวิทยาลยั ทกั ษิณ

หนา้ ก
พระพุทธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพัฒนาแบบยง่ั ยืน

คานา

เอกสารประกอบการเรียนเรอ่ื ง พระพทุ ธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพฒั นา
แบบยัง่ ยืน ในสาระที่ 1 ศาสนา ศลี ธรรม จรยิ ธรรม กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิชา สงั คมศึกษา ศาสนาและ
วฒั นธรรม จัดทาขนึ้ เพื่อใช้ประกอบกิจกรรมการเรียนการสอนและร่วมกบั การใชผ้ ังกราฟฟิก (Graphic
Organizers) เพ่ือส่งเสรมิ ทักษะการคิดวเิ คราะห์ของนกั เรยี นอกี ด้วย

เอกสารประกอบการเรียนเล่มน้ปี ระกอบไปดว้ ย คาแนะนาในการใชเ้ อกสารประกอบการเรียน
สาหรบั ครู คาแนะนาในการใชเ้ อกสารประกอบการเรยี นสาหรับนักเรียน ตัวชี้วัด และจุดประสงค์การ
เรียน ใบกจิ กรรม เนอื้ หาการเรียนในแต่ละเรื่องย่อย แบบทดสอบหลังเรียน บรรณานุกรมและ
ภาคผนวก โดยเน้ือหาแต่ละเรอื่ งย่อยมีตวั อย่างประกอบอยา่ งชดั เจน นกั เรยี นสามารถทาใบกิจกรรม
และตรวจคาตอบทีถ่ กู ต้องได้ดว้ ยตนเองเพื่อเป็นการทดสอบความรู้ความเข้าใจ โดยมีเฉลยไว้ใน
ภาคผนวกของชุดกจิ กรรมการเรยี นเลม่ น้ี

ผจู้ ัดทาหวังเปน็ อย่างยิ่งวา่ เอกสารประกอบการเรียนเรื่อง พระพุทธศาสนากับปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยง่ั ยนื ในสาระท่ี 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม กลุ่มสาระการ
เรียนรู้วิชาสงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม เล่มนจ้ี ะเปน็ ประโยชน์แก่นกั เรียนทาให้นักเรยี น
มีผลสัมฤทธท์ิ างการเรยี นอย่างเตม็ ประสิทธิภาพ

ภทั ทิยา โชคราช

หน้า ข
พระพุทธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพฒั นาแบบย่ังยนื

สารบญั

คานา หน้า
สารบญั ก
แผนลาดับข้นั ตอนการศึกษาเอกสารประกอบการเรียน ข
1
คาแนะนาในการใชเ้ อกสาร ประกอบการเรียนสาหรับครู 2
3
คาแนะนาในการใชเ้ อกสาร ประกอบการเรยี นสาหรับนกั เรยี น 4

มาตรฐานการเรยี นรู้/ตวั ชีว้ ัด/จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 6
8
แบบทดสอบก่อนเรยี น
กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น 9
ใบความรู้...
พระพทุ ธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง 10
และการพัฒนาแบบยัง่ ยนื 14
สปั ปรุ สิ ธรรม 7
ใบกิจกรรมการเรียนรทู้ ่ี 1 15
ใบความรู้… 16
โภควิภาค 4 16
อัตตาหิ อตั โน นาโถ
หลักสนั โดษ

หน้า ค
พระพุทธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยง่ั ยนื

สารบัญ

การปฏิบัตติ นในทางสายกลาง(มชั ฌิมาปฏปิ ทา) หนา้
16
ความสอดคลอ้ งระหว่างพระพุทธศาสนาและเศรษฐกจิ
พอเพยี งตามแนวพระราชดาริ 17

ใบกิจกรรมการเรยี นรทู้ ี่ 2 19
ใบกิจกรรมการเรยี นร้ทู ่ี 3 20
แบบทดสอบหลงั เรียน 21
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรียน 23

บรรณานกุ รม 24
ภาคผนวก 25
เฉลย แบบทดสอบก่อนเรยี น 26
เฉลย ใบกจิ กรรมการเรียนรูท้ ่ี 1 27
เฉลย ใบกิจกรรมการเรียนร้ทู ่ี 2 28
เฉลย ใบกจิ กรรมการเรียนรู้ท่ี 3 29
เฉลย แบบทดสอบหลงั เรยี น 30

หนา้ 1
พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพฒั นาแบบย่งั ยนื

แผนลาดบั ขั้นตอนการศึกษา
เอกสารประกอบการเรยี น

อา่ นคาแนะนาข้ันตอนการศกึ ษา

ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน กลบั ไปศึกษาใหม่

ศึกษาเอกสารประกอบการเรียน
-ศึกษาใบความรู้
-ทาใบกจิ กรรม

ทาแบบทดสอบหลังเรียน

ผา่ นเกณฑ์ ไม่ผา่ นเกณฑ์
60% 60%

หน้า 2

พระพทุ ธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพฒั นาแบบย่งั ยนื

คาแนะนาในการใช้เอกสาร
ประกอบการเรียนสาหรบั ครู

1. บทบาทของครผู สู้ อน
1.1 ครผู สู้ อนจะตอ้ งเตรียมตัวใหพ้ รอ้ มในการสอน โดยศึกษารายละเอยี ดเก่ียวกบั การใช้

เอกสารประกอบการเรียนเรือ่ ง พระพทุ ธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนา
แบบยั่งยนื เล่มน้ี

1.2 ครูจะต้องจดั รปู แบบการสอนใหค้ รบตามท่รี ะบุไวใ้ นแผนการจักการเรียนรู้ เพื่อใหก้ ารเรยี น
การสอนเป็นไปอย่างตอ่ เนื่องและบรรลุจดุ ประสงค์

1.3 ก่อนเรยี นครูผ้สู อนจะต้องอธิบายถึงรายละเอียดให้นกั เรยี นไดเ้ ขา้ ใจตรงกนั เพื่อความ
สะดวกและตอ่ เนือ่ งของการเรยี น

1.4 ครูผูส้ อนควรให้นักเรยี นทกุ คนในชั้นเรยี นได้ร่วมทากจิ กรรมในช้ันเรียน และควรสังเกต
กระบวนการทางาน การรว่ มชั้นเรยี นของนักเรยี นเพอ่ื เป็นการประเมินผลนกั เรยี นในแตล่ ะ
รายบุคคล

1.5 หลงั จากจบการเรยี นการสอนในชั้นเรยี น ครูให้นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียน
ใบกจิ กรรม โดยมคี รูเปน็ ผู้ตรวจสอบและประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียน
2. สิ่งที่ครตู ้องเตรียมกอ่ นสอน
2.1 แผนการจัดการเรียนรู้
2.2 สือ่ ที่จะนามาใชใ้ นช้นั เรยี น
2.3 เอกสารประกอบการเรยี นรู้
2.4 ใบกิจกรรม
2.5 แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลงั เรยี น
2.6 แบบประเมนิ
3. การประเมนิ ผลการเรยี นรู้
3.1 ประเมนิ ผลดา้ นความรู้
3.2 ประเมินผลดา้ นทักษะ กระบวนการทางาน
3.3 ประเมินผลด้านความตระหนกั ใฝ่รู้ คณุ ลกั ษณอ์ นั พงึ ประสงค์

หนา้ 3
พระพุทธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพัฒนาแบบยั่งยนื

คาแนะนาในการใช้เอกสาร
ประกอบการเรยี นสาหรับนกั เรยี น

1. นักเรียนอ่านคาแนะนาในการใช้เอกสารประกอบการเรียนเล่มน้ใี ห้เข้าใจ กอ่ นเริม่ เรียนและ
ก่อนทาใบกจิ กรรมหรือแบบทดสอบ

2. ศกึ ษาตัวชีว้ ดั และจดุ ประสงค์ของการเรยี นรู้ให้เข้าใจ
3. ขณะศกึ ษาหากเกดิ ขอ้ สงสัยให้นักเรยี นปรกึ ษาครผู สู้ อน
4. ใหน้ ักเรียนเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรยี นโดยกระทาดว้ ยความซือ่ สตั ย์ สจุ รติ เพอ่ื วัดความรู้
พ้ืนฐานของนกั เรียนว่ามีมากนอ้ ยเพยี งใด และให้นักเรียนทาใบกจิ กรรม เพ่อื เปน็ การฝกึ ความชานาญ
ในเนือ้ หานัน้ ๆ
5. ให้นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรยี นเพือ่ เป็นการวัดและการประเมินผลจากการที่ได้เรยี นรมู้ า
โดยหา้ มดูเฉลยกอ่ นทา กระทาดว้ ยความซ่อื สตั ย์ สุจรติ เมื่อทาเสรจ็ แล้วจึงคอ่ ยตรวจตามเฉลยใน
ภาคผนวก
6. หากนกั เรียนตรวจสอบและประเมินตนเองแลว้ ยังทาแบบทดสอบหรอื กิจกรรมไม่ผ่านร้อยละ 60
นักเรยี นสามารถเรยี นรตู้ ามข้นั ตอนได้ใหมอ่ กี ครัง้ หรือหากมขี ้อสงสยั สามารถสอบถามครผู ู้สอนเพอื่
แก้ไขและพัฒนาตอ่ ไป

หน้า 4
พระพุทธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพฒั นาแบบย่งั ยนื

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตวั ช้ีวัด/จดุ ประสงค์การเรียนรู้

สาระสาคัญ
ตามคาสอนพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับสปั ปุรสิ ธรรม 7 ประการคือ ความรู้จักเหตุ เป็นผ้รู ู้

จักผล ผูร้ ้จู กั ตน ผู้รจู้ ักประมาณ ผรู้ ูจ้ กั กาลเวลา ผ้รู ู้จักองคก์ รและรูจ้ ักเลือกบุคคล ซึง่ สอดคลอ้ ง
กับปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง 3 ดา้ นคอื ความพอประมาณ เป็นผู้รจู้ กั ประมาณและร้จู ักตน
ความมเี หตผุ ล เปน็ ผจู้ กั เหตุและเปน็ ผู้รูจ้ ักผลและการมีภมู คิ มุ้ กนั ท่ีดใี นตวั เปน็ ผู้รู้จกั กาล รู้จัก
ชุมชนและรูจ้ กั บคุ คล โดยเป็นหลกั ธรรมและปรชั ญาทีช่ ี้แนะแนวทางการดารงอยแู่ ละปฏบิ ัตติ น
ในทางท่ีดมี ีพ้นื ฐานมาจากวถิ ชี ีวิตดั้งเดมิ ของสังคมไทย สามารถนามาประยุกตใ์ ช้ได้ตลอดเวลา
และเป็นการมองโลกเชิงระบบทมี่ กี ารเปลี่ยนแปลงอยตู่ ลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพน้ จากภัยและ
วิกฤตเพื่อความมัน่ คงและมีความตระหนกั ในคณุ ธรรม ช่อื สตั ย์สจุ รติ และมคี วามอดทน
พากเพยี รและใชส้ ตปิ ญั ญาเพอ่ื ดาเนนิ ชวี ติ ทดี่ ี
มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ส 1.1 รูแ้ ละเขา้ ใจประวัติความสาคญั ศาสดาหลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือ

ศาสนาท่ตี นนับถอื และศาสนาอ่ืนมีศรทั ธาทถี่ ูกตอ้ งยดึ ม่ันและปฏบิ ตั ิตาม
หลักธรรมเพอื่ อยู่รว่ มกันอย่างสันติสขุ
ตัวชว้ี ดั
ส 1.1 ม.4-6/11 วเิ คราะห์พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งเเละการพัฒนา
ประเทศแบบย่ังยืนหรอื แนวคดิ ของศาสนาท่ีตนเองนับถอื ตามที่กาหนด

หนา้ 5
พระพุทธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาแบบย่งั ยนื

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตวั ชีว้ ดั /จุดประสงค์การเรยี นรู้

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1.นักเรียนสามารถบอกและอธบิ ายในเร่อื งของ พระพทุ ธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงและพฒั นาประเทศแบบย่งั ยืนหรือแนวคิดของศาสนาท่ตี นนบั ถือ
2. นกั เรียนสามารถวเิ คราะหถ์ งึ ความเช่อื มโยงระหว่างหลักธรรมในพระพุทธศาสนากบั หลัก
ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงได้ และสามารถนาความรทู้ ่ไี ด้ศึกษามาประยกุ ต์ ปรับใช้ในการ
ดาเนนิ ชวี ิตประจาวันของตัวนักเรียนได้
3. ตระหนกั และเหน็ คุณค่าของหลกั คาสอนในศาสนาพทุ ธและหลกั เศรษฐกิจพอเพียงของใน
หลวงรัชกาลที่ 9 ที่ได้เรยี นไปปรบั ใชล้ ะศึกษาตอ่ เพอื่ พัฒนาคณุ ภาพชีวติ แบบยั่งยนื

หน้า 6
พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพฒั นาแบบย่งั ยนื

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

คาช้ีแจง นักเรียนเลอื กคาตอบท่ีถูกตอ้ งทีส่ ดุ เพยี งขอ้ เดียวแล้วทาเครื่องหมายกากบาท (X)
ลงในกระดาษคาตอบ

1.หลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรชั กาลที่ 9 ประกอบดว้ ยอะไร
ก. ทางสายกลาง มเี หตุผล มีภมู ิคมุ้ กันในตัวทีด่ ี ความรู้ คณุ ธรรม
ข. ทางสายกลาง พอประมาณ มีภูมิคุ้มกนั ในตวั ที่ดี ความรู้ คณุ ธรรม
ค.พอประมาณ มีเหตุผล มีภมู ิคุ้มกนั ในตัวท่ดี ี ความรู้ คุณธรรม
ง. พอประมาณ มเี หตผุ ล มคี วามขยนั ความรู้ คณุ ธรรม
2.ขอ้ ใดกลา่ วผดิ ข้อใดกลา่ วผิด
ก. หลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงสอดคลอ้ งกบั หลกั พทุ ธศาสนาเร่ืองทางสายกลาง
ข. หลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงเหมือนหลกั ศาสนาพุทธในเร่ืองของการมงุ่ ความร่ารวย
ค. หลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมุง่ ใหท้ ุกคนมีความเพยี ร
ง. อาจเรยี กปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งกับพระพทุ ธศาสนาว่าเปน็ เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ
3.ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงทาใหค้ นไทยมคี ุณธรรมหลายประการ ยกเว้นข้อใด
ก. ขยันและประหยัด
ข. มีอาชีพสุจริต
ค. มนี ้าใจช่วยเหลือผ้อู ่นื
ง. สร้างฐานะใหม้ ั่งคงั่ ร่ารวย
4.หลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงข้อใดสาคญั ทสี่ ุด
ก. หลักการแบง่ ปัน
ข. หลักความสันโดษ
ค. หลกั ความพอดี
ง. หลกั ความไมโ่ ลภ
5.วธิ กี ารแกป้ ญั หาตามหลักเศรษฐกิจพอเพยี งใช้แนวทางใด
ก. การสง่ั การของผ้นู า
ข. การใชป้ ญั ญาในการแก้ปญั หา
ค. การใช้ความคดิ ของตนเองเป็นสาคัญ
ง. การใชก้ าลังในการแกป้ ัญหา

หนา้ 7

พระพทุ ธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาแบบย่งั ยนื

6.การสรา้ งพน้ื ฐานของจติ ใจของคนในชาตใิ หม้ คี วามซอ่ื สตั ย์ สุจรติ รรู้ ักสามคั คี
สอดคล้องกบั ขอ้ ใด
ก.มีเหตุผล
ข.พอประมาณ
ค.เง่ือนไขคุณธรรม
ง.เงื่อนไขชีวติ และหลักวชิ า
7. สัปปรุ สิ ธรรม 7 ธรรมของสตั บุรุษ ข้อใดสอดคลอ้ งโดยตรงกับหลักเศรษฐกจิ พอเพียง
ก. มัตตญั ญุตา
ข. ธมั มญั ญุตา
ค. อัตถัญญุตา
ง. อัตตัญญุตา
8. การดาเนนิ งานใหส้ าเร็จตามแนวปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งต้องมีคณุ ธรรม ข้อใดสาคัญทีส่ ุด
ก. ความซ่อื สตั ย์สจุ ริต
ข. ความขยนั หมั่นเพียร
ค. ความกตัญญกู ตเวที
ง. ความเมตตา
9. การจัดการทรพั ยส์ ่วนแบง่ ทีม่ ากทส่ี ุดคอื ส่วนใด
ก. เล้ยี งตนเองและครอบครวั
ข. ลงทนุ ประกอบกิจการ
ค. เลี้ยงดูบดิ ามารดา
ง. เกบ็ ไวย้ ามจาเปน็
10. นายดาเปน็ เจ้าของสวนทุเรียนเขาชอบอธิบายความรู้เกี่ยวกบั เทคนคิ วธิ ีการทาสวนทเุ รียน
ให้ประสบความสาเรจ็ ใหแ้ ก่เพ่ือนบ้านเสมอการกระทาของนายดา สอดคล้องกับขอ้ ใด
ก. ขยนั อดทน เมตตา
ข. ซื่อสตั ย์ สจุ ริต เมตตา
ค. อดทน แบ่งปนั ซอื่ สัตย์
ง. สติปญั ญา แบ่งปนั ขยัน

หน้า 8
พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยั่งยนื

กระดาษคาตอบ
แบบทดสอบก่อนเรียน

ชื่อ-สกุล…………….………………………………………………………………เลขท่ี………….ช้นั ………..

ข้อท่ี ก ตัวเลอื ก ง
1 ขค
2
3
4
5
6
7
8
9
10

หน้า 9
พระพทุ ธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาแบบย่งั ยนื

เรื่อง พระพทุ ธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
และการพัฒนาแบบยง่ั ยนื

คาวา่ "เศรษฐกิจพอเพียง" หมายถึง เศรษฐกิจที่
พึ่งตนเองได้ เนน้ การผลติ และการบรโิ ภคแบบพออยพู่ อ
กนิ เปน็ หลัก ซ่ึงไมไ่ ดเ้ นน้ กาไรสุทธหิ รอื ความร่ารวยเป็น
เปา้ หมายสูงสดุ เปน็ ระบบเศรษฐกจิ ทพี่ ระบาทสมเด็จ
พระปรมินทรมหาภมู พิ ลอดลุ เดชหรอื ในหลวงรชั กาลท่ี
9 ของเราทรงดาริข้ึนมา เพ่ือแสวงหาทางออกจาก
วกิ ฤตเศรษฐกจิ ให้กับสงั คมไทย

และคาว่าพฒั นาอย่างยงั่ ยืน หมายถงึ การตอบสนองความตอ้ งการของคนรุ่น
ปัจจบุ นั โดยไมม่ ีผลกระทบในทางลบตอ่ ความต้องการของคนรุ่นต่อไปในอนาคต
ซ่ึงเศรษฐกจิ พอเพยี งนี้เน้นใหค้ นในชุมชนพฒั นาขีดความสามารถในการผลิตและ
บรโิ ภคอยา่ งพอเพียง ไปจนถงึ ข้นั การแปรรูปอตุ สาหกรรมครัวเรือน สร้างอาชีพ
และเสรมิ ทักษะทางวชิ าการทีห่ ลากหลาย ใช้ชุมชนดารงอยไู่ ด้ดว้ ยการยดึ หลักแห่ง
ความถูกตอ้ งดงี าม มคี วามเอ้ือเฟื้อเผื่อแผ่และชว่ ยเหลือซ่ึงกนั และกัน เรยี กได้วา่
มีความสอดคลอ้ งกบั เปา้ หมายการพฒั นาท่ยี ่งั ยนื (SDG) อย่างกลมกลืน เพราะมี
เปา้ หมายปลายทางทส่ี อดคลอ้ ง

หน้า 10
พระพุทธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพัฒนาแบบยงั่ ยนื

วัตถุประสงค์หรอื เป้าหมายหลักของเศรษฐกจิ พอเพียงกค็ อื ความสงบสุขของผู้คนใน
สงั คม ประชาชนมีกินมีใช้อยา่ งเพยี งพอแก่ความตอ้ งการ ท่ีสาคัญต้องไมท่ าตนและผอู้ ่นื
เดือนรอ้ น ซง่ึ สอดคลอ้ งกับหลักธรรมคาสอนทางพระพทุ ธศาสนาหลากหลายประการ
ได้แก่

1. สัปปุรสิ ธรรม 7

ธรรมของคนดี ธรรมของสัตบรุ ษุ
ธรรมทท่ี าให้เปน็ สัตบุรษุ คณุ สมบตั ขิ องคนดี

1.1 ธัมมญั ญตุ า รจู้ ักเหตุความรจู้ ักธรรมหรอื รจู้ ักเหตคุ ือรหู้ ลกั ความจริงรู้หลักการรู้
หลกั เกณฑ์รกู้ ฎแหง่ ธรรมดารู้กฎเกณฑ์แหง่ เหตผุ ลรูจ้ กั วเิ คราะห์สาเหตุของสถานการณ์
และหลกั การทจ่ี ะทาให้เกิดผล เชน่ นักเรยี นรู้วา่ จะเรียนอย่างไรต้องปฏิบัติอย่างไร
ภิกษุรวู้ ่าหลักธรรมขอ้ นนั้ ๆ คืออะไรมีอะไรบ้าง พระมหากษัตรยิ ท์ รงทราบวา่ หลกั การ
ปกครองตามราชประเพณเี ป็นอย่างไร มีอะไรบา้ งรู้ว่าจะต้องกระทาเหตุอันนี้หรือ
กระทาตามหลกั การขอนจ้ี ึงจะใหเ้ กดิ ผลทต่ี ้องการอันนนั้

หนา้ 11
พระพุทธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพัฒนาแบบยงั่ ยนื

1.2 อตั ถญั ญุตา ร้จู ักผลความรู้จกั อรรถรคู้ วามมงุ่ หมายหรือรจู้ กั ผล คือรู้ความหมาย
ความมงุ่ หมายประโยชนร์ ้จู กั ผลท่จี ะเกิดข้ึนสบื เนื่องจากการกระทาหรือความเป็นตาม
หลัก เช่น รวู้ า่ หลกั ธรรมหรือภาษติ ขอ้ นั้น ๆ มคี วามหมายว่าอย่างไรหลักนั้น ๆ
มคี วามมงุ่ หมายอยา่ งไร กาหนดไวห้ รือพึงปฏิบัตเิ พอ่ื ประสงค์ประโยชนอ์ ะไร การท่ีตน
กระทาอยู่มีความมงุ่ หมายอย่างไรเมือ่ ทาไปแลว้ จะบงั เกดิ ผลอะไรบา้ ง

1.3 อัตตัญญตุ า รจู้ กั ตนความรจู้ ัก
ตนคอื รู้วา่ ตวั เราน้ันมสี ถานภาพเป็น
อะไรฐานะภาวะเพศกาลังความรู้
ควา มสา มารถค วาม ถนัด แล ะ
คุณธรรมเป็นต้นว่าขณะนี้เท่าไ ร
อยา่ งไรแลว้ ประพฤติให้เหมาะสม
และรู้ทีจ่ ะแกไ้ ขปรับปรุงต่อไป

หนา้ 12
พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพฒั นาแบบยงั่ ยนื

1.4 มัตตญั ญุตา รจู้ ักประมาณความรู้จักประมาณคือความพอดี เช่น ภิกษุรู้จัก
ประมาณในการรับและบรโิ ภคปัจจยั ส่ี คฤหัสถ์รจู้ ักประมาณในการใช้จ่ายโภคทรัพย์
นกั เรียนรจู้ กั ประมาณกาลังของตนเองในการทางาน รัฐบาลรูจ้ ักประมาณการเกบ็ ภาษี
และการใช้งบประมาณในการบรหิ ารประเทศเปน็ ตน้

1.5 กาลัญญุตา รู้จักกาลความรู้จักกาล คือ รู้กาลเวลาอันเหมาะสมและ
ระยะเวลาทีจ่ ะต้องใชใ้ นการประกอบกิจกระทาหนา้ ที่การงานเชน่ ให้ตรงเวลาใหเ้ ปน็
เวลาใหท้ ันเวลาให้พอเวลาให้เหมาะเวลา

หน้า 13
พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยั่งยนื

1.6 ปริสัญญตุ า รู้จักชมุ ชน ความรจู้ ัก
บริษทั คือ รจู้ ักกล่มุ บุคคลรจู้ ักหมคู่ ณะ
รจู้ กั ชมุ ชนและรู้จักที่ประชุมกริ ยิ าที่
จะประพฤตติ อ่ ชมุ ชนนั้น ๆ ว่าชุมชนน้ี
เม่อื เข้าไปหาต้องทากริ ยิ าหรอื ปฏบิ ตั ิ
แบบนี้จะต้องพดู อยา่ งไรชมุ ชนนค้ี วร
สงเคราะหอ์ ย่างไร เป็นต้น

1.7 ปุคคลปโรปรัญญุตา รจู้ กั บุคคล ความรจู้ กั บคุ คล คอื ความแตกตา่ งแหง่ บคุ คล
วา่ มอี ธั ยาศยั มคี วามสามารถ มีคณุ ธรรม เปน็ ต้น และรู้ท่ีจะปฏบิ ัติตอ่ บคุ คลนนั้ ๆ
อยา่ งไร ควรจะคบหรือไม่ จะใชจ้ ะตาหนหิ รอื ยกยอ่ งและแนะนาสง่ั สอนอยา่ งไร
เป็นต้น

หนา้ 14
พระพุทธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพฒั นาแบบยั่งยนื

ใบกจิ กรรมการเรยี นรู้ที่ 1

คาชแ้ี จง ให้นักเรียนสรุปความรจู้ ากการเรียนเร่ือง หลกั ธรรมสปั ปุริสธรรม 7
พอสังเขป โดยบันทึกคาตอบของนักเรยี นเปน็ ผงั กราฟฟิก(GraphicOrganizers)

หน้า 15
พระพทุ ธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพัฒนาแบบยั่งยนื

2. โภควิภาค 4 เปน็ การจัดการทรพั ย์สินในการใชจ้ ่าย โดยจากจดั สรรพทรพั ย์ท่ี
หามาได้ ออกเป็น 4 สว่ น ดังน้ี

ใสผ่ งั กราฟกิ วงกลม

1.หนง่ึ สว่ น 25% ใช้สาหรับเล้ยี งตนพ่อแม่ญาติพน่ี อ้ งและคนท่คี วรบารุง
2.สองสว่ น 50% สาหรับลงทนุ ประกอบกจิ การงานอาชพี เพอื่ ให้มที รัพย์เพิ่มพูน
และจ่ายภาษี
3.หนึ่งสว่ น 25% เกบ็ ไว้ใช้ในคราวจาเปน็

หนา้ 16
พระพุทธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาแบบยงั่ ยนื

3.อตั ตาหิ อตั โน นาโถ
ตนแลเป็นทพี่ ่ึงแหง่ ตน เป็นพุทธศาสนสุภาษิตที่มุ่งเนน้ ให้พึ่งตนเองในการทามาหาเลย้ี ง
ชพี ในการสร้างฐานะและเกบ็ รกั ษาทรพั ยท์ ี่หามาได้
4. หลักสนั โดษ เปน็ ความพอใจหรอื ยนิ ดใี นสง่ิ ทตี่ นเองมีอยู่
5. การปฏบิ ัตติ นในทางสายกลาง (มชั ฌมิ าปฏปิ ทา) หมายถึงทางปฏิบัตทิ ไ่ี ม่สดุ โต่ง
ไปในทางอดุ มการณใ์ ดอดุ มการณห์ นง่ึ เกินไปมุ่งเนน้ ใชป้ ญั ญาในการแกป้ ญั หาไมย่ ดึ ถอื
หลักการอยา่ งงมงาย ในทางพุทธศาสนาทางสายกลาง คอื อริยมรรคมอี งค์ 8
แบบยอ่ คอื "ไตรสกิ ขา ไดแ้ ก่ ศลี สมาธิปัญญา

ใสผ่ ังกราฟิกมรรค 8

หนา้ 17
พระพุทธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาแบบยั่งยนื

ความสอดคลอ้ งระหวา่ งพระพุทธศาสนาและเศรษฐกจิ
พอเพียงตามแนวพระราชดาริ

1.ทงั้ สองทฤษฏมี งุ่ เนน้ คุณภาพชีวติ และ คุณคา่ ของมนุษย์เป็นเบ้ืองตน้
เพอื่ ปูทางไปสู่เปา้ หมายทส่ี ูงขนึ้ ไปกลา่ วคือ สวรรคแ์ ละพระนพิ พานในทส่ี ดุ
2.ทฤษฎีทง้ั สองเนน้ สัมมาเศรษฐกรรม คอื เป็นเศรษฐกิจเชิงจริยธรรมทมี่ เี ปา้ หมาย
ในการผลิต การบริโภค การสรา้ งงาน เป็นต้น เพ่ือยกระดับคุณภาพชีวิตมนุษย์ท้ัง
ร่างกายและจิตใจ รวมถึงสงั คม ชมุ ชน ระบบนเิ วศน์และ ชาวโลกโดยทว่ั ไปดว้ ย
3.ทฤษฎที ้ังสองน้ันเน้นความเป็นเศรษฐกิจแบบองคร์ วม กลา่ วคือ ทั้งสองเป็นระบบ
การพฒั นาชวี ติ ของปจั เจกบคุ ลควบคกู่ ันไปกบั การพฒั นาสงั คม ชมุ ชน และสิ่งแวดลอ้ ม
โดยมจี ริยธรรมคอื ความเมตตา ความเก้อื กูลสงเคราะห์ ความสามัคคี ความไมเ่ หน็ แก่ตวั
ดงั คากลา่ ววา่ มนุษยอ์ ยดู่ ี ชุมชนอยู่ได้ ธรรมชาติยง่ั ยนื

หนา้ 18
พระพุทธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาแบบยั่งยนื

4.ทฤษฎีทงั้ สองเน้นคณุ ภาพชวี ติ ของสรรพสัตว์ ซง่ึ หมายถึงมนุษยแ์ ละสตั วท์ ั้งหมด
ซ่งึ ต่างกร็ ักชวี ิตของตนเอง
5.ทฤษฏีทงั้ สองเปน็ ระบบเศรษฐกจิ แบบมัชฌมิ าทีเ่ ปน็ หวั ใจสาคญั ซึ่งสามารถโยง
ไปสู่การท่ีพระพทุ ธศาสนามที า่ ทีปฏิเสธความสดุ โตง่ 2 ดา้ น คือ การหมกมุ่นในกาม
สขุ อย่างเดียว และ การทรมานตนเองในรปู แบบต่าง ๆ เหมอื นกับศาสนาเชนของ
ศาสนามหาวีระทน่ี ยิ มการเปลือยกาย เปน็ ตน้
6.ทฤษฎีท้ังสองไม่ไดเ้ ปน็ เศรษฐกจิ แบบระบบปิด ท่ีรฐั บาลของเผดจ็ การนิยมทากนั
ดว้ ยการปดิ ประเทศของตนเอง เพอ่ื ต้องการตดั การติดตอ่ สอื่ สารกับตา่ งประเทศ ดว้ ย
เหตุผลทางการเมอื งเป็นตน้ และในขณะเดยี วกันก็ไมใ่ ชเ่ ศรษฐกจิ แบบทุนนิยมและ
บรโิ ภคนยิ ม ทก่ี ่อให้เกิดวัฒนธรรมการบริโภคที่ไร้ขอบเขตจนเกิดการทาลาย
ธรรมชาติ ซึง่ สง่ ผลให้เกดิ กอ่ ให้เกิดพิบตั ทิ างธรรมชาตติ า่ งๆ

หน้า 19
พระพทุ ธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพัฒนาแบบยั่งยนื

ใบกิจกรรมการเรยี นรู้ที่ 2

คาช้ีแจง ให้นกั เรยี นแสดงความคิดเหน็ เร่อื ง พระพทุ ธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงและการพัฒนาแบบยง่ั ยนื ในประเดน็ ต่อไปนี้ โดยบนั ทึกคาตอบของนกั เรยี นเป็น
ผงั กราฟฟิก (Graphic Organizers)

- การนาพระพุทธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาปรับใชใ้ น
ชวี ิตประจาวนั

หน้า 20
พระพทุ ธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพฒั นาแบบยั่งยนื

ใบกจิ กรรมการเรยี นร้ทู ี่ 3

คาชแี้ จง ใหน้ กั เรยี นพิจารณาบทความ แล้ววิเคราะห์ในประเดน็ ต่อไปน้ี

คนมีสตางค์
มีสตางคน์ ะช่างตีเหลอื เกนิ มสี ตางค์จะทาอะไรก็เพลนิ จะตาย

ไมต่ ้องดน้ิ รนจะนกจะไม้ จะเอาอะไรก็ช้ี
มสี ตางคก์ ็คงจะดนี ะเออ เพียงแต่คนอยา่ งเรานะมันไม่คอ่ ยจะมี

พยายามประคบั ประคองก็ไดเ้ ท่าน้ี
แต่ฉันไม่เดือดรอ้ น แมไ้ มม่ มี ากมาย อย่างใครสกั ที

แม้มเี ท่าน้ี แตห่ วั ใจมันกย็ นิ ดีทุกวนั
ชวี ิตนี้บางทกี ็นอ้ ย คดิ ไปทาไม
ชีวติ นบี้ างวันกเ็ ยอะ ถอื เปน็ กาไร

ชวี ิตเราก็เท่านี้ ความสขุ ทห่ี วั ใจต้องการ
สุดท้ายมนั อยไู่ มไ่ กล

ค้นลงไปข้างในจิตใจ ใครๆกพ็ บมนั

จากบทความสอดคล้องกับความหมายของเศรษฐกจิ พอเพยี งอยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

หน้า 21
พระพทุ ธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยัง่ ยนื

แบบทดสอบหลังเรยี น

คาชีแ้ จง นกั เรยี นเลือกคาตอบทถ่ี ูกตอ้ งทสี่ ดุ เพยี งข้อเดยี วแลว้ ทาเคร่อื งหมายกากบาท (X)
ลงในกระดาษคาตอบ

1. วธิ ีการจัดการทรพั ยต์ ามหลกั พทุ ธศาสนาและปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งให้แบ่งทรพั ย์เปน็
ส่วน
ก. 4 ส่วน
ข. 5 สว่ น
ค. 6 สว่ น
ง. 7 ส่วน
2. ขอ้ ใด คือความหมายที่ถูกตอ้ งของหลักสนั โดษ ตามคาสอนของพระพุทธศาสนา
ก. การอาศยั อยเู่ พยี งลาพัง
ข. การไมพ่ งึ่ พาใคร
ค. การพอใจในส่ิงทตี่ นมีอยู่
ง. การรักษาทรัพยท์ ตี่ นครอบครอง ไวใ้ ช้ยามจาเปน็ โดยไม่นาไปใชอ้ ยา่ งฟมุ่ เฟอื ย
3. ทางปฏบิ ัติทไี่ ม่สดุ โตง่ หมายถงึ หลกั ธรรมขอ้ ใด
ก. มชั ฌิมาปฏิปทา
ข. โภควภิ าค
ค. หลักสันโดษ
ง. สปั ปุริสธรรม 7
4. ขอ้ ใดสนับสนุนคากล่าวที่วา่ หลกั พระพุทธศาสนาและหลักปรัชญาเศรษฐกจิ
พอเพียงเน้นความเป็ นเศรษฐกจิ แบบองคร์ วม
ก. มนุษย์อยู่ดี ชมุ ชนอย่ไู ด้ ธรรมชาตยิ ัง่ ยนื
ข. รักษาธรรมชาตเิ ปน็ หลัก
ค. คณุ ภาพชีวติ คณุ ธรรม จรยิ ธรรมจรรโลงโลก
ง. ยงั ประโยชนต์ น ประโยชน์ท่าน
5. แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงจะต้องมกี ารทางานในลักษณะใด
ก. การไม่พึ่งพาใคร
ข. การทางานตามคาสงั่
ค. การทางานตามที่ตนพอใจอย่างอสิ ระ
ง. การพึ่งพาอาศยั กันและกัน

หน้า 22

พระพทุ ธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพัฒนาแบบยั่งยนื

6. ถ้าใชห้ ลกั พระพทุ ธศาสนาและหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งมาผลติ สนิ คา้ ควรใช้ทรพั ยากร
จากแหล่งใดเป็นสาคัญ
ก. ทรัพยากรจากต่างประเทศ
ข. ทรัพยากรในประเทศ
ค. ทรัพยากรในทอ้ งถ่ิน
ง. ทรพั ยากรจากประเทศเพือ่ นบา้ น
7. วธิ กี ารที่ทาใหร้ ู้ทนั การเปล่ยี นแปลงตามหลักพระพุทธศาสนาและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
คือข้อใด
ก. การสง่ เสริมด้านการประกอบอาชพี ของประชาชน
ข. การส่งเสรมิ ให้ศกึ ษาหาความรู้
ค. การส่งเสริมด้านคณุ ธรรมจรยิ ธรรมของประชาชน
ง. การสง่ เสริมด้านความรว่ มมือของประชาชน
8. แนวคิดปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงเป็ นรากฐานการพฒั นาประเทศในด้านใด
ก. ดา้ นสังคม
ข. ด้านเศรษฐกิจ
ค. ด้านการเมอื ง
ง. ทกุ ด้าน
9. ความพอดที างเศรษฐกจิ ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงคอื ข้อใด
ก. การมรี ายจา่ ยพอกับรายได้
ข. การมรี ายจา่ ยมากกวา่ รายได้
ค. การมีรายได้มากกวา่ รายจ่าย
ง. การเพ่ิมรายจ่ายและลดรายได้
10. นักเรียนจะปฏบิ ัติตนอย่างไรเพ่อื ให้ประเทศเกดิ การพฒั นาอยา่ งย่งั ยนื
ก. ใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรธรรมชาติให้มากทส่ี ุด
ข. เขา้ ร่วมกจิ กรรมในวนั สาคัญทางพระพุทธศาสนา
ค. ยดึ หลักสปั ปุริสธรรม 7 ในการดาเนินชีวติ
ง. ฝกึ สติปัฏฐานจนถงึ ข้ันสูงสดุ

หนา้ 23
พระพทุ ธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพฒั นาแบบยั่งยนื

กระดาษคาตอบ
แบบทดสอบหลงั เรยี น

ชือ่ -สกุล…………….………………………………………………………………เลขที่………….ช้นั ………..

ขอ้ ที่ ก ตวั เลือก ง
1 ขค
2
3
4
5
6
7
8
9
10

หนา้ 24
พระพุทธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาแบบยัง่ ยนื

บรรณานกุ รม

คณะอนุกรรมการขับเคลือ่ นเศรษฐกิจพอเพยี ง.(2549). เศรษฐกิจพอเพยี งคืออะไร. (พิมพ์ครั้งท่ี3). กรงุ เทพฯ:
สานกั งานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

พระพรหมบัณฑติ (ประยรู ธมมจติ โต). (2559).พระพุทธศาสนากับปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง. กรงุ เทพฯ:
มหาวทิ ยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั .

หนา้ 25
พระพทุ ธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพฒั นาแบบยงั่ ยนื

ภาคผนวก

หน้า 26
พระพุทธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาแบบยั่งยนื

เฉลย แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

คาช้ีแจง นกั เรยี นเลอื กคาตอบท่ถี ูกตอ้ งท่ีสดุ เพยี งข้อเดียวแลว้ ทาเครื่องหมายกากบาท (X)
ลงในกระดาษคาตอบ

ขอ้ ที่ คาตอบ
1ค
2ข
3ง
4ค
5ข
6ค
7ก
8ข
9ข
10 ง

หน้า 27
พระพทุ ธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยงั่ ยนื

เฉลย ใบกจิ กรรมการเรยี นรทู้ ี่ 1

คาชี้แจง ให้นกั เรยี นสรุปความรจู้ ากการเรียนเรือ่ ง หลักธรรมสัปปุรสิ ธรรม 7
พอสังเขป โดยบันทึกคาตอบของนกั เรียนเปน็ ผังกราฟฟิก(GraphicOrganizers)
แนวคาตอบ

หนา้ 28
พระพุทธศาสนากบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพัฒนาแบบยั่งยนื

เฉลย ใบกิจกรรมการเรยี นรทู้ ี่ 2

คาช้แี จง ใหน้ กั เรียนแสดงความคิดเหน็ เรื่อง พระพุทธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงและการพัฒนาแบบยง่ั ยนื ในประเดน็ ตอ่ ไปนี้ โดยบนั ทกึ คาตอบของนกั เรยี นเป็น
ผงั กราฟฟกิ (Graphic Organizers)

- การนาพระพุทธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาปรบั ใชใ้ น
ชวี ติ ประจาวัน
แนวคาตอบ

หน้า 29
พระพุทธศาสนากับปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและการพัฒนาแบบยั่งยนื

เฉลย ใบกิจกรรมการเรียนรทู้ ี่ 3

คาชี้แจง ใหน้ ักเรียนพจิ ารณาบทความ แล้ววเิ คราะห์ในประเดน็ ตอ่ ไปน้ี

คนมีสตางค์
มสี ตางค์นะช่างตีเหลอื เกิน มสี ตางค์จะทาอะไรก็เพลนิ จะตาย

ไมต่ อ้ งด้นิ รนจะนกจะไม้ จะเอาอะไรก็ชี้
มสี ตางค์ก็คงจะดนี ะเออ เพยี งแตค่ นอย่างเรานะมันไมค่ อ่ ยจะมี

พยายามประคบั ประคองก็ไดเ้ ทา่ นี้
แต่ฉันไมเ่ ดือดร้อน แม้ไมม่ มี ากมาย อย่างใครสกั ที

แมม้ เี ทา่ นี้ แตห่ วั ใจมนั กย็ ินดที กุ วัน
ชีวติ น้ีบางทีก็นอ้ ย คิดไปทาไม
ชีวิตนบ้ี างวันกเ็ ยอะ ถือเปน็ กาไร

ชวี ติ เรากเ็ ทา่ นี้ ความสขุ ท่หี ัวใจต้องการ
สุดทา้ ยมนั อย่ไู ม่ไกล

ค้นลงไปข้างในจิตใจ ใครๆกพ็ บมนั

จากบทความสอดคล้องกบั ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียงอยา่ งไร
แ…น…ว…คา…ต…อ…บ…จ…า…ก…บท…ค…ว…า…มส…อ…น…ใ…หเ้…รา…ร…จู้ …กั ก…า…รใ…ช…ช้ …วี ติ…ใ…นร…ปู …แ…บ…บ…ขอ…ง…ท…า…งส…า…ย…ก…ลา…ง………………
…ตา…ม…ห…ล…ักเ…ศ…รษ…ฐ…ก…ิจ…พอ…เ…พ…ียง…ม…ีค…ว…าม…พ…่งึ …พ…อ…ใจ…ใน…ส…งิ่ …ท…ต่ี น…ม…ี ม…นี …อ้ …ย…ใช…น้ …้อ…ย………………………………
…มเี…ย…อ…ะก…ค็ …ว…รจ…ะ…ใช…อ้ …ย…า่ ง…พ…อ…ปร…ะ…ม…าณ……ไม…ฟ่ …ุ่ม…เฟ…อื…ย…จ…น…เก…นิ …ไป……แล…ะ…ม…คี …วา…ม…ส…ขุ ก…ับ…ช…วี …ติ ข…อ…ง…ตน…เ…อ…ง
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

หน้า 30
พระพุทธศาสนากับปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงและการพฒั นาแบบยงั่ ยนื

เฉลย แบบทดสอบหลังเรียน

คาชีแ้ จง นักเรียนเลือกคาตอบทถี่ กู ตอ้ งทีส่ ดุ เพียงข้อเดยี วแลว้ ทาเคร่ืองหมายกากบาท (X)
ลงในกระดาษคาตอบ

ข้อท่ี คาตอบ
1ก
2ค
3ก
4ก
5ง
6ค
7ข
8ง
9ค
10 ค

พระพทุ ธศาสนากบั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและการพัฒนาแบบยั่งยนื