บทที่ 8
แบบฝึกหดั เร่ืองความรู้พ้นื ฐานเก่ียวกบั พาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์อภิปรายและตอบค าถามในหวั ขอ้
ดงั ต่อไปน้ี
1.ผลกระทบของอนิ เทอร์เนต็ ทมี่ ตี ่อภาคธุรกจิ จะมคี วามคล้ายคลงึ กบั นวตั กรรมทางเทคโนโลยี
ใดบ้าง เพราะเหตุใด
ตอบ ในช่วงทผ่ี า่ นมาธุรกิจ e-commerce ไดเ้ ขา้ มามีบทบาทเพม่ิ ข้นึ อยา่ งต่อเนื่องในระบบเศรษฐกิจ ยคุ ปัจจุบนั
โดยภาคธุรกิจอยา่ งบริษทั Amazon และ Alibaba ไดก้ า้ วข้ึนมาเป็ นบริษทั ยกั ษใ์ หญ่ของโลก ดว้ ย มูลค่ายอดขายที่
เติบโตแบบกา้ วกระโดด อีกท้งั ไดส้ รา้ งปรากฏการณ์มูลคา่ ยอดขายทส่ี ูงถึง 1 ลา้ นลา้ นบาท ภายในระยะเวลา 24
ชวั่ โมงในวนั ท่มี ีการจดั กิจกรรมส่งเสริมการขาย อาทิ 11.11 และ 12.12 โดยปัจจยั ส่งเสริมให้ e-commerce
พฒั นาต่อเนื่องกค็ อื การพลิกโฉมในดา้ นการติดต่อส่ือสารท่เี กี่ยวกบั ขอ้ มูลขา่ วสาร ผา่ นการใชเ้ ทคโนโลยี
สารสนเทศ (Information Communication Technology : ICT) โดยส่งผลให้จ านวน ผใู้ ชง้ านอินเทอร์เน็ตทวั่ โลก
เพมิ่ ข้นึ ต่อเน่ือง ประกอบกบั ในปัจจุบนั โทรศพั ทเ์ คล่ือนทหี่ รือ Smart Phone ได้ กลายเป็ นส่วนส าคญั ในชีวติ
ประจ าวนั ของแทบทุกคนไปเรียบร้อยแลว้ รวมถึงการเช่ือมโยงเครือขา่ ยระหวา่ ง ประเทศทีม่ ากข้ึนและตน้ ทนุ
การเช่ือมต่อท่ตี ่ าลง มีส่วนช่วยสนบั สนุนใหก้ ารท าธุรกรรมระหวา่ งประเทศ ไรข้ อ้ จ ากดั และเติบโตไดอ้ ยา่ ง
ต่อเน่ือง การเปลี่ยนแปลงดงั กล่าวยอ่ มกระทบตอ่ ผเู้ ล่นรายเดิมในภาคการคา้ อยา่ งหลีกเลี่ยงไม่ได้ ส่งผลให้ บาง
ธุรกิจอาจตอ้ งออกจากตลาดไป ขณะทบ่ี างธุรกิจตอ้ งเร่งปรับตวั เพอื่ ความอยรู่ อด ซ่ึงวธิ ีการปรับตวั อาจ แตกตา่ ง
กนั ไปตามลกั ษณะหรือความเหมาะสมของธุรกิจ ท้งั น้ี ก่อนทีจ่ ะอธิบายถึงแนวทางการปรับตวั ของ ภาคธุรกิจ จะ
ขอเริ่มตน้ จากประสบการณ์ตา่ งประเทศท่เี กิดข้ึนภายหลงั จาก e-commerce ไดเ้ ขา้ มามีบทบาท ส าคญั ในตลาด
และระบบเศรษฐกิจ เพอ่ื ท าความเขา้ ใจถึงบริบทใหม่ในภาคการคา้
2. ความแตกต่างระหว่างธุรกรรมอเิ ลก็ ทรอนิกส์(e-Business)และพาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์(e-
Commerce) คอื อะไร
ตอบ ความแตกต่างท่ีเห็นไดช้ ดั เจนคือธุรกรรมอิเล็กทรอนิกสน์ ้นั สามารถสื่อสารผา่ นส่ืออิเล็กทรอนิกสไ์ ด้
ท้งั หมด แต่กบั พาณิชยอ์ ิเล็กทรอริกสน์ ้นั ตอ้ งมีการรบั ซ้ือผา่ นคนขายไม่สามารถพคู ุยกนั ผา่ นส่ืออิเล็กทรอนิกสไ์ ด้
3. พาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกสถ์ ูกนิยามจากมุมมองทางดา้ นใด
ตอบ 1.1 มุมมองเชิงพาณิชย(์ Commerce) ซ่ึงเป็ นพาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกส์ท่ีเก่ียวขอ้ ง
กบั กระบวนการซ้ือ การขาย การถ่ายโอน หรือการแลกเปล่ียนผลิตภณั ฑบ์ ริการ
สารสนเทศผา่ นเครือขา่ ยคอมพวิ เตอร์ซ่ึงปกตจิ ะเป็นเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและอินทราเน็ต
1.2 มุมมองดา้ นกระบวนการทางธุรกิจ (Business Process) เป็นพาณิชย์
อิเลก็ ทรอนิกส์ทีน่ ามาใชเ้ พอ่ื เพม่ิ ประสิทธิภาพในการทาธุรกิจ ผา่ นกระบวนการทางธุรกิจ
แบบอิเลก็ ทรอนิกสท์ ี่สื่อสารบนระบบเครือข่าย แทนกระบวนการทางธุรกิจแบบเดิม ๆ ท่ี
ทาดว้ ยมือ
1.3 มุมมองดา้ นบริการ (Service) เป็นพาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกส์ท่ใี ชเ้ ป็นเคร่ืองมือ
ในการตอบสนองความตอ้ งการอนั พงึ ประสงคข์ องสถานประกอบการ รัฐบาล ผบู้ ริโภค
และการจดั การเพอ่ื น าไปสู่การลดตน้ ทนุ ดา้ นงานบริการ ในขณะท่ีการบริการลูกคา้ กลบั มี
คุณภาพดียง่ิ ข้ึนกวา่ เดิม รวมถึงการเพม่ิ ความเร็วในการส่งมอบงานบริการเหล่าน้นั
1.4 มุมมองดา้ นการเรียนรู(้ Learning)
เป็นพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์เพอื่ การฝึกอบรมแบบออนไลนแ์ ละสนบั สนุนการศึกษาในโรงเรียน มหาวทิ ยาลยั
ภาคธุรกิจ และองคก์ รอ่ืน ๆ เช่น การสร้างบทเรียน ในรูปแบบ
e-Learning เพอื่ การศึกษาแบบทางไกล
1.5 มุมมองดา้ นการท างานร่วมกนั (Collaborative) เป็นพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์
ทถี่ ูกน ามาใชเ้ ป็นกรอบการท างาน ท่ถี ูกน ามาใชเ้ ป็นกรอบการทางานและร่วมกนั ระหวา่ งองคก์ ร
1.6 มุมมองทางสงั คม (Community) เป็นเคร่ืองมือสรา้ งชุมชน เพอื่ ใชเ้ ป็น
สถานที่ชุมนุมของเหล่าสมาชิกในรูปแบบชุมชนออนไลน์เพอื่ การเรียนรู้การทาธุรกิจ และทากิจกรรมร่วมกนั
โดยชุมชนเครือข่ายทางสงั คมที่นิยม เช่น MySpace และ Facebook เป็นตน้
4.คณุ สมบตั ิเทคโนโลยพี าณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ประกอบไปด้วยอะไรบ้าง
จงอธิบาย
ตอบ 1 การมีอยทู่ วั่ ทุกหนแห่ง (Ubiquity)
2. ขอบเขตครอบคลุมทวั่ โลก (Global Reach)
3. มาตรฐานระดบั สากลในดา้ นระบบสื่อสาร (Universal Standards)
4. ความสมบรู ณ์ในขา่ วสาร (Richness)
5. ความสามารถในการโตต้ อบระหวา่ งกนั (Interactivity)
6. ความหนาแน่นของสารสนเทศ (Information Density)
7. ความเป็ นเฉพาะตวั และการปรบั แตง่ ตามแต่ละบุคคล (Customization)
8. สงั คมทางเทคโนโลย(ี Social Technology)
5. มิติของพาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกสพ์ จิ ารณาจากอะไร จงอธิบาย
ตอบ ดว้ ยการพจิ ารณาจากปัจจยั 3 ประการดว้ ยกนั คือ ผลิตภณั ฑ(์ Product) เป็ นสินคา้ หรือ บริการทข่ี าย (อยแู่ กน
แนวต้งั ) กระบวนการ (Process) เช่น การสงั่ ซ้ือ การช าระเงิน การด าเนินงาน เพอ่ื บรรลุเป้ าหมาย (อยแู่ กนแนว
ลึก) และวธิ ีการส่งมอบ (Delivery Method) คือ วิธีการส่งมอบ สินคา้ หรือบริการ (อยแู่ กนแนวนอน) (Adams,
A., 2014 : 4)
6.รูปแบบการดาเนนิ ธุรกจิ พาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์สามารถจาแนกได้กรี่ ูปแบบอะไรบ้าง
ตอบ 3 รูปแบบ 1. บริกแอนดม์ อร์ตาร์(Brick-and-Mortar) จดั เป็นรูปแบบการดาเนินธุรกิจแบบด้งั เดิม (Old
Economy/Purely Physical) ดงั น้นั มิติท้งั สามไมว่ า่ จะเป็ นผลิตภณั ฑก์ ระบวนการ และวธิ ีการส่งมอบสินคา้ ลว้ น
เป็นการพบปะกนั แบบซ่ึงหนา้ ทีเ่ ป็ นไปตามโครงสรา้ งเชิงกายภาพท้งั สิ้น ตวั อยา่ งเช่น รา้ นคา้ สะดวกซ้ือท่เี ปิ ด
บริการ ทวั่ ไป เม่ือลูกคา้ ตอ้ งการซ้ือสินคา้ กจ็ ะตอ้ งเดินทางมาท่รี า้ น จากน้นั กเ็ ลือกซ้ือสินคา้ และชาระเงนิ ท่นี ้นั
หรือกล่าวอีกนยั หน่ึงไดว้ า่ Brick-and-Mortar เป็นการดาเนินธุรกิจแบบออฟไลนท์ ไ่ี มไ่ ดซ้ ้ือขาย สินคา้ ผา่ นทาง
อินเทอร์เน็ต อยา่ งไรก็ตามหากธุรกิจที่ดาเนินอยเู่ ดิมน้ีไดเ้ พม่ิ ช่องทางการจาหน่ายสินคา้ ดว้ ยการออนไลนผ์ า่ น
เวบ็ ไซตก์ ็จะเปลี่ยนรูปไปเป็น Click-and-Mortar โดยทนั ที
2. คลิกแอนดม์ อร์ตาร์(Click-and-Mortar) เป็นรูปแบบการดาเนินธุรกิจแบบ
ผสมผสาน กล่าวคอื ไม่วา่ จะเป็ นผลิตภณั ฑก์ ระบวนการ และตวั แทนการส่งมอบ จะมีท้งั
โครงสรา้ งเชิงกายภาพและดิจิทลั รวมเขา้ ดว้ ยกนั ตวั อยา่ งเช่น รา้ นขาย หนงั สือของ
ซีเอ็ดบคุ๊ เซ็นเตอร์จะมีหนา้ ท่เี ปิ ดดาเนินงานจริง ๆ ในขณะเดียวกนั กไ็ ดเ้ ปิ ดเวบ็ ไซต์
ใชช้ ่ือวา่ www.se-ed.com ในส่วนของ e-Shop เพ่ิมอีกหน่ึงช่องทางส าหรบั การบริการออนไลน์
เขา้ ไป ดว้ ย ดงั น้นั รูปแบบ การด าเนินธุรกิจแบบ Click-and-Mortar จึงสามารถรองรับ
ลูกคา้ ไดม้ ากกวา่ หน่ึง ช่องทางดว้ ยกนั กล่าวคอื ลูกคา้ สามารถเขา้ มาชมและเลือกซ้ือ
หนงั สือท่รี า้ นดว้ ยตนเอง หรือจะสงั่ ซ้ือ
หนงั สือผา่ นเวบ็ ไซตเ์ พอ่ื จดั ส่งมายงั ที่รา้ น
นอกจากน้นั ยงั สามารถสง่ั จองหนงั สือผา่ นเวบ็ ไซตแ์ ลว้ มา รบั สินคา้ ทรี่ า้ นเอง เป็ นตน้ ส่วน
การช าระเงนิ กอ็ าจเลือกช าระผา่ นบตั รเครดิตแบบออนไลน์หรือโอน เงนิ เขา้ บญั ชีธนาคาร
ก็แลว้ แต่ความสะดวกดงั น้นั รูปแบบการด าเนินธุรกิจแบบ Click-and-Mortar จงึ เป็นการ
ผสมผสานระหวา่ งการคา้ แบบออนไลน(์ กายภาพ) และแบบออนไลน(์ ดิจิทลั ) ไดอ้ ยา่ ง ลง
ตวั อีกท้งั ยงั เป็นรูปแบบที่ไดร้ ับความนิยมเป็นอยา่ งสูงเนื่องจากเป็ นการขยายธุรกิจจาก
เดิมทีม่ ี การด าเนินการอยกู่ ่อนแลว้ ดว้ ยการเสริมในส่วนการบริการออนไลนเ์ พมิ่ เขา้ ไป
เพอ่ื เสริมสรา้ ง ศกั ยภาพดา้ นการขายสินคา้ หรือการบริการใหส้ ูงยงิ่ ข้ึนกวา่ เดิม
3. คลิกแอนดค์ ลิก (Click-and-Click) เป็ นการด าเนินธุรกิจในรูปแบบดิจิทลั
หรือแบบออนไลน์ลว้ น ๆ หรือทีเ่ รียกวา่ Pure-Play โดยไม่มีร้านคา้ ทีต่ ้งั อยจู่ ริง ดงั น้นั เมื่อลูกคา้ ตอ้ งการซ้ือสินคา้
กจ็ ะตอ้ งด าเนินการผา่ นทางเวบ็ ไซต์ เพยี งช่องทางเดียว จากน้นั ทางเวบ็ ไซตก์ ็จะจดั ส่งสินคา้ ถึงผรู้ ับ ตวั อยา่ ง
ธุรกิจทดี่ าเนินการในรูปแบบน้ี
เช่น Amazon.com อยา่ งไรก็ตาม หากพจิ ารณาในรายละเอียดแลว้ กรณีการสง่ั ซ้ือหนงั สือจาก
เวบ็ ไซตA์ mazon.com ยงั คงถือวา่ เป็นแบบพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกสบ์ างส่วน (Partial e-Commerce) เพราะวา่ สินคา้
ถูกมอบหมายใหF้ edEx เป็ นตวั แทนในการส่งมอบสินคา้ ใหถ้ ึงมือผรู้ ับ กล่าวคือวธิ ีการ ส่งมอบยงั คงอาศยั
โครงสรา้ งเชิงกายภาพแฝงอยู่
ในขณะเดียวกนั หากเป็ นการสงั่ ซ้ือหนงั สือ อิเลก็ ทรอนิกส์(e-Book)
จากเวบ็ ไซต์ Amazon.com หรือผลิตภณั ฑซ์ อฟตแ์ วร์จาก Buy.com ส่ิงเหล่าน้ีถือวา่ เป็นพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์
เตม็ รูปแบบ (Pure e-Commerce) เพราะไม่วา่ จะเป็ น ผลิตภณั ฑ์
กระบวนการและวธิ ีการส่งมอบ (ดาวนโ์ หลด) ลว้ นอยใู่ นรูปแบบของดิจิทลั ท้งั สิ้น
7.ผ้บู ริโภคกบั ภาคธุรกจิ (Consumer-to-Business : C2B) คอื อะไรบ้างจงอธบิ าย
ตอบ เป็นการดeเนินธุรกรรมระหวา่ งผบู้ ริโภคกบั ผปู้ ระกอบการในอีกรูปแบบหน่ึง ท่ผี บู้ ริโภค กลบั มีสถานะ
เป็นผคู้ า้ และมีบทบาทในการตอ่ รองเพอื่ ต้งั ราคาสินคา้
โดยผปู้ ระกอบการจะเป็นคนกลางในการน าราคาที่ลูกคา้ เสนอ ส่งใหก้ บั ผขู้ ายพจิ ารณาวา่ สามารถจาหน่ายใน
ราคาน้ีไดห้ รือไม่ตวั อยา่ งเวบ็ ไซตP์ riceline.com ซ่ึงเป็ นธุรกิจพาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกสใ์ นรูปแบบของ C2B ภายใต้
สโลแกนวา่ “Name Your Own Price” ทหี่ มายความวา่ ผบู้ ริโภคสามารถต้งั ราคาสินคา้ และบริการ ไดด้ ว้ ยตนเอง
ไม่วา่ จะเป็นตว๋ั เครื่องบนิ ทพ่ี กั โรงแรม การเช่ารถยนตร์ วมไปถึงการจดั หาสถาบนั การเงินเพอ่ื ท่ีพกั อาศยั
ตวั อยา่ งเช่น ลูกคา้ ตอ้ งการตวั๋ เทย่ี วบนิ เพอื่ เดินทางดา้ นราคาน้ีทาง Priceline ก็จะท าหนา้ ท่ีเป็นคนกลางในการ
ติดตอ่ กบั สายการบินต่าง ๆ เพอ่ื ประมูลตวั๋ เทีย่ วบินน้ีและเมื่อมีสาย การบินใด ๆ ตอบรบั และใหร้ าคาต่ากวา่ ที่
ลูกคา้ ต้งั ไวก้ ถ็ ือวา่ ทาง Priceline สามารถปิ ด การขายสาหรับโครงการน้ีไดแ้ ลว้ โดยก าไรที่ทาง Priceline ไดจ้ ะ
เกิดจากส่วนต่างของราคาตวั๋ เที่ยวบินกบั ราคาที่ลูกคา้ ต้งั ซ่ึงนบั วา่ เป็นรูปแบบการทาธุรกิจแนวใหม่แบบยอ้ นศร
ที่ชาญฉลาดของ ผกู้ ่อต้งั ที่เป็ นนกั การตลาดมอื อาชีพอยา่ ง Jay Walker โดยจุดเริ่มตน้ ของแนวความคดิ น้ีเกิดจาก
การไดพ้ บตว๋ั เท่ียวบินจากสายการบินต่าง ๆ มีทว่ี า่ งกวา่ แสนท่นี งั่ ท าใหส้ ูญเสียรายไดไ้ ปโดยเปล่า ประโยชน์
แมว้ า่ จะก าไรนอ้ ยกวา่ ราคาจริง แตก่ ็ยงั ดีกวา่ สูญเสียไปโดยไม่ไดอ้ ะไรกลบั มา อีกท้งั ยงั ไม่ได้ เป็นการท าลาย
โครงสร้างกลไกการต้งั ราคาโดยตรงแก่สายการบนิ แตอ่ ยา่ งใด
8.ปัญหาปกติทเ่ี กดิ ขนึ้ โดยธรรมชาตขิ องธุรกจิ พาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ ประกอบไปด้วยอะไรบ้าง
ตอบ เนื่องจากอินเทอร์เน็ตไดเ้ ช่ือมตอ่ คอมพวิ เตอร์ถึงกนั ทว่ั โลก ซ่ึงหากธุรกิจใดก็ตามไดต้ กลงดาเนินธุรกิจ
แบบพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์แลว้ ก็จะกลายเป็ นธุรกิจระหวา่ งประเทศไป
ในทนั ที และเม่ือใดก็ตามทสี่ ถานประกอบการไดใ้ ชเ้ ทคโนโลยเี วบ็ ไซตใ์ นการปรบั ปรุง
กระบวนการทางธุรกิจ สถานประกอบการดงั กล่าวก็จะด าเนินงานอยใู่ นสภาพแวดลอ้ ม
ระดบั สากลไปโดยอตั โนมตั ดิ งั น้นั ปัญหาสาคญั ตา่ ง ๆ ที่ทุกสถานประกอบการตอ้ งเผชิญ
เม่ือมีการทาการคา้ ระหวา่ งประเทศก็คอื ความน่าเชื่อถือ วฒั นธรรม ภาษา รฐั บาล และ
โครงสร้างพน้ื ฐาน
บทท่ี 9 เข้าใจความปลอดภยั ในพาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์
1 สามารถบอกอภปิ รายภยั คกุ คกุ มคามความปลอดภยั ภายใต้สภาพแวดล้อมของระบบพาณชิ ย์
อเิ ลก็ ทรอนิกส์ได้
ตอบ มุมมองดา้ นเทคโนโลยที เ่ี กี่ยวขอ้ งกบั ความเส่ียงเมื่อมีการติดต่อ กบั ระบบพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์แลว้ จะ
ประกอบดว้ ยช่องโหว่ส าคญั ๆ อยู่ 3 ประการ ดว้ ยกนั คือ การสื่อสารบนอินเทอร์เน็ต เครื่องเซิร์ฟเวอร์ และ
เครื่องฝั่งผใู้ ชจ้ าก ภาพประกอบ 1 แสดงข้นั ตอนการทาธุรกรรมตามปกติทว่ั ไประหวา่ งพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
กบั ผบู้ ริโภคผา่ นการซ้ือสินคา้ ดว้ ยบตั รเครดิต ไดแ้ สดงใหเ้ ห็นถึงเหตกุ ารณ์ บางอยา่ งทผี่ ดิ ปกตทิ เ่ี กิดข้ึนตามจุดส
าคญั ต่าง ๆ จนเป็ นท่ีมาของช่องโหวท่ ี่ก่อให้เกิดภยั คุกคามในระดบั เซิร์ฟเวอร์และระดบั ผูใ้ ชผ้ า่ นช่องทางการ
สื่อสารบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
2 สามารถสรุปเทคโนโลยกี ารรักษาความปลอดภยั ได้
ตอบ ความหลากหลายของภยั คกุ คามความปลอดภยั ท่ีมีตอ่ เว็บไซต์พาณิชย์อิเลก็ ทรอนกิ สน์ นั้ สามารถ
ป้ องกนั ได้ด้วยชุดเคร่ืองมือเตรียมไว้เพื่อสร้างเป็นเกราะกาบงั ทาให้ยากตอ่ การบกุ รุกโดยบุคคลภายนอกที่
พยายามเข้ามาโจรกรรมหรือทาลายทรัพย์สนิ ถ้าพิจารณาจากภาพประกอบ 3 ตอ่ ไปนี ้ทไ่ี ด้แสดงถึงชดุ
เคร่ืองมือที่พร้อมรักษาความปลอดภยั ให้กบั เว็บไซต์ได้อยา่ งบรรลผุ ล
3 สามารถอธบิ ายนโยบายการจดั การด้านความปลอดภยั ได้
2.2 Secure Hypertext Transfer Protocol (S-HTTP)
S-HTTP เป็นโพรโทคอลท่ีมีความสามารถในการเขา้ รหสั และถอดรหสั
ภายในตวั เองไดโ้ ดยตรง โดยอนุญาตใหท้ ้งั ฝั่งผใู้ ชแ้ ละเซิร์ฟเวอร์ติดต่อกนั ได้ หากท้งั สอง
ฝ่ ายต่างมีใบรบั รองดิจิทลั ความแตกตา่ งระหวา่ ง SSL และ S-HTTP กค็ อื ตามปกติSSL
จะมีเพยี งเซิร์ฟเวอร์เท่าน้นั ทมี่ ีอ านาจการรับรอง และ SSL ไดถ้ ูกออกแบบมาเพอ่ื สรา้ งเซส
ซนั ทีเ่ ช่ือมต่อใหเ้ กิดความปลอดภยั ระหวา่ งคอมพวิ เตอร์สองเคร่ือง ในขณะท่ี S-HTTP ถูก
ออกแบบมาเพอ่ื ส่งขา่ วสารระหวา่ งบุคคลใหม้ ี ความปลอดภยั ยงิ่ ข้ึน
4 สามารถอธบิ ายความน่าเชื่อถอื ในการใช้ระบบพาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ได้
ตอบ มีเคร่ืองหมายแสดงความน่าเชื่อถือ หรือTrustmark ซ่ึงเป็ นเคร่ืองหมายท่ีจะแสดงไวบ้ นเวบ็ ไซตพ์ าณิชย์
อิเล็กทรอนิกส์เพ่อื รับรองความน่าเชื่อถือของเว็บไซต์เหล่าน้ัน โดยหน่วยงานผูอ้ อกเคร่ืองหมายรับรองจะมี
หลกั เกณฑป์ ระเมินความน่าเชื่อถือ ซ่ึงโดยส่วนใหญ่จะพิจารณาจากความครบถว้ นของขอ้ มูลและระบบความ
มนั่ คงปลอดภยั ของเวบ็ ไซต์ เครื่องหมาย Trustmark จะเป็ นประโยชน์ท้งั ในส่วนของผูข้ าย คือ แสดงให้เห็นวา่
เวบ็ ไซตน์ ้นั ๆ มีความน่าเชื่อถือและมี
แนวทางในการท าธุรกิจท่ีดีที่ผ่านการรองรับจากหน่วยงานท่ีน่าเช่ือถือและมีมาตรฐานเป็ นความรู้พ้ืนฐาน
เกี่ยวกบั พาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกส์และความปลอดภยั ในพาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกส์149ท่ียอมรับในระดบั สากล สร้าง
ความแตกต่างและสร้างศกั ยภาพในการแข่งขนั ในส่วนของผูซ้ ้ือก็ไดร้ ับประโยชน์เช่นกนั เพราะเม่ือซ้ือสินคา้
หรือใชบ้ ริการเว็บไซตท์ ี่มีเครื่องหมายรับรองก็มน่ั ใจไดว้ ่าเว็บไซต์เป็ นที่เชื่อถือได้ท้งั ขอ้ มูลและสินคา้ หรือ
บริการท่ไี ดร้ บั ส าหรบั ประเทศไทย มีหน่วยงานท่ีออกเครื่องหมายรบั รองบนเวบ็ ไซตพ์ าณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์คือ
กรมพฒั นาธุรกิจการคา้ กระทรวงพาณิชย์ โดยใชเ้ คร่ืองหมาย “DBDRegistered”
5 สามารถพจิ ารณาเลอื กหน่วยงานทสี่ ่งเสริมการรักษาความ ปลอดภยั ในคอมพวิ เตอร์ได้
ตอบ 1. ศูนยป์ ระสานการรกั ษาความมนั่ คงปลอดภยั ระบบคอมพวิ เตอร์ประเทศไทย (ไทยเซิร์ต) ศูนย์
ประสานการรกั ษาความมน่ั คงปลอดภยั ระบบคอมพวิ เตอร์ประเทศไทย (Thailand Computer
Emergency Response Team : ThaiCERT) อยภู่ ายใตเ้ อ็ตดา้ กระทรวงไอซีทีซ่ึงรับแจง้ เหตุ
ภยั คุกคาม รวมท้งั ประสานงานระหวา่ งหน่วยงานท้งั ในและ ตา่ งประเทศ ท้งั ภาครฐั เอกชน มหาวทิ ยาลยั ผู้
ใหบ้ ริการอินเทอร์เน็ต หรือผเู้ ก่ียวขอ้ งใน การตอบสนองและจดั การกบั เหตกุ ารณ์ ความมนั่ คงปลอดภยั
สารสนเทศ โดยสามารถ ตดิ ต่อไดท้ างเวบ็ ไซตh์ ttps://www.thaicert.or.th หรือโทร 0-2123-
1212 และสายด่วน 1212 2. ศูนยร์ ับเรื่องร้องเรียนออนไลน์ ศูนยร์ ับเร่ืองร้องเรียนออนไลนอ์ ยภู่ ายใต้
เอ็ตดา้ กระทรวงไอซีทีซ่ึงใหค้ าแนะน า ปรึกษาดา้ นปัญหาท่เี กิดการซ้ือขายสินคา้ และบริการออนไลน์
โดยเฉพาะเรื่องการฉอ้ โกง เงนิ ออนไลน์ การแกป้ ัญหากบั คู่กรณี และขอความร่วมมือจากหน่วยงานต่าง ๆ มา
แกป้ ัญหา รวมท้งั ให้ การช่วยเหลือในการไกล่เกลี่ยขอ้ พพิ าทผา่ นระบบออนไลน์ โดย สามารถตดิ ตอ่ ไดท้ าง
http://www.etda.or.th หรือสายด่วน 1212 หน่วยที่ 3 ความรู้พ้นื ฐานเก่ียวกบั พาณิชย์
อิเลก็ ทรอนิกส์และ ความปลอดภยั ในพาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์ 151 3. ศนู ยค์ ุม้ ครองผบู้ ริโภคทางการเงนิ
ธนาคารแห่งประเทศไทย เป็นศนู ยก์ ลางในการด าเนินงานดา้ นการคมุ้ ครองผใู้ ชบ้ ริการทางการเงิน เพอ่ื ลด
ความเส่ียงและความเสียหายทอี่ าจจะเกิดข้นึ จากการใชบ้ ริการ รวมท้งั ใหค้ วามรู้เทา่ ทนั ใน การหลอกลวง ทาง
การเงินจากกลุ่มมิจฉาชีพ เพอื่ ไม่ตกเป็นเหยอื่ ภยั ทางการเงินในรูปแบบ ตา่ ง ๆ โดยสามารถตดิ ตอ่ ไดท้ าง
เวบ็ ไซตh์ ttp://www.1213.or.th หรือสายด่วน 1213 4. กลุ่มงานตรวจสอบและวเิ คราะหก์ าร
กระท าความผดิ ทางเทคโนโลยี เป็ นหน่วยงานอยใู่ นกองบงั คบั การสนบั สนุนทางเทคโนโลยสี านกั งาน
เทคโนโลยี สารสนเทศและการส่ือสาร ใหอ้ งคค์ วามรูใ้ นการท างานของเจา้ หนา้ ท่ตี ารวจทวั่ ไปกบั องค์ ความรู้
ดา้ นเทคโนโลยเี พอื่ สนบั สนุนใหเ้ จา้ หนา้ ทต่ี ารวจทวั่ ประเทศไทย ในการด าเนินคดี อาชญากรรมทเี่ กี่ยวขอ้ ง
กบั เทคโนโลยโี ดยสามารถติดตอ่ ไดท้ างเวบ็ ไซต์ http://www.ocpb.go.th หรือสายด่วน 1166
บทที่ 12
แบบฝึ กหัด เร่ืองการชาระเงนิ อเิ ลก็ ทรอนิกส์
1. บัตรเดบติ ( Debit Card ) และ บัตรเครดติ ( Credit card ) แตกต่างกนั อย่างไร
ตอบ บตั รเดบติ ตอ้ งมีเงินในบตั รก่อนถึงจะนาไปรูดใชจ้ ่ายได้
บตั รเครดิต สามารถรูดบตั รใชก้ ่อนได้ และ ค่อยมาผอ่ นชาระทีหลงั อาจจะมี
/ ไม่มีดอกเบ้ียก็ได้ ข้ึนอยกู่ บั ขอ้ ตกลงของผใู้ ช้
2. บตั รวซี ่า ( Visa Card ) และบตั รมาสเตอร์ ( Master Card ) สามารถใช้ได้ใน
ประเทศและต่างประเทศ ได้หรือไม่
ตอบ บตั รวีซ่า และ บตั รมาสเตอร์ สามารถใชไ้ ดท้ ้งั ในประเทศ และ ต่างประเทศ
3. ธนาคารออนไลน์ ( Internet Banking ) คอื อะไร จงอธิบาย
ตอบ การทาธุรกรรมต่างๆ กบั ธนาคาร โดยผา่ นเครือข่ายอนิ เตอร์เน็ต เช่น การฝากเงิน ถอนเงิน โอน
เงิน หรือ สอบถามยอดเงิน เป็นตน้
4. อะไรคอื ข้อดแี ละข้อเสียของการโอนเงนิ และชาระค่าบริการต่างๆ
ตอบ ขอ้ ดี 1 เป็นวธิ ีการที่ง่ายสาหรับรายเลก็ หรือรายใหม่ 2 บางธนาคารมีระบบส่ง SMS ไปยงั
หมายเลขโทรศพั ทข์ องผทู้ ี่ไดร้ ับการโอนเงิน ขอ้ เสีย 1 ลกู คา้ ตอ้ งกรอกขอ้ มลู การโอน เช่น วนั เวลา
สถานที่โอน บญั ชีที่ โอนจานวนเงินทีโ่ อน 2 ถา้ มีรายการโอนเขา้ มาจานวนมาก ทาใหเ้ กิดความ
ยงุ่ ยากในการตรวจสอบซ่ึงในบางที่จะระบุวา่ ใหโ้ อนเงินเป็นจานวนที่มีจุดทศนิยม
3 บางคร้ังลกู คา้ ตอ้ งมีสลิปการโอนเงินหรือหลกั ฐานการโอนเงิน
5. กระเป๋ าเงนิ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ คืออะไร จงอธิบาย
ตอบ รู้จกั โดยทว่ั ไปวา่ "E-Wallet" มกั ถกู เรียกว่า กระเป๋ าเงินดิจิทลั หรือ กระเป๋ าเงินออนไลน์ ท่ีอยู่
ในรูปแบบของแอปพลิเคชนั่ จะช่วยอานวยความสะดวกในการทาธุรกรรมตา่ งๆ อาทิ
การชอ้ ปปิ้งออนไลน์ เป็นตน้
6. กระเป๋ าเงนิ อเิ ลก็ ทรอนิกส์ มกี ป่ี ระเภท มอี ะไรบ้าง
ตอบ มี 2 ประเภท คือ 1กระเป๋ าเงินอิเลก็ ทรอนิกส์ฝ่ังเซิร์ฟเวอร์ (Server-Side e-Wallet)
2 กระเป๋ าอเิ ลก็ ทรอนิกส์ฝ่ังผใู้ ช้ (Client-Side e-Wallet)
7. กระเป๋ าเงนิ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ฝ่ังเซิร์ฟเวอร์และกระเป๋ าอเิ ลก็ ทรอนิกส์ฝั่งผ้ใู ช้แตกต่างกนั อย่างไร
ตอบ กระเป๋ าอเิ ลก็ ทรอนิกส์ฝั่งเซิร์ฟเวอร์ ขอ้ มูลยงั คงอยบู่ นเซิร์ฟเวอร์ และไม่จาเป็นตอ้ งใช้ เวลาใน
การดาวนโ์ หลดเพอื่ ติดต้งั ลงในเคร่ืองของผใู้ ช้
กระเป๋ าอเิ ลก็ ทรอนิกส์ฝั่งผใู้ ช้ หากมีการใชง้ านหลาย ๆ เคร่ือง ก็จะตอ้ งดาวนโ์ หลดมาติดต้งั ไวใ้ น
ทุกเคร่ืองดว้ ย
แบบฝึ กหดั บทท่ี 12.1
1.สกลุ เงนิ ดจิ ิตอลหมายถงึ
ตอบ สินทรพั ยด์ ิจิทลั (Digital Asset) ประเภทหน่ึงท่ีมีการรักษาความปลอดภยั ดว้ ยการเขา้ รหสั ถูกออกแบบมา
เพอ่ื ใชเป็ นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนเช่นเดียวกบั สกลุ เงนิ ทว่ั ไป (Fiat Currency) เพยี งแตไ่ ม่สามารถจบั ตอง้
ได้
2.ยกตวัอย่างสกลุ เงินดิจิตอล พร้อมท้งยั กตวอั ยางมาพอเข้าใจ
ตอบ 2.1Bitcoin เป็นเงินดิจิทลแั รกท่ีทา ใหทา้ คนทง้ โั ลกไดรูู้ ู้จกสั กลุ เงนิ ดิจิทลแั ละเกิด กระแสการขดุ บิต
คอยน์กนไั ปทว่ั โลกเป็นสกลุ เงินท่ไี ดร้ ับความนิยมมากที่สุดและมูล ค่าทถ่ี ูกกา หนดไวป้ ระมาณ 21ลาู้น
เหรียญสหรัฐ
2.2Ethereum เป็ นสกุลเงนิ ดิจทิ ลทั ีไ่ ดรบ้ั การพฒั นาขนึ้ จากฝีมือชาวรสั เซียโดยใช้ ระบบ Blockchain ทา งาน
เบอ้ื งหลงั Ethereum ความนิยมรองลงมาจาก Bitcoin ดว้ ย เทคโนโลยทม่ีี ีความโดดเด่นอยาู่ งSmart Contract ที่
สามารถน าไปประยกุ ตใ์ ชไ้ ดใ้ น หลายธุรกิจทวั่ โลกทา ใหม้ ูู ลค่าเหรียญ Ethereum เพม่ิ ขนึ้ อยางมหาศาลนบั
ตง้ แั ตเ่ ปิ ดตวั 2.3Litecoin หรือ LTC เกิดมาจากกระบวนการ Hard Fork จากบติ คอยน์ ที่ เปลี่ยนแปลง
กระบวนการท างานของ Blockchain จนแยกตวั ออกมาเป็ oเครือข่ายใหม่ ซ่ึง Litecoin จะมีคุณสมบตกัิ ารทา งาน
ทค่ี ลา้ ยกบตั บิตคอยนท์ ส่ี ามารถเพม่ิ สภาพคลอ่ ง ใหกบ้ ธั ุรกรรม หยดืหยนุ่ และรวดเร็วมาก
3.แนวโน้มความต้องการสกลุ เงินดจิ ติ อลในปัจจบุ นั มีทศิ ทางอย่างไร
ตอบ หลงั จากการ Halving Bitcoin ในปี 2020 และการท าราคาทะลุ ATH อีกคร้ังของ Bitcoin ท าใหต้ ลาด
Cryptocurrency ในปัจจุบนกั ลบั มาอยนู่ สภาวะทเ่ี รียกไดวา้ ู่ เฟื่อง ฟอู ยพู่ อสมควร หลงจั ากผาู่ นช่วงตลาด
หมีท่ีตกต่า เป็ นเวลากวาู่ 3 ปี ซ่ึงก็มีหลายคน คาดการณ์วาู่ ราคา Bitcoin จะไปไดอ้ ีกเร่ือย
4.พร้อมเพย์เป็ นการให้บริการประเภทใด มีความสา คญั ต่อประเทศอยา่่ งไร
ตอบ เป็นบริการทางเลือกใหม่ใหป้ ระชาชน ธุรกิจและหน่วยงานต่างๆ ใชใ้ นการโอน เงนิ และรับเงิน เป็นบริการ
เพมิ่ จากการโอนเงนิ แบบเดิม ทีใ่ หป้ ระชาชนเลือกใชไู้ดแู้ละ ทา ใหผใ้ ููู้ชมคี้ วามสะดวกมากขนึ้ เพราะ
ระบบพรอ้ มเพยจะ์ ใชเู้ลขประจา ตวปั ระชาชน หรือ หมายเลขโทรศพั ทม์ ือถือของผรู้ บั เงินแทนไดแ้ ละมีความ
สะดวกในการโอนและ รับเงนิ ใหป้ ระชาชน และช่วยลดความเส่ียงในการถือเงินสดท่ีอาจสูญหาย ลดภาระและ
ตน้ ทุนในการบริหารจดั การและพมิ พธ์ นบตั รของประเทศ
5.โครงการเพ่ิมประสิทธิภาพการรับจ่ายเงินภาครัฐทางอิเล็กทรอนิกส์คอื อะไร
ตอบ โครงการ e-Payment