เล่มเพลงโคราชปี2555

การโตว้ าทีกนั ในเรื่องเพลงโคราช จากหม่บู า้ นท่ีมีสติปัญญาในเร่ืองเพลงโคราชใหม้ าโชวก์ นั และโตว้ าทีกนั
ของแตล่ ะบา้ น”

เลาะ บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของประวตั ิเพลงโคราชไวข้ ณะท่ีสมั ภาษณ์
ภูมิปัญญาเร่ือง ประวตั ิเพลงโคราช ในวนั ที่ 27 เดือน สิงหาคม พ.ศ. 2555 ณ ลานอนุสาวรียท์ า้ วสุรนารี
ถนนราชดาเนิน ตาบลในเมือง อาเภอเมืองนครราชสีมา จงั หวดั นครราชสีมา เวลา 16.00น. ไวว้ า่ ”เพลง
โคราชสมยั ก่อนเป็นกลอนถามไถ่กนั เวลาท่ีเจอกนั หรือทกั กนั ถามสารทุกขส์ ุขดิบกนั เช่น แหวนน้ีทา่ นได้
แต่ใดไรมา ท่ีน้ีคนโคราชก็เป็นเจา้ บทเจา้ กลอนคือกนั ยงั เช่นยายคนหน่ึงมีหลานถามยาย(ยายคนน้ีช่ือยาย
ยมคนอายมุ ากสมยั ก่อนมกั ไม่ใส่เส้ือ)หลานร้องเป็นเพลงภาษาโคราชวา่ ยายยมนมยา่ นกลา้ ไดห้ วา่ นหรือยงั
แลว้ ยายยมกแ็ กห้ ลานสาววา่ ยายหวา่ นไวข้ า้ งบ่อกาลงั รัดหน่อเทา่ หน่ออีนาง สมยั ตอ่ มาก็มีการละเล่นกนั ใน
บา้ นต่างๆ ในยามเทศกาลเขา้ พรรษา-ออกพรรษาหลงั จากถวายพระตาหารพระสงฆ์ กม็ ีการโตว้ าทีกนั ใน
เรื่องเพลงโคราช จากหมบู่ า้ นท่ีมีสติปัญญาในเร่ืองเพลงโคราชใหม้ าโชวก์ นั และโตว้ าทีกนั ของแตล่ ะบา้ น”

ลาไย หนองม่วง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายของประวตั ิเพลงโคราชไวข้ ณะท่ีสมั ภาษณ์ภมู ิ
ปัญญาเรื่อง ความหมายของประวตั ิเพลงโคราช ในวนั ท่ี 27 เดือน สิงหาคม พ.ศ. 2555 ณ ลาน
อนุสาวรียท์ า้ วสุรนารี ถนนราชดาเนิน ตาบลในเมือง อาเภอเมืองนครราชสีมา จงั หวดั นครราชสีมา เวลา
16.00 น.ไวว้ า่ “หลงั จากเสร็จสิ้นสงคราม จะใชเ้ วลาวา่ งมาฝึกเพลงโคราชเน้ือกลอนที่ร้องจะดูจากธรรมชาติ
ของสัตยเ์ ช่นปลาไหนที่เขาหามากจ็ ะนาปลาไหลท่ีไดม้ าร้อยเป็นพวง ปลาไหลก็จะพนั กนั ไปมาตรงน้ีจะ
เรียกกลอนเพลงโคราชวา่ ปลาไหลพนั พวง เกิดจากการถามไถ่ทุกขส์ ุขกนั มกั จะเป็นกลอนเพราะคนไหน
จะเป็นคนเจา้ บทเจา้ กลอน เช่นการถามข่าว การทานา จะร้องวา่ ยายยม นมยาน หวา่ นเขา่ หรือยงั เกิดจากการ
โตว้ าท่ีกนั ของเพลงโคราชในแตล่ ะหมบู่ า้ นจะโตก้ นั คาท่ีโตน้ ้นั มกั จะเป็นคาคเู่ ช่นไดผ้ งไดผ้ วั ไดม้ งไดเ้ มีย
มีหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์อา้ งอิงไดม้ าจกอินเดีย พระพุทธศาสนาจากรังกาทวปี ลิเก- ภาคกลางออกแขก
สาเนียงอินเดียเพลงโคราชเป็นแมแ่ บบสัมผสั คา เช่น กลอนลงรี ตอ้ งหาคาท่ีมีสระอีไว้ เพลงโดราชลึงซ้ึง
เป็นแมแ่ บบ มีสัมผสั บงั คบั เกาะกนั เป็นลกู โซ่ เช่นมณฑา มณฑล มลทิน พอ่ แมพ่ ี่เป็นเพลงโคราชฟังทุกวนั ก็
ซึมซบั ตอ้ งมีใจรักใจชอบผทู้ ี่รักในการร้องเพลงโคราช ร้องกลอน โตต้ อบได้ อดทน ขยนั ร้องกลอน ”

สวา่ ง บา้ นดอนผวา (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายประวตั ิเพลงโคราชไวข้ ณะที่
สมั ภาษณ์ภมู ิปัญญาเรื่อง ความหมายประวตั ิเพลงโคราช ในวนั ท่ี 27 เดือน สิงหาคม พ.ศ. 2555 ณ ลาน
อนุสาวรียท์ า้ วสุรนารี ถนนราชดาเนิน ตาบลในเมือง อาเภอเมืองนครราชสีมา จงั หวดั นครราชสีมา เวลา
16.00 น.ไว้ “ปี พ.ศ. 2456 ที่สมเดจ็ พระศรีพชั รินทราบรมราชินีนาถ พระราชชนนีพนั ปี หลวง เสดจ็ มา

43

นครราชสีมาทรงเปิ ดถนนจอมสุรางคย์ าตร์ และเสด็จไปพมิ าย ในโอกาสรับเสด็จคร้ังน้นั หมอเพลงชายรุ่น
เก่าชื่อเสียงโด่งดงั มากช่ือนายหร่ี บา้ นสวนขา่ ไดม้ ีโอกาสเล่นเพลงโคราชถวาย เพลงท่ีเลน่ ใชเ้ พลงหลกั
สมเด็จพระพนั ปี หลวง ทรงเป้นผบู้ งั คบั การพิเศษประจากรมทหารมา้ นครราชสีมา จนถึง พ.ศ. 2462 เมื่อ
เสด็จนครราชสีมา นายหร่ี สวนขา่ ก็มีโอกาสเล่นเพลงถวาย เพลงโคราชมีโอกาสเล่นถวายหนา้ พระที่นง่ั
ในงาน”

จะเห็นไดว้ า่ จากขอ้ มลู ความหมายหมอเพลงโคราชของภูมิปัญญาท้งั 5 คน ดงั กลา่ ว ที่
กลา่ วไว้ สามารถสรุปไดว้ า่ ประวตั ิของเพลงโคราชน้นั มีการเล่าขานกนั มาวา่ มีนายพรานคนหน่ึงช่ือ เพชร
นอ้ ย ออกไปล่าสัตว์ ในเขตหนองบนุ นาก บา้ นหนองบุนนาก อาเภอโชคชยั จงั หวดั นครราชสีมา คืนหน่ึงแก
ไปพบลูกสาวพญานาค ข้นึ มาจากหนองน้า มานงั่ ร้องเพลงคนเดียว พรานเพชรนอ้ ยไดย้ นิ เสียง จึงแอบเขา้ ไป
ฟังใกล้ ๆ แกประทบั ใจ ในความไพเราะ และเน้ือหาของเพลง จึงจาเน้ือและทานองมาร้องใหค้ นอ่ืนฟัง
ลกั ษณะเพลงที่ร้องเป็นเพลงกอ้ ม หรือเพลงคู่สอง อีกตานานหน่ึงเล่าวา่ ชาวโคราชไดเ้ พลงโคราชมาจาก
อินเดีย โดยพระยาเขม็ เพชรเป็นผนู้ ามาพร้อมๆ กบั ลิเก และลาตดั โดยใหล้ ิเกอยกู่ รุงเทพฯ ลาตดั อยภู่ าคกลาง
และเพลงโคราชอยทู่ ่ีนครราชสีมา เพลงโคราชระยะแรกๆ เป็นแบบเพลงกอ้ ม คนท่ีเรียนรู้เพลงโคราช จาก
พระยาเขม็ เพชร ชื่อตาจนั บา้ นสก อยู่ "ซุมบา้ นสก" ติดกบั สถานีรถไฟชุมทางถนนจิระ

เพลงโคราชจะเร่ิมเลน่ ต้งั แต่เมื่อใด ไม่ปรากฏหลกั ฐานท่ีแน่ชดั หลกั ฐานจากคาบอกเลา่ ตอ่ ๆ กนั มา
มีเพยี งวา่ สมยั ทา้ วสุรนารี ( คุณยา่ โม ) ยงั มีชีวิตอยู่ ( พ.ศ. 2313 ถึง 2395 ) ท่านชอบเพลงโคราชมาก
เร่ืองราวของเพลงโคราชไดป้ รากฏหลดั ฐานชดั เจน คอื ในปี พ.ศ. 2456 ท่ีสมเดจ็ พระศรีพชั รินทราบรมราชินี
นาถ พระราชชนนีพนั ปี หลวง เสดจ็ มานครราชสีมาทรงเปิ ดถนนจอมสุรางคย์ าตร์ และเสด็จไปพิมาย ใน
โอกาสรับเสด็จคร้ังน้นั หมอเพลงชายรุ่นเก่าช่ือเสียงโด่งดงั มากช่ือนายหร่ี บา้ นสวนขา่ ไดม้ ีโอกาสเล่นเพลง
โคราชถวาย เพลงท่ีเล่นใชเ้ พลงหลกั เช่น กลอนเพลงท่ีวา่ " ขา้ พเจา้ นายหร่ีอยบู่ ุรีโคราชเป็นนกั เลงเพลงหัด
บ่าวพระยากาแหง ฯ เจา้ คุณเทศา ท่านต้งั ใหเ้ ป็นขนุ นาง .....ตาแหน่ง " ความอีกตอนเอย่ ถึงการรับเสด็จวา่
" ไดส้ ดบั วา่ จะรับเสด็จเพื่อเฉลิมพระเดชพระจอมแผน่ ดิน โห่สามลา ฮาสามหลน่ั เสียงสนนั่ ....ธานินทร์ "
( สมเด็จพระพนั ปี หลวง ทรงเป็นผบู้ งั คบั การพิเศษประจากรมทหารมา้ นครราชสีมา จนถึง พ.ศ. 2462 เม่ือ
เสด็จนครราชสีมา นายหร่ี สวนข่า กม็ ีโอกาสเลน่ เพลงถวาย ) เพลงโคราชมีโอกาสเล่นถวายหนา้ พระท่ีนง่ั
ในงานชุมนุมลกู เสือคร้ังที่ 1 ในนามการแสดงมหรสพของมณฑลนครราชสีมา เก่ียวกบั กาเนิดของเพลง
โคราช มีท้งั ท่ีเป็นคาเลา่ และตานานหลกั ฐานจากคาบอกเลา่ ของหมอเพลงอีกจานวนหน่ึงเล่าต่อ ๆ กนั มาวา่
ในสมยั รัตนโกสินทร์มีสงครามระหวา่ งไทยกบั เขมร เมื่อไทยชนะสงครามเขมรคร้ังไร ชาวบา้ นจะมีการ
เฉลิมฉลองชยั ชนะ ดว้ ยการขบั ร้องและร่ายรากนั ในหมู่สกที่เขาเรียกวา่ " ซุมบา้ นสก " ใกล้ ๆ กบั ชุมทาง
รถไฟ ถนนจิระและเริ่มเล่นเพลงโคราชกนั ที่หมู่บา้ นน้ี ท่าทางการรารุกราถอย และการป้องหู มีผสู้ ันนิษฐาน

44

วา่ ประยกุ ตม์ าจากการเลน่ เจรียง ท่ีเป็นเพลงพ้นื บา้ นของชาวสุรินทร์ผสมผสาน กบั เพลงทรงเครื่องของภาค
กลาง

1.3 ความสาคญั ของเพลงโคราช
1.3.1 จากการศึกษาเอกสารที่เก่ียวขอ้ ง

.(2555).ความหมายความสาคญั ของเพลงโคราชwww.koratinfo.com/samapi/koratsong/koratsng1.htm
ไดใ้ หค้ วามหมายของความสาคญั เพลงโคราชวา่ สมยั ก่อนน้นั เพลงโคราชเป็นที่นิยมมาก เพราะการแสดง
มหรสพ ท่ีเป็นหวั ใจของงานฉลองสมโภชใด ๆ กต็ าม มีเพลงโคราชเพียงอยา่ งเดียว คนฟังเพลงก็มีเวลามาก
ฟังกนั ต้งั แตห่ ัวค่าจนรุ่งเชา้ เมื่อหมอเพลงเลน่ เพลงลา คือลาผฟู้ ังลาเจา้ ภาพ และเพ่อื นหมอเพลงดว้ ยกนั จะมี
ป่ี พาทย์ ฆอ้ ง กลอง บรรเลงรับ หมอเพลงจะราตามกนั ไปยงั บา้ นเจา้ ภาพ เจา้ ภาพกน็ าเงินค่าหมอเพลงมาให้
พร้อมท้งั เล้ียงขา้ วปลา อาหาร และห่อขา้ ว ของกินตา่ ง ๆ ใหเ้ ป็นเสบียง ในการเดินทางกลบั คนฟังจะอยรู่ ่วม
ฟังงาน จนเสร็จสิ้นกระบวนการ จึงทยอยกลบั เช่นกนั เพลงโคราชสมยั ก่อน ไดไ้ ปเล่นหลายจงั หวดั เช่น
บรุ ีรัมย์ เพชรบรู ณ์ พิษณุโลก สุรินทร์ ตลอดจนถึงประเทศกมั พูชา สาหรับจงั หวดั ตา่ ง ๆ ในภาคกลาง กไ็ ป
เล่นเป็นคร้ังคราว ปัจจุบนั ค่านิยมของผฟู้ ัง เปลี่ยนแปลงไปมาก แมแ้ ตผ่ ฟู้ ัง ในจงั หวดั นครราชสีมาเอง ก็
เส่ือมความนิยมลงมาก บา้ งกเ็ ห็นวา่ เพลงโคราช เป็นเพลงหยาบคาย และไม่น่าสนใจ แมท้ างราชการ
ส่งเสริม ใหน้ าออกแสดง ทางวิทยกุ ระจายเสียงแห่งประเทศไทย จงั หวดั นครราชสีมา กต็ อ้ งผา่ นการตรวจ
อยา่ งรัดกุม จะใชภ้ าษาตรง ๆ เหมือนสมยั ก่อนไมไ่ ดถ้ ือวา่ ไม่เหมาะสม ในการจดั งานฉลองสมโภชใดๆ
มกั จะมีมหรสพอื่นๆ เป็นค่แู ข่งมากมาย เช่น ภาพยนตร์ มวย เพลงลกู ทงุ่ ลิเก และราวง เพลงโคราชจึงเป็นที่
สนใจ สาหรับผฟู้ ังรุ่นเก่าท่ีมีอายคุ ่อนขา้ งสูงแทบท้งั น้นั หมอเพลงโคราช ไดร้ วมตวั กนั เป็นคณะเพลง
โคราช หลายคณะ และเขา้ มาต้งั สานกั งานคณะ อยใู่ นอาเภอเมืองเป็นส่วนใหญ่ เพื่อความสะดวก สาหรับมา
ติดต่อ หาเพลงไปเลน่ หมอเพลงโคราช ตอ้ งเลน่ เพลงประยกุ ต์ ตามใจผฟู้ ัง เช่น เล่นเพลงหมอลา เล่นเพลงลา
ตดั และเพลงลูกทุง่ พดู ถึงท่าราแตกต่างกนั ไป มีเพลงโคราชของคณะทองสุข กาปัง ท่ีประยกุ ต์ เล่นแบบลา
เพลิน คือนาเอาดนตรีสากล เขา้ มาประกอบ แต่ยงั ไม่เป็นท่ีแพร่หลายนกั การรวมตวั กนั เป็นคณะเพลงโคราช
ปัจจุบนั น้นั นางสองเมือง อินทรกาแหง เป็นผรู้ ิเริ่มต้งั ข้ึนเป็นคนแรก เม่ือปี พ.ศ. 2499 ต้งั อยทู่ ี่ ถนนสุร
นารายณ์และต่อมาก็มีคณะต่าง ๆ ต้งั ข้นึ อีกหลายคณะ ขอ้ ดีคือ ทาใหส้ ะดวก ในการติดต่อจา้ งไปเลน่ ขอ้ ไม่ดี
คือ เมื่อหมอเพลงอยคู่ ณะเดียวกนั กร็ ู้ช้นั เชิงและฝีปากกนั ทาใหฟ้ ัง ไมส่ นุกสนาน มีผพู้ ยายามจะรวมคณะ
เพลงโคราชตา่ ง ๆ ก่อต้งั เป็นสมาคมเพลงโคราช แต่ยงั ไมไ่ ดร้ ับความร่วมมือ จากหมอเพลงเทา่ ท่ีควร
จากความเช่ือท่ีวา่ ท่านทา้ วสุรนารี ( คณุ หญิงโม หรือ ยา่ โมท่ีชาวบา้ นเรียกท่าน ) ชอบเพลงโคราช ในสมยั ท่ี
ทา่ นมีชีวติ อยู่ จึงมีผหู้ าเพลงโคราชไปเลน่ ใหท้ า่ นฟัง เป็นการแกบ้ น ณ บริเวณใกล้ ๆ กบั อนุสาวรีย์ ใน
ตอนกลางคืนเป็นประจา อาจเป็นปัจจยั หน่ึง ท่ีทาใหค้ นรุ่นใหม่ ไดร้ ู้จกั เพลงโคราช และหมอเพลงมีรายได้
ประจา แตก่ ็มีผสู้ นใจไปฟังไมม่ ากนกั การประกอบอาชีพ ของหมอเพลงโคราชยงั ทารายไดด้ ี ยงั เป็นอาชีพ
ที่มน่ั คงอยู่ หมอเพลงดงั กลา่ วน้ี แมจ้ ะประกอบอาชีพอื่น เช่น ทานา ทาไร่ เป็นนกั ธุรกิจ แต่อาชีพหลกั คือเลน่

45

เพลงโคราชส่วนใหญห่ มอเพลงจะมีความเชื่อในเรื่องโชคลางพอสมควร เช่นในการกา้ วข้ึนโรงเพลง จะมี
การดูทิศ ตามฤกษร์ ับ กา้ วแรกท่ีข้ึน จะตอ้ งเลือกดูตามทิศทาง โดยการหายใจ ถา้ ขา้ งซา้ ยคลอ่ ง ก็กา้ วขาซา้ ย
ข้ึน ทานองเดียวกนั ถา้ ขา้ งขวาหายใจสะดวก กก็ า้ วขา้ งขวาข้ึน เป็นตน้ เมื่อข้นึ เวทีไปแลว้ กม็ ีการเป่ าคาถา
มหา นิยม เพอ่ื ใหผ้ ฟู้ ังชื่นชอบตนก็มี หมอเพลงบางคนเช่ือวา่ หลงั คาโรงเพลงน้นั ถา้ หากมีการมดั ดว้ ยตอก
หรือส่ิง อื่นใดจะทาใหค้ าถาอาคม สติปัญญาในการวา่ เพลงเสื่อมลงไปดว้ ย ก็ขอร้องใหแ้ กม้ ดั ตอกออกก็มี

.(2555).ความหมายความสาคญั เพลงโคราช.www.koratinfo.com/samapi/koratsong/index.htm
ไดใ้ หค้ วามหมายของความสาคญั เพลงโคราชวา่ ความสาคญั เพลงโคราชน้นั ส่วนใหญผ่ มู้ ีใจรักในการที่
จะเป็นหมอเพลงแลว้ มกั ไปฝากตวั เป็นศิษย์ กบั ครูเพลงโดยตรง มีบางรายท่ีบิดามารดาหรือผปู้ กครอง
ตอ้ งการใหล้ ูกเป็นหมอเพลงก็นาไปฝากกบั ครูเพลง และบางรายท่ีครูเพลง เห็นวา่ มีแววจะเป็นหมอเพลงท่ีดี
กม็ กั จะขอตวั ไปอยดู่ ว้ ย ครูจะดูหน่วยกา้ นของผทู้ ี่จะเป็นศิษย์ ดูกิริยาทา่ ทาง เสียงและปฏิภาณ การทดสอบ
เพ่อื รับเป็นลูกศิษย์ อาจทาไดโ้ ดย ใหร้ ้องวา่ เพลงกอ้ มใหฟ้ ัง ถา้ เห็นวา่ มีแวว พอจะเป็นหมอเพลงได้ กร็ ับไว้
ก่อนจะหดั ตอ้ งมีการยกครูก่อน

.(2555).ความหมายความสาคญั เพลงโคราช.http://kanchanapisek.or.th/oncc-cgi/text.cgi?no=2543
ไดใ้ หค้ วามหมายของความสาคญั เพลงโคราชวา่ ดา้ นคณุ ค่า

๑. เน้ือหาของเพลงจะแสดงวถิ ีชีวติ ของบคุ คลในสังคมในแงม่ มุ ต่าง ๆ รวมท้งั แทรกความ
สนุกสนานในรูปความบนั เทิงอยา่ งดียง่ิ หมอเพลงโคราชในอดีตไดท้ าหนา้ ท่ีเป็นผแู้ พร่ขา่ วสารจากท่ีหน่ึงไป
ยงั อีกที่ หน่ึง เป็นผมู้ ีประสบการณ์กวา้ งไกล เพราะพบเห็นเหตุการณ์และผคู้ นหลากหลาย หมอเพลงโคราช
และคนฟังเพลงโคราชในอดีตจึงมีความเป็นอนั หน่ึงอนั เดียวกนั เพราะเป็นคนในสงั คมเดียวกนั จึงเขา้ ใจ
ปัญหาของกนั และกนั ตา่ งก็เป็นปราชญท์ างภาษาเช่นเดียวกนั จึงสื่อความคิดผา่ นเพลงโคราชออกมาสู่กนั ได้

๒. เพลงพ้นื บา้ นเป็นคติชนวทิ ยา ซ่ึงเป็นท่ีรวมความรู้เกี่ยวกบั ชาติพนั ธุ์โคราช ท้งั ภาษา ความรู้
ความคดิ วฒั นธรรม ประเพณี ตลอดจนปรัชญาของชีวิต

.(2555).ความหมายความสาคญั เพลงโคราช.www.baanmaha.com/community/thread24103.html
ไดใ้ หค้ วามหมายของความสาคญั เพลงโคราชวา่ เพลงโคราช เป็นศิลปะ วฒั นธรรมพ้ืนบา้ นของจงั หวดั
นครราชสีมาหรือโคราช ซ่ึงไดส้ ืบทอดกนั มาเป็นเวลายาวนาน โดยเพลงโคราชน้นั มีเอกลกั ษณ์การร้องรา
เป็นภาษาโคราช ซ่ึงมีความไพเราะ ทาใหเ้ กิดความเพลิดเพลินและสนุกสนาน แตป่ ัจจุบนั เพลงโคราชค่อยๆ
ไดร้ ับความนิยมและความสนใจนอ้ ยลง พวกเราจึงควรท่ีจะช่วยกนั อนุรักษ์ และสืบสานศิลปะวฒั นธรรมอนั
ดีงามน้ีไว้ เพ่ือใหล้ ูกหลานของเราไดส้ มั ผสั ไดร้ ับชมและรับความสนุกสนานเพลิดเพลินดีกวา่ การเล่าขาน
เป็ นตานาน

46

จากการสัมภาษณ์ ภมู ิปัญญาหมอเพลงโคราช ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและ
ดา้ นวฒั นธรรมและวิถีชีวิต

กาป่ัน บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจ และดา้ น
วฒั นธรรม และวถิ ีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ท่ี 27 เดือนสิงหาคม
พ.ศ. 2555 ณ บา้ นเลขท่ี 336 ถนนจิระ ตาบลในเมือง เวลา 13.00 น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ แลว้ แต่
ผวู้ า่ จา้ ง” และ “ดา้ นวฒั นธรรมและวิถีชีวติ ชุมชน คนโคราชมีความเช่ือ และศรัทธายา่ โม เวลาไปขอพรหรือ
แกบ้ นมกั จะใชเ้ พลงโคราชในการขอยา่ โม”

กาเหวา่ บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่ 27 เดือนสิงหาคม
พ.ศ. 2555 ณ บา้ นเลขที่ 336 ถนนจิระ ตาบลในเมือง เวลา 14.00 น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ แลว้ แต่
ผวู้ า่ จา้ ง” และ “ดา้ นวฒั นธรรมและวิถีชีวิตชุมชน ส่วนใหญเ่ ป็นเร่ืองแกบ้ น และ เวลาไปขอพรยา่ โมใหไ้ ด้
ต้งั สมปรารถนา มกั จะใชเ้ พลงโคราชใหย้ า่ โมฟัง ซ่ึงเกิดจากความเชื่อและศรัทธา”

ใหญ่ วิเศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิตชุมชน.................................”

กาปั่น บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ชุมชน.................................”

กาป่ัน บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภมู ิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ชุมชน.................................”

จะเห็นไดว้ า่ จากขอ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจ และวฒั นธรรมและวิถีชีวิตของ
ภมู ิปัญญาท้งั 5 คน ดงั กล่าว สามารถระบุไดด้ งั น้ี

3.1 ดา้ นเศรษฐกิจ ............................................................................................................
3.2 ดา้ นวฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ .........................................................................................

47

4. แหลง่ เรียนรู้ในชุมชน
แหล่งเรียนรู้เพลงโคราช อยใู่ นตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา ประกอบดว้ ย

5 ชุมชน ตามลาดบั ดงั น้ี
4.1 เพลงโคราชกาปั่น บา้ นแทน่ 344 จิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา

ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 1
4.2 สมาคมเพลงโคราช ชุมชนเกาะราษฎร์สามคั คี ตาบลบา้ นเกาะ อาเภอเมือง จงั หวดั
นครราชสีมา ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 2

4.3 ชุมชนวดั ท่งุ สวา่ ง-ศาลาลอย บา้ นเลขท่ี 1235 ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง จงั หวดั
นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409 ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 3

48

4.4 ชุมชนหนา้ ยา่ โม บา้ นเลขที่ 1234 ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง จงั หวดั นครราชสีมา โทร
081 – 5473 – 409 ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 4
4.5 บา้ นเลขท่ี 1236 หมู่บา้ นวรการ ตาบล หวั ทะเล อาเภอ เมือง จงั หวดั นครราชสีมา โทร
081 – 5473 – 409 ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 5
5. ความเป็นไปไดใ้ นการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราช

5.1 จากการศึกษาจากเอกสารท่ีเกี่ยวขอ้ ง
หนงั สือเพลงโครง

5.2 จากการสัมภาษณ์ ภูมิปัญญา จานวน 5 คน
กาป่ัน บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น

วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภมู ิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิตชุมชน.................................”

กาเหวา่ บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและ
ดา้ นวฒั นธรรมและวิถีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................

49

พ.ศ........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ชุมชน.................................”

ใหญ่ วเิ ศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและ
ดา้ นวฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................
พ.ศ........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวิตชุมชน.................................”

กาปั่น บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ชุมชน.................................”

กาป่ัน บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ชุมชน.................................”

6. การตดั สินใจเลือกประกอบอาชีพเพลงโคราช
6.1 ศกั ยภาพของทรัพยากรธรรมชาติ.............................................................................................

..........................................................................................................................................................................
6.2 ศกั ยภาพของพ้ืนที่ตามสภาพภูมิอากาศ....................................................................................

..........................................................................................................................................................................
6.3 ศกั ยภาพของภมู ิประเทศและทาเลท่ีต้งั .....................................................................................

..........................................................................................................................................................................
6.4 ศกั ยภาพของศิลปะ วฒั นธรรมประเพณีและวถิ ีชีวติ เผยแพร่เพลงโคราชใหด้ งั ไปไกลให้

มากที่สุดเท่าท่ีจะเป็ นไปได้
6.5 ศกั ยภาพของทรัพยากรมนุษย์ ถา่ ยทอดใหค้ นรุ่นใหม่ เพือ่ ใหเ้ ขาไดเ้ ป็นศิลปิ นเพลงโคราช

ใหม้ ากท่ีสุด แสวงหาและปลูกฝังใหค้ นหนั กลบั มาชอบเพลงโคราชใหม้ ากที่สุด

การจดั ประสบการณ์การเรียนรู้

1. บรรยาย
2. ศึกษาคน้ ควา้ ดว้ ยตนเองจากเอกสาร อินเทอร์เนต็ และแหล่งเรียนรู้ในชุมชน
3. สัมภาษณ์ภูมิปัญญา
4. พบกลุ่ม อภิปรายแลกเปลี่ยนเรียนรู้
5. สาธิตและฝึกปฏิบตั ิ ณ แหล่งเรียนรู้ในชุมชน

50

6. ฝึกปฏิบตั ิดว้ ยตนเองจนเกิดความชานาญท่ีบา้ นหรือ ณ แหล่งเรียนรู้ฝึกเขียนและตรวจสอบ
ความเป็นไปไดข้ องโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช

7. สรุปและนาเสนอโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช

ส่ือและแหล่งเรียนรู้

1. สื่อเอกสาร
1.1 หนงั สือ โคราชของเรา ผแู้ ต่ง ฯพณฯ สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ ปี ที่พิมพ์ 2542 โรงพมิ พ์
บริษทั มงั กรการพิมพ์ (1994) จากดั
1.2 หนงั สือเพลงโคราช เลม่ ๑ – ๒ มหาวิทยาลยั ราชภฎั นครราชสีมา ปี ท่ีพิมพ์ ๒๕๕๕ จานวน
๑,๐๐๐ เล่ม เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั เนื่อในวโรกาสทรงเจริย
พระชนมายุ ๗ รอบ ๕ ธนั วาคม ๒๕๕๔

2. ส่ืออิเลคทรอนิกส์
2.1 CD เร่ือง เพลงโคราช
2.2 เร่ือง ประวตั ิความเป็นมาของเพลงโคราช

3. ส่ือภมู ิปัญญา
3.1 นายกาป่ัน บา้ นแท่น บา้ นเลขท่ี 334 จิระ ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง จงั หวดั

นครราชสีมา โทร 044- 264467
3.2 นางกาเหวา่ บา้ นแท่น บา้ นเลขที่ 334 จิระ ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง จงั หวดั

นครราชสีมา โทร 044- 264467
3.3 นายใหญ่ วิเศษพลกรัง บา้ นเลขท่ี 1235 ชุมชนวดั ทุ่งสวา่ ง-ศาลาลอย ตาบล ในเมือง

อาเภอ เมือง จงั หวดั นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409
3.4 นางเลก็ หวงั ตรงกลาง บา้ นเลขท่ี 1234 ชุมชนหนา้ ยา่ โม ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง

จงั หวดั นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409
3.5 นายชอบ หวงั ร่วมกลาง บา้ นเลขท่ี 1236 หม่บู า้ นวรการ ตาบล หวั ทะเล อาเภอ เมือง

จงั หวดั นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409
4. ส่ือแหลง่ เรียนรู้ในชุมชน
4.1 ชุมชนวดั หวั สะพาน ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
4.2 ลานอนุสาวรียค์ ุณยา่ โม ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
4.3 ชุมชนวดั ศาลาลอย ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา

การวัดผลประเมินผล

1. การประเมินความกา้ วหนา้
1.1 ซกั ถาม

51

1.2 สังเกต
2. การประเมินผลรวม

2.1 ตอบแบบสอบถาม
2.2 สะทอ้ นผล

52

เร่ืองที่ 2 ทกั ษะการร้องเพลงโคราช
จานวน 20 ช่ัวโมง

สาระสาคญั

1. ความรู้พ้นื ฐานในการร้องเพลงโคราช
1.1 การยกครู หมายถึง การไหวค้ รูบาอาจารยก์ ่อนข้นึ ทาการแสดงทกุ คร้ัง
1.2 การไหวค้ รูหมายถึง เป็นพธิ ีกรรมที่จดั ข้ึนเพ่ือราลึกถึงครูบาอาจารยจ์ ดั ทาข้ึนปี ละ 1 คร้ัง
1.3 อุปกรณ์ประกอบการร้องเพลงหมายถึง ใชเ้ พียงการปรบมือเป็นการใหจ้ งั หวะในระหวา่ ง
การร้องเพลง
1.4 เวทีเพลงโคราชหมายถึงเวทีการแสดง
1.5 ทา่ ราหมายถึงเป็นท่าราท่ีประกอบการแสดงตามบทกลอนที่ร้องน้นั ๆ
1.6 ภาษาโคราชหมายถึงภาษาถ่ินท่ีเป็นเอกลกั ษณ์ของวิถีชีวิตคนโคราช

2. การฝึกร้องเพลงโคราช
2.1 การฝึกการยกครูและการไหวค้ รูเป็นการไหวค้ รูบาอาจารยท์ ่ีประสิทธ์ิประศาสตร์วชิ าการ
ร้องเพลง การต่อกลอนเพลงโคราช
2.2 การฝึกเขยี นกลอนโคราชน้นั จะเป็นการฝึกตอ่ กลอนโดยผเู้ รียนจะตอ้ งฝึกท่องคากลอนที่
ครูเพลงแตง่ ไว้
2.3 การฝึกร้องเพลงโคราชเป็นการฝึกร้องคากลอนใหส้ อดคลอ้ งทานองขอเพลงโคราช
2.4 การฝึกท่าราเพลงโคราชเพือ่ ใหก้ ารร้องเพลงโคราชดูสนุกสนานน่าสนใจมากข้นึ จึงไดใ้ ช้
ท่าราประกอบการร้องตามคากลอน
2.5 ข้นั ตอนการร้องเพลงโคราชผเู้ รียนตอ้ งหดั ร้องคาเอ้ือนเพลงตอนตน้ ก่อน

3. ข้นั การอนุรักษเ์ พลงโคราช
3.1 ระดบั บุคคล
3.2 ระดบั คอบครัว
3.3 ระดบั ชุมชน

ผลการเรียนรู้ท่คี าดหวงั

1. อธิบายการยกครู การไหวค้ รู การแต่งกาย อปุ กรณ์ประกอบการร้องเพลง เวทีร้องเพลงโคราช
ทา่ รา และภาษาโคราชได้

2. สามารถฝึกการยกครู การไหวค้ รู การฝึกเขยี นกลอนเพลงโคราช การฝึกร้องเพลงโคราช การ
ฝึกท่าราเพลงโคราช และปฏิบตั ิข้นั ตอนการร้องเพลงโคราชได้

3. สามารถอนุรักษร์ ้องเพลงโคราชได้

53

ขอบข่ายเนื้อหา

1. ความรู้พ้ืนฐานในการร้องเพลงโคราช
1.1 จากการมีเอกสารท่ีเก่ียวขอ้ ง
ชื่อผแู้ ต่ง ถาวร สุบงกช (2536 : 40) ไดใ้ หค้ วามหมายของการยกครูไวว้ า่ ก่อน

ข้นึ เวทีหมอเพลงจะยกครูก่อน เคร่ืองยกครู ซ่ึงเจา้ ภาพจะหามาให้ ประกอบดว้ ยผา้ ขาว 1 ผนื กรวย 6
กรวย ดอกไมธ้ ูปเทียนและมีเงินคา่ ยกครู ผา้ ขาวน้นั เจา้ ภาพจะไดค้ ืนจากหมอเพลงเม่ือเสร็จงานแลว้ หมอ
เพลงจะยกครูทุกวนั เมื่อระลึกถึงครูบาอาจารยก์ ่อนทาการแสดงทุกคร้ัง

ช่ือผแู้ ต่ง ฯพณฯ สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ (2542 : 148) ไดใ้ หค้ วามหมายของการยก
ครูไหวว้ า่ ก่อนข้นึ เวทีหมอเพลงจะยกครูก่อน เครื่องยกครู ซ่ึงเจา้ ภาพจะหามาให้ ประกอบดว้ ยผา้ ขาว 1
ผนื กรวย 6 กรวย ดอกไมธ้ ูปเทียนและมีเงินค่ายกครู ผา้ ขาวน้นั เจา้ ภาพจะไดค้ นื จากหมอเพลงเม่ือเสร็จ
งานแลว้ หมอเพลงจะยกครูทุกวนั เม่ือระลึกถึงครูบาอาจารยก์ ่อนทาการแสดงทกุ คร้ัง

1.2 จากการสัมภาษณ์ภูมิปัญญา จานวน 5 คน ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของเพลง
โคราชไวด้ งั น้ี

กาปั่น บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สมั ภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเรื่อง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ท่ี..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

กาเหวา่ บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะท่ีสัมภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเรื่อง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ท่ี..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

ใหญ่ วิเศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สมั ภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเรื่อง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

ใหญ่ วเิ ศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สมั ภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเร่ือง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

ใหญ่ วเิ ศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สัมภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเร่ือง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

จะเห็นไดว้ า่ จากขอ้ มลู ความหมายเพลงโคราชของภมู ิปัญญาท้งั 5 คน ดงั กล่าว ท่ีกล่าวไว้
สามารถสรุปไดว้ า่

54

เพลงโคราช หมายถึงเพลงร้องโตต้ อบชายหญิง เป็นเพลงพ้นื บา้ นชนิดหน่ึงชองชาวไทยโคราช มี
รูปแบบเน้ือหา และการเลน่ เพลงเป็นเอกลกั ษณ์ อนั สะทอ้ นใหเ้ ห็นโลกทศั น์ คา่ นิยม และวฒั นธรรมบาง
ประการของชาวไทยโคราช

เพลงโคราชแบบด้งั เดิม หมายถึงเพลงโคราชท่ียงั คงเอกลกั ษณ์ด้งั เดิมในการเลน่ เพลง เช่น รูปแบบ
เน้ือหาของกลอนเพลง การแตง่ กายของหมอเพลง โรงเพลง ท่ารา ตลอดจนขนบในการเล่นเพลงเพลง
โคราชแกบ้ น หมายถึงเพลงโคราชที่เล่นประกอบพีธีกรรม แกบ้ นถวายแด่ทา้ วสุรนารี มีรูปแบบทวั่ ไป
เช่นเดียวกบั เพลงโคราชด้งั เดิม แตล่ ดข้นั ตอนบางอยา่ งลง

เพลงโคราชประยกุ ต์ หรือเพลงโคราชซ่ิง หมายถึงเพลงโคราชที่ประยกุ ตท์ ้งั รูปแบบและเน้ือหาของ
การเล่นเพลงใหเ้ ขา้ กบั ปัจจุบนั ซ่ึงมีลกั ษณะใกลเ้ คยี งกบั การแสดงเพลงลูกท่งุ และนิยมใชเ้ ครื่องดนตรีสากล
ประกอบ และมีหางเครื่องดว้ ย

หมอเพลง หมายถึงนกั ร้องเพลงโคราช ในอดีตหมอเพลงจะตอ้ งเป็นผรู้ ู้และมีความสามารถในการ
เล่นเพลงอยา่ งมาก แตป่ ัจจุบนั นิยมใชเ้ รียกผทู้ ่ีประกอบอาชีพเป็นนกั ร้องเพลงโคราชหมอเพลงแบ่งตามอายุ
และประสบการณ์ดงั น้ี

1. หมอเพลงรุ่นใหญ่หรือหมอเพลงอาวุโส คือ หมอเพลงอายุ 50 ปี ข้ึนไป
2. หมอเพลงรุ่นเลก็ คอื หมอเพลงท่ีอายุ 50 ปี ลงมา

2. ประวตั ิเพลงโคราช
2.1 จากการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวขอ้ ง
ตานานของเพลงโคราชน้นั ผรู้ ู้และหมอเพลงเล่าใหฟ้ ังวา่ มีนายพรานคนหน่ึงชื่อ

เพชรนอ้ ย ออกไปลา่ สัตวใ์ นป่ า เขตหนองบุญนาก อาเภอโชคชยั จงั หวดั นครราชสีมา คืนหน่ึงแกไปพบ
ลูกสาวพญานาคข้ึนมาจากหนองน้า มานงั่ ร้องเพลงคนเดียว พรานเพชรนอ้ ย ไดย้ นิ เสียงจึงแอบเขา้ ไปฟัง
ใกล้ ๆ แกประทบั ใจในความไพเราะและเน้ือหาของเพลง จึงจาเน้ือและทานองมาร้องใหค้ นอื่นฟัง ลกั ษณะ
เพลงที่ร้องเป็นเพลงกอ้ ม หรือเพลงคู่สอง (สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ. 2542 : 140)

อีกตานานหน่ึงเล่าวา่ ชาวโคราชไดเ้ พลงโคราชมาจากอินเดีย โดยพระยาเขม็ เพชรเป็นผู้
นามา พร้อม ๆ กบั ลิเก และลาตดั โดยใหล้ ิเกอยกู่ รุงเทพฯ ลาตดั อยภู่ าคกลาง และเพลงโคราชอยทู่ ี่
นครราชสีมา เพลงโคราชระยะแรก ๆ เป็นแบบเพลงกอ้ ม คนท่ีเรียนรู้เพลงโคราช จากพระยาเขม็ เพชร ช่ือ
ตาจนั บา้ นสก อยู่ "ซุมบา้ นสก" ติดกบั สถานีรถไฟชุมทางถนนจิระ ตานานท้งั สองถึงแมจ้ ะต่างกนั ในดา้ น
กาเนิดแต่ตรงกนั อยา่ งหน่ึงที่กลา่ ววา่ เพลงโคราชระยะแรกเลน่ แบบเพลงกอ้ ม (สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ. 2542 :
140)

55

2.2 จากการสัมภาษณ์ภูมิปัญญา
กาป่ัน บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะท่ีสัมภาษณ์ภมู ิ

ปัญญาเรื่อง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ท่ี..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

กาเหวา่ บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สมั ภาษณ์ภมู ิ
ปัญญาเร่ือง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ท่ี..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

ใหญ่ วิเศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สมั ภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเรื่อง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

ใหญ่ วิเศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สัมภาษณ์ภูมิ
ปัญญาเร่ือง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

ใหญ่ วิเศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความหมายของเพลงโคราชไวข้ ณะที่สัมภาษณ์ภมู ิ
ปัญญาเรื่อง ความหมายของเพลงโคราช ในวนั ท่ี..........เดือน.........................พ.ศ........... ณ .................
เวลา....................น. ไวว้ า่ ”...............................................................”

3. ความสาคญั ของเพลงโคราช
จากการสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา จานวน 5 คน ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดงั น้ี
กาปั่น บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น

วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภมู ิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิตชุมชน.................................”

กาเหวา่ บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ชุมชน.................................”

ใหญ่ วิเศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวิต ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภมู ิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิตชุมชน.................................”

56

กาป่ัน บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิตชุมชน.................................”

กาปั่น บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวิต ไวข้ ณะสมั ภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ชุมชน.................................”

จะเห็นไดว้ า่ จากขอ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจ และวฒั นธรรมและวิถีชีวติ ของ
ภูมิปัญญาท้งั 5 คน ดงั กลา่ ว สามารถระบไุ ดด้ งั น้ี

3.1 ดา้ นเศรษฐกิจ ............................................................................................................
3.2 ดา้ นวฒั นธรรมและวถิ ีชีวิต.........................................................................................

4. แหลง่ เรียนรู้ในชุมชน
แหลง่ เรียนรู้เพลงโคราช อยใู่ นตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา ประกอบดว้ ย

5 ชุมชน ตามลาดบั ดงั น้ี
4.1 เพลงโคราชกาป่ัน บา้ นแทน่ 344 จิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา

ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 1
4.2 เพลงโคราชกาปั่น บา้ นแท่น 344 จิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 2

57

4.3 เพลงโคราชกาป่ัน บา้ นแทน่ 344 จิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 3
4.4 เพลงโคราชกาป่ัน บา้ นแท่น 344 จิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 4
4.5 เพลงโคราชกาปั่น บา้ นแทน่ 344 จิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
ดงั ภาพประกอบ

ภาพประกอบ 5
5. ความเป็นไปไดใ้ นการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราช

5.1 จากการศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวขอ้ ง
(เอามาจากหนงั สือเรียนมาแลว้ ปรับใหเ้ ขา้ กบั เพลงโคราช หา้ มลอกมาท้งั หมดจะผดิ

ทนั ทีเพราะเป็นเน้ือหาวิชาการ)
5.2 จากการสัมภาษณ์ ภมู ิปัญญา จานวน 5 คน

58

กาป่ัน บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภมู ิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ชุมชน.................................”

กาเหวา่ บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มูลความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและ
ดา้ นวฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................
พ.ศ........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ชุมชน.................................”

ใหญ่ วเิ ศษพลกรัง (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและ
ดา้ นวฒั นธรรมและวิถีชีวติ ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................
พ.ศ........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวติ ชุมชน.................................”

กาป่ัน บา้ นแทน่ (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เร่ือง เพลงโคราช ในวนั ท่ี.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวติ ชุมชน.................................”

กาปั่น บา้ นแท่น (2555) ไดใ้ หข้ อ้ มลู ความสาคญั ของเพลงโคราช ดา้ นเศรษฐกิจและดา้ น
วฒั นธรรมและวิถีชีวิต ไวข้ ณะสัมภาษณ์ภูมิปัญญา เรื่อง เพลงโคราช ในวนั ที่.........เดือน..................พ.ศ
........ ณ .................... เวลา..................น. ไวว้ า่ “ดา้ นเศรษฐกิจ.................................” และ “ดา้ น
วฒั นธรรมและวถิ ีชีวิตชุมชน.................................”

6. การตดั สินใจเลือกประกอบอาชีพเพลงโคราช
6.1 ศกั ยภาพของทรัพยากรธรรมชาติ.............................................................................................

..........................................................................................................................................................................
6.2 ศกั ยภาพของพ้นื ที่ตามสภาพภูมิอากาศ....................................................................................

..........................................................................................................................................................................
6.3 ศกั ยภาพของภูมิประเทศและทาเลท่ีต้งั .....................................................................................

..........................................................................................................................................................................
6.4 ศกั ยภาพของศิลปะ วฒั นธรรมประเพณีและวิถีชีวิต เผยแพร่เพลงโคราชใหด้ งั ไปไกลให้

มากท่ีสุดเทา่ ท่ีจะเป็นไปได้
6.5 ศกั ยภาพของทรัพยากรมนุษย์ ถา่ ยทอดใหค้ นรุ่นใหม่ เพอื่ ใหเ้ ขาไดเ้ ป็นศิลปิ นเพลงโคราช

ใหม้ ากท่ีสุด แสวงหาและปลูกฝังใหค้ นหนั กลบั มาชอบเพลงโคราชใหม้ ากท่ีสุด

59

การจัดประสบการณ์การเรียนรู้

8. บรรยาย
9. ศึกษาคน้ ควา้ ดว้ ยตนเองจากเอกสาร อินเทอร์เน็ต และแหลง่ เรียนรู้ในชุมชน
10. สัมภาษณ์ภูมิปัญญา
11. พบกล่มุ อภิปรายแลกเปล่ียนเรียนรู้
12. สาธิตและฝึกปฏิบตั ิ ณ แหล่งเรียนรู้ในชุมชน
13. ฝึกปฏิบตั ิดว้ ยตนเองจนเกิดความชานาญท่ีบา้ นหรือ ณ แหลง่ เรียนรู้ฝึกเขียนและตรวจสอบ

ความเป็นไปไดข้ องโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช
14. สรุปและนาเสนอโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช

ส่ือและแหล่งเรียนรู้

2. ส่ือเอกสาร
3.4 หนงั สือ โคราชของเรา ผแู้ ต่ง ฯพณฯ สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ ปี ที่พิมพ์ 2542 โรงพมิ พ์
บริษทั มงั กรการพมิ พ์ (1994) จากดั
3.5 หนงั สือ..........................................................................................................................

4. ส่ืออิเลคทรอนิกส์
2.1 CD เรื่อง เพลงโคราช
2.2 เร่ือง ประวตั ิความเป็นมาของเพลงโคราช

3. สื่อภมู ิปัญญา
3.1 นายกาป่ัน บา้ นแท่น บา้ นเลขท่ี 334 จิระ ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง จงั หวดั

นครราชสีมา โทร 044- 264467
3.2 นางกาเหวา่ บา้ นแท่น บา้ นเลขท่ี 334 จิระ ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง จงั หวดั

นครราชสีมา โทร 044- 264467
3.3 นายใหญ่ วิเศษพลกรัง บา้ นเลขที่ 1235 ชุมชนวดั ทุ่งสวา่ ง-ศาลาลอย ตาบล ในเมือง

อาเภอ เมือง จงั หวดั นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409
3.4 นางเลก็ หวงั ตรงกลาง บา้ นเลขที่ 1234 ชุมชนหนา้ ยา่ โม ตาบล ในเมือง อาเภอ เมือง

จงั หวดั นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409
3.5 นายชอบ หวงั ร่วมกลาง บา้ นเลขท่ี 1236 หมบู่ า้ นวรการ ตาบล หวั ทะเล อาเภอ เมือง

จงั หวดั นครราชสีมา โทร 081 – 5473 – 409
4. ส่ือแหล่งเรียนรู้ในชุมชน
4.1 ชุมชนวดั หวั สะพาน ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
4.2 ลานอนุสาวรียค์ ุณยา่ โม ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา

60

4.3 ชุมชนวดั ศาลาลอย ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา

การวดั ผลประเมินผล

3. การประเมินความกา้ วหนา้
1.1 ซกั ถาม
1.2 สังเกต

2. การประเมินผลรวม
2.1 ตอบแบบสอบถาม
2.2 สะทอ้ นผล

61

เร่ืองท่ี 4 โครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช
จานวน 20 ชั่วโมง

สาระสาคญั

1. โครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ ไดแ้ ก่……………………………….
2. โครงการพฒั นาอาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทวั่ ไปหรือที่มีอาชีพร้องเพลง
ไดแ้ ก่…………………………………………………………………………………………………
3. โครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมนั่ คงสาหรับผมู้ ีอาชีพเพลงโคราชไดแ้ ก่..........
4. องคป์ ระกอบของโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ พฒั นาอาชีพเพลงโคราช
สาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทวั่ ไปหรือผมู้ ีอาชีพร้องเพลง และขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมน่ั คงสาหรับผู้
มีอาชีพเพลงโคราช มี 11 องคป์ ระกอบไดแ้ ก่
(1) ช่ือโครงการ (2) หลกั การและเหตุผล (3) วตั ถุประสงค์ (4) เป้าหมาย (5) ระยะเวลาดาเนินการ (6)
สถานที่ดาเนินการ (7) วธิ ีดาเนินการ (8) ผเู้ ขา้ ร่วมโครงการ (9) งบประมาณ (10) การวดั และ
ประเมินผล และ (11) ประโยชน์ท่ีคาดวา่ จะไดร้ ับ
5. วิธีการเขียนองคป์ ระกอบโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ พฒั นาอาชีพเพลง
โคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทว่ั ไปหรือผมู้ ีอาชีพร้องเพลง และขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมนั่ คง
สาหรับผมู้ ีอาชีพเพลงโคราช มีดงั น้ี

5.1 ชื่อโครงการ ใหร้ ะบุชื่อโครงการตามความเหมาะสม มีความหมายชดั เจนและเรียกเหมือนเดิม
ทุกคร้ัง จนกวา่ โครงการจะแลว้ เสร็จ

5.2 หลกั การและเหตผุ ล ใชช้ ้ีแจงรายละเอียดของปัญหาและความจาเป็นท่ีเกิดข้นึ ที่จะตอ้ งแกไ้ ข
ตลอดจน ช้ีแจงถึงผลประโยชนท์ ี่จะไดร้ ับจากการดาเนินงานตามโครงการและหากเป็นโครงการที่จะ
ดาเนินการตามนโยบาย หรือสอดคลอ้ งกบั แผนจงั หวดั หรือแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือ
แผนอื่น ๆ ก็ควรช้ีแจงดว้ ย ท้งั น้ีผเู้ ขียนโครงการ อาจจะเพิ่มเติมขอ้ ความวา่ ถา้ ไม่ทาโครงการดงั กล่าวผล
เสียหายโดยตรง หรือผลเสียหาย ในระยะยาวจะเป็นอยา่ งไร เพื่อให้ผอู้ นุมตั ิโครงการไดเ้ ห็นประโยชน์ของ
โครงการกวา้ งขวางข้นึ

5.3 วตั ถุประสงค์ เป็นการบอกใหท้ ราบวา่ การดาเนินงานตามโครงการน้นั มีความตอ้ งการให้
อะไรเกิดข้ึน วตั ถุประสงคท์ ่ีควรจะระบุไวค้ วรเป็นวตั ถุประสงคท์ ่ีชดั เจน ปฏิบตั ิไดแ้ ละวดั และประเมินผล
ไดใ้ นระยะหลงั ๆน้ีนกั เขยี นโครงการท่ีมีผนู้ ิยมชมชอบมกั จะเขยี นวตั ถปุ ระสงคเ์ ป็นวตั ถปุ ระสงค์
เชิงพฤติกรรมคือเขียนใหเ้ ป็นรูปธรรมมากกวา่ เขียนเป็นนามธรรม การทาโครงการหน่ึงๆอาจจะมี
วตั ถปุ ระสงคม์ ากกวา่ 1 ขอ้ ได้ แตท่ ้งั น้ีการเขียนวตั ถปุ ระสงคไ์ วม้ าก ๆ อาจจะทาให้ผปู้ ฏิบตั ิมองไมช่ ดั เจน

62

และอาจจะดาเนินการใหบ้ รรลวุ ตั ถุประสงคไ์ ม่ได้ ดงั น้นั จึงนิยมเขียนวตั ถุประสงคท์ ่ีชดั เจน-ปฏิบตั ิได-้ วดั ได้
เพยี ง 1-3 ขอ้

5.4 เป้าหมาย ใหร้ ะบุวา่ จะดาเนินการสิ่งใด โดยพยายามแสดงใหป้ รากฏเป็นรูปตวั เลขหรือจานวน
ที่จะทาได้ ภายในระยะเวลาท่ีกาหนด การระบเุ ป้าหมาย ระบุเป็ นประเภทลกั ษณะและปริมาณ ใหส้ อดคลอ้ ง
กบั วตั ถุประสงคแ์ ละความสามารถในการทางานของผรู้ ับผิดชอบโครงการ 5.5 ระยะเวลาการดาเนินงาน
โครงการ คอื การระบุระยะเวลาต้งั แตเ่ ริ่มตน้ โครงการจนเสร็จสิ้นโครงการปัจจุบนั นิยมระบุ วนั -เดือน-ปี ท่ี
เร่ิมตน้ และเสร็จสิ้น การระบุจานวน ความยาวของโครงการเช่น 6 เดือน 2 ปี โดยไมร่ ะบเุ วลาเริ่มตน้ -สิ้นสุด
เป็นการกาหนดระยะเวลาท่ีไม่สมบรู ณ์

5.6 สถานที่ดาเนินการ ระบุสถานที่ดาเนินโครงการ
5.7 วิธีดาเนินการหรือกิจกรรมหรือข้นั ตอนการดาเนินงาน คืองานหรือภารกิจซ่ึงจะตอ้ งปฏิบตั ิใน
การดาเนินโครงการให้บรรลุตามวตั ถุประสงค์ ในระยะการเตรียมโครงการจะรวบรวมกิจกรรมทุกอยา่ งไว้
แลว้ นามาจัดลาดับว่าควรจะทาส่ิงใดก่อน-หลัง หรือพร้อม ๆ กัน แลว้ เขียนไวต้ ามลาดับ จนถึงข้นั ตอน
สุดทา้ ยที่ทาใหโ้ ครงการบรรลวุ ตั ถุประสงค์
5.8 ผเู้ ขา้ ร่วมโครงการ หรือกลุ่มผเู้ ขา้ ร่วมโครงการ
5.9 งบประมาณ หรือค่าใชจ้ ่ายการดาเนินงานตามโครงการตอ้ งใชง้ บประมาณหรือค่าใชจ้ ่ายท่ีระบุ
ถึงจานวนเงิน จานวนวสั ดุ ครุภณั ฑ์ หรือจานวนบุคคล และปัจจยั อ่ืน ๆ ท่ีจาเป็นตอ่ การดาเนินการ สาหรับ
งบประมาณ ควรระบุใหช้ ดั เจนวา่ มีค่าใชจ้ ่ายอะไรบา้ งเป็นขอ้ ๆ
5.10 การวดั ผลและประเมินผล เป็นการประเมินผลการดาเนินงานตามโครงการ ซ่ึงตอ้ งระบุ
วิธีการประเมินผลใหช้ ดั เจนว่าจะประเมินโดยวิธีใด อาจเขียนเป็นขอ้ ๆ หรือเขยี นรวม ๆ กนั กไ็ ด้ เช่น จาก
การสงั เกต จากการตอบแบบสอบถาม (ควรระบุวา่ ใครเป็นผปู้ ระเมิน) เป็นตน้
5.11 ผลท่ีคาดวา่ จะไดร้ ับ เป็นการกล่าวถึงผลประโยชนท์ ่ีพงึ จะไดร้ ับจากความสาเร็จของ
โครงการ เป็นการคาดคะเนผลท่ีจะไดร้ ับเม่ือสิ้นสุดการปฏิบตั ิโครงการ ซ่ึงผลท่ีไดร้ ับตอ้ งเป็นไปในทางท่ีดี
ท้งั เชิงปริมาณ และคณุ ภาพ นอกจากโครงการจะมีส่วนประกอบสาคญั 11 ประการ ตามท่ีกล่าว
มาแลว้ การเขียนโครงการอาจจะมีส่วนประกอบเพม่ิ เติมอีกไดเ้ ช่นปัญหาและอปุ สรรคขอ้ เสนอแนะ ผเู้ ขยี น
โครงการ ผอู้ นุมตั ิโครงการ เป็นตน้
ผลการเรียนรู้ทค่ี าดหวงั
1. ศึกษาขอ้ มลู พ้นื ฐานการประกอบอาชีพเพลงโคราช
2. ฝึกปฏิบตั ิเขียนโครงการการประกอบอาชีพเพลงโคราชดงั น้ี

2.1 ฝึกปฏิบตั ิเขยี นโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ มม่ ีอาชีพ
2.2 ฝึกปฏิบตั ิเขียนโครงการพฒั นาอาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทวั่ ไป
หรือที่มีอาชีพร้องเพลง
2.3ฝึกปฏิบตั ิเขยี นโครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมนั่ คงสาหรับผมู้ ีอาชีพ

63

เพลงโคราช
3. ฝึกปฏิบตั ิเขียนโครงการเพ่ือรองรับการตรวจสอบเป็นไปไดข้ องโครงการการ

ประกอบอาชีพเพลงโคราช
4. ฝึกปฏิบตั ิตรวจสอบความเป็นไปไดข้ องโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราชเพ่ือการ

มีงานทา
5. อภิปรายแลกเปล่ียนเรียนรู้ และสรุปผล บนั ทึกผลการเรียนรู้ที่ได้

ขอบข่ายเนื้อหา

1. โครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ
1.1 ความหมายของโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ
1.2 องคป์ ระกอบของโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ
1.3 การเขียนองคป์ ระกอบโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ
1.4 ตวั อยา่ งโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ ม่มีอาชีพ

2. โครงการพฒั นาอาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทวั่ ไปหรือท่ีมีอาชีพร้อง
เพลง

1.5 ความหมายของโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทว่ั ไป
หรือท่ีมีอาชีพร้อง

1.6 องคป์ ระกอบของโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทวั่ ไป
หรือท่ีมีอาชีพร้องเพลง

1.7 การเขียนองคป์ ระกอบโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพ
ทวั่ ไปหรือท่ีมีอาชีพร้องเพลง

1.8 ตวั อยา่ งโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผปู้ ระกอบอาชีพทวั่ ไปหรือท่ีมี
อาชีพร้องเพลง

2. โครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมน่ั คงสาหรับผมู้ ีอาชีพเพลงโคราช
2.1 ความหมายของโครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมนั่ คงสาหรับผมู้ ี

อาชีพเพลงโคราช
2.2 องคป์ ระกอบของโครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมนั่ คงสาหรับผมู้ ี

อาชีพเพลงโคราช
3.3 การเขียนองคป์ ระกอบโครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมน่ั คงสาหรับมี

อาชีพเพลงโคราช
3.4 ตวั อยา่ งโครงการขยายอาชีพเพลงโคราชใหม้ ีความมน่ั คงสาหรับผมู้ ีอาชีพ

เพลงโคราช

64

การจัดการเรียนรู้
4. โครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช

4.1 ศึกษาขอ้ มลู พ้นื ฐานการประกอบเพลงโคราช
4.2 ฝึกปฏิบตั ิเขียนโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช ดงั น้ี

4.2.1 ฝึกปฏิบตั ิเขยี นโครงการเขา้ สู่อาชีพเพลงโคราชสาหรับผไู้ มม่ ีอาชีพ
4.2.2 ฝึ กปฏิบตั ิเขียนโครงการพฒั นาอาชีพเพลงโคราชสาหรับอาชีพทวั่ ไปหรือผูม้ ีอาชีพ
เพลงโคราช
4.2.3 ฝึ กปฏิบตั ิเขียนโครงการขยายอาชีพเพลงโคราชให้มีความมน่ั คงสาหรับกลุ่มอาชีพ
เพลงโคราช
4.3 ฝึกปฏิบตั ิตรวจสอบความเป็นไปไดข้ องโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราชเพอ่ื การ
มีงานทา
4.4 อภิปรายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสรุปผล บนั ทึกผลการเรียนรู้ที่ได้

สื่อการเรียนรู้
ส่ือการเรียนรู้ท่ีใชใ้ นการจดั การศึกษาหลกั สูตรการประกอบอาชีพเพลงโคราชผูส้ อน

เลือกใชส้ ่ือการเรียนท่ีหลากหลาย

สื่อและแหล่งเรียนรู้

1. ส่ือเอกสาร
1.1 เพลงโคราช ผแู้ ต่ง ถาวร สุบงกชและคณะ ปี ท่ีพิมพ์ 2536 โรงพมิ พ์ ทีพีพริ้นท์ จากดั
1.2 ปูมเมืองโคราช ผแู้ ต่ง สานกั งานวฒั นธรรมจงั หวดั นครราชสีมา ปี ท่ีพมิ พ์ 2549 บมจ.

สมบรู ณ์การพมิ พ์
1.3 โคราชของเรา ผแู้ ตง่ ฯพณฯ สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ ปี ท่ีพิมพ์ 2542 บริษทั มงั กรการพิมพ์
1.4 เร่ืองเลา่ จากครูเพลง ผแู้ ต่ง อาจารย์ กาป่ัน บา้ นแท่น ปี ท่ีพิมพ์ 2554 สานกั พมิ พ์ ตะวนั รุ่ง

ซินดิเคท
1.5 การบริหารการดาเนินงานและการผลิต ดร.ณฏั ฐพนั ธ์ เขจรนนั ทน์ และคณะ

ปี ท่ีพมิ พ์ 2545 บริษทั เอ๊กซเปอร์ เนท็ จากดั
3. ส่ือภูมิปัญญา
3.1 อาจารยก์ าปั่น บา้ นแท่น บา้ นเลขที่ 336 ถนนจิระ ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จงั หวดั

นครราชสีมา โทรศพั ท์ 081-8762164 ,044-264467
3.2 นางกาเหวา่ โชคชยั บา้ นเลขท่ี 336 ถนนจิระ ตาบลในเมืองอาเภอเมือง

65

จงั หวดั นครราชสีมา โทรศพั ท์ 081-8762164 ,044-264467
3.3 นายสวา่ ง บา้ นดอนผวา บา้ นเลขท่ี346 บา้ นบุญนิมิต หมูท่ ี่ 11ตาบลทะเล

อาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
3.4 นางเลาะ บา้ นแท่น บา้ นเลขท่ี 86 หมู่ ท่ี7 ตาบลโพนทอง อาเภอสีดา จงั หวดั

นครราชสีมา โทรศพั ท์ 087-0278206
3.5 นางสาวลาไย หนองม่วง นามสกลุ จริง พาณิชย์ บา้ นเลขที่ 58หมู่ 10

ตาบลโพนทอง อาเภอสีดา จงั หวดั นครราชสีมา โทรศพั ท์ 089-5796752
การวัดผลประเมินผล

1. จานวนชั่วโมงที่เข้ารับการอบรมเรื่องโครงการการประกอบอาชีพเพลงโคราชไมน้ ้อยกว่า 21
ชวั่ โมง

2. สามารถเขียนโครงการประกอบอาชีพเพลงโคราช 1โครงการอยา่ งมีคุณภาพ นาไปปฏิบตั ิไดจ้ ริง
อยใู่ นระดบั ดีพอใชข้ ้นึ ไป

3. มีเจตคติหรือคุณลกั ษณะองั พึงประสงคผ์ า่ นเกณฑ์ อยใู่ นระดบั ดีพอใช้

66

บรรณานุกรม

67

บรรณานุกรม

สุวจั น์ ลิปตพลั ลภ. (2542). โคราชของเรา. กรุงเทพฯ : มงั กรการพิมพ์ (1994) จากดั .
กาป่ัน บา้ นแทน่ . (2555). สัมภาษณ์ภูมิปัญญาเรื่อง เพลงโคราช ในวนั ท่ี..........เดือน....................พ.ศ..........
ณ ......................เวลา..................น. “ทอดเทปสมั ภาษณ์”
กาปั่น บา้ นแทน่ . (2555). สัมภาษณ์ภูมิปัญญาเรื่อง เพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน....................พ.ศ..........
ณ ......................เวลา..................น. “ทอดเทปสมั ภาษณ์”
กาป่ัน บา้ นแทน่ . (2555). สมั ภาษณ์ภมู ิปัญญาเรื่อง เพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน....................พ.ศ..........
ณ ......................เวลา..................น. “ทอดเทปสมั ภาษณ์”
กาปั่น บา้ นแท่น. (2555). สัมภาษณ์ภูมิปัญญาเรื่อง เพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน....................พ.ศ..........
ณ ......................เวลา..................น. “ทอดเทปสมั ภาษณ์”
กาปั่น บา้ นแทน่ . (2555). สัมภาษณ์ภูมิปัญญาเร่ือง เพลงโคราช ในวนั ที่..........เดือน....................พ.ศ..........
ณ ......................เวลา..................น. “ทอดเทปสมั ภาษณ์”

68

ภาคผนวก

69

ภาคผนวก ก
หนงั สือราชการ

70

คาสั่งหนงั สือครุฑ

71

คาส่ังศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอเมืองนครราชสีมา
ที่ ๑๓๙ / ๒๕๕๕

เร่ือง แต่งต้ังคณะกรรมการพฒั นาหลกั สูตรการประกอบอาชีพเพลงโคราช เพื่อการมีงานทา
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอเมืองนครราชสีมา

-----------------------------------

อาศยั อานาจตามมาตรฐาน ๒๐ แห่งพระราชบญั ญตั ิส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม

อธั ยาศยั พ.ศ. ๒๕๕๑ และอาศยั อานาจตามคาสง่ั สานกั งานปลดั กระทรวงศึกษาธิการ ๔๘๙ / ๒๕๕๑

ลงวนั ที่ ๒๑ เมษายน ๒๕๕๑ เร่ืองการมอบอานาจ ให้ผอู้ านวยการสถานศึกษาศูนยก์ ารศึกษานอกระบบ

และการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอและผอู้ านวยการศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั เขต

ปฏิบตั ิราชการแทน จึงแต่งต้งั ใหผ้ มู้ ีรายนามดงั ตอ่ ไปน้ี เป็นคณะกรรมการพฒั นาหลกั สูตรการประกอบ

อาชีพเพลงโคราช เพื่อการมีงานทา ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอเมือง

นครราชสีมา ดงั น้ี

๑. นายทรงชยั ขยนั งาน ผอ.สานกั งาน กศน.จงั หวดั นครราชสีมา ที่ปรึกษา

๒. นายเอกภพ โตมรศกั ด์ิ กรรมการสถานศึกษา ที่ปรึกษา

๓. พระมหาสุรวฒุ ิ ปิ ยะภาณี กรรมการสถานศึกษา ที่ปรึกษา

๔. นายกงั วาล ยะสูงเนิน กรรมการสถานศึกษา ท่ีปรึกษา

๕. นายชุมพล สวา่ งพลกรัง กรรมการสถานศึกษา ท่ีปรึกษา

๖. จ.ส.อ.กรัณพลฑ์ สวสั ด์ิคณุ มี กรรมการสถานศึกษา ที่ปรึกษา

๗. นายพณิตวงศ์ ทิวาพฒั น์ กรรมการสถานศึกษา ที่ปรึกษา

๘. นายจนั ทร์ บุตรนนั ท์ กรรมการสถานศึกษา ที่ปรึกษา

๙. นางระเบียบ พยคั เดช กรรมการสถานศึกษา ท่ีปรึกษา

๑๐. นางกรแกว้ แบบกลาง กรรมการสถานศึกษา ประธานกรรมการ

๑๑. พระครูจนั ทรานุยุต ภูมิปัญญา กรรมการ

๑๒.นายสมหมาย จนั ทร์โพธ์ิ ภมู ิปัญญา กรรมการ

๑๓.นายส้มเกล้ียง งอกโพธ์ิ ภูมิปัญญา กรรมการ

๑๔.นายบญุ ส่ง เลิศนอก ภมู ิปัญญา กรรมการ

72

๑๕.นายเสริม บาตรโพธ์ิ ภมู ิปัญญา กรรมการ

๑๖.นายธานี เชยโพธ์ิ ภูมิปัญญา กรรมการ

๑๗.นางเพญ็ พศิ หิงประโคน ครูชานาญการพิเศษ กรรมการ

๑๘.นางระพี ยะสูงเนิน บรรณารักษช์ านาญการพิเศษ กรรมการ

๑๙.นายเฉลา ชยั ฉิมพลี ครูอาสาสมคั ร กศน. กรรมการ

๒๐.นางทศั นา พรหมดี ครูอาสาสมคั ร กศน. กรรมการ

๒๑.นางศรีเพญ็ เพยี สุรินทร์ หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๒.นางสุภาพร ผลาผล หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๓.นางนนั ทนากร สุขใหม่ หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๔.นางสาวแววดาว ฟอพิมาย หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๕.นางภคพร ใจรักษา หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๖.นางนิตภาพร เกิดกลาง หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๗.นางสาวรัชนีย์ ฉ่าสูงเนิน หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการ

๒๘.นางสาวภมร เอนกศิลป์ หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการและเลขานุการ

๒๙.นางเตือนใจ โพธ์ิสุ หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการและผชู้ ่วยเลขานุการ

๓๐.นางสาวฐาปนีย์ จารัสประเสริฐ หวั หนา้ กศน.ตาบล กรรมการและผชู้ ่วยเลขานุการ

ขอใหผ้ ทู้ ี่มีรายนามดงั กล่าวขา้ งตน้ ไดป้ ฏิบตั ิหนา้ ที่อยา่ งเตม็ ความสามารถ และเกิดประโยชน์
สูงสุดแก่ทางราชการ

ท้งั น้ี ต้งั แต่วนั ท่ี ๒๑ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๕

สง่ั ณ วนั ที่ ๒๗ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๕

(นางกรแกว้ แบบกลาง)
ผอู้ านวยการศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั

อาเภอเมืองนครราชสีมา

73

ภาคผนวก ข

74

แบบทดลองเติมคาในช่องวา่ ง

ใหเ้ ลือก คาเน้ือหา ดา้ นลา้ งที่มีความหมายมาใส่เพ่อื เช่ือมไปหาคาคู่
ท่อนข้ึน

1.ทกุ คนมีหนา้ ท่ี.........................นาไทย ท้งั งดงามน้าใจ ดอกนางาม....เอย....
ดว้ ย...................นธรรม ไมฝ่ ักใฝ่ อบายมุข ใหค้ วามทกุ ข์ มาครอบงา
โคราช...........................นาถิ่น ยาม...................................หนา้ ทาน

ท่อนกระทหู้ รือเดินกลอน
2. หา...............แบง่ ป้า ท้งั ................ แบง่ ปู ไดก้ ินไก่ กินหมู ................แบง่ ปัน
แกงกแ็ บง่ ปัน

ท่อนตบมือกลางกลอน
3.คาว..........................แบง่ ไป มีกระท้งั แบ่งไหม แบ่ง ป่ าน ******

ท่อนกระทู่ลง
4.ท้งั .................เฝ้าร่า ...................เฝ้าไร่ ผหู้ ญิงก็...........................อยเู่ ยา้ เฝ้าเรือน

ทอ่ นปลายลง
5. คน..............................ในกงกรรม ก.็ ....................................กงเกวยี น
คนกลวั บาปกรรม ทา...........................................โกง อึ อึ อึ อือ กนั ***

ใหเ้ ลือกคาเน้ือหาเหลา่ น้ี ไปใส่ในช่องวา่ งดา้ นบนเพอ่ื เช่ือมไปหาคาคู่อยา่ งมี
ความหมาย

หวานก็ / ตม้ แกงก็ / ท้งั แบง่ ปลา / แบง่ ลุง
ช่วยพฒั ... / วฒั ... / พฒั ... / ยามหนา้ ศีล
ตอ้ งหมนุ ตาม / คนเราเกิด / มาหากิน ไม่ คด
ทอผา้ ไหม / ผชู้ ายเฝ้านา / เฝ้าเริง

75

แบบทดลองเติมคาในช่องวา่ ง 1.

ใหเ้ ลือก คาคู่ ดา้ นลา้ งท่ีมีความหมายมาใส่ในช่องวา่ งเพอ่ื เช่ือมเน้ือหา

ท่อนข้ึน
1.โคราชรุ่งเรือง เป็นเมอื ง ....................เปิ ดประตู สู่อีสาน ดอกนา งาม....เอย.....มี
สวนป่ า ........................ อยรู่ ่มเยน็ เป็นสุข ไมม่ ที กุ ข์ อนาทร น้าฝนโห่งท่งนา กไ็ ถดะ
กลบ ……………

ท่อนกระทหู้ รือเดินกลอน
2.ผคู้ นไปมา........... มีเผอื กมนั ก.็ ............ พอไก่ขนั ตะวนั แจง้ กอ็ อกทามา …….
ท่อนตบมือกลางกลอน
3.ทามาหากินรักษาศีล ................ไมม่ ีคน หลอก หลอน เขา้ ................. ****

ท่อนกระทูล้ ง
4.มาแลกกนู ................... ไดป้ ลาไดเ้ น้ือ ก.็ ................. อยเู่ ป็นถ่ินเป็นฐาน
แลกฉนั ……………..

ทอ่ นปลายลง
5.ใครไม่ใฝ่ ใน ..............ไพร่ฟ้าหนา้ ขาว สม........................ มีเงินมีทอง
ก็กองเป็นทนุ ออกทา ................................... *******

ใหเ้ ลือก คาคู่ เหล่าน้ี ไปใส่ในช่องวา่ งดา้ นบนเพอื่ เชื่อมเน้ือหา
อยา่ งมีความหมาย

หนา้ ดา่ น / นาดอน / หนา้ ดิน
แลกเก้ือ / แลกกนั / แลกแก่ / หา้ ก่อน / หา กนั ****
หากนั / หาแกง / หากิน / บุญเทา่ / บูรณ์แท้ / บญุ ...... ทาน

76

1.โคราชรุ่งเรือง เป็นเมือง หนา้ ด่าน เปิ ดประตสู ู่อีสาน ดอกนา งาม....เอย.....
มีสวนป่ า นาดอน อยรู่ ่มเยน็ เป็นสุข ไม่มีทกุ ข์ อนาทร น้าฝนโห่งทง่ นา กไ็ ถดะ
กลบ หนา้ ดิน

ผคู้ นไปมา หากนั เผอื กมนั ก็ หาแกง พอไก่ขนั ตะวนั แจง้ กอ็ อกทามา หากิน
มาหากิน รักษาศีล หา้ ก่อน ไมม่ ีคน หลอกหลอน เขา้ หา กนั ****

มาแลกกนู แลกเก้ือ ไดป้ ลาไดเ้ น้ือ ก็ แลกกนั อยเู่ ป็นถิ่นเป็นฐาน แลกฉนั แลกแก่
ใครไมใ่ ฝ่ ใน บุญเท่า ไพร่ฟ้าหนา้ ขาว สม บูรณ์แท้ มีเงินมีทอง
ก็กองเป็นทุน ออกทา บุญ ทาน *******

2. ทกุ คนมีหนา้ ท่ี ช่วยพฒั นาไทย ท้งั งดงามน้าใจ ดอกนางาม.......เอย......ดว้ ย
วฒั นธรรม ไม่ฝักใฝ่อบายมุข ใหค้ วามทกุ ข์ มาครอบงา โคราชพฒั นาถ่ิน ยามหนา้ ศีลหนา้
ทาน

หาแบ่งลงุ แบง่ ป้า ท้งั แบ่งปลาแบง่ ปู ไดก้ ินไก่กินหมู ตม้ แกงกแ็ บง่ ปัน
แกงก็ แบ่งปัน
คาวหวานก็ แบ่งไป มีกระท้งั แบ่งไหม แบ่ง ป่ าน ******

ท้งั เฝ้าเริง เฝ้าร่า ผชู้ าย เฝ้านา เฝ้าไร่ ผหู้ ญิงก็ ทอผา้ ไหม อยเู่ ยา้ เฝ้าเรือน
คน เราเกิด ในกงกรรม ก็ ตอ้ งหมุนตาม กงเกวยี น
คนกลวั บาปกรรม ทา มาหากิน ไม่ คด โกง กนั ****

ใบงาน

77

ใ...ใ

ใ.

ภาคผนวก ค
แบบวดั และประเมินผล

78

แบบทดสอบวิชาการประกอบอาชีพเพลงโคราชเพ่ือการมีงานทำ อช33009

1.เชอ่ื กันวา่ บรรพบุรษุ ของขาวไทโคราชอพยพมาจากที่ใด

ก.อยธุ ยา ข.นครศรีธรรมราช

ค.นครสวรรค์ ง.สโุ ขทยั

2.ภาษาไทยกลมุ่ หนง่ึ ท่ใี ช้พูดกันในจงั หวดั นครราชสีมาเรียกว่า

ก.ภาษาเขมร ข.ภาษาลาว

ค.ภาษาอสี าน ง.ภาษาโคราช

3.ข้อใดหมายถงึ ชื่อเดิมของเมืองโคราช

ก.โคปุตะระ ข.โคตรฆะปรุ ะ

ค.โคมาฆะปุระ ง.ถูกทกุ ข้อ

4.ปราณเี ป็นผู้กะตมุ้ หุม้ ห่อตอ่ ญาติพ่นี ้อง คำขีดเสน้ ใตห้ มายถงึ ข้อใด

ก.ขอรบั ความช่วยเหลือจากญาตพิ ีน่ ้อง ข.ช่วยเหลอื ญาตพิ ่นี ้องเป็นอย่างดี

ค.ไม่ชอบชว่ ยเหลอื ญาติ ง.ช่วยเหลอื ตนเอง

5.ข้อใดหมายถงึ การมวี าสนาที่จะเปน็ คู่ครองกนั

ก.บุญกงึ ถึงกนั ข.ถามข่าวเอาเหยื่อ

ค.คิดออกซอกเหน็ ง.บญุ หลายสายยาว

6.งเู งยี วเขยี่ วตะขาบ หมายถึงขอ้ ใด

ก.งูและตะขาบ ข.อสรพษิ ทงั้ หลาย

ค.งู ง.ตะขาบ

7.จ่น แปลวา่

ก.ยุง่ มาก ข.งานมาก

ค.ไมม่ เี วลา ง.ไม่วา่ งเลย

8.สมใจแต่งตวั โกรกกรากจะไปฟังเพลงโคราช ขอ้ ความขา้ งตน้ หมายถึงขอ้ ใด

ก.สมใจรีบแต่งตัวเพือ่ ไปฟังเพลงโคราช ข.สมใจบรรจงแต่งตัวเพ่อื ไปฟังเพลงโคราช

ค.สมใจคอ่ ย ๆ แตง่ ตวั เพ่ือไปฟงั เพลงโคราช ง.สมใจแตง่ ตวั จะไปฟังเพลงโคราช

9.เงยี บ ๆ อยา่ แซวหลาย

ก.อยา่ หยุดแซว ข.อยา่ ใชเ้ สยี ว

ค.อย่างเสยี งดัง ง.อยา่ เอ็ดอึง

10.ไทยเบิ้ง หรือ ไทโคราช เป็นกลุ่มชาตพิ นั ธของจังหวัดใด

ก.นครสวรรค์ ข.นครราชสมี า

ค.นครศรอี ยธุ ยา ง.นครศรีธรรมราช

79

11.ประวัติเพลงโคราชเกิดขึ้นในสมยั ใด

ก.พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ข.สมเด็จพระนารายณ์มหาราช

ค.พระเจ้าตากสินมหาราช ง.พระเจ้าอู่ทอง

12.เพลงโคราชนิยมเล่นในงานใด

ก.ปใี หม่ ข.เรยี กขวญั

ค.แก้บน ง.ผกู ดวง

13.การแสดงพน้ื บา้ นของชาวจงั หวดั นครราชสีมาเรยี กวา่

ก.เพลงฉ่อย ข.เพลงหมอลำ

ค.เพลงโคราช ง.เพลงลำตัด

14.ทา่ นทา้ วสรุ นารีเดมิ ชอื่

ก.แดง ข.โม

ค.จติ ง.โม๋

15.ผทู้ ่รี วมตวั กันเป็นคณะเพลงโคราชเจ้าแรกคือ

ก.ทา้ วสุรนารี ข.พระยาปลัดเมืองโคราช

ค.นางสองเมือง อินทรคำแหง ง.กำปนั บ้านแท่น

16.เพลงโคราช หมายถึง

ก.เปน็ เพลงพ้นื บา้ นทางภาคเหนือ

ข.เป็นเพลงพน้ื บ้านทางภาคกลาง

ค.เป็นเพลงพ้ืนบ้านโคราช มลี กั ษณะที่ร้องเป็นเพลงฉ่อย

ง.เป็นเพลงพน้ื บ้านโคราช มลี ักษณะทีร่ ้องเป็นเพลงก้อม

17.หมอเพลงโคราช หมายถึง

ก.ผชู้ ำนาญการร้องโต้ตอบ ข.ผู้มปี ระสบการณร์ ้องเพลง

ค.ผูม้ ที กั ษะการร้องเพลง ง.ผู้มปี ฏภิ าณไหวพริบ

18.กอ้ ม เปน็ ภาษาโคราชและภาษาอีกสานแปลวา่

ก.ยาว ข.ปานกลาง

ค.สน้ั ง.พอดี

19.รปู แบบการแสดงคล้ายกับการแสดงของวงดนตรีเพลงลูกทุง่ หมอลำ ปจั จุบันเรยี กวา่

ก.โคราชซิ่ง ข.โคราชลำตดั

ค.โคราชลูกทุ่ง ง.โคราชหมอลำ

20.ผู้ประกอบอาชีพเพลงโคราชนี้เรียกว่า

ก.หมอลำ ข.หมอแคน

ค.หมอดู ง.หมอเพลง

80