โครงการ ประดิษฐ์ศิลป์ ถิ่นกระจูด โดย นางสุดารัตน์ ขวัญแก้ว โรงเรียนชะอวดวิทยาคาร
กระจูด กระจูด หรือ จูด เป็นพืชที่มีคุณสมบัติที่มีความเหนียว ยืดหยุ่นตัวสูง ความมันวาว ทนทาน ไม่ขาดง่าย แตกต่างจาก วัสดุสิ่งของเครื่องใช้ จึงทำ ให้ผลิตภัณฑ์มีคุณสมบัติที่โดดเด่น มีอายุการใช้งานที่ยาวนาน พร้อมด้วยมีรูปลักษณ์ที่สวยสะดุดตา ยิ่งหากนำ มาย้อมสีเส้นกระจุด ก็ยิ่งเพิ่มมิติให้ภาพลักษณ์ของงาน สานกระจูดมีความทันสมัยมากยิ่งขึ้น 2
INGOUDE COMPANY เป็นพันธุ์ไม้จำ พวก กก กระจูด ลักษณะลำ ต้นกลมสีเขียว อ่อน สูงประมาณ 1 - 2 เมตร ออกดอกเป็นกระจุกแน่นกระจูดชอบขึ้นในพื้นที่น้ำ ขังตลอดปี ซึ่งเรียกว่า โพระหรือป่าพรุมีถิ่นกำ เนิดจากทางเกาะมาดากัสการ์ มอริเชียส ลังกา สุมาตราแหลมมลายู หมู่เกาะต่าง ๆ ในแหลมมลายู แหลมอินโดจีนตอนริมฝั่งทะเล ฮ่องกง บอร์เนียว ตลอดถึงทวีปออสเตรเลียริมฝั่งตะวันออก กระจูด ที่สามารถนำ ไปใช้ประโยชน์ได้ควรเป็นต้นกระจูดที่มีอายุ ประมาณ 3 ปี ลำ ต้นยาวไม่ต่ำ กว่า1 เมตร ต้นจึงจะโตได้ขนาด กับการนำ ไปใช้งาน 3 กระจูด
ต้นกระจูดมี 2 ชนิด คือ จูดใหญ่ และจูดหนู จูดใหญ่จะ นำ ไปใช้ประโยชน์ได้มาก ส่วนจูดหนูมีลำ ต้นเล็กและสั้น ความเหนียวน้อยกว่าจูดใหญ่ โดยทั่วไปทางภาคใต้ใช้ กระจูด ในการสานเสื่อ ทำ สานใบเรือ ทำ เชือกผูกมัดสิ่งของ และ ทำ กระสอบบรรจุสินค้า เกษตรและสิ่งของอื่น ๆ กรรมวิธีสานเสื่อ จูดนั้นจะแตกต่างจากการสานเสื่อทั่วไป คือจะ น้ำ ต้นกระจุดมา คลุกดินขาวก่อนตากแดดให้แห้งแล้วจึงทุบต้นกระจุดให้แบน เพื่อให้มี ความนิ่มตัวสำ หรับนำ ไปใช้ หากต้องการให้มีสีสันก็ นำ ไปย้อมสีก่อนนำ มาสาน นิยมนำ มาสานเป็น เสื่อปูรองนั่งที่ เรียกกันว่า "เสื่อกระฉูด" หรือ "สาดจูด" 4 กระจูด
การสานเสื่อกระจูด โดยการสานเสื่อกระจูดโดยทั่วไปนิยมสานลวดลายมาตรฐาน คือ ลายขัดสอง หรือลายขัดสาม 5 ลายขัดสอง ลายขัดสาม
การสานเสื่อกระจูด ได้พัฒนาดัดแปลงลวดลายต่าง ๆ เช่น ลายลูกแก้ว ลายดาวล้อมเดือน ลายลูกแก้วชิงดวง 6
การสานกระจูด นับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สามารถสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ อันเป็นรากฐานทางวัฒนธรรม ของชาวปักษ์ใต้ที่อาศัยอยู่ ในแถบ ใกล้บริเวณป่าพรุ ซึ่งได้รับมรดกทางภูมิปัญญาในการทำ งานหัตถกรรม ด้าน กระจูดจากบรรพบุรุษดั้งเดิม ด้วยการที่เห็นคุณค่าวัสดุพื้นถิ่นที่มีอยู่เป็น จำ นวน มากนำ มาสร้างประโยชน์เป็นเครื่องใช้ไม้สอยที่อยู่ในชีวิตประจำ วัน เช่น หมวก สาด หรือเสื่อ ซึ่งแต่เดิมทำ ขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์ใช้สอยเองในครอบครัว ต่อมาชาวบ้านเริ่มนำ กระจูดมาแปรรูปเป็นงานหัตถกรรมเพื่อเป็นอาชีพ จาก อาชีพเสริมจนกลายเป็นอาชีพหลักที่ยังคงทำ สืบทอดทำ กันมาถึงใน ปัจจุบัน 7
ผลิตภัณฑ์ จากกระจูด 8
9