โคลงทวาทศมาส

โคลงทวาทศมาส

ผู้จัดทำ นายญาณกร ดาราช เลขที่ ๖ นายกตัญตัญู ยึดวงศ์ เลขที่ ๑๑ นางสาวฐิติ ฐิ รั ติ ตรั น์โมฬีช ฬี าติ เลขที่ ๒๑ นางสาวณัชณัชา สามทอง เลขที่ ๒๒ นางสาวสลิลทิพ ทิ ย์ทองสัมฤทธิ์ เลขที่ ๔๑ เสนอ นางกรรณิก ณิ าร์ พลพวก หนังสืออิเล็กทรอน้กส์เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ส่วนประกอบของ รายวิช วิ าภาษาไทย ท๓๑๑๐๒ โรงเรีย รี นเบ็ญ บ็ จะมะมหาราช อำ เภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดวัอุบลราชธานี “โคลงทวาทศมา”

คำ นำ ที่มาและความสำ คัญของโครงงาน การศึกษาวิชวิาภาษาไทยมีประโยชน์ช่วยพัฒนาทักษะสื่อสารในชีวิตวิ ประจำ ภาษาไทยเป็นเครื่อรื่งมือในการดำ เนินชีวิตวิประจำ วันการศึกษารวมถึง การทำ งาน หลักสูตรสาระการเรียรีนรู้วิชวิาภาษาไทย สาระที่ ๕ วรรณคดีและ วรรณกรรมกำ หนดมาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็นวิจวิารณ์ วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่าและนำ มาประยุกต์ใช้ในชีวิตวิจริงริ และระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔ ภาคเรียรีนที่ ๑ กำ หนดสาระการเรียรีนรู้เรื่อรื่ง วรรณคดีสมัยสุโขทัยให้นักเรียรีนได้ศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมเพื่อให้ได้ความรู้เกี่ยว กับวัฒวันธรรมสภาพสังคมและเหตุการณ์บ้านเมืองควบคู่กันไปกับวิวัวิวัฒนาการ ของวรรณคดีในสมัยสุโขทัย อีกทั้งช่วยเพิ่มความเข้าใจและความซาบซึ้งใน คุณค่าของวรรณคดี กลุ่มข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้ศึกษาค้นคว้าว้เรื่อรื่งทวาทศมาสซึ่งได้ พิจารณาร่วมกันแล้วเห็นว่าว่ควรนำ เสนอในรูปแบบหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (e – book) เพราะสามารถอ่านได้ทุกที่ ทุกเวลา สามารถใช้โปรแกรม คอมพิวเตอร์สร้างสรรค์หนังสือที่มีสีสันภาพเสียงที่น่าสนใจ ไม่น่าเบื่อหน่ายได้ และยังมีประโยชน์ ใช้เป็นสื่อการเรียรีนรู้เพื่อส่งเสริมริการอ่านวรรณคดีได้เป็น อย่างดีอีกทั้งได้ฝึกการทำ งานร่วมกันเป็นกลุ่มรู้จักการประสานงานร่วมกันที่ดี ฝึกทักษะการใช้ภาษาหรือรืการใช้คำ ในการแต่งเรื่อรื่งรวมถึงฝึกทักษะการ เทคโนโลยีความคิดสร้างสรรค์ และจินตนาการได้เป็นอย่างดี

ส า ร บั ญบั ที่ ม ที่ า แ ล ะ ค ว า ม สำ คั ญคั ป ร ะ วั ติวั ค ติ ว า ม เ ป็ น ป็ ม า ข อ ง โ ค ล ง ท ว า ท ศ ม า ศ ป ร ะ วั ติวั ค ติ ว า ม เ ป็ น ป็ ม า ป ร ะ วั ติ ข ติ อ ง ผู้ แ ต่ งต่ประวัติขติองโคลง เ นื้ อ เ รื่ อรื่ง ย่ อ ตั วตั อ ย่ า ง โ ค ล ง ดั ชดั นี ย์ นี คำ ย์ คำ ศั พศั ท์ โท์ ค ล ง ห น้ า๑๒๓๔๕๑๑

ประวัติ วั ค ติ วามเป็น ป็ มาของโคลงทวาทศมาส ประวัติผู้ติ ผู้แต่งโคลงทวาทศมาส ผู้แต่งโคลงทวาทศมาส คือ พระเยาราช กษัตริย์ใย์ นสมัยอยุธย พระองค์ห ค์ นึ่ง ซึ่งไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นพระองค์ใค์ ด มีข้าราชการชั้นขุนสาม คนเป็นผู้ช่วยเกลาแก้ ตามที่บ่งบอกไว้ในโคลงตอนท้ายๆของเรื่องดังนี้ การกลอนนี้ตั้งอาทิ์ กวี หนึ่งนา เยาวราชสามนต์ไต์ ตร แผ่นหล้า ขุน พรหมมนตรีศรี กวีราช สารประเสริฐฤาช้า ช่วยแกล้งเกลากลอน ประวัติหตินังสือโคลงทวาทศมาส โคลงทวาทศมาส เป็นนิราศที่แปลกกว่านิราศเรื่องอื่นๆ เพราะกวีผู้ แต่งได้ยกวิถีชีวิตของคนไทยในรอบหนึ่งปีขึ้นมากล่าวนำ การพรรณนา ด้วยโวหารรัก การแต่งวิธีนี้นับว่าเป็นสิ่งใหม่ในวรรณคดีไทย ซึ่งเรียกต่อ มาภายหลังว่านิราศ ฉันทลักษณ์ที่ ณ์ ที่ใช้ในกวีนิพนธ์เ ธ์ รื่องทวาทศมาสคือ โคลงดั้น ดังนั้นจึเรียกว่า โคลงทวาทศมาส

โคลงเรื่องนี้ได้ชื่อว่าทวาทศมาส เพราะพรรณนาถึงความรักความ อาลัยรัก และพิธีกรรมต่าง ๆ ในรอบสิบเดือน ทวาทศมาสแปลว่าสิบสอง เดือน ตอนต้นสรรเสริญเทพเจ้า และพระเจ้าแผ่นดิน ชมความงามของ นางที่ต้องจากมา กล่าวถึงบุคคลในวรรณคดี เช่น พระอนิรุทธ์ พระ สมุทรโฆษ พระสุธนู พระสูตรธนู แล้วแสดงความน้อยใจที่ตนไม่อาจไป อยู่ร่วมกับนางอีกอย่างบุคคลเหล่านั้น ตอนต่อไปนำ เหตุการณ์ต่ ณ์ ต่าง ๆ และลมฟ้าอากาศในรอบปีหนึ่งๆ ตั้งแต่เดือน ๕ ถึง เดือน ๔ มาพรรณนา เดือนใดมีพิธีอะไรก็นำ มากล่าวไว้ละเอียดละออ เช่น เดือนสิบเอ็ดมีพิธีอา ศวยุช เดือนสิบสองมีพิธีจองเปรียงลอยพระประทีป เดือนยี่ประกอบพิธี ตรียัมปวาย และเดือนสี่กระทำ พิธีตรุษ เป็นต้น ต่อจากนั้นถามข่าวคราว ของนางจาก ปี เดือน วัน และยาม ขอพระเทพเจ้าให้ได้พบนาง ตอน สุดท้ายกล่าวสรรเสริญพระบารมีพระเจ้าแผ่นดิน วรรณคดีเรื่องนี้ นอกจากประกอบด้วยรสกวีนิพนธ์ดั ธ์ ดังกล่าวมาแล้ว ยังให้ความรู้เกี่ยวกับขนบประเพณี และสภาพความเป็นอยู่ในสมัยกรุง ศรีอยุธยาอย่างละเอียดแจ่มแจ้ง โดยบรรยายสภาพดินฟ้าอากาศและกิจ พิธีต่าง ๆ ในแต่ละเดือน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงวรรณคดีเรื่องอื่นๆ เช่น รามเกียรติ์ อนิรุทธ์ สมุทรโฆษ สุธน สูธนู เป็นต้น เนื้อเรื่อ รื่ งย่อ

ตัว ตั อย่างโคลงทวาทศมาส หน้าหนึ่ง ศรีสรีวัสดิ์กดิ์มลาสล้ำ เลอสรวง พูลภิรภิมย์นาภี ส่องสร้อร้ย ไตรรัตรันจุฑาดวง กมลาส บานเบิกบงกชช้อย ช่อมาลย์ ฯ จักจัรีจัรีกจัรกฤษณเกล้า จักจัรพรรดิ เสวยภิรภิมย์สงสาร เษกสร้อร้ง กามาฤดีรัดีตรัน์ รมเยศ รมยวิธีธารคล้อง ห่องกาม ฯ เทวาเทเวศถ้วน เทวินทร์ เสวยสุขรมย์ย่ำ ยาม ยั่วเย้า วิไลยวิลาพินท์ เพาโพธ สุขภิรภิมย์สมเหน้า แน่งมาลย์ ฯ หน้าสอง จักจัรพาฬภูวภูนาถเกล้า กรุงกษัตร ผายผ่านภุดภุาธาร แผ่นแผ้ว ภูวภูไนยวนานัตว์ กมุทมาศ โอนมกุฎิกุเฎิกล้าแก้ว เกือกืบเศียศีร ฯ รังรัสฤษฎิรัฎิงรัเรขไท้ ทรงทศ ธรรมวิมลพึงเพียร แผ่นหล้า เสวยสวรรค์สุ ค์สุโสฬศ เลืองโลก บลบำ บวงสรวงหม้า ใหม่ศรี ฯ ดวงเดียดีวยุพโยคพ้น พรรณนา สงวนมิ่งมาลย์จาวจี แกล่กลำ้ อาลิงค์บั ค์ บังอรสา รสเรข ฤาห่อนเอองค์ก้ำ ค์ ก้ำ กึ่งกึ่ยาม ฯ

หน้าสาม เรียรีมรักรัรัตรันน้อง นางเดียดีว เบญจฤดีดัดีดัษกาม เกศกลั้ว สงวนศรีสุรีสุมาลย์เกลียว กลมสวาท เยียวรำ เพยพานตั้ว ด่วด่นหมอง ฯ สงวนสร้อร้ยเสาวภาคย์เนื้อ นวลนาง ฤาห่อนาสาสอง ห่างหั้น ในทิพทิย์บรรจฐรณ์กลาง ชนม์ชีพ ฤาห่างองค์แ ค์ ก้วกั้น กึ่งกึ่กร ฯ บไกลอกอาสน์อ้า อกองค์ หนึ่งเลย ฤาด่วด่นมาจำ จร จากข้าง คิดคิถึงถึศรีสรีมบูรณ์บง กชมาศ กูเกูอย รสภิรภิมย์แรมร้าร้ง เร่งร่ตรอม ฯ หน้าสี่ เรียรีนคิดคิสังวาสรู้ รสรมย์ ดวงเสียดดวงเดียดีวจอม จอดเจ้าจ้ คิดคิปางพิโดรฉม พักเตรศ ฤาห่อนเอองค์เ ค์ คล้า คลาศยาม ฯ เรียรีมคิดคิพิเศษช้อย ชิวหา รนฤดีดัดีดัษกาม ก่อก่เกื้อกื้ ถวิลทิพทิย์สุนาสา เสาวณิศ เนื้อแนบนวลนุชเนื้อ แนบใน ฯ คิดคิเคยประพาสเพี้ยง ภุชภุเคนทร์ กรกระหวัดดวงได กอดเกี้ยกี้ว วิไลยวิลาเรนทร์ รสราค ดึกดึดำ ฤษณ์เลื้อยเลี้ยว กอดไกร ฯ

หน้าห้า คิดคิคลึงบัวมาศสร้อร้ย สระศรี ผลิดอกบุษบาใน แบ่งไว้ คิดคิชมมิ่งมาลี ไลยเลศ แบะผกาเกลียวได้ ตำ่ เมรุ ฯ คิดคิเคยเยาวราชท้าว พาลสอง โสดแฮ แนบกำ โบลปรางเปรม เปรียรีบแก้ม คิดคิสินธุภุชภุงค์ฉ ค์ ลอง บัวมาศ ตฤบเตรียรีมรสย้ำ แย้ม ย่องกาม ฯ คิดคิสร้อร้ยสาโรชแก้ว บัวบง บัดแบ่งใบย่ำ ยาม กลีบแกล้ง ภู่พภู่ รรณตฤบรสสรง สระมาศ สรงสุคนธ์ธารแสร้งร้สอดสม ฯ หน้าหก มาไลยโมลิศเนื้อ นวลลักษณ์ นิลภมรเชยชม บ่ม้วย วาทาประภาพักตร์ พรายแพร่งร่ เรียรีมผทมทิพทิยด้วย ห่อนเอ ฯ วันกรกมลาสเกี้ยกี้ว กรรดึกดึ สองชิดชงฆ์โหเห ห่มนำ้ วันเรียรีมร่วร่มถนำ ทึกทึนพนิต สุขบันทมารสกล้ำ แกล่กาม ฯ แม้สรงสระเทพถ้า ไตรตรึงรึส์ ก็ดี ก็ ดี ยังไป่ปูนย่ำ ยาม สระแก้ว สระสวรรค์อำ ค์ อำมฤตย์รึงรึรสเรข สรงสระนงค์นุ ค์นุชแผ้ว แผ่นไตร ฯ

หน้าเจ็ด จ็ พักตราไตรเตรียรีมสร้อร้ย เสาวคนธ์ พรายนิลารัตรันใน ภู่แภู่ พร้วร้ ภมูพิมลกล กามก่งก่ ทรวงบังอรฐานแก้ว ยิ่งยง ฯ โอะโอ้นัยนิศน้อง นางนงค์ แน่งเอย จรเจตจิตจิต์เ ต์ รียรีมจง จอดเจ้าจ้ สระบาสมบูรณ์บง กชมาศ กูเกูอย ฤานิรารสเหน้า หน่อศรี ฯ ปางบุตรนคเรศไท้ ทศรถ จากสิดาเดียดีวลี ลาสแล้ว ยังคืนคืสู่เสาวคต ยุพราช ฤาอนุชน้องแคล้ว คลาศไกล ฯ หน้าแปด ศรีอ รี นิรุทธราสร้าร้ง แรมสมร ศรีอุ รี อุ สาเจีย จี รไคล คลาศแคล้ว เทวานราจร จำ จาก ยังพรำ่ น้าวน้องแก้ว คอบคืน คื ฯ สมุทรโฆษเริศริร้าร้ง แรมพิน ทุมดีด ดี าลผืน ใฝ่เต้า ปางเจ็บ จ็ ชำ งือถวิล ลิวโลด ยังพรำ่ น้าวน้องเหน้า ร่วร่มเรีย รี ง ฯ พระศรีเ รีสาวเลขสร้อร้ย สุธน จากมโนห์ราเคีย คี ง คิดคิน้อง ยังเสด็จ ด็ ไพรสณฑ์ สังวาส สังเวชนงค์นุ ค์ นุ ชคล้อง เคลือกองค์ ฯ

หน้าเก้า ปราจิตจิต์เ ต์ จียจีรเหน้าหน่อ อรพินท์ พระพิราไลยปลง ชีพแล้ว คืนคืสมสุดาจินจิรสร่วร่ม กันนา กรรมแล่งกรรมแก้วแก้ว ช่วยกรรม ฯ ปางสินบรเมศร์ท้ ร์ ท้าว สุธนู จากสมเด็จ ด็ นุชจันจัทร์ แจ่มจ่หน้า เจียจีรรับรั ประภาตรู เตราสวาท ยังพรำ่ น้าวน้องเข้า คอบสมร ฯ ฤาเออกอาสน์เนื้อ นงค์นุ ค์นุช เจ็บ จ็ จำ งายทรวงธร หล่มล้ม โอ้แก้วสุมาลย์บุษย์ วลีภาคย์ กูเกูอย เอาสุพรรณแก้วก้ม ก่ำ ทรวง ฯ หน้าสิบ รดูเดูดือดืนเจตรร้อร้น ทรวงธร ทุกทุย่ำ ยามโดรดวง ด่วด่นน้อง จำ รจำ เราอร อรนิต หายแม่ อินทรพรหมยมป้อง ไป่คืนคืฯ สุริยริงควรเวกฟ้า เพ็ดโพยม แสงรพีพรรณผืน ฟอดฟ้า จรจรัสรัเสียดแดโสม สรวมชีพ เจ็บ จ็ ไปปานเจียจีรจ้าจ้จากจร ฯ สุดโพยมเวหาสห้อง หาวหน สุรสุเรนทราธร เอื้อยฟ้า ปรัถรัพีนิราชล เห็นหาด ร้อร้นไป่ปานเรียรีมถ้า จากเจียจีร ฯ

กมลาศ : พระพรหม กรรดึกดึ : ดึกดึมาก กรารก : สระน้ำ , บึงบึ กระหวัดวั : เกาะเกี่ยกี่ว กระอุ : ระบม กฤษณ : พระกฤษณะซึ่งเป็น ป็ อวตาร ปางที่แที่ปดของพระนารายณ์ แขไข : ดวงเดือดืน ครรชิต : ท้อท้งฟ้าฟ้ ครหอบ : คร่ำ ครวญ คระแลง : มากมาย จรหล่ม : เที่ยที่วไปนาน จำ จร : จาก , พราก จำ รัสรั : สุกใส , สวยงาม ดัช ดั นีคำ นี คำศัพ ศั ท์โท์ คลง ชิวหา : ลิ้น ดรุณ : สาวงาม ด่วด่นหมอง : หม่นหมอง , โศกเศร้าร้ แด : ดวงใจ ไตรภพ : โลกทั้งทั้๓ คือคื มนุษนุย์ สวรรค์ และบาดาล ทินทิกร : ดวงอาทิตทิย์ ทรวง : อก , หัวหั ใจ เทวินวิทร์ : ผู้เป็น ป็ ใหญ่เญ่หนือนืเทวดาทั้งทั้ปวง คือคืพระอิศวร ธรณี : แผ่นดินดิ ธวัชวั : ธง นงโพธ : หญิงญิสาว นวลนาง : หญิงญิผู้มีโฉมงาม

น า ส า: จมูกนิรนิาลับ: จากไป ไ ก ล บ ง ก ช : ดอก บั วบั บ ร ร พ ต: หุบหุเขาบุษบุย์: ดอกบัวบัปักปัษี: นกปรัถรัพี: แผ่นดินดิปราง:แก้มก้ประพาส: ท่อท่งเที่ยที่ ว ป ล ง ชี พ: ฆ่าตัวตัต า ย แ ผ่ น ข ว้ำ: พลิกแ ผ่ น ดิ น ดิ พั ก ต ร า: ใบหน้าน้ไพรสณฑ์ : ป่าป่เขาเฟ็ดฟ็ โพยม: โปรยปรา ย ภุ ด ภุ า ธ า ร: ภัยภั, อัน ต ร า ย ภ มู: คิ้ ว คิ้ ภู ว ภู ไ น ย: หมู่แห่ งห่ก ษั ต ษั ริ ย์ ริ ทั้ ย์ งทั้ ห ล า ย ม า ศ: ทอ ง คำ โ ม ลิ ศ: มวย ผ ม ย ง เ ย้ า: พลุ่ง พ ล่ า น เ ยี ย ยี ว: รอค อ ย เ รี ย รี ม: ตัวตัพี่ลิวโลด: โลดแ ล่ น แ ล ง ใ บ: แห้งห้แ ล้ ง ไ ล ย เ ล ศ: สวยงา ม ว น า ด ร: ป่าป่วาทา: คำ พูดวิมวิล: บริสุริสุท ธิ์ วิ ไ วิ ล ย: สวย ง า ม

เวหา : ท้อท้งฟ้าฟ้ เวหาส : ท้อท้งฟ้าฟ้ ศิศศิ : พระจันจัทร์ เศียศีร : ศรีษรีะ สรรพางค์ : ร่าร่งกาย สายพรุณ : สายฝน สารศ : ดอกบัวบั สินธุ์ : แม่น้ำ สุมาลย์ : ดอกไม้ สุโสฬศ : สวรรค์ห ค์ รือรืดินดิแดนของพรหม โสม : โทรม เสาวคนธ์ : ดอกไม้ สังวาส : รสรักรั สังเวช : สงสาร ใหม่หมอง : หม่นหมอง อรนิตนิ : ความไม่สบายใจ อาสน์ : แท่นท่, ที่นั่ที่งนั่ อำ มฤตย์ : น้ำ ทิพทิย์ที่ ย์ ใที่ครได้ดื่ด้มดื่แล้วจะไม่ตาย อัมพร : ท้อท้งฟ้าฟ้

วิกิพี กิ พี เดีย ดี โคลงทวาทศมาศ เข้าถึง ถึได้จาก https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%82%E0%B 8%84%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B8%97%E0 %B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%A8% E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%AA ประวัติค ติ วามเป็นมาโคลงทวาทศมาศ เข้าถึง ถึได้จาก https://sites.google.com/site/wannakhadeethaigz m/kholng-thwaths-mas โคลงทวาทศมาศ เข้าถึง ถึได้จาก https://sites.google.com/site/krubanphen/kholngthwaths-mas อ้างอิง