เพลาเเละล้อ

ล้อกบั เพลา

ล้อและเพลา

เป็นเคร่ืองกลท่ีช่วยผอ่ นแรงประกอบดว้ ยวตั ถุทรงกระบอก 2 อนั
ติดกนั อนั ใหญ่เรียกวา่ ลอ้ อนั เลก็ เรียกวา่ เพลา ใช่เชือก 2 เสน้ พนั รอบลอ้
เส้นหน่ึง อีกเส้นหน่ึงพนั รอบเพลาโดยพนั ไปคนละทาง ปลายขา้ งหน่ึงของ
เชือกที่พนั รอบเพลาผกู ติดกบั วตั ถุ ปลายขา้ งหน่ึงของเชือกท่ีพนั รอบลอ้ ใช้
สาหรับออกแรงดึง

สูตรในการคานวณ

ER = Wr

โดยท่ี
E คือ แรงความพยายามหรือแรงท่ีใชด้ ึง (นิวตนั )
R คือ รัศมีของลอ้ (เมตร)
W คือ แรงความตา้ นทานหรือน้าหนกั ของวตั ถุ (นิวตนั )
r คือ รัศมีของเพลา (เมตร)

เพลาในระบบขบั เคลอื่ นล้อหน้า

ลกั ษณะกจ็ ะมีแกนเพลาที่ต่อเขา้ กบั ขอ้ ต่อ ซ่ึงปลายขา้ งหน่ึงตอ่ มาจากชุดเฟื อง
ทา้ ย ส่วนอีกขา้ งตอ่ เขา้ กบั ดุมลอ้ โดยจะมีชุดลกู ปื นท่ีเอียงทามุมสาหรับการเตน้ ข้ึนลง
ของลอ้ ได้ ภายในจะอดั เตม็ ดว้ ยจารบีโดยมียางกนั ฝ่ นุ หุม้ เอาไวเ้ พื่อป้ องกนั น้าหรือฝ่ นุ
ทรายเขา้ ไปทาใหช้ ุดลกู ปื นและตวั เส้ือตวั นอกเสียหายถา้ หากยางกนั ฝ่ นุ ไม่มีหรือ
เสียหายกจ็ ะทาใหจ้ ารบีไหลออกหมดเม่ือโดนความร้อนหรือน้า จากน้นั ฝ่ นุ กจ็ ะเขา้ ไป
ทาใหเ้ กิดการเสียดสีของเหลก็ กบั เหลก็ เกิดการสึกหรอและเสียงดงั เวลาเล้ียวได้
ส่วนตวั ในถา้ หากเสียหายกอ็ าจจะทาใหเ้ กิดอาการสั่นสะทา้ นเวลาวง่ิ ได้

แบบขบั เคล่ือนลอ้ หลงั

ตรงลกู ศรสีแดงคือชุดเพลากลาง เป็นตวั กลางในการส่งกาลงั จากเครื่องและเกียร์
ท่ีอยดู่ า้ นหนา้ ส่งไปขบั ลอ้ หลงั ส่วนเพลาขบั ของลอ้ หลงั จะอยใู่ นเส้ือเพลามีอยสู่ าม
แบบตามลกั ษณะการวางลกู ปื น

แบบกงึ่ เพลาลอย
(Semi-floating axles)

เพลาแบบน้ีลกู ปื นจะอยรู่ ะหวา่ งเส้ือเพลาและเพลาขบั ซ่ึงน้าหนกั ท้งั หมดของรถ
จะอยทู่ ่ีเพลาขบั และแรงท่ีเกิดจาการเล้ียว การวางเพลาแบบน้ีจึงนิยมใชใ้ นรถยนตน์ งั่

แบบเพลาลอยตวั สามในสสี่ ว่ น
(Three-quarter axles)

เพลาแบบน้ีปลายของเพลาจะตึดติดกบั หนา้ แปลนของดุม โดยลกู ปื นจะอยู่
ระหวา่ งดุมลอ้ กบั เส้ือเพลา น้าหนกั ของรถท้งั หมดจะไปอยทู่ ี่เส้ือเพลาแทน แตแ่ รง
เล้ียวขณะเขา้ โคง้ หรือการไถลของลอ้ จะยงั คงอยทู่ ่ีปลายเพลาดา้ นนอกของเพลาขบั อยู่
ดี

แบบเพลาลอย
(Full-floating axles

โดยเพลาแบบน้ีมกั จะนิยมนาไปใชก้ บั รถบรรทุกขนาดใหญ่ ลกั ษณะจะคลา้ ยกบั
แบบที่สอง แตแ่ บบน้ีลกู ปื นจะถกู ติดต้งั ระหวา่ งเส้ือกบั ดุมลอ้ โดยท่ีลอ้ จะถกู ยดึ ติดกบั

ดุมลอ้ โดยน้าหนกั ท้งั หมดของรถจะอยทู่ ี่เส้ือเพลาแทน

จดั ทำโดย
นำงสำวสนั ธินี บรรลอื ทรพั ย์