น้าปลิงขาวขนาด 2 - 3 เซนติเมตร ลงเลี้ยงในคอกในอัตราความหนาแน่นเริ่มต้น 20 - 30 ตัว/ตารางเมตร ระหว่างการเลี้ยงไม่จ้าเป็นต้องให้อาหารปลิงขาว เนื่องจากปลิงขาวได้รับสารอาหารจากธรรมชาติ ด้าเนินการขัดท้าความสะอาดและน้าเศษกิ่งไม้หรือวัสดุต่างๆ ที่ลอยมาติดคอกออก ซ่อมบ้ารุงรักษา รอยขาดรอบรั้วของคอกเดือนละ 1 ครั้ง ในกรณีท้าคอกเลี้ยงขนาดเล็กหลายคอก ให้ใช้ขนาดตาอวนแต่ละคอกแตกต่างกัน เมื่อปลิงขาวมีขนาดใหญ่ขึ้น ให้ย้ายปลิงขาวจากคอกที่มีขนาดตาอวนเล็กไปเลี้ยงในคอกที่มีขนาดตาอวนใหญ่ขึ้น ท้าให้สามารถลงปลิงขาวชุดใหม่ได้ และง่ายต่อการจัดการการเลี้ยง ระหว่างการเลี้ยงในช่วงฤดูฝน อาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของความเค็มน้้าทะเลอย่างฉับพลัน ท้าให้ปลิงขาวหยุดการเจริญเติบโตและเกิดแผลเปื่อยยุ่ย เมื่อความเค็มน้้าทะเลกลับมาสภาวะปกติ ปลิงขาวจะสามารถสมานแผลและกลับมาเจริญเติบโตได้อีกครั้ง (ภาพที่ 61) เลี้ยงปลิงขาวในคอกในทะเลเป็นเวลา 17 เดือน ได้ผลผลิตปลิงขาวน้้าหนัก 350 - 450 กรัม (ภาพที่ 62) อัตรารอดตาย 30 - 50% ผลตอบแทน 20 - 30%(อาภรณ์ และคณะ, 2564)ภำพที่ 60 ลักษณะของคอกเลี้ยงปลิงขำวสี่เหลี่ยมขนำดเล็ก ติดตั้งติดกันจ ำนวน 5 คอกภำพที่ 61 รอยแผลหลังจำกปลิงขำวสมำนแผลเปื่อยยุ่ยในช่วงฤดูมรสุม
ภำพที่ 61 รอยแผลหลังจำกปลิงขำวสมำนแผลเปื่อยยุ่ยในช่วงฤดูมรสุม (ต่อ) ภำพที่ 62 ผลผลิตปลิงขำวจำกโรงเพำะฟักที่น ำไปเลี้ยงในคอกในทะเลเป็นเวลำ 17 เดือน
คุณภาพน้้าเป็นปัจจัยส้าคัญต่อการเจริญเติบโตและอัตรารอดตายของปลิงขาว ทั้งในการอนุบาลในโรงเพาะฟัก การอนุบาลในบ่อดิน และการเลี้ยงรูปแบบต่างๆ คู่มือฉบับนี้ได้รวบรวมข้อมูลคุณภาพน้้าในช่วงที่เหมาะสมต่อการอนุบาลและเลี้ยงปลิงขาว ดังนี้คุณภาพน้้าส้าหรับการอนุบาลลูกปลิงขาวในโรงเพาะฟัก และการเลี้ยงรูปแบบต่างๆพำรำมิเตอร์ ค่ำต่ ำสุด - สูงสุดความเค็ม (พีพีที)อุณหภูมิ (องศาเซลเซียส)pHความเป็นด่าง (มิลลิกรัม/ลิตร)แอมโมเนีย (มิลลิกรัม/ลิตร)ความโปร่งใส (เซนติเมตร)27 - 3529 - 317.5 - 8.080 - 1300.00 - 0.50> 80
คณะผู้จัดท้าขอขอบคุณ ส้านักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณงานวิจัยการเพาะเลี้ยงปลิงขาว ให้กับศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้้าชายฝั่งประจวบคีรีขันธ์ตลอดทั้ง 3 โครงการ ขอขอบคุณนายธเนศ พุ่มทอง ผู้อ้านวยการกองวิจัยและพัฒนา การเพาะเลี้ยงสัตว์น้้าจืด ที่เริ่มต้นของบประมาณในการวิจัยและเป็นที่ปรึกษาโครงการวิจัย ขอขอบคุณ ดร. สุทธินีลิ้มธรรมมหิศร ผู้อ้านวยการกองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้้าชายฝั่ง และเจ้าหน้าที่งานผลิตพันธุ์สัตว์น้้าของศูนย์ฯ ทุกท่าน ที่ให้การสนับสนุนในการด้าเนินงานวิจัยและการจัดท้าคู่มือในครั้งนี้ให้ส้าเร็จลุล่วง
ข้อมูลโดยศูนย์วิจัยและพัฒนำกำรเพำะเลี้ยงสัตว์น้ ำชำยฝั่งประจวบคีรีขันธ์นางอาภรณ์ เทพพานิช ผู้อ้านวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้้าชายฝั่งประจวบคีรีขันธ์ นายศุภกานต์ ชัยโชติรานันท์ นักวิชาการประมงช้านาญการนางสาววาสนา พรมราช เจ้าพนักงานประมงช้านาญงานนางสาววริศรา ประดิษฐ์ นักวิชาการประมงเรียบเรียงและออกแบบรูปเล่มโดย กลุ่มวิจัยเทคโนโลยีกำรเพำะเลี้ยงสัตว์น้ ำชำยฝั่งกองวิจัยและพัฒนำกำรเพำะเลี้ยงสัตว์น้ ำชำยฝั่งกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เกษตรกลาง เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900โทรศัพท์ 085 901 0939, 02 562 0588โทรสาร 02 561 0786
จารุภัทร วงศ์จักร. 2550. การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการกินอาหารของปลิงทะเลชนิด Holothurialeucospilota: ชนิดตะกอนดิน. โครงการครุวิจัย - วิทยาศาสตร์ทางทะเล. โรงเรียนส่วนบุญโญปถัมภ์,ล้าพูน. 31 หน้า.วิจิตรา ตุ้งซี่. 2560. การกระตุ้นปลิงทะเลขาว (Holothuria scabra) ให้เกิดการวางไข่ The Induced Spawning in Sandfish (Holothuria scabra) *วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. ฉบับที่ 1 :ปีที่ 25, 2560.ธเนศ พุ่มทอง, สุนิตา เลี่ยมใหม่, ศุภกานต์ ชัยโชติรานันท์, กัญจนี พรหมจินดา, ประเสริฐ โศภน, ยสวันต์ ตินิกุล, รัชนก ตินิกุล และจารุวรรณ ผลเจริญ. 2560. การพัฒนาระบบการเพาะเลี้ยงปลิงทะเล (Holothuria scabra, jaeger 1833) และการเพิ่มผลผลิตในการเพาะเลี้ยงโดยใช้ฮอร์โมนควบคุมการพัฒนาต่อมเพศและการผลิตเซลล์สืบพันธุ์. ส้านักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.). 238 หน้า.ธเนศ พุ่มทอง, ศุภกานต์ ชัยโชติรานันท์, วาสนา พรมราช และสุนิตา เลี่ยมใหม่. 2563. การพัฒนาต่อยอดการเพาะเลี้ยงปลิงทะเล Holothuria scabra เชิงพาณิชย์. ส้านักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.). 57 หน้า.อาภรณ์ เทพพานิช, ศุภกานต์ ชัยโชติรานันท์, วาสนา พรมราช, กาญจนา อภินันทอวยพร และธเนศ พุ่มทอง. 2564. การเลี้ยงปลิงทะเล Holothuria scabra รูปแบบต่างๆ เพื่อขยายผลสู่เกษตรกร. ส้านักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.). 54 หน้า.ศุภกานต์ ชัยโชติรานันท์, วาสนา พรมราช และสุนิตา เลี่ยมใหม่. 2564. ศึกษาการอนุบาลปลิงทะเลชนิด Holothuria scabra Jaeger, 1833 ระยะ doliolaria จนถึงระยะ juvenile ด้วยอาหารต่างชนิดกัน. เอกสารวิชาการฉบับที่ 1/2564. กองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้้าชายฝั่ง กรมประมง. 16 หน้าAqudo, N. 2006. Hatchery sea cucumber technique. Austrarian Centre for International Agricultural Research (ACIAR), The Secretariat of the Pacific Community (SPC) and the World Fish Center, Australia. 43 p.
Carpenter K.E. and Volker H. N. 1998. The Living Marine Resources of the Western Central Pacific : volume 2 cephalopods, crustsceans, holothurians and sharks. Food and Agriculture Organization of the United Nations. 1396 p.Sroyraya M., Peter J.H., Tanapan S., Ruchanok T., Prapaporn J., Tanate P. and Prasert S. 2017. Nutritional components of the sea cucumber Holothuria scabra. Functional Foods in Health and Disease 7(3) : 168 - 181 Tehranifard A. and Rahimibashar M.R.. 2012. Description a Sea Cucumber Species Holothuriaatra Jaeger, 1833 from Kisn Island Iran (Echinodermata : Holothuroidea). Journal of Basic and Applied Scientific Research 2 (12) : 12660 - 12664.