คู่มือการใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อการเลี้ยงกุ้งก้ามกราม

กองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตวนํ้าจืด กรมประมง2566คูมือการใชพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุงกามกราม

คูมือการใชพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุงกามกรามจัดพิมพโดย กองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตวน้ําจืดกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ 50 เกษตรกลาง ถนนพหลโยธิน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900โทรศัพท/โทรสาร 0 2562 0585 Website: www4.fi sheries.go.th/inlandfi sheriesออกแบบ/พิมพที่หจก.วนิดาการพิมพ (สาขาที่ 1) 134/73 หมู 4 ตําบลตลาดขวัญ อําเภอเมืองนนทบุรีจังหวัดนนทบุรี 11000 โทรศัพท 08 1783 8569ISBN 978-616-358-647-6

ปจจบุนมัการนี าเทคโนโลย ํการผลี ตกระแสไฟฟ ิาจากพลังงานแสงอาทิตยหรือโซลาเซลล (Solar cell) มาใชกนอยัางแพรหลาย ไมว าจะเป  นการใช  ในเช งพาณิชยิ หรือการนํามาใชในครัวเรือน เพื่อลดภาระคาไฟฟาที่นับวันจะมีราคาสูงขึ้น ตลอดจนเพื่อลดการปลอยกาซเรือนกระจกซึ่งสงผลตอภาวะโลกรอน เนื่องจากพลังงานแสงอาทิตยจัดเปนพลังงานทดแทนประเภทหมุนเวียน และเปนพลังงานที่สะอาดที่มีศกยภาพสังูการใชโซล าเซลลจงมึความสีาคํญเพัมมากข่ิน้ึ โดยเฉพาะอยางยงการน่ิ ามาใช ํ ในก จกรรมติางๆ ในการเพาะเลยง้ีสัตวน้ํา เชน การใชโซลาเซลลเปนแหลงผลิตไฟฟาใหกับเครื่องสูบน้ํา เครื่องเพิ่มอากาศ สําหรับใชในชวงเวลากลางวัน รวมทั้งการใชโซลาเซลลผลิตไฟฟาในเวลากลางวันและเก็บพลังงานไฟฟาไวในแบตเตอรี่เพื่อใชกับเครื่องใชไฟฟาในเวลากลางคืนสําหรับการนําระบบโซลาเซลลมาใชเพื่อการเลยงกี้งกุามกรามสวนใหญ  ใชกบเครัองตื่นีาแบบใบพ้ํดัและเครื่องสูบน้ํา อยางไรก็ตามเกษตรกรยังขาดความเขาใจในระบบโซลาเซลลเนื่องจากสวนประกอบสวนใหญของระบบโซลาเซลลนั้นเปนอุปกรณไฟฟาหรืออิเล็กทรอนิกสซึ่งโดยทั่วไปเกษตรกรจะซื้อระบบโซลาเซลลสําเร็จรูปมาใชโดยขาดความเขาใจทําใหประสบปญหาดานเทคน คในการใช ิงานการดแลรูกษาัและใชงานไมคุมคากับเงินที่ลงทุนไป“คูมือการใชพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกงกุามกราม ” จดทัาขํ นภายใต้ึ โครงการ  TCP/RAP/3808 “Support to upscaling and adoption of innovations and good practices for sustainable intensifi cation คํานํากองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตวน้ําจืดกรมประมง2566and expansion of aquaculture in Asia” ซึ่งเปนความรวมมือระหวางองคการอาหารและเกษตรแหงสหประชาชาต  (FAO) ิ และกรมประมงเพอให ื่ผเลูยงี้กุงกามกรามที่จะนําระบบโซลาเซลลมาใชในการเลี้ยงกุงกามกราม มีความเขาใจในระบบโซลาเซลลเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งการบํารุงรักษาระบบโซลาเซลลเพื่อใหมีการใชงานไดอยางมีประสิทธิภาพ ซึ่งในการออกแบบตดติ งระบบโซล ั้าเซลลต องใช ผเชูยวชาญี่เชนวศวกริและทมชี างไฟฟ าทผี่านการฝ กอบรมมาอยางด ีโดยเกษตรกรเปนผ ใหูขอมลูวตถั ประสงคุและเปาหมายของการใชอยางไรก ตาม็เกษตรกรควรมความรีเบูองต้ืนเกยวกี่บระบบโซล ัาเซลล เพอใช ื่ประกอบการพจารณาิรวมกับชางใหเหมาะสมกับการใชงานของแตละฟารมรวมทั้งปฏิบัติตามกฎระเบียบการติดตั้งโซลาเซลลของหนวยงานที่เกี่ยวของทงนั้ี้หวงเปันอยางยงวิ่าคมูอฉบืบนั ี้จะสามารถนําไปใชเปนแนวทางในการพัฒนาการใชพลังงานแสงอาทิตยในการเลี้ยงกุงกามกราม เพื่อชวยลดผลกระทบตอสิ่งแวดลอม และเปนการพัฒนาการเพาะเลยงสี้ตวันาจ้ํ ดของประเทศไทย ืตามแนวทางBlue transformation ขององคการอาหารและเกษตรแหงสหประชาชาติตลอดจนการพัฒนาตามแนวนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณที่มุงพัฒนาภาคเกษตรภายใตโมเดลเศรษฐก จิ BCG (Bio-CircularGreen Economy Model) เพื่อปรับเปลี่ยนระบบการเกษตรของประเทศไทยสูประสิทธิภาพสูงอยางยั่งยืนคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 3

คํานํา 3สารบัญ 4สารบัญตาราง 5สารบัญภาพ 5บทที่ 1 ความรูŒเบื้องตŒนของโซล‹าเซลล 6บทที่ 2 การคํานวณออกแบบระบบโซล‹าเซลล 20บทที่ 3 ระบบโซล‹าเซลลเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 35บทที่ 4 วิธีการติดตั้งและการบํารุงดูแลรักษา 38ภาคผนวก 41คณะผูŒจัดทํา 42สารบัญ

ภาพที่ 1 ตัวอยางแผงโซลาเซลล 6ภาพที่ 2 ลักษณะการใชงานโซลาเซลล 7ภาพที่ 3 แผงแบบโมโนคริสตัลไลน (Monocrystalline) 8ภาพที่ 4 แผงแบบโพลีคริสตัลไลน (Polycrystalline) 9ภาพที่ 5 แผงแบบอะมอรฟส (Amorphous) หรือแบบฟลมบาง (Thin fi lm) 10ภาพที่ 6 สวนประกอบภายนอกของแผงโซลาเซลล 11ภาพที่ 7 ปายแสดงคุณสมบัติทางไฟฟาของแผงโซลาเซลล 12ภาพที่ 8 PWM Solar Charge Controller 13ภาพที่ 9 MPPT Solar Charge Controller 14ภาพที่ 10 แบตเตอรี่ (Battery) 15ภาพที่ 11 การตอแบตเตอรี่แบบอนุกรม 15ภาพที่ 12 การตอแบตเตอรี่แบบขนาน 16ภาพที่ 13 รูปคลื่นของสัญญาณไฟฟาแบบ Pure sine wave (Inverter) 17ภาพที่ 14 รูปคลื่นของสัญญาณไฟฟาแบบ Modifi ed sine wave (Inverter) 18ภาพที่ 15 สวิตชตัดตอน 19ภาพที่ 16 สายไฟโซลาเซลล 19ภาพที่ 17 วงจรโซลาเซลลระบบแบบอิสระ (Stand Alone) 21ภาพที่ 18 ระบบโซลาเซลลที่เชื่อมตอกับระบบสายสงของการไฟฟา (On Grid) 22ภาพที่ 19 ระบบโซลาเซลลแบบผสม (Hybrid) 23ภาพที่ 20 แสดงลักษณะการตอแผงโซลาเซลลแบบอนุกรม 25ภาพที่ 21 แสดงลักษณะการตอแผงโซลาเซลลแบบขนาน 26ภาพที่ 22 ชุดสูบน้ําบาดาลใชพลังงานไฟฟาจากโซลาเซลล 36ภาพที่ 23 ชุดโซลาเซลลผลิตไฟฟากระแสตรงใหมอเตอร DC ขนาด 1,500 วัตต 37ตารางที่ 1 เปรียบเทียบแผงโซลาเซลล 3 ชนิด 10ตารางที่ 2 รายละเอียดวัสดุอุปกรณชุดโซลาเซลลสูบน้ําบอบาดาล ขนาด 2 นิ้ว 750 วัตต 36 ตารางที่ 3 รายละเอียดวัสดุอุปกรณชุดโซลาเซลลสําหรับเครื่องตีน้ํา 37ตารางผนวกที่ 1 พิกัดทางไฟฟาของแผงโซลาเซลลระบบ 12 โวลตชนิดโพลี 41ตารางผนวกที่ 2 พิกัดทางไฟฟาของแผงโซลาเซลลระบบ 24 โวลตชนิดโพลี 41ตารางผนวกที่ 3 พิกัดทางไฟฟาของแผงโซลาเซลลระบบ 24 โวลตชนิดโมโน 41สารบัญตารางสารบัญภาพ

บทที่ 11.1 โซลาเซลลคืออะไรโซลาเซลลเปนอุปกรณที่ใชแปลงพลังงานแสงอาทิตยใหเปนกระแสไฟฟาเพื่อใชกับเครื่องใชไฟฟา สามารถใชไดทั้งในครัวเรือนและการเกษตรกรรม เชน ปมสูบน้ํา หลอดไฟพดลมัซงเหมาะส่ึาหรํบเกษตรกรทัต่ีองการใช  ไฟฟ  าในแปลงเกษตรกรรมท แนวสายส่ี งการไฟฟ าเขาไมถึงตัวอยางแผงโซลาเซลล © Sontipan Pasugdeeภาพที่1มถงึซลล ee1. เรื่องนารูเกี่ยวกับโซลาเซลล6 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

หลักการทํางานของโซล‹าเซลลคือ การแปลงพลังงานจากแสงอาทิตยหรือแสงแดดใหเปนพลังงานไฟฟา และพลังงานไฟฟาที่ไดจะเปนไฟฟากระแสตรง(DC) ซงสามารถน่ึ าไปใช ํกบเครั องใช่ื ไฟฟ  ากระแสตรงได  โดยในประเทศไทยโซลาเซลลจะทํางานไดอยางมีประสิทธิภาพ ชวงเวลา 11.00 – 16.00 น. เฉลี่ยวันละประมาณ 5 ชั่วโมงกระแสไฟฟ‡ามี 2 ระบบ คือ ไฟฟากระแสตรง (Direct Current, DC) คือ ไฟฟาที่ใชระบบแรงดันไฟฟา12V, 24V หรือสามารถตอใชไฟฟาจากแบตเตอรี่ไดโดยตรง และไฟฟากระแสสลับ (Alternating Current, AC)คือ ไฟฟาที่ใชจากสายสงการไฟฟา โดยประเทศไทยจะใชที่ระบบแรงดันไฟฟา 220V/380V ซึ่งทั้ง 2 ระบบสามารถใชไดกับเครื่องใชไฟฟาทั่วไป แตตองทราบวาเครื่องใชไฟฟานั้น ๆ ใชกระแสไฟฟาชนิด AC หรือ DC1.2 โซลาเซลลทํางานอยางไรลักษณะการใชงานโซลาเซลล © Sontipan Pasugdeeภาพที่2คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 7

โดยทั่วไปแผงโซลาเซลลที่มีขายในทองตลาดมีอยู 3 ชนิด ดังนี้1.3.1 แผงแบบโมโนคริสตัลไลน (Monocrystalline) หรือเรียกสั้น ๆ ว‹าแบบโมโน1.3 ชนิดของแผงโซลาเซลลแผงแบบโมโนคริสตัลไลน (Monocrystalline)© Sontipan Pasugdeeภาพที่3ขŒอดีเปนแผงชนิดที่มีประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟาสูงที่สุด มีอายุการใชงานที่ยาวนานขŒอเสีย มีราคาสูงที่สุดโดยสามารถสังเกตลักษณะของแผงชนิดนี้ไดŒจาก จุดสี่เหลี่ยม ที่มีอยู‹ทั่วแผง ซึ่งแผงชนิดนี้มีประสิทธิภาพประมาณ 15 – 20% โดยมีอายุการใชŒงาน 25 – 30 ป‚8 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

1.3.2 แผงแบบโพลีคริสตัลไลน (Polycrystalline) แผงแบบโพลีคริสตัลไลน (Polycrystalline)© Sontipan Pasugdeeภาพที่4ขŒอดีหาซื้อไดงายและราคาถูกขŒอเสีย ประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟาต่ํากวาแบบโมโนคริสตัลไลนโดยสามารถสังเกตลักษณะของแผงชนิดนี้ไดŒจาก ช‹องสี่เหลี่ยมผืนผŒา ที่มีอยู‹ทั่วแผง ซึ่งแผงชนิดนี้จะมีประสิทธิภาพประมาณ 13 – 16% โดยมีอายุการใชŒงาน 20 – 25 ป‚คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 9

1.3.3 แผงแบบอะมอรฟัส (Amorphous) หรือแบบฟิลมบาง (Thin film)แผงแบบอะมอรฟส (Amorphous) หรือแบบฟลมบาง (Thin film)© Sontipan Pasugdeeภาพที่5ขŒอดีสามารถทํางานไดดีกวาแผงชนิดอื่นในกรณีที่อุณหภูมิสูงขŒอเสีย ประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟาต่ําที่สุดตารางที่ 1เปรียบเทียบแผงโซล‹าเซลล 3 ชนิดแบบโมโนคริสตัลไลน (Monocrystalline)แบบโพลีคริสตัลไลน (Polycrystalline)แบบอะมอรฟ˜ส(Amorphous)ประสิทธิภาพในการผลิตกระแสไฟฟ‡า15 – 20% 13 – 16% 7 – 13%ประสิทธิภาพในการใชŒงานในสภาวะอากาศต‹างกันผลิตกระแสไฟฟ‡าไดŒมากกว‹าชนิดโพลีคริสตัลไลนเมื่ออยู‹ในภาวะแสงนŒอยมีประสิทธิภาพในการใชŒงานในที่อุณหภูมิสูงดีกว‹าชนิดโมโนคริสตัลไลนเล็กนŒอยในที่อากาศรŒอนมาก ๆแผงโซล‹าเซลลชนิดฟลมบางมีผลกระทบนŒอยกว‹าอายุการใชŒงาน 25 - 30 ป‚ 20 - 25 ป‚ 3 - 5 ป‚ราคาของแผง ราคาสูงที่สุด ราคาปานกลาง ราคาต่ําที่สุด© Sontipan Pasugdeeคุณสมบัติทั่วไปชนิดของแผนแผงชนดนิมี้ลีกษณะเป ันแผš นฟ‹ลิมบางๆ (ไมม‹ ีการตกผลึก) สีม‹วงน้ําตาล ความหนา 0.5 – 1.0 ไมครอน อายุการใชŒงานอยู‹ที่ 3 – 6 ป‚มีความบางเบาราคาถกเมูอเท่ืยบกี บแผงโซล ัาเซลล‹ชนดอิน่ืที่ทํามาจากซิลิคอนเหมือนกัน แต‹ประสิทธิภาพค‹อนขŒางต่ํา (7 – 13%) ซึ่งต่ําที่สุดเมื่อเทียบกับอีก2 ชนิด จึงเปšนชนิดที่มีราคาต่ําที่สุดดŒวยเช‹นกันส‹วนมากใชŒในเครื่องคิดเลข10 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

สวนประกอบภายนอกของแผงโซลาเซลล © Sontipan Pasugdeeภาพที่6ดŒานหนŒาของแผงโซล‹าเซลลกล‹องรับกระแสไฟอยู‹ใตŒแผงโซล‹าเซลลกรอบอะลูมิเนียมของแผงโซล‹าเซลลป‡ายแสดงคุณสมบัติของแผงโซล‹าเซลล1.4 สวนประกอบของแผงโซลาเซลล1324ดานหนาของแผง เปนสวนที่รับแสงอาทิตยและเปลี่ยนเปนพลังงานไฟฟากรอบอะลมูเนิยมี เปนสวนทท่ีาหนําทร่ีบนัาหนํ้กแผงัและใชเปนจุดยึดแผงเขากับโครงสรางอื่น ๆกลองรับกระแสไฟและสายไฟ เปนกลองที่แยกขวบวกและข้ัวลบท้ั ได่ีรบไฟมาจากแผงโซล ัาเซลล ซึ่งกลองนี้จะถูกติดต้ังไวดานหลังของแผงโซลาเซลลปายแสดงคุณสมบัติของแผง ทําหนาที่ในการแสดงขอมูลขนาดของวัตต (W) / โวลต (V) / แอมป (A) และประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟาของแผงโซลาเซลลคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 11

ความหมายของค‹าต‹าง ๆ ตามคุณสมบัติของแผง1) Maximum Power (Pm) พิกัดกําลังไฟฟาสูงสุด มีหนวยเปนวัตต (W) เปนคากําลังไฟฟาสูงสุดที่แผงโซลาเซลลสามารถผลิตไดตอแผง2) Maximum Power Voltage (Vmp) พิกัดแรงดันไฟฟาสูงสุด มีหนวยเปนโวลต (V)เปนคาแรงด นไฟฟ ัาสงสูดของแผงโซลุาเซลล 3) Maximum Power Current (Imp) พิกัดกระแสไฟฟาสงสู ุด มีหนวยเปนแอมป(A)เปนค ากระแสไฟฟ าสงสูดของแผงโซลุาเซลล ดานหลŒ งของแผงโซล ัาเซลล‹จะมฉลากตีดอยิู‹โดยฉลากดงกลั าวเป ‹นตšวบอกคัณสมบุตัหริอความสามารถืจะรับระบบไฟฟ‡าที่ผลิตไดŒของแผงโซล‹าเซลลซึ่งมีขŒอมูลที่จําเปšนตŒองรูŒดังนี้4) Short Circuit Current (Isc) เปนคากระแสไฟฟาสงสูดุเมอเกื่ดการชิ อตในระบบ ็ซงใชึ่ในการออกแบบขนาดพกิดกัาลํงของอั ปกรณุตาง ๆ ใหสามารถรับกระแสไฟฟาสูงสุดไดหากเกิดการช็อตในระบบ5) Maximum System Voltage (IEC, VCD) เปนคาแรงดันไฟฟาสูงสุดที่มีการตอกันหลาย ๆ แผง โดยที่แผงโซลาเซลลจะผลิตไดในที่นี้มีคาเทากับ 1,000 โวลต เปนกระแสตรงปายแสดงคุณสมบัติทางไฟฟาของแผงโซลาเซลล © Sontipan Pasugdeeภาพที่712 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

1.5.1 โซล‹าชารจคอนโทรลเลอร (Solar Charge Controller) หรือเครื่องควบคุมการชารจเปนอุปกรณที่ใชควบคุมการชารจไฟฟา (DC) ที่ไดจากแผงโซลาเซลลลงแบตเตอรี่เพื่อเก็บกระแสไฟฟาแลวนํากระแสไฟจากแบตเตอรี่ไปใชโดยมีหลักการทํางาน ดังนี้1) ควบคุมใหการชารจแบตเตอรี่เปนไปอยางปลอดภัย รวดเร็ว และสมบูรณ2) ควบคุมการจายไฟฟาของแบตเตอรี่3) ปองกันแบตเตอรี่จากการชารจประจุมากเกินไป4) ปองกันกระแสไฟฟายอนจากแบตเตอรี่ไปยังแผงโซลาเซลลโซล‹าชารจคอนโทรลเลอร (Solar Charge Controller) แบงเปน 2 ประเภท ตามหลักการทํางาน คือ1) PWM (Pulse Width Modulation) และทาเปํนตวหนาัอปกรณุควบคมการชารุจไฟฟ  าจากแผงโซล าเซลล ใหคงที่ดวยระบบดิจิทัล (Digital) ตามคาที่ปรับไวเพื่อควบคุมการประจุไฟเขาแบตเตอรี่ทําใหแบตเตอรี่ไมเสื่อมเรว็PWM Solar Charge Controller มีขนาดต‹าง ๆ ตามความตŒองการใชŒงาน ตามระดับปริมาณกระแสไฟใชŒงาน โดยมีขนาดตั้งแต‹ 10A – 60A และแรงดัน Input ตั้งแต‹ 12V – 96V 1.5 อุปกรณประกอบของระบบโซลาเซลลPWM Solar Charge Controller© Sontipan Pasugdeeภาพที่8คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 13

2) MPPT (Maximum Power Point Tracking) คือ อุปกรณควบคุมการชารจไฟฟาจากแผงโซลาเซลลใหคงที่ดวยระบบไมโครโพรเซสเซอรหรือตัวจับสัญญาณ คอยควบคุมสัญญาณไฟฟาที่ไดจากแผงโซลาเซลลเปรยบเทียบกีบแรงดั นกระแสในแบตเตอร ั ี่และเลอกสื ญญาณไฟฟ ัาทสี่งทูสี่ดจากแผงเพุอประจ ื่ ไฟลงในแบตเตอรุี่ใหเต็มที่ตลอดเวลา ดังนั้น ขณะที่สภาพแสงแดดไมคงที่ก็สามารถชารจไฟไดอยางดีMPPT Solar Charge Controller© Sontipan Pasugdeeภาพที่9ขŒอสังเกต : เครื่องควบคุมการชารจแบบ PWM มีราคาถูกกวา แตมีประสิทธิภาพต่ํากวาแบบ MPPTMPPT Solar Charge Controller มีขนาดต‹าง ๆ ตามความตŒองการใชŒงานตามระดับปริมาณกระแสไฟใชŒงาน มีขนาดตั้งแต‹ 10A – 60A และแรงดัน Input ตั้งแต‹ 12V – 96V14 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

1.5.2 แบตเตอรี่ (Battery) เปนอุปกรณที่ใชเก็บสะสมพลังงานไฟฟาจากแผงโซลาเซลลที่ผลิตกระแสไฟฟาไดในเวลากลางวันที่มากเกินความตองการใชเพื่อเก็บไวใชในเวลากลางคืน จึงตองใชแบตเตอรี่เพื่อเก็บสะสมพลังงานไฟฟาไวใชแบตเตอรี่ที่นิยมใชกับโซลาเซลลมี 2 ชนิด คือ แบตเตอรี่ลิเทียม (Lithium Battery) และแบตเตอรี่Deep Cycle (GEL type Deep Cycle Battery) เนื่องจากมีคุณสมบัติจายกระแสไฟไดมากกว า 80% ของความจุกระแสไฟฟาของแบตเตอรี่มีความเสถียร และความทนทานกวาแบตเตอรี่ตะกั่วสําหรับรถยนตทั่วไป ที่จายกระแสไฟไดประมาณ 60% หากนํามาใชแบตเตอรี่จะเสื่อมสภาพเร็วการต‹อแบตเตอรี่แบบต‹าง ๆ1) การตอแบบอนุกรมแบตเตอรี่ (Battery)© Sontipan Pasugdeeภาพที่10การตอแบตเตอรี่แบบอนุกรม© Sontipan Pasugdeeภาพที่11ตัวอย‹างเช‹น : • แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 150 แอมป + แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 150 แอมปที่ตออนุกรม จะได 24 โวลต 150 แอมป• แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 200 แอมป + แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 200 แอมปที่ตออนุกรม จะได 24 โวลต 200 แอมปเมื่อเชื่อมต‹อแบตเตอรี่สองลูกโดยต‹อขั้วบวกของลูกที่ 1 เขŒากับขั้วลบของลูกที่ 2 จะสามารถเพิ่มแรงดันไฟฟ‡า (V) เปšนสองเท‹าในขณะที่ปริมาณกระแสไฟฟ‡าที่ไหลผ‹านตัวนํา (Ah) มีค‹าคงเดิมคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 15

2) การตอแบบขนานการตอแบตเตอรี่แบบขนาน© Sontipan Pasugdeeภาพที่12ตัวอย‹างเช‹น : • แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 150 แอมป + แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 150 แอมปที่ตอขนาน จะได 12 โวลต 300 แอมป• แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 200 แอมป + แบตเตอรี่ขนาด 12 โวลต 200 แอมปที่ตอขนาน จะได 12 โวลต 400 แอมปเมื่อเชื่อมต‹อแบตเตอรี่สองลูกโดยการต‹อขั้วบวกเขŒากับขั้วบวกและขั้วลบเขŒากับขั้วลบ จะสามารถเพิ่มปริมาณกระแสไฟฟ‡าที่ไหลผ‹านตัวนํา (Ah) ไดŒสองเท‹าขณะที่แรงดันไฟฟ‡า (V) เท‹าเดิม16 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

รูปคลื่นของสัญญาณไฟฟาแบบ Pure sine wave (Inverter)© Sontipan Pasugdeeภาพที่131.5.3 อินเวอรเตอร (Inverter)อนเวอริเตอร Inverter ทาหนําท ในการแปลงไฟฟ ี่ากระแสตรง (DC) ใหเป นไฟฟ ากระแสสลบั (AC) เนองจากื่ไฟฟาที่ไดจากแผง Solar cell เปนไฟฟากระแสตรง เมื่อตองการใชกระแสไฟกับเครื่องใชไฟฟากระแสสลับจึงตองใช Inverter แปลงไฟฟาจากไฟฟากระแสตรงเปนไฟฟากระแสสลับเครื่องแปลงกระแสไฟฟา Inverter มีทั้งแบบที่แปลงไฟฟาจากแบตเตอรี่ใหเปนไฟฟากระแสสลับ เรียกวาStand alone inverter หรือ Off grid inverter และแบบแปลงไฟฟาจาก Solar cell โดยตรงใหเปนไฟฟากระแสสลับเรียกวา Grid tied inverter อินเวอรเตอรแปลงกระแสไฟฟาจากแบตเตอรี่แบงตามลักษณะรูปคลื่นของสัญญาณไฟฟาที่ผลิตออกมาได 2 แบบ คือ1) อินเวอรเตอรแบบ Pure sine wave (Pure si ne wave inverter) ใหรูปคลื่นของสัญญาณไฟฟาออกเปนรูปคลื่นซายน (Sine wave) มีประสิทธิภาพดีเหมาะกับเครื่องใชไฟฟาทุกชนิด รวมทั้งเครื่องใชไฟฟาที่ตองการคุณภาพของสัญญาณไฟฟาสูง เชน ระบบเครื่องสงวิทยุอุปกรณการแพทยคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 17

รูปคลื่นของสัญญาณไฟฟาแบบ Modified sine wave (Inverter)© Sontipan Pasugdeeภาพที่142) อินเวอรเตอรแบบ Modified sine wave หรือ Step wave (Modified sine wave inverter) ใหรปคลูนของสื่ ญญาณไฟฟ ั าออกเป นร ปคลูนสื่เหลี่ยมี่ (Step wave) เหมาะกบการใช ังานท วไปท ั่ ไมี่ใชอเลิกทรอน็กสิ เชน ปมน้ําขŒอสังเกต :ปจจุบัน อินเวอรเตอรเพียวซายนเวฟ (Pure sine wave inverter) มีราคาไมแพง สวนอินเวอรเตอรโมดิฟายซายนเวฟ (Modifi ed sine wave inverter) ยังคงเปนตัวเลือกที่ใชงานไดหากไมกังวลกับประสิทธิภาพ แตอยางไรก็ตาม ถาตองการใหเครื่องใชไฟฟาทํางานไดอยางปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุด ควรใชอินเวอรเตอรเพียวซายนเวฟ18 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

1.5.4 สวิตชตัดตอน (Breaker switch)เพื่อความปลอดภัยสําหรับผูใชงานในระบบโซลาเซลลตองติดตั้งสวิตชตัดการเชื่อมตอ เพื่อแยกสวนประกอบตาง ๆ ของระบบฯ สวิตชจะถูกติดตั้งระหวางแผงโซลาเซลลกับอุปกรณควบคุมการชารจหรืออินเวอรเตอรพรอมกับมีสวิตชตัดตอนสายดิน รวมทั้งมีสวิตชตัดตอนที่ตอกับเครื่องใชไฟฟาหรือตูเมนไฟฟากอนนําไปใชกับอุปกรณไฟฟา1.5.5 สายไฟโซล‹าเซลลขŒอสังเกต :หามใชสวิตชตัดการเชื่อมตอที่ใชสําหรับไฟฟากระแสสลับมาใชกับไฟฟากระแสตรง เพราะทุกครั้งที่ทําการตัดการเชื่อมตอจะเกิดประกายไฟ ประกายไฟจากไฟฟากระแสตรงจะทําใหเกิดความเสียหายมากกวาไฟฟากระแสสลับสวิตชตัดตอน© Sontipan Pasugdeeภาพที่15สายไฟโซลาเซลล © Sontipan Pasugdeeภาพที่16การเชื่อมตอระบบแผงโซลาเซลลจําเปนที่จะตองเลือกใชสาย PV1–F เทานั้น ซึ่งเปนสายไฟ DC ที่ไดรับการออกแบบมาเพื่อใชกับระบบโซลาเซลลโดยเฉพาะ ซึ่งมีความแตกตางจากสายไฟธรรมดา ๆ โดยสายไฟชนดนิที้ามาจากทองแดงเคลํอบดืบีกุหุมฉนวน ทําใหสามารถทนความรอนไดสูงการนําสายไฟ AC มาใชจะสามารถใชงานไดอยางปกติในชวงระยะเวลาแรกเทานนั้เมอเวลาผื่ านไปจะท  าให ํเกดความริอนสะสม ทาให ํ ความสามารถในการน  าพาไฟฟ ําลดลงเรอย่ืๆ เนองจาก่ืสายไฟชนิด AC นั้นอาจไมไดมีการเคลือบดวยดีบุกแบบสายไฟPV1–F การนาสายไฟอ ํนื่ๆ มาใชแทนสายไฟ  PV1–F อาจทาให ํเกดิกระแสไฟฟาลัดวงจรจนเกิดอัคคีภัยไดเพราะฉะน้นในการใช ั งานโซลาเซลล จงควรใช ึ สายไฟโซล าเซลล PV1–F  ไมควรใช  สายไฟท  วไป ั่คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 19

การคํานวณออกแบบระบบโซล‹าเซลลเพื่อใชŒกับฟารมเพาะเลี้ยงกุŒงกามกรามตŒ องใช ŒผŒเชูŒยวชาญี่เชน‹วศวกรและทิมชี างไฟฟ ‹าท‡ผี่านการฝ ‹กอบรมƒมาอย‹างดีโดยเกษตรกรเปšนผูŒใหŒขŒอมูล วัตถุประสงคและเป‡าหมายของการใชŒอยางไรก ‹ตาม็เกษตรกรควรมความรีเบŒูองต้ืนเกŒยวก่ีบระบบัเพอใช่ื ประกอบการ Œพิจารณาร‹วมกบชั ‹างใหŒเหมาะสมกับการใชŒงานของแต‹ละฟารม ดังนี้บทที่ 220 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

1.1 ระบบแบบอิสระ (Stand Alone)1. ระบบการติดตั้งโซลาเซลลโดยทั่วไปวงจรโซลาเซลลระบบแบบอิสระ (Stand Alone)© Sontipan Pasugdeeภาพที่17กระแสไฟฟ‡าที่ไดŒจากโซล‹าเซลลเปšนไฟฟ‡ากระแสตรง (DC) สามารถผลิตไฟฟ‡าไดŒเฉพาะช‹วงเวลากลางวันขณะที่มีแสงแดดเท‹านั้น หากตŒองการใชŒกับเครื่องใชŒไฟฟ‡ากระแสสลับตŒองมีอุปกรณช‹วยแปลงไฟเรียกว‹า อินเวอรเตอร (Inverter) และหากตŒองการใชŒไฟฟ‡าในเวลากลางคืนตŒองใชŒแบตเตอรี่เปšนแหล‹งเก็บพลังงานที่ผลิตไดŒในตอนกลางวันดŒวย จึงสามารถแบ‹งระบบโซล‹าเซลลที่ใชŒกันโดยทั่วไป ดังนี้ระบบแบบอิสระ เปšนการต‹อวงจรโซล‹าเซลลที่ไม‹มีการไปพ‹วงกับระบบไฟฟ‡าอื่น ๆ เปšนชุดสําเร็จมี 2 ระบบ คือ แบบที่มีแบตเตอรี่เก็บไฟ และแบบไม‹มีแบตเตอรี่เก็บไฟ ระบบนี้เหมาะสําหรับการใชŒมอเตอรไฟฟาท‡ วไป่ัท่ใชีเวลากลางวŒ นเป ันสš วนใหญ ‹ ‹เชน‹เครองส่ืบนูาํ้ขอดŒของระบบนีค้ีอไม ืม‹การเชีอมต่ือ‹กับสายส‹งไฟฟ‡าของการไฟฟ‡า ทําใหŒสามารถใชŒงานไดŒทันทีไม‹ตŒองขออนุญาตจากการไฟฟ‡าคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 21

1.2 ระบบที่เชื่อมต‹อกับระบบสายส‹งของการไฟฟ‡า (On Grid)ระบบโซลาเซลลที่เชื่อมตอกับระบบสายสงของการไฟฟา (On Grid)© Sontipan Pasugdeeภาพที่18ระบบ On Grid เปšนการผลิตไฟฟ‡าจากโซล‹าเซลลโดยไม‹ตŒองมีที่เก็บพลังงานไฟฟ‡า แต‹มีการต‹อพ‹วงเขŒากับระบบไฟฟ‡าสายส‹งจากการไฟฟ‡าระบบนี้ประหยัดค‹าไฟเฉพาะตอนกลางวัน กลางคืนตŒองใชŒไฟของการไฟฟ‡า และตŒองขออนุญาตจากการไฟฟ‡าก‹อนทําการติดตั้ง ขŒอเสียของระบบนี้คือราคาคอนข‹างสŒงูทาการตํดติงยาก้ัตองให ŒผŒเชŒู ยวชาญ่ีเชน‹วศวกริและทมชี างไฟฟ ‹าด‡าเนํนการติดติง้ั22 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

จากระบบโซล‹าเซลลทั้ง 3 ระบบพบว‹าที่เหมาะสมที่สุดสําหรับเกษตรกรที่อยู‹ห‹างไกล คือ“ระบบ Stand Alone ใชŒงานไดŒอย‹างอิสระ”ทําใหŒประหยัดเงินมากที่สุด ส‹วนระบบ On Grid และ Hybrid มีความยุ‹งยากและซับซŒอน และที่สําคัญมีราคาสูงกว‹าแบบ Stand Alone มาก1.3 ระบบแบบผสม (Hybrid)ระบบโซลาเซลลแบบผสม (Hybrid)© Sontipan Pasugdeeภาพที่19ระบบแบบผสม (Hybrid) เปšนการติดตั้งระบบใกลŒเคียงกับระบบ On Grid แต‹มีการสํารองไฟไวŒในแบตเตอรี่จึงสามารถใชŒไฟฟ‡าไดŒทั้งกลางวันและกลางคืน ซึ่งระบบนี้มีการเชื่อมต‹อสายส‹งของการไฟฟา‡ทาให ํเวลาตŒดติงตั้องขออนŒ ญาตจากการไฟฟ ุา‡ขอเสŒยของระบบนีคี้อราคาคือนข‹างสŒงมากูและทําการติดตั้งยากมาก ตŒองใหŒผูŒเชี่ยวชาญ เช‹น วิศวกรและทีมช‹างไฟฟ‡าดําเนินการติดตั้งคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 23

2. การคํานวณออกแบบการพิจารณาในการติดตั้งระบบไฟฟ‡าโซล‹าเซลลจําเปšนตŒองมีการคํานวณออกแบบเพอให ื่ระบบวงจรมŒความสมบีรณูและมการกีาหนดวํสดัอุปกรณุตาง‹ ๆไดอยŒางเหมาะสม‹ ปลอดภยัและประหยัด ซึ่งใชŒสูตรในการคํานวณพื้นฐานทั่วไป คือสูตรการคํานวณกําลังไฟฟ‡าของระบบโซล‹าเซลลคือP (วัตต) = V (โวลต) × I (แอมปŠ)I คือ ปริมาณของกระแสไฟฟาที่ใชมีหนวยเปน แอมป (A) เชน ปริมาณแอมปที่แผงโซลาเซลลผลิตไดV คือ แรงดันไฟฟา มีหนวยเปน โวลต (V)เชน โวลตของแผงโซลาเซลลและของเครื่องใชไฟฟาP คือ กําลังไฟฟา มีหนวยเปน วัตต (W)เชน วัตตของแผงโซลาเซลลและของเครื่องใชไฟฟา24 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

การตอแผงโซลาเซลลขึ้นอยูกับวัตถุประสงคการใชงาน บางครั้งมีความตองการใชไฟฟาจํานวนมากแตแผงโซลาเซลลมีขนาดมาตรฐาน ไมสามารถใหไฟฟาไดเพียงพอในแผงเดียว จําเปนตองใชแผงโซลาเซลลจํานวนมาก และตองมีการตอพวงเขาดวยกันเพื่อใหไดแรงดันไฟฟา (V) หรือกระแสไฟฟาเพิ่มขึ้น (A) มีวิธีการตอแผง ดังนี้3.1 แบบอนุกรม3. การตอแผงโซลาเซลลการตอแบบอนุกรม คือ การตอขั้วบวกของแผงโซลาเซลลกับขั้วลบของแผงโซลาเซลลอีกแผง จุดเดนของวงจรแบบอนุกรมคือทําใหแรงดันไฟฟาหรือโวลตเพิ่มขึ้นตามจํานวนแผง จะมีผลดีตอการแปลงไฟฟาไปใชกับอุปกรณไฟฟาที่ตองการแรงดันสูงไดงายภาพที่20แสดงลักษณะการตอแผงโซลาเซลลแบบอนุกรม© Sontipan Pasugdeeผลลัพธที่ไดŒ (W = V × A)• กําลังไฟฟา (วัตต W) เพิ่มขึ้น• แรงดันไฟฟา (โวลต V) เพิ่มขึ้น• กระแสไฟฟา (แอมป A) เทาเดิม (หรือเทากับแผงที่มี A ต่ําที่สุด)คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 25

การตอแบบขนาน คือ การตอขั้วบวกของแผงโซลาเซลลกับขั้วบวกของแผงโซลาเซลลอีกแผงและตอขั้วลบของแผงโซลาเซลลกับขั้วลบของแผงโซลาเซลลอีกแผง สิ่งที่ไดคือกระแสไฟฟาเพิ่มขึ้นแตโวลตเทาเดิม3.2 แบบขนานแสดงลักษณะการตอแผงโซลาเซลลแบบขนาน© Sontipan Pasugdeeภาพที่21• กําลังไฟฟา (วัตต W) เพิ่มขึ้น• แรงดันไฟฟา (โวลต V) เทาเดิม (หรือเทากับแผงที่มี V ต่ําที่สุด)• กระแสไฟฟา (แอมป A) เพิ่มขึ้นผลลัพธที่ไดŒ26 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

4. การเลือกใชระบบโซลาเซลลที่เหมาะสมกับความตองการใชงาน ตองพิจารณา 2 ขอ คือ4.1 ระบบไฟฟ‡ากระแสตรง (DC) ใชŒเฉพาะในตอนกลางวันโดยไม‹ตŒองใชŒแบตเตอรี่เปนระบบที่มีราคาถูกที่สุด เหมาะสําหรับนําไปใชในการลดตนทุนการผลิตใหกับผูเลี้ยงกุงกามกรามเปนระบบที่เหมาะสมที่สุด เพราะทําใหเกษตรกรไมตองจายคาไฟหรือคาน้ํามันในการใชมอเตอรไฟฟาหรือเครองยนตื่ เปนระบบท ใชี่เงนลงทินนุอยทสี่ดุทาให ํผเลูยงกี้งกุามกรามทมี่เงีนลงทินนุอยสามารถเขาถ งเทคโนโลย ึ ีโซลาเซลลไดเชน เครื่องตีน้ํา ปมน้ํา หลอดไฟสองสวาง โซลาเซลลตŒองรูŒก‹อนว‹าจะนําระบบโซล‹าเซลลมาใชŒกับอุปกรณชนิดใด เช‹น • เครื่องสูบน้ํา • หลอดไฟสองสวาง • เครื่องตีน้ําเพิ่มอากาศและการไหลเวียนของน้ําดูว‹าเครื่องใชŒไฟฟ‡าเปšนเครื่องใชŒไฟฟ‡ากระแสตรง (DC) หรือกระแสสลับ (AC)การใชงานระบบโซลาเซลลในเวลากลางวันจะใชระบบไฟฟาแบบ DC หรือ AC ขึ้นอยูกับอุปกรณไฟฟาที่มีอยูในฟารม ดังนี้• ตรวจสอบขนาดโวลต (V) ของเครื่องใชไฟฟา• เลือกขนาดโวลต (V) แผงโซลาเซลลใหเหมาะสมกับขนาดโวลตของเครื่องใชไฟฟา• หาจํานวนของแผงโซลาเซลลที่สามารถผลิตกําลังไฟฟา (W) ตามที่เครื่องใชไฟฟาตองการ• ตรวจสอบระบบแรงดันไฟฟา (V) ของระบบโซลาเซลลขั้นตอนการออกแบบระบบโซล‹าเซลลแบบ Stand Alone ใชŒไฟฟ‡าเวลากลางวันตัวอย‹างการคํานวณ เมื่อผูŒเลี้ยงกุŒงกŒามกรามตŒองการใชŒป˜มซับเมอรส 1 แรงมŒา (Hp) มีค‹าเท‹ากับ750 วัตต (W) แรงดันไฟฟ‡า 24 โวลต (V) สูบน้ําบาดาล ตŒองใชŒแผงโซล‹าเซลลจํานวนกี่แผงและต‹อแผงกันอย‹างไรโดยกําหนดใหŒใชŒแผงโซล‹าเซลลที่มีกําลังไฟฟ‡า 330W แรงดันไฟฟ‡า 24V ต‹อแผงคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 27

วิธีการคํานวณ1) กอนทาการคํานวณออกแบบระบบํตองทราบแรงด นไฟฟ ัา (V) กระแสตรงหรอกระแสสลืบของเครั องใช ื่ ไฟฟ าเพื่อนํามาเลือกแรงดันไฟฟาของแผงโซลาเซลลตัวอยางคือ 24V 2) ดูคากําลังการใชไฟฟา (W) จากฉลากที่ติดมากับเครื่องใชไฟฟา ตัวอยางคือ 750W3) หาจํานวนแผงจากวัตตเครื่องใชไฟฟา ÷ วัตตของแผงโซลาเซลลตัวอยางคือ 330W= 750 ÷ 330= 2.27 แผง ปดเศษขึ้น เปน 3 แผง4) พิจารณาการตอแผงโซลาเซลลจากแรงดันไฟฟา (V) ของแผงโซลาเซลลจากตัวอยางคือ 24V ดังนั้นแผงโซลาเซลลทั้ง 3 แผงตองตอขนานกัน จะไดแรงดันไฟฟา 24V กําลังไฟฟา 990W เพื่อไมใหแรงดันไฟฟามากเกินแรงดันไฟฟาของปมซับเมอรสที่กําหนดมาใหและมีกําลังไฟฟาเพียงพอสําหรับปมซับเมอรส 750W (990W)4.2 ระบบไฟฟ‡ากระแสสลับ (AC) ใชŒไฟฟ‡าเวลากลางวันใชในกรณีที่ผูเลี้ยงกุงกามกรามมีเครื่องใชไฟฟากระแสสลับอยูแลว เมื่อติดตั้งระบบโซลาเซลลจะไดไฟฟากระแสตรง จึงตองใชอินเวอรเตอรเพื่อแปลงกระแสไฟฟากระแสตรงเปนกระแสสลับก็สามารถใชกับเครื่องใชไฟฟาที่มีอยูไดเชน ปมลม ปมน้ํา เปนตนตัวอย‹างการคํานวณ ป˜มซับเมอรส 2 แรงมŒา เท‹ากับ 1,500 วัตต 220 โวลต (AC) ตŒองใชŒแผงโซล‹าเซลลจํานวนกี่แผง จํานวน W และ V เท‹าไร และต‹อแผงกันอย‹างไร ตัวอย‹างเช‹นกําหนดใหŒใชŒแผงโซล‹าเซลลที่มีกําลังไฟฟ‡า 330W แรงดันไฟฟ‡า 24V ต‹อแผง• ตรวจสอบกําลังไฟฟา (W) ที่เครื่องใชไฟฟาตองการใช• หาแรงดัน (V) ของอินเวอรเตอรและกําลังไฟฟา (W) ที่ตองผลิตจากแผงโซลาเซลล• หาจํานวนของแผงโซลาเซลลที่สามารถผลิตกําลังไฟฟา (W) ตามที่เครื่องใชไฟฟาตองการ• ตรวจสอบระบบแรงดันไฟฟา (V) ของระบบโซลาเซลลเพื่อใหไดตามแรงดัน (V) ของอินเวอรเตอรขั้นตอนการออกแบบระบบโซล‹าเซลลเพื่อใชŒไฟฟ‡ากระแสสลับในเวลากลางวัน28 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

วิธีการคํานวณ1) ตรวจสอบกําลังไฟฟา (W) ที่เครื่องใชไฟฟาตองการ ตัวอยางกําหนดใหคือ 1,500 วัตต2) หาแรงดัน (V) ของอินเวอรเตอรและกําลังไฟฟา (W) ที่ตองผลิตไดจากแผงเมื่อตองการกําลังไฟฟา 1,500 วตตั โดยอินเวอรเตอรก็จะตองแปลงไฟฟาไดไมนอยกวา 1,500 วัตตคูณดวยคา Safety Factor (×2)ฉะนั้น อินเวอรเตอรที่ตองการตองมีกําลังไฟฟาไมนอยกวา 1,500 × 2 = 3,000W และแรงดันไฟฟา (V) จะเทากับแผงโซลาเซลลตัวอยางกําหนดใหคือ 24V3) หาจานวนของแผงโซล ําเซลลทสามารถผล่ีตกิาลํ งไฟฟ ัา (W) ตามทเคร่ี องใช่ื ไฟฟ าต องการในการแปลงกระแสไฟฟ าของอินเวอรเตอรจะมีการสูญเสียกระแสไฟฟาในขณะแปลงไฟฟาไปบางสวน ขึ้นอยูกับประสิทธิภาพของอินเวอรเตอร โดยทั่วไปจะมีประสิทธิภาพอยูที่ 85% ซึ่งสามารถคํานวณหากําลังไฟฟา (W) ที่ตองผลิตไดจากกําลังไฟฟาที่ตองการ (W) ÷ ประสิทธิภาพอินเวอรเตอร (85%)= 1,500 ÷ 0.85= 1,764.7W หรือประมาณ 1,800Wเมอเราทราบก่ืาลํ งไฟฟ ัา (W) ทต่ีองผลตแลิวเราสามารถหาจานวนแผงทํจะต่ี องใช  ไดจากกาลํ งไฟท ัต่ีองผล ตได ิ (W) ÷ กําลังไฟฟาตอแผง (W)= 1,800 ÷ 330= 5.45 แผง ใหปดเศษขึ้นเปน 6 แผง4) พิจารณาการตอแผงโซลาเซลลจากแรงดันไฟฟา (V) ของแผงโซลาเซลลจากตัวอยางคือ 24V ดังนั้นแผงโซลาเซลลทงั้ 6 แผง ตองตอขนานกนั จะไดแรงด นไฟฟ ัา 24V กาลํ งไฟฟ ัา 1,980W เพอไม ื่ใหแรงด นไฟฟ ัามากเกินแรงดันไฟฟาของปมซับเมอรส และไดกําลังไฟฟาไมนอยกวา 1,500W (1,980W) โดยมีอินเวอรเตอรขนาดแรงดันไฟฟา 24V กําลังไฟฟา 3,000W เปนอุปกรณเปลี่ยนกระแสไฟฟา DC เปน ACคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 29

ตวอยัางการค‹านวณํ หากฟารมกงกุŒามกรามตŒองการตŒดติ งระบบโซล ั้าเซลล‹ท โรงเร ี่อนในฟาร ืมซงึ่ระบบสายสงของการไฟฟ ‹าเข‡ าไมŒถ‹งึโดยมรายการเครี องใช ื่Œไฟฟาและจ‡านวนชํ วโมงท ั่ตี่องการใช Œ Œดงนั ี้• พัดลมตั้งโตะ 30W 12V จํานวน 1 ตัวใชŒงาน 5 ชั่วโมง• หลอดไฟ 10W 12V จํานวน 5 หลอด ใชŒงาน 8 ชั่วโมง• หมอตŒ Œมน้ํา 100W 12V จํานวน 1 เครื่อง ใชŒงาน 1 ชั่วโมง4.3 ระบบไฟฟ‡ากระแสตรง (DC) ใชŒไฟฟ‡าเวลากลางคืนเปนระบบโซลาเซลลที่สามารถใชไฟไดทั้งในตอนกลางวันกลางคืน โดยระบบนี้จะมีแบตเตอรี่เปนตัวเก็บสํารองพลังงานไฟฟาไวเมื่อไดรับแสงแดดในเวลากลางวัน เหมาะสําหรับนําไปใชในพื้นที่ที่สายสงการไฟฟาเขาไปไมถึง เชน ฟารมกุงกามกราม บอเลี้ยงปลาขั้นตอนการออกแบบระบบโซล‹าเซลลแบบอิสระ ใชŒกับเครื่องใชŒไฟฟ‡ากระแสตรง (DC) และใชŒไฟฟ‡าเวลากลางคืน มีดังนี้• เลือกขนาดโวลตแผงโซลาเซลลใหเหมาะสมกับขนาดโวลตของแบตเตอรี่• หาขนาดแบตเตอรี่โดยการนํากําลังไฟฟาของเครื่องใชไฟฟา × จํานวนชั่วโมงที่เปดใชงาน• หาขนาดของแผงโซลาเซลลที่สามารถผลิตแอมป (A) เก็บในแบตเตอรี่เต็มภายใน 1 วัน(คิดชั่วโมงที่มีแสงแดด 4 – 5 ชั่วโมงตอวัน)• เลือกเครื่องควบคุมการชารจ (Solar Charge Controller)30 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

ขั้นตอนการออกแบบ1) เลือกขนาดแรงดันไฟฟา (V) ของแผงโซลาเซลลใหเหมาะกับขนาดแรงดันไฟฟา (V) ของแบตเตอรี่เนื่องจากเครื่องใชไฟฟาเปนระบบแรงดัน 12V (DC) ดังนั้นแบตเตอรี่และแผงโซลาเซลลจะเปน 12V เชนกัน2) หาขนาดแบตเตอรโดยการหาก่ีาลํ งไฟฟ ัาของเคร องใช่ื ไฟฟ า × จานวนชํ วโมงท่ั เป่ี ดใช งานหากาลํ งไฟฟ ัา (W) รวม= (30 × 1 × 5) + (10 × 5 × 8) + (100 × 1 × 1)= 650Wหาขนาดของแบตเตอรี่ (Ah) จากคาพลังงานรวม (W) ÷ (แรงดันแบตเตอรี่ (V) × ประสิทธิภาพแบตเตอรี่(แบตเตอรี่รถยนต 60% ถาเปนชนิด deep cycle 80%) × ประสิทธิภาพของ Inverter (85%) = 650 ÷ (12 × 0.6 × 0.85)= 106.2 แอมปตอชั่วโมงดังนั้น เลือกใชแบตเตอรี่ขนาด 120 แอมป 12 โวลต3) หาขนาดของแผงโซลาเซลลที่สามารถผลิตกระแสไฟฟา (แอมป A) บรรจุในแบตเตอรี่เต็มภายใน 1 วัน(ใหคิดชั่วโมงที่มีแสงแดด 4 – 5 ชั่วโมงตอวัน) จากพลังงาน (W) รวม ÷ ชั่วโมงการทํางานของแผงโซลาเซลลที่มีแสงแดดดีมาก= 650 ÷ 4= 162.5W (แผงโซลาเซลลจะตองผลิตไฟฟาไดมากกวา 162.5W ตอชั่วโมง)ดังนั้น ควรเลือกใชแผงโซลาเซลลขนาด 180W จํานวน 1 แผง4) เลือกเครื่องควบคุมการชารจ โดยจะตองมีกระแสไฟฟา (A) มากกวากระแสไฟฟารวมจากแผงโซลาเซลลคํานวณหาไดจาก จํานวนวัตต (W) รวมของแผงโซลาเซลลหารดวย แรงดันไฟฟา (V) ที่ใชในระบบ= 180 ÷ 12= 15Aดังนั้น เครื่องควบคุมการชารจ ควรมีขนาดไมต่ํากวา 15A และมีแรงดันไฟฟา 12Vเมื่อตองการใชเครื่องใชไฟฟาตามจํานวนและเวลาที่ตองการใชงานในเวลากลางคืนตองใชแผงโซลาเซลลขนาด 180W 12V จํานวน 1 แผง ใช Solar Charge Controller ขนาด 15A 12V ใชแบตเตอรี่ขนาด 120A 12V จํานวน 1 ลูกหมายเหตุ :กอนหาขนาดแบตเตอรี่ตองหาคาแรงดัน (V) ที่เหมาะสมกอน โดยประเมินจากกำลังไฟฟา (1KWh เทากับ 1,000Wh) เพื่อกำหนดระบบแรงดันไฟฟา (V) ดังนี้• กำลังไฟฟานอยกวา 1 กิโลวัตต (KWh) ใชระบบ 12 โวลต (V)• กำลังไฟฟาอยูระหวาง 1 – 4 กิโลวัตต (KWh) ใชระบบ 24 โวลต (V)• กำลังไฟฟามากกวา 4 กิโลวัตต (KWh) ใชระบบ 48 โวลต (V)สรุปคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 31

4.4 ระบบไฟฟ‡ากระแสสลับ (AC) ใชŒไฟกลางคืนในกรณทีเครี่องใช ื่ ไฟฟ าทมี่อยีู ใชไฟฟ ากระแสสลบั (AC) และตองการใช  งานในเวลากลางค นืแตสายสงการไฟฟายังเขาไปไมถึงโดยระบบนี้จะมีแบตเตอรี่เปนตัวเก็บพลังงานไฟฟา โดยสามารถคํานวณหาระบบโซลาเซลลที่เหมาะสมกับเครื่องใชไฟฟาที่มีอยูไดดังนี้ขั้นตอนการออกแบบระบบโซล‹าเซลลแบบอิสระ โดยใชŒกับเครื่องใชŒไฟฟ‡าที่ใชŒไฟฟ‡ากระแสสลับ (AC) และใชŒไฟฟ‡าเวลากลางคืน• เลือกขนาดโวลตแผงโซลาเซลลใหเหมาะสมกับขนาดโวลตของแบตเตอรี่• หาขนาดแบตเตอรี่โดยการนํากําลังไฟฟาของเครื่องใชไฟฟา × จํานวนชั่วโมงที่เปดใชงาน• หาขนาดของแผงโซลาเซลลที่สามารถผลิตแอมป (A) เก็บในแบตเตอรี่เต็มภายใน 1 วัน (คิดชั่วโมงที่มีแสงแดด 4 – 5 ชั่วโมงตอวัน)• เลือกเครื่องควบคุมการชารจ (Solar Charge Controller)• เลือกเครื่องแปลงกระแสไฟฟาจากกระแสไฟฟา DC เปน AC32 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

ตัวอย‹างการคํานวณ หากตŒองการติดตั้งระบบโซล‹าเซลลที่กระท‹อมปลายนา ซึ่งระบบสายส‹งของการไฟฟ‡ายังเขŒาไม‹ถึง โดยมีรายการเครื่องใชŒไฟฟ‡าที่ตŒองการใชŒดังต‹อไปนี้• หลอดไฟ 10 วัตต 220V (AC) จํานวน 4 ดวง ใชŒงาน 6 ชั่วโมง• มอเตอรสูบน้ํา 750 วัตต 220V (AC) จํานวน 1 เครื่อง ใชŒงาน 1 ชั่วโมง1) หากาลํ งไฟฟ ัา (W) ทเครี่องใช ื่ ไฟฟ าต องการโดยการน าํกาลํ งไฟฟ ัาของเคร องใช ื่ ไฟฟ า × จานวนเครํ องใช ื่ ไฟฟ า× จํานวนชั่วโมงที่เปดใชงาน= (10 × 4 × 6) + (750 × 1 × 1)= 990 วัตต2) หาขนาดของอินเวอรเตอร (Inverter) ซึ่งตองใชคาวัตตรวม × คา Safety factor (3 – 5 เทา) ดังนั้น Inverter ที่ตองใชควรมีกําลังไฟฟา (W) คือ 990 × 3 = 2,970W หรือ 3,000W3) หาขนาดของแบตเตอร่ (Ah) ีจากคาพลังงาน (W) รวม ÷ (แรงดันแบตเตอรี่ (V) × ประสิทธิภาพของแบตเตอรี่(ถาเปนแบตเตอรี่รถยนต = 60% ถาเปนชนิด deep cycle = 80%) × ประสิทธิภาพของ Inverter (85%)= 990 ÷ (12 × 0.6 × 0.85)= 161.8 แอมปตอชั่วโมง (Ah)ดังนั้น ขนาดของแบตเตอรี่ควรมีขนาดความจุประมาณ 200Ah4) หาขนาดของแผงโซลาเซลลที่สามารถผลิตกระแสไฟฟา (แอมป A) บรรจุในแบตเตอรี่เต็มภายใน 1 วัน(ใหคิดชั่วโมงที่มีแสงแดด 4 – 5 ชั่วโมงตอวัน)จากพลังงาน (W) รวม ÷ ชั่วโมงการทํางานของแผงโซลาเซลลที่มีแสงแดดดีมาก(990 ÷ 4) = 247.5W (แผงโซลาเซลลจะตองผล ตไฟฟ ิ าได มากกวา 247.5W ตอช วโมง ั่ )ดังนั้น ควรเลือกใชแผงโซลาเซลลขนาด 250W จํานวน 1 แผง5) เครื่องควบคุมการชารจ โดยจะตองมีกระแสไฟฟา (A) มากกวา กระแสไฟฟารวมจากแผงโซลาเซลลคํานวณหาไดจาก จํานวนวัตต (W) รวมของแผงโซลาเซลลหารดวย แรงดันไฟฟา (V) ที่ใชในระบบ= 250 ÷ 12 = 20.8 Aดังนั้น เครื่องควบคุมการชารจ ควรมีขนาดไมต่ํากวา 25A และมีแรงดันไฟฟา 12Vขั้นตอนการออกแบบคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 33

สรุปเมื่อตองการใชเครื่องใชไฟฟาตามจํานวนและเวลาที่ตองการใชงานในเวลากลางคืนตองใชแผงโซลาเซลลขนาด 250W 12V จํานวน 1 แผง ใช Solar Charge Controller ขนาด 25A 12V Inverter ขนาด 3,000W ใชแบตเตอรี่ขนาด 200Ah 12V จํานวน 1 ลูกหมายเหตุ :กอนหาขนาดแบตเตอรี่ตองหาคาแรงดัน (V) ที่เหมาะสมกอน โดยประเมินจากกำลังไฟฟา (1KWh เทากับ 1,000Wh) เพื่อกำหนดระบบแรงดันไฟฟา (V) ดังนี้• กำลังไฟฟานอยกวา 1 กิโลวัตต (KWh) ใชระบบ 12 โวลต (V)• กำลังไฟฟาอยูระหวาง 1 – 4 กิโลวัตต (KWh) ใชระบบ 24 โวลต (V)• กำลังไฟฟามากกวา 4 กิโลวัตต (KWh) ใชระบบ 48 โวลต (V)34 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

บทที่ 3การใชพลŒ งงานไฟฟ ั าจากโซล ‡าเซลล‹ มาใช  เปŒนพลšงงานทดแทนัพลงงานัจากสายสงการไฟฟ ‹า‡พลงงานจากฟอสซ ัลิเชน‹นาม้ํนดัเซลีจะชวยลดต‹นทŒนุการผลตดิานพลŒงงานอยัางช‹ดเจนัรวมทงชั้วยลดการปลดปล ‹อยคาร‹บอนสู‹บรรยากาศ ลดสภาวะโลกรอนทŒ เปี่นประเด šนส็าคํญอยัู‹ในขณะนี้การประยกตุใชพลŒ งงานไฟฟ ั าจากโซล ‡าเซลล‹ มาใช  Œในการเลยงกี้งกุŒามกรามŒมการนี าไปใช ํ Œในรูปแบบต‹าง ๆ ดังนี้คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 35

เครื่องสูบน้ําบาดาลจากพลังงานแสงอาทิตยมีแผงโซลาเซลล 3 แผง ๆ ละ 330 วัตตตอขนานกัน ทําใหไดกําลังไฟฟาประมาณ 990 วัตตใชกับปมบาดาลกําลัง 750 วัตตขนาดทอ 2 นิ้ว เจาะบอ 4 นิ้ว ลึกลงไปใตดิน35 เมตร สภาพอากาศปกติสามารถสูบน้ําบาดาลไดตั้งแตเวลา 07.00 – 17.00 น. หรือวันละประมาณ10 ชั่วโมง ๆ ละประมาณ 6 – 10 ลูกบาศกเมตร โดยมตีัวอยางรายการวัสดุดังแสดงในตารางที่ 21. พลังงานไฟฟาจากโซลาเซลลใชกับปมซับเมอรสสูบน้ำบาดาลภาพที่22ชุดสูบนํ้าบาดาลใชพลังงานไฟฟาจากโซลาเซลล © Sontipan Pasugdeeหมายเหตุ : งบประมาณรวมคาเจาะบอบาดาล ประมาณ 40,000 บาทขŒอแนะนํา : ในการเลือกใชปมน้ําบาดาล ควรจะรูขอมูลเบื้องตน ดังนี้ 1) ตองทราบคุณภาพน้ําบาดาลที่สูบขึ้นมาใช 2) ตองทราบวาในแตละวันจะใชน้ํากี่ลูกบาศกเมตรตอวันตารางที่ 2 รายละเอียดวัสดุอุปกรณชุดโซล‹าเซลลสูบน้ําบ‹อบาดาล ขนาด 2 นิ้ว 750 วัตตรายการวัสดุขนาด จํานวน ราคา (บาท) อŒางอิง1. ป˜มน้ําบาดาลกระแสตรง พรŒอมกล‹องควบคุมป˜ม 2 นิ้ว 750 วัตต 1 ชุด2. แผงโซล‹าเซลล 330 วัตต 3 แผง3. สายไฟต‹อป˜ม VCT 3*2.5 50 เมตร 1 มŒวน4. สายต‹อแผงโซล‹าเซลลเขŒาหัว MC4 5 เมตร 3 ชุด5. เบรกเกอรสวิตช 30 แอมปŠ 1 ตัว6. เบรกเกอรกันฟ‡าผ‹า 30 แอมปŠ 1 ตัว7. แท‹งกราวด 40 เซนติเมตร 1 ท‹อน8. สลิงผูกป˜มน้ํา 50 เมตร 1 มŒวน8. ฝาปดบ‹อ ตามขนาดปากบ‹อ 1 อัน9. ท‹อ PVC พรŒอมขŒอต‹อเกลียวนอกเกลียวใน 2 นิ้ว 10 ชุด10. โครงสรŒางยึดแผงโซ‹ล‹าเซลล – 1 ชุด11. ค‹าจŒางเจาะบ‹อบาดาล 4 นิ้ว ลึก 40 เมตร 1 บ‹อ36 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

ตารางที่ 3 รายละเอียดวัสดุอุปกรณชุดโซล‹าเซลลสําหรับเครื่องตีน้ํารายการวัสดุขนาด จํานวน ราคา (บาท) อŒางอิง1. มอเตอรพรŒอมกล‹องควบคุม 1,500 วัตต 1 ชุด2. แผงโซล‹าเซลล 250 วัตต 6 แผง3. สายไฟต‹อป˜ม VCT 3*2.5 50 เมตร 1 มŒวน4. สายต‹อแผงโซล‹าเซลลเขŒาหัว MC4 5 เมตร 6 ชุด5. เบรกเกอรสวิตช 30 แอมปŠ 1 ตัว6. เบรกเกอรกันฟ‡าผ‹า 30 แอมปŠ 1 ตัว7. แท‹งกราวด 40 เซนติเมตร 1 ท‹อน8. โครงสรŒางยึดแผงโซ‹ล‹าเซลล 1 ชุดเพื่อเพิ่มออกซิเจนและชวยในการเคลื่อนที่ของนาํ้มแผงโซล ีาเซลล ขนาด 250 วตตั จานวนํ 6 แผงผลิตกระแสไฟฟาชนิดกระแสตรงใหชุดมอเตอรกระแสตรงไรแปรงถ านขนาด 2 แรงมาหรอื 1,500 วตตั หมุนเกียรทด 1 ตอ 5 หมุนใบพัดตีน้ํา จํานวน 24 ใบ(ภาพที่ 23) โดยมีตัวอยางรายการวัสดุดังแสดงในตารางที่ 32. พลังงานไฟฟาจากโซลาเซลลใชกับเครื่องตีน้ำในบอเลี้ยงกุงกามกรามภาพที่23ชุดโซลาเซลลผลิตไฟฟากระแสตรงใหมอเตอร DC ขนาด 1,500 วัตต © Sontipan Pasugdeeหมายเหตุ : งบประมาณรวมระบบโซลาเซลลและมอเตอรประมาณ 40,000 บาทคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 37

การติดตั้งและบํารุงดูแลรักษาระบบโซล‹าเซลลบางขั้นตอนตŒองเปšนผูŒเชี่ยวชาญ เช‹น วิศวกร และทีมช‹างไฟฟ‡าที่ผ‹านการฝƒกอบรมมาอย‹างดีเพื่อใหŒเกิดความปลอดภัยสําหรับผูŒใชŒงานบทที่ 4เนื่องจากแผงโซลาเซลลตองใชพลังงานแสงอาทิตยมาเปลี่ยนเปนพลังงานไฟฟา ดังนั้นเพอให ื่ ไดพล งงานไฟฟ ัามากทสี่ดในแตุละวนนันั้ตองตดติ งแผงโซล ั้าเซลล ในต าแหนํงและทศทางิที่เหมาะสม ดังนี้1) ตาแหนํ งในการต ดติ งแผงโซล ั้าเซลลควรตดติ งในท ั้โลี่งหรอบนหลืงคาทั ไมี่มตีนไม  หรืออาคารอื่นมาบดบังแสงอาทิตยเพราะหากมีการบังแสงอาทิตยจะทําใหประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟาลดลง2) ทิศทางในการติดตั้งแผงโซลาเซลลสําหรับประเทศไทยซึ่งอยูใกลเสนศูนยสูตรดานเหนือ ดังนั้น ใหดานหนาของแผงโซลาเซลลหันไปทางทิศใตและทํามุมเอียงประมาณ 15 – 20 องศากับพื้นดิน ดวงอาทิตยจะเคลื่อนที่จากทิศตะวันออกไปทศตะวิ นตกโดยจะอ ั อมไปทางท  ศใต ิ ทาให ํ แผงโซล าเซลลสามารถร บแสงได ัยาวนานที่สุด1. การติดตั้ง38 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

1) การดูแลบํารุงรักษาแผงโซล‹าเซลลแผงโซลาเซลลนั้นเปนหัวใจของระบบผลิตไฟฟาจากแสงอาทิตย โดยสามารถทําการดูแลและบํารุงรักษาแผงโซลาเซลลอยางงาย ๆ ดังนี้1.1 ตรวจดูสภาพของแผงโซลาเซลลเชน รอยแตกราวบนแผงโซลาเซลล สายไฟฟาเชื่อมตอของแผงโซลาเซลลและโครงสรางรองรับแผงโซลาเซลลวายังคงสมบูรณเหมือนตอนที่ติดตั้งใหมหรือไมอยางนอยสัปดาหละครั้ง หากพบความผิดปกติใหทําการซอมบํารุง1.2 ทาความสะอาดคราบฝ ํนหรุอสื งสกปรกท่ิเกาะอย่ีดูานหน าแผงโซล าเซลล ดวยการลางดวยนาสะอาดํ้และใชผาหรือฟองน้ําสะอาดเช็ดคราบสกปรกออก อยางนอยเดือนละ 1 ครั้ง อยาใชแปรงที่มีขนขัดผิวดานหนาของแผงโซลาเซลลเพราะจะทําใหเกิดรอยที่ผิวของแผง ทําใหประสิทธิภาพและอายุการใชงานของแผงสั้นลง2. การบํารุงดูแลรักษาเพื่อใหระบบโซลาเซลลสามารถใชงานไดอยางยาวนานและคุมคาที่สุดนั้นจะตองหมั่นดูแลรักษาระบบโซลาเซลลซึ่งโดยทั่วไปสามารถตรวจสอบและบํารุงรักษาอุปกรณตาง ๆ ดังนี้• แผงโซลาเซลล• อินเวอรเตอรและตัวควบคุมการชารจ• สายไฟฟาและอุปกรณเชื่อมตอตาง ๆ• แบตเตอรี่คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 39

2) การดูแลบํารุงรักษาอินเวอรเตอรและตัวควบคุมการชารจในการบารํงรุกษาอันเวอริเตอรและตวควบคัมการชารุจซงเป่ึนอ ปกรณุอเลิกทรอน็กสินน้ัสามารถทาได ํ ดงนั้ี2.1 ตรวจดูสภาพของเครื่อง เชน รอยไหมรอยแตก สายไฟฟาที่เชื่อมตอ สภาพของฉนวนและหนาจอแสดงคาตาง ๆ วายังคงปกติเหมือนตอนที่ติดตั้งใหมหรือไมอยางนอยสัปดาหละครั้ง หากพบความผิดปกติใหทําการซอมบํารุง2.2 ใชผาแหงเช ดคราบฝ ็นหรุอสื งสกปรกออก่ิและหามใชน้ําเช็ดทําความสะอาดอยางเด็ดขาดเนื่องจากจะทําใหอุปกรณอิเล็กทรอนิกสเสียหายไดอยาให มแมลงีมด จงจก้ิอยในกล ูองควบคมุอยางนอยสัปดาหละครั้ง หากพบใหทําการกําจัดออกใหหมด3) การดูแลบํารุงรักษาแบตเตอรี่ระบบโซลาเซลลที่ใชแบตเตอรี่เปนที่เก็บพลังงานสํารองไวใชในเวลากลางคืนนั้น ควรมีการตรวจสภาพภายนอกของแบตเตอรี่เชน รอยแตกราว อาการบวมตาง ๆ บนตัวแบตเตอรี่ขั้วแบตเตอรี่และอุปกรณเชื่อมตอแบตเตอรี่วายังสมบูรณดีหรือไม40 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม

ตัวอยาง พิกัดทางไฟฟาของแผงโซลาเซลลขŒอมูลทางไฟฟ‡า ชนิดโมโน (Mono)Maximum Power กําลังไฟฟ‡าสูงสุด 180 285 290 300 350 450 550Voltage at Pmax แรงดันไฟฟ‡าสูงสุด 18 31.8 32.0 32.3 40.0 41.4 42.0Current at Pmax กระแสไฟฟ‡าสูงสุด 10 8.9 9.1 9.3 8.75 10.9 13.1Maximum System Voltage พิกัดแรงดันไฟฟ‡าสูงสุด 1,500 1,000 1,000 1,000 800 1,500 1,500ตารางผนวกที่ 3 พิกัดทางไฟฟ‡าของแผงโซล‹าเซลลระบบ 24 โวลตชนิดโมโนตารางผนวกที่ 1 พิกัดทางไฟฟ‡าของแผงโซล‹าเซลลระบบ 12 โวลตชนิดโพลีขŒอมูลทางไฟฟ‡า ชนิดโพลี (Poly)Maximum Power กําลังไฟฟ‡าสูงสุด 10 20 50 55 60 65 80Voltage at Pmax แรงดันไฟฟ‡าสูงสุด 18 17.4 18.2 18.6 18.2 18.6 18.1Current at Pmax กระแสไฟฟ‡าสูงสุด 0.55 1.15 2.75 2.96 3.30 3.49 4.42Maximum System Voltage พิกัดแรงดันไฟฟ‡าสูงสุด 1,500 700 700 700 700 700 700ตารางผนวกที่ 2 พิกัดทางไฟฟ‡าของแผงโซล‹าเซลลระบบ 24 โวลตชนิดโพลีขŒอมูลทางไฟฟ‡า ชนิดโพลี (Poly)Maximum Power กําลังไฟฟ‡าสูงสุด 250 255 260 280 310 315 360Voltage at Pmax แรงดันไฟฟ‡าสูงสุด 30.9 31.0 31.1 31.5 36.0 36.2 39.0Current at Pmax กระแสไฟฟ‡าสูงสุด 8.1 8.2 8.4 8.5 8.9 8.7 9.2Maximum System Voltage พิกัดแรงดันไฟฟ‡าสูงสุด 1,000 1,000 1,000 1,000 1,000 1,000 1,000ภาคผนวกคู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม 41

นางสาวสุรังษีทัพพะรังสีนายจารึก นาชัยเพิ่มนายอนุรักษสุโขนางสาวรัตนาวดีกิจจานางสาวสุภิญญา ทิพยมาตยคณะผูจัดทําคณะทํางานดร.กาญจนรีพงษฉวีนายสนธิพันธผาสุขดีนายรัฐภัทรประดิษฐสรรพวาที่รอยตรีอโนชา หัสชัย42 คู‹มือการใชŒพลังงานแสงอาทิตยเพื่อการเลี้ยงกุŒงกŒามกราม