KLASBESPREKING - ARGITEKTUUR VERGELYKINGS-AFR

ONTWERP Gr 10 - 12 Kontemporêre Kaapstad stadion ,
gebou vir 2010 FIFA Wêreld-beker
Argitektuur –
vergelyking 1

tussen Klassieke of antieke Kolosseum in Rome

kontemporêre

en klassieke
ontwerpe

Groepbespreking

Klassieke Grieks ARGITEKTUUR

2

ARGITEKTUUR is beïnvloed deur verskeie KUNSBEWEGINGS en STYLE

3 Klasbespreking

ONTLEED DIE VOLGENDE:

Doel / Funksie / Inspirasie / Invloede
Materiale en tegnologie
Uitleg / Bouplan
Teikenmark

Klassieke Kolosseum in Rome Kontemporêre Kaapstad stadion ,
gebou vir 2010 FIFA Wêreld-beker

4 Klasbespreking

VERGELYKINGS (3 opsies)

Klassieke gebou versus Kontemporêre gebou

Klassieke amfiteater Kontemporêre sportstadion
Klassieke forum Kontemporêre inkopiesentrum
Klassieke tempel Kontemporêre kerk / plek van

aanbidding

Fokus van vergelyking is op die omgewing, karaktereinskappe,
funksie, behoeftes en gebruike, asook materiale wat gebruik is.

5 Klasbespreking

VERGELYKING - 1

Fokus op die omgewing, karaktereinskappe, funksie, behoeftes en
gebruike, asook materiale wat gebruik is.

Klassieke amfiteater versus Kontemporêre sportstadion

Kolosseum in Rome “The Blue Volcano” sokker-
stadion in Kroasië

6 Klasbespreking

VERGELYKING – 2 (a)

Fokus op die omgewing, karaktereinskappe, funksie, behoeftes en
gebruike, asook materiale wat gebruik is.

Klassieke forum versus Kontemporêre inkopiesentrum

Romeinse Forum (3D rekonstruksie) “Emporers Palace”,Gauteng,SA

7 Klasbespreking

VERGELYKING – 2 (b)

Fokus op die omgewing, karaktereinskappe, funksie, behoeftes en
gebruike, asook materiale wat gebruik is.

Klassieke forum versus Kontemporêre inkopiesentrum

Romeinse Forum (3D rekonstruksie) “V&A WATERFRONT”, Cape Town, SA

8 Klasbespreking

VERGELYKING – 3

Fokus op die omgewing, karaktereinskappe, funksie, behoeftes en
gebruike, asook materiale wat gebruik is.

Klassieke tempel versus Kontemporêre kerk

Parthenon tempel in Griekeland “NG Moedergemeente”, George, SA

9 Klasbespreking

Een VOORBEELD van ‘n
VERGELYKING tussen twee

geboue:

Kom ons vergelyk nou die
Romeinse Forum en die Forum

inkopiesentrum by Caesar’s
Palace

10 Klasbespreking

INSPIRASIE/INVLOEDE …

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Beide die Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by
Caesar’s Palace het hul wortels in die antieke markpleine soos dié
van Griekeland.

Die Forum, inkopiesentrum se ontwerp is ook geïnspireer deur
Middeleeuse markpleine wat ontstaan het tussen die 12de en 15de
eeu.

Die Romeinse Forum, was ʼn kleiner, meer ordelike/georganiseerde
weergawe van die oorspronklike Griekse dorpsplein. Dit was ʼn mark
of handelsplek waar goedere verkoop is volgens die behoeftes van
die gemeenskap.

Klasbespreking

11 Klasbespreking

…INSPIRASIE/INVLOEDE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Die Forum inkopiesentrum is ook geïnspireer deur die grootsheid
van die Romeinse Forum. Dit is ontwerp om mense te lok na die
idee van die prag en praal van die Romeinse Ryk op sy hoogste
kruin.

Besoekers betree die markplein onder deur ʼn boog, en word

begroet met rye marmerkolomme, elegante fonteine en

standbeelde van Romeinse filosowe en militêre helde voor

winkeldeure, net soos in die Romeinse Forum.

Klassieke forum versus Kontemporêre inkopiesentrum

Romeinse Forum (3D rekonstruksie) Emporers Palace,Gauteng,SA

12 Klasbespreking

…INSPIRASIE/INVLOEDE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)
Die funksie van beide die Romeinse Forum en die Forum
inkopiesentrum is geïnspireer deur die behoeftes van hul onderskeie
gemeenskappe.
Die Romeinse Forum bedien die behoeftes van die mense van
antieke Rome en die ontwikkeling van die moderne winkelsentrum
was aanvanklik ʼn reaksie op die groot behuisingkomplekse wat
buite sakegebiede ontwikkel het, in stedelike gebiede na die
Tweede Wêreldoorlog.

Kunsgeskiedenis

13 Klasbespreking

…INSPIRASIE/INVLOEDE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)
Winkelsentrums was ʼn reaksie op die behoefte om noodsaaklike
winkels soos kruideniersware winkels en apteke, alles bymekaar te
het.

Die luukse inkopiesentrum van Caesar’s Palace is deel van die
Caesar’s Palace Hotel en Casino-kompleks en is ʼn reaksie op die
behoeftes van die hotel en casino se gaste.

Dit is ook ʼn manier om mense te lok in die algemeen.

14 Klasbespreking

GEBRUIK/FUNKSIE…

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Die Forum het as een van die mees belangrike funksies van die
antieke state gedien. Dit het voortdurend die gevoel versterk dat
mense aan ʼn gemeenskap behoort en was ʼn vorm van sosiale
hiërargie.

Dit was sentraal: dit dra by tot die funksie en identiteit van die stad
Rome, en ook die breër Romeinse ryk.
Dit het begin as handeldryf, en geleidelik ontwikkel tot die sleutel
politieke-, rituele- en burgersentrum van Rome.

Dit was ʼn relatief klein ruimte, maar dit beteken alle sektore en
vlakke van die Romeinse samelewing, van priesters, politiëci en
prostitute het gemeng. Dit bevat ʼn verskeidenheid van tempels
waar die gemeenskap rituele uitgevoer het. Dit dra by tot ʼn groep
se eenheid. Byvoorbeeld die Tempel van Castor in 484 BCE.

Kunsgeskiedenis

15 Klasbespreking

GEBRUIK/FUNKSIE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)
Die Forum-inkopiesentrum is nie net ʼn winkelsentrum, dit is ook ʼn
kulturele sentrum om te vermaak, te dien en te help.
Die Forum-inkopiesentrum het nie ʼn regsfunksie nie, maar dit het
dienssentrums soos skoenherstel, pos- en bankwese, internetkafees,
oogsorg, reisagente, gesondheid en skoonheid en mediese
nooddienste, in.
Beide die Romeinse Forum en die Forum-inkopiesentrum is ontwerp
om te vermaak.

Kunsgeskiedenis

16 Kunsgeskiedenis

GEBRUIK/FUNKSIE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Op die hoogtepunt van die Romeinse mag is die Forum gebruik vir
triomfoptogte. Vooraanstaande Romeine het hul status versterk
met ʼn vertoning van monumentale kuns en argitektuur in die Forum.
Die boog van Septimius Severus is een van minstens drie triomfboë
gebou op die Forum.

Die Forum-inkopiesentrum aan die ander kant, is nie oor
propaganda en politieke vertoning nie. Dit is ontwerp om mense
aan te moedig om te koop en hulself te geniet. Om dit te bereik
maak die Forum-inkopiesentrum staat op die koper se sintuie.
Vermaakareas bestaan van uit kindervriendelike speelruimtes,
lewendige vertonings, fliekteaters, restaurante en kitskosplekke.

Kunsgeskiedenis

17 Klasbespreking

…GEBRUIK/FUNKSIE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Gemodelleer op die prag en die omvang van die Romeinse Forum,
vind ons winkels ook rondom groot oop ruimtes, soos die stadsplein
(plaza) by die Romeinse Forum.

Klante word visueel gelok d.m.v. kleur, teksture en ʼn verskeidenheid
van vorms. Gehoorsintuie word gestimuleer deur middel van
musiek. Smaak- en reuksintuie word geprikkel deur ʼn verskeidenheid
kitskos en restaurante.

Beide die Romeinse Forum en die Forum-inkopiesentrum is ontwerp
om die koper van die weer en gevaar te beskerm.

Die inkopsiesentrum word deur ʼn 24-uur geslote kringsekuriteitstelsel
gemonitor. Die Forum-inkopiesentrum het lugversorging.
Die Romeinse Forum verskaf beskerming teen die elemente in die
vorm van basilikas en bedekte voetpaaie.

18 Klasbespreking

UITLEG/PLAN…

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Geleë in die vallei Tiber, die Romeinse Forum is ʼn vierkantige forum
(plaza) omring deur die ruïnes van verskeie belangrike antieke
regeringsgeboue.

Dit is sentraal in die stad Rome.

Die stad is binne gegaan onderdeur ʼn groot triomfboog, die ‘Boog
(Arch) van Titus’, langs ʼn pad wat bekend staan as die Via Sacra
(die Heilige Weg).
Soos alle Romeinse Fora het dit ʼn tempel van Jupiter die
noordekant.

Die forum vervat ook ʼn aantal ander tempels, asook verskeie
Basilika’s. Die basilika was ʼn openbare gebou. Dit sou funksioneer as
ʼn ontmoetingsplek vir administrasie, of as ʼn wetlike hof of ʼn mark.

Dit het ook skuiling teen die elemente/die weer gebied.

19 Klasbespreking

…UITLEG/PLAN

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Die Forum inkopiesentrum se vloerplan bestaan uit ʼn sentrale plaza
en drie sale van winkels wat strek van dit soos speke.

Elke area het die tipiese Romeinse styl geverfde plafon.

Die Romeinse Forum, was op grondvlak, maar die Forum
inkopiesentrum is verskeie verdiepings, om ruimte te bespaar.

Die Forum inkopiesentrum se uitleg verskil van ander moderne
geslote winkelsentrums, deurdat dit bestaan uit groot ruimtes.
Klein intieme areas is in kontras met groot oop gebiede.

Die verskillende gebiede of eenhede is verbind deur middel van ʼn
reeks van paaie.

20 Klasbespreking

…UITLEG/PLAN

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)
Ander kontemporêre winkelsentrums van vandag is ook oop en al
die winkels en dienste is op grondvlak, in die styl van die Romeinse
Forum.

Hedendaagse navorsing het getoon dat verbruikers verkies inkopies
op grondvlak.

In ʼn oop inkopiesentrum sal die winkels op grondvlak wees en die
paadjies sal bedek wees.

Die Romeinse Forum het ook sekere winkels en dienste
gegroepeer/saamgesit al was hulle nie almal onder een dak nie.

21 Klasbespreking

MATERIALE EN BOUTEGNIEKE…

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Die Romeinse Forum is gebou op ʼn moeras in die vallei Tiber.
Die land is vir die eerste keer gedreineer deur ʼn groot
onderdakkanaal, bekend as die Cloaca Maxima, (“Groot
Dreinering’). Dit het gepaard gegaan met ʼn doelbewuste
stortingsterreinprojek tydens die sesde eeu VC tot bruikbare droë
vlakke waarop die Forum-gebou-skep is.

Die Forum-inkopiesentrum is gebou op ʼn stabiele stuk grond.
Forum geboue, soos alle Romeinse geboue, is gebaseer op die
boog, die kluis en die koepel. ʼn Tipiese voorbeeld is die Romeinse
basilika. ʼn Basilika is opgebou uit ʼn reeks van boë saamgevoeg om
ʼn gebou met ʼn groot, oop, binneruimte en ʼn koepel-dak aan die
binnekant te vorm. Hulle het baie hoë vensters, ʼn apsis aan die een
kant en binne-kolonnades wat die ruimte verdeel.

22 Klasbespreking

…MATERIALE EN BOUTEGNIEKE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Die oudste basilika bekend aan ons, is die Basilika Porcia, gebou op
die Romeinse Forum.

Beton en bakstene het klipstrukture vervang. Marmer is gebruik as ʼn
bekleding vir beton of as teëls.

Die sentrale plein van die Romeinse Forum is bedek met traver-
marmer teëls. Keramiekteëls is gebruik vir dakke.

Die Romeine het beton ontwikkel soos ons dit vandag ken, gemaak
uit ʼn mengsel van kalksteen, sand, water en 'tuffo” (vulkaniese klip).
Die vulkaniese rots kraak minder en verminder die
koolstofvrystellings van die beton.

23 Klasbespreking

…MATERIALE EN BOUTEGNIEKE

(Romeinse Forum en die Forum inkopiesentrum by Caesar’s Palace)

Die Forum inkopiesentrum by Caesars Palace maak ook gebruik
van marmer en beton. Daar is Romeinse boë en baie hoë verligting.

Hoewel dit multi-verdiepings is, herinner dit aan ʼn basilika met sy
ronde boë. Saamgestelde marmer kolomme in die Romeinse styl
voeg by tot die Roomse-tema en dra by tot die gevoel van
Romeinse grootheid. Die plafon is koepelvormig.

Gesofistikeerde moderne beligting dra by tot die dramatiese effek
van die Romeinse styl. Die koepelvormige dak van die sentrale
plaza, en die Fontein van die Gode, in die middel van die plaza is
verlig met ColourReach Powercore fixtures.

Philips Color Kinetics sorg vir ʼn breë kleur palet teen die dak, laat
lug oorgange donker blou na pienk tot oranje in die oggend, terwyl
kliënte is bederf met ʼn vurige rooi sonsondergang saans.

24 Emporers Palace-
Gauteng

Emporers Palace-Gauteng

25 Emporers Palace-
Gauteng

Emporers Palace-Gauteng

26 Emporers Palace-
Gauteng

Emporers Palace-Gauteng

27 Emporers Palace-
Gauteng

Emporers Palace-Gauteng

28 Emporers Palace-
Gauteng

Emporers Palace-Gauteng

29 Emporers Palace-
Gauteng

Emporers Palace-Gauteng

Kontemporêre ontwerpe

Kinetic sculpture. Permanent KLASBESPREKING
installation at the Olympic Park for
the Olympic Games 2008 in Beijing Kinetic sculpture
China. Marine Grade Stainless Steel,
highly polished, 33ft tall with base.

“Dance with the Wind”
is a kinetic sculpture
which is designed for
the outdoors, where it
literally “dances with
the wind”.

30

Kontemporêre ontwerpe

‘Glaspaleis’ (Glass Palace) deur Fritz KLASBESPREKING
Peutz, Modernisme, (Nederland),
1934–35. Die gebou se oorspronklike
naam was ‘Modehuis Schunck’,
(Modernism-styl) maar dit het die bynaam
‘Glaspaleis’ gekry, wat nou die
amptelike naam is.

31

Kontemporêre ontwerpe…

Fonda Louis Vuitton Ruimte vir KLASBESPREKING
Kontemporêre Kuns en Optredes
deur Frank Gehry, Dekonstruksie, Van ʼn afstand lyk dit soos ʼn ruimte-skip
(Parys), 2014. of ʼn boot. Twaalf seile om-
Die gebou is beskryf as ʼn “Glaswolk”, sluit die 126 000 vierkante voet gebou.
ʼn “katedraal van lig” en ʼn
“wonderwerk van intelligensie,
kreatiwiteit, en tegnologie”.

(Post-Modernisme-styl)

32

Tadisionele ontwerpe

KLASBESPREKING

Tradisionele ‘Rondawel’/Hut
van die Suid-Afrikaanse
Ndebele-groep.

33

Klassieke gebou ontwerpe

Die voor- en bo-aansig van die
Pantheon in Rome.

KLASBESPREKING

Dit is ontwerp en gebou deur
die Romeine in sy huidige vorm,
t3u4ssen 123 en 140 nC.

(Klassieke Romeinse-styl)

Klassieke gebou ontwerpe

Klassieke amfiteater KLASBESPREKING

Klassieke Kolosseum in Rome 35

Klassieke gebou ontwerpe

Klassieke tempel Parthenon in Griekeland

Die Parthenon is gebou bo-op die KLASBESPREKING
Akropolis (rotsvesting) van Athene .
Die Parthenon is ‘n antieke
Tempel in Athene.

Doel: Dit is gebou as ’n tempel
vir die Griekse godin Athena

Ontwerpers:
Dit is gebou tussen 447 en 438
v.C. deur die argitekte Iktinos
en Kallikrates

3B6ron: Wikipedia / Mieliestronk

37

1.) BESPREEK / Doen werkkaart

Skryf 'n opstel (ten minste 200–250 woorde of EEN volle bladsy)
waarin jy EEN kontemporêre ontwerp met ENIGE Klassieke
gebou wat jy bestudeer het, vergelyk.

Gebruik die volgende as riglyne vir jou opstel: ___
• Doel / Funksie 10
• Inspirasie / Invloede
• Materiale en tegnologie / Uitleg / Bouplan
• Teikenmark

38

2.) BESPREEK / Doen werkkaart

Skryf ʼn kort opstel waarin jy jou begrip van Moderne en Post-
moderne benaderinge tot argitektuur wys deur die geboue in
FIGUUR A en FIGUUR B met mekaar te vergelyk.

Verwys in jou opstel spesifiek na die volgende: ___
Invloede 10
Vorm en Fatsoen
Funksionaliteit
Ruimte
Lyn

FIGUUR A : Moderne gebou FIGUUR B : Post-moderne gebou

39

3.) BESPREEK / Doen werkkaart

Skryf ʼn enkele opstel waarin jy die tradisionele Suid-Afrikaanse
rondawel in FIGUUR A met die vroeë Romeinse gebou in FIGUUR
B vergelyk.
Sluit die volgende inligting as deel van jou bespreking in:

Konteks ___
Doel/Funksie 10
Materiale
Boutegniek
Die gebruik van dekoratiewe elemente

FIGUUR A : Tradisionele gebou FIGUUR B : Klassieke gebou

ONTWERP Gr 10 - 12

Einde van Les

Meer KLASBESPREKING-
lesse
@

www.design-ontwerp.co.za

40 Klasbesprekings