BENDERA KITA JALUR GEMILANG

BENDERA KITA

JALUR

GEMILANG

.$1'81*$1

3HQGDKXOXDQ

6HMDUDK -DOXU *HPLODQJ

/DJX %HQGHUDNX

/DJX -DOXU *HPLODQJ

0DNVXG /DPEDQJ GDQ :DUQD SDGD %HQGHUD 0DOD\VLD

3DQGXDQ :DUQD %HQGHUD GDQ %DQQHU %HUGDVDUNDQ

3DQWRQH 0DWFKLQJ 6\VWHP 306

3HPDVDQJDQ %HQGHUD 3DGD .HQGHUDDQ .HUHWD

%DQQHU -DOXU *HPLODQJ
7HUPLQRORJL %HQGHUD




8NXUDQ GDQ -HQLV %HQGHUD

.HWLQJJLDQ GDQ *DULV 3XVDW 7LDQJ %HQGHUD

&DUD 0HPEXDW %HQGHUD

$NWD %DJL 0HOLQGXQJL $JDU 3HQJJXQDDQ -DOXU *HPLODQJ

'LKRUPDWL 'HQJDQ 6HZDMDUQ\D

+DN 0HQJLEDUNDQ %HQGHUD

7HPSDW 3HPDVDQJDQ %HQGHUD
+DUL 3HPDVDQJDQ %HQGHUD

0DVD 3HPDVDQJDQ %HQGHUD

&DUD 0HQJKRUPDWL %HQGHUD
3HQJJXQDDQ -DOXU *HPLODQJ
&DUD 3HOXSXVDQ %HQGHUD
6XVXQDQ .HXWDPDDQ %HQGHUD
6XVXQDQ 3DGD +DUL %LDVD GDQ +DUL .HEHVDUDQ
3HUVHNXWXDQ
6XVXQDQ 3DGD +DUL .HEHVDUDQ 1HJHUL
6XVXQDQ .LEDUDQ %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ GHQJDQ
%HQGHUD 1HJHUL QHJHUL



6XVXQDQ %HQGHUD GL 3HUVLGDQJDQ $QWDUDEDQJVD
6XVXQDQ %HQGHUD GDODP 3HUDUDNDQ
6XVXQDQ %HQGHUD GDODP .HGXGXNDQ GL *HGXQJ
.HGDL 5XPDK
6XVXQDQ %HQGHUD GDODP .HDGDDQ %HUVLODQJ
3HQHQWXDQ $UDK 3DQGDQJDQ 3HQJLEDUDQ %HQGHUD

%(1'(5$ .,7$ -$/85 *(0,/$1* _

3(1'$+8/8$1

%HQGHUD DGDODK ODPEDQJ NHGDXODWDQ VHVHEXDK QHJDUD
\DQJ EHUNDLW UDSDW GHQJDQ VHPDQJDW SDWULRWLN GDODP
PHPSHUWDKDQNDQ PDUXDK EDQJVD DJDPD GDQ LEX SHUWLZL
%HQGHUD MXJD PHUXSDNDQ ODPEDQJ NHSLPSLQDQ VLPERO
SHQJKRUPDWDQ PDUWDEDW GDQ NHZDUJDQHJDUDDQ EDJL VHVHEXDK
QHJDUD 2OHK LWX SHQJJXQDDQ EHQGHUD GDQ SHQJKRUPDWDQ NH
DWDVQ\D DGDODK VHEDJDL VDWX VLPERO QDVLRQDOLVPH

6HPXD QHJDUD GL GXQLD PHPSXQ\DL EHQGHUD LDLWX VHELGDQJ
NDLQ \DQJ GLSHUDJDNDQ EDJL PHQXQMXNNDQ
WDQGD DWDX ODPEDQJ NHZXMXGDQ VHVHEXDK
QHJDUD %LDVDQ\D EHQGHUD EHUEHQWXN
HPSDW VHJL EXMXU GDQ
PHPSXQ\DL VDWX EDKDJLDQ
WHSL \DQJ GLJXQDNDQ
XQWXN GLLNDW SDGD WLDQJ
0DNVXG DVDV EHQGHUD
DGDODK PHQJLEDUNDQ
DWDX PHQJDSXQJNDQ GL
DWDV DQJLQ

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

%HQGHUD 3HUVHNXWXDQ 7DQDK 0HOD\X WHODK GLQDLNNDQ GDQ
EHUNLEDU VHFDUD UDVPL SDGD 2JRV GL 3DGDQJ .HODE
6HODQJRU VHLULQJ GHQJDQ EHUNXPDQGDQJQ\D /DJX 1HJDUDNX
\DQJ EXDW SHUWDPD NDOL MXJD GLSHUGHQJDUNDQ NHSDGD XPXP

%HQGHUD 0DOD\VLD SXOD \DQJ EHUNLEDU SDGD 6HSWHPEHU
GDQ PHPSXQ\DL SHQDPEDKDQ MDOXU GHQJDQ SHQ\HUWDDQ
6DEDK 6DUDZDN GDQ 6LQJDSXUD GL GDODP 0DOD\VLD %HUSLVDKQ\D
6LQJDSXUD GDUL 0DOD\VLD SDGD WDKXQ WLGDN PHQJXEDK
MXPODK MDOXUQ\D NHUDQD MDOXU WHUVHEXW GLZDNLOL ROHK
EXDK QHJHUL GDQ .HUDMDDQ 3HUVHNXWXDQ

3DGD PDODP 2JRV 7XQ 'U 0DKDWKLU 0RKDPDG
3HUGDQD 0HQWHUL NHWLND LWX WHODK PHQJXPXPNDQ QDPD EDJL
%HQGHUD 0DOD\VLD VHEDJDL -DOXU *HPLODQJ GL 'DWDUDQ 0HUGHND
.XDOD /XPSXU

%(1'(5$ .,7$ -$/85 *(0,/$1* _

6(-$5$+ -$/85 *(0,/$1*

3HQFLSWDDQ %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ 7DQDK 0HOD\X WHODK
GLLOKDPNDQ PHODOXL VDWX SHUWDQGLQJDQ PHUHND FLSWD EHQGHUD
SHULQJNDW NHEDQJVDDDQ SDGD 0HL 6HUDPDL NDU\DZDQ
WHODK PHQJDPELO EDKDJLDQ GDODP SHUWDQGLQJDQ WHUVHEXW GDQ
WHODK PHODOXL SURVHV SHPLOLKDQ VHUWD SHUWLPEDQJDQ 3DGD
1RYHPEHU KDQ\D WLJD UHND EHQWXN \DQJ EHUMD\D
GLSLOLK NH SHULQJNDW DNKLU

5HND EHQWXN VHRUDQJ DUNLWHN -DEDWDQ .HUMD 5D\D 1HJHUL -RKRU
(QFLN 0RKDPHG %LQ +DP]DK WHODK PHQGDSDW PDMRULWL GDQ
SHUNHQDQ 0HV\XDUDW 0DMOLV 5DMD 5DMD SDGD GDQ )HEUXDUL


*DPEDU 3HQFLSWD
5HND %HQWXN %HQGHUD
3HUVHNXWXDQ 7DQDK 0HOD\X

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

:DODX EDJDLPDQD SXQ UHND EHQWXN EHQGHUD WHUVHEXW WHODK
GLEXDW EHEHUDSD SLQGDDQ LDLWX EXODQ VDELW GDQ ELQWDQJ \DQJ
SDGD DVDOQ\D EHUZDUQD SXWLK GLJDQWL GHQJDQ ZDUQD NXQLQJ
EDJL PHODPEDQJNDQ ZDUQD GLUDMD

*DPEDU ă %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ 7DQDK 0HOD\X
3DGD 0HL EXDW SHUWDPD NDOLQ\D EHQGHUD 3HUVHNXWXDQ
7DQDK 0HOD\X WHODK GLNLEDUNDQ GL KDGDSDQ ,VWDQD 6XOWDQ
6HODQJRU GL .XDOD /XPSXU 0DMOLV SHQJLEDUDQ LWX GLKDGLUL ROHK
6XOWDQ 6HODQJRU GDQ 0HQWHUL %HVDU EDJL 1HJHUL 3HUDN
7HUHQJJDQX 3HUOLV .HGDK GDQ 1HJHUL 6HPELODQ %HQGHUD
3HUVHNXWXDQ 7DQDK 0HOD\X WHODK GLQDLNNDQ ROHK 6LU +HQU\
*XUQH\ LDLWX 3HVXUXKMD\D 7LQJJL %ULWLVK EDJL 3HUVHNXWXDQ
7DQDK 0HOD\X

%(1'(5$ .,7$ -$/85 *(0,/$1* _

-DOXU *HPLODQJ LDODK EHQGHUD 0DOD\VLD \DQJ PHPSXQ\DL
MDOXU PHUDK GDQ SXWLK \DQJ VDPD OHEDU EHUPXOD GHQJDQ MDOXU
PHUDK GL EDKDJLDQ DWDV GDQ EHUDNKLU GHQJDQ MDOXU SXWLK GL
EDKDJLDQ EDZDK -DOXU %HQGHUD 0DOD\VLD PHODPEDQJNDQ VDWX
KDOXDQ \DQJ OXUXV KDOD WXMX GDQ DUDK \DQJ VDPD GLLNXWL ROHK
UDN\DW QHJDUD LQL GDODP PHQXMX NHJHPLODQJDQ EDQJVD GDQ
QHJDUD -DOXU *HPLODQJ LQL PHZDNLOL NHDQJJRWDDQ EXDK
QHJHUL PDQDNDOD MDOXU PHZDNLOL .HUDMDDQ 3HUVHNXWXDQ

*HPLODQJ SXOD EHUPDNVXG EHUFDKD\D WHUDQJ EHQGHUDQJ GDQ
FHPHUODQJ ,D MXJD PHODPEDQJNDQ NHFHPHUODQJDQ QHJDUD GDQ
UDN\DW 0DOD\VLD GDODP PHQJKDUXQJL VXDVDQD NHKLGXSDQ
GHQJDQ SHQXK JLJLK WDDW GDQ EHUVDWX SDGX VHUWD EROHK
PHQDLNNDQ LPHM QHJDUD GL GDODP GDQ GL OXDU QHJDUD

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

Lagu BAesanld:eBreankdueraku

Bendera ku yang gagah perkasa
Merah putih kuning biru warnanya
Berkibar megah penuh bercahaya

Pusaka kita rakyat Malaysia

Bendera Malaysia oh bendera ku
Ku pertahankan sepenuh raga ku
Dikaulah lambang negara berpadu
Di bawah naungan Duli Tuanku

Berkibar terus oh bendera ku
Kau kan ku junjung sepanjang waktu
Harumlah nama negara yang tercinta

Pada mu tempat taat dan setia

Bendera Malaysia bendera kita
Kemegahan rakyat kita semua
Berkibar berkibar di ruang angkasa
Dirgahayu bendera tercinta.

Ciptaan dan Seni Kata
Tony Fonseka

%(1'(5$ .,7$ -$/85 *(0,/$1* _

Jalur Gemilang

Merah mu bara semangat waja
Putih mu bersih budi pekerti

Kuning berdaulat payung negara
Biru perpaduan kami semua
Puncak dunia telah kau tawan
lautan luas telah kau redah

Membawa semangat jiwa merdeka
Semarak jaya kami warganya

Empat belas melintang jalurnya
Semua negeri dalam Malaysia

Satu suara satu semangat
Itu sumpah warga berdaulat

Jalur Gemilang...
di bawah naunganmu

Jalur Gemilang...
kami semua bersatu
Perpaduan ketaatan
Amalan murni rakyat Malaysia

Jalur Gemilang...
megah kami terasa
Jalur Gemilang...
kibarkanlah wawasan
Merah putih biru kuning
Jalur semangat kami semua

Berkibarlah
Berkibarlah
Berkibarlah
Jalur Gemilang!
Pencipta: Pak Ngah
Penulis Lirik: Siso Kopratasa

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

MAKSUD LAMBANG DAN WARNA PADA
BENDERA MALAYSIA

Setiap lambang dan warna yang terdapat pada Bendera Malaysia
mewakili maksud-maksud tertentu. Bahagian yang berwarna
biru tua di sebelah kiri melambangkan perpaduan rakyat
Malaysia yang berbilang kaum, bersatu padu dan berusaha
dalam memajukan pembangunan ekonomi berasaskan sains
serta teknologi moden.

Warna kuning pada lambang anak bulan dan bintang pecah 14
bermaksud kedaulatan Raja Berpelembagaan serta mendokong
dan menghormati lunas-lunas perlembagaan dan falsafah
Rukun Negara. Lambang anak bulan membawa maksud
Islam sebagai agama rasmi negara sementara bintang pecah
14 menunjukkan perpaduan 13 buah negeri dan kerajaan
Persekutuan. Merah melambangkan keberanian dan bersedia

%(1'(5$ .,7$ -$/85 *(0,/$1* _

GDODP PHQJKDGDSL VHJDOD ULQWDQJDQ GDQ FDEDUDQ GDODP XVDKD
PHOHWDNNDQ 0DOD\VLD VHEDJDL VHEXDK QHJDUD PDMX :DUQD SXWLK
SXOD PHODPEDQJNDQ NHVXFLDQ NHLNKODVDQ GDQ NHVXQJJXKDQ
EDJL PHPSHUWLQJNDWNDQ NHWDKDQDQ UDN\DW \DQJ EHUDGDE GDQ
EHUNHSHULEDGLDQ 0DOD\VLD

3$1'8$1 :$51$ %(1'(5$ '$1 %$11(5
%(5'$6$5.$1 3$1721( 0$7&+,1* 6<67(0
306

:DUQD $VDV :DUQD %HUGDVDUNDQ 3DQWRQH
0DWFKLQJ 6\VWHP 306

& 0

0 <

<

-DGXDO ă :DUQD $VDV %HQGHUD GDQ %DQQHU %HUGDVDUNDQ 3DQWRQH
0DWFKLQJ 6\VWHP 306

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

Pemasangan bendera pada kenderaan
(kereta)

5DMDK ă 3HPDVDQJDQ %HQGHUD XQWXN 3HPEHVDU SHPEHVDU 7HUWHQWX

%HQGHUD NHUHWD EDJL PHQXQMXNNDQ VHPDQJDW FLQWDNDQ QHJDUD
GDQ PHPHULDKNDQ VDPEXWDQ %XODQ .HPHUGHNDDQ EROHK
GLNLEDUNDQ VHFDUD NUHDWLI GL WHPSDW WHPSDW EHUVHVXDLDQ SDGD
NHQGHUDDQ DVDONDQ SHPDVDQJDQ EHQGHUD WHUVHEXW WLGDN
PHPEDKD\DNDQ NHVHODPDWDQ SHPDQGX GDQ SHQJJXQD MDODQ
UD\D

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

5DMDK ă 3HPDVDQJDQ %HQGHUD 6HFDUD .UHDWLI

5DMDK ă 3HPDVDQJDQ %HQGHUD \DQJ 0HPEDKD\DNDQ .HVHODPDWDQ
3HQJJXQD -DODQ 5D\D

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

%$11(5 -$/85 *(0,/$1*

$NKLU DNKLU LQL SHOEDJDL EHQWXN %DQQHU -DOXU *HPLODQJ WHODK
GLJDQWXQJ EDJL PHQJKLDV MDODQ EDQJXQDQ GDQ VHEDJDLQ\D
.HDGDDQ LQL WHODK PHQLPEXONDQ NHNHOLUXDQ GDODP NDODQJDQ
RUDQJ UDPDL WHQWDQJ UHND EHQWXN VHEHQDU %DQQHU -DOXU
*HPLODQJ NHUDQD EDQQHU WHUVHEXW WHODK GLUHND VHQGLUL PHQJLNXW
LQWHUSUHWDVL PDVLQJ PDVLQJ EHUGDVDUNDQ EHQGHUD -DOXU
*HPLODQJ .HUDMDDQ WHODK PHPXWXVNDQ EDKDZD %DQQHU -DOXU
*HPLODQJ KHQGDNODK PHPSXQ\DL VDWX UHND EHQWXN VDKDMD
5HNDEHQWXN \DQJ WHODK GLWHWDSNDQ PHODOXL 6XUDW 3HNHOLOLQJ %LO
7DKXQ LDODK

‹ %DQQHU KHQGDNODK PHPEXMXU GDUL DWDV NH EDZDK GDQ
PHPSXQ\DL GXD EDKDJLDQ LDLWX

%DKDJLDQ $WDV
0HQJDQGXQJL EXODQ GDQ ELQWDQJ EHUZDUQD NXQLQJ \DQJ
PHQJKDOD NH DWDV EHUODWDU EHODNDQJNDQ ZDUQD ELUX

%DKDJLDQ %DZDK
0HQJDQGXQJL MDOXU PHUDK SXWLK PHPEXMXU GDUL DWDV NH
EDZDK %HQWXN HNRU GL EDZDKQ\D DGDODK EHUXNXUDQ
GDULSDGD SDQMDQJ EDQQHU

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

‹ Warna yang digunakan hendaklah warna-warna yang
sama dengan Jalur Gemilang iaitu merah, putih, biru dan
kuning.

‹ Ukuran biasa bagi Banner Jalur Gemilang ialah 12 kaki
panjang dan 3 kaki lebar pada nisbah 4:1.

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

5DMDK %DQQHU -DOXU *HPLODQJ

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

7(50,12/2*, %(1'(5$

%DKDJLDQ GL GDODP EHQGHUD SHUVHNXWXDQ GLEDKDJLNDQ NHSDGD
EHEHUDSD EDKDJLDQ VHSHUWL GL GDODP 5DMDK LDLWX

‹ /HEDU
‹ 3DQMDQJ
‹ %DKDJLDQ %LUX 7XD
‹ %DKDJLDQ $WDV
‹ %DKDJLDQ %DZDK
‹ .HSDOD
‹ (NRU

%$+$*,$1 $7$6

%$+$*,$1 %,58 78$

&$1721
/(%$5
.(3$/$
(.25

%$+$*,$1 %$:$+
3$1-$1*

5DMDK ă 7HUPLQRORJL %HQGHUD

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

8.85$1 '$1 -(1,6 %(1'(5$

%HQGHUD PHPSXQ\DL XNXUDQ VWDQGDUG EHUJDQWXQJ NHSDGD
WXMXDQ GDQ GL PDQD KHQGDN GLNLEDUNDQ $QWDUD XNXUDQ EHQGHUD
WHUVHEXW DGDODK

%HQGHUD %LDVD /HEDU VP NDNL
3DQMDQJ VP NDNL

VP NDNL
/(%$5

3$1-$1*
VP NDNL
5DMDK ă 8NXUDQ %HQGHUD %LDVD

%HQGHUD XNXUDQ LQL ELDVD GLNLEDUNDQ GL EDQJXQDQ EDQJXQDQ
SHMDEDW SHMDEDW GDQ MXJD GL UXPDK NHGLDPDQ

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

%HQGHUD 5XPDK /HEDU VP NDNL
3DQMDQJ VP NDNL

VP NDNL
/(%$5

3$1-$1*
VP NDNL
5DMDK ă 8NXUDQ %HQGHUD 5XPDK

%HQGHUD XNXUDQ LQL GLNKXVXVNDQ XQWXN GLNLEDUNDQ GL UXPDK
UXPDK NHGLDPDQ GDQ GL GDODP SHMDEDW GL PDQD NHWLQJJLDQ
WLDQJ WLDQJ EHQGHUD DGDODK WHUKDG

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

%HQGHUD 6HGDQJ /HEDU VP NDNL
3DQMDQJ VP NDNL

VP NDNL
/(%$5

3$1-$1*
VP NDNL
5DMDK ă 8NXUDQ %HQGHUD 6HGDQJ

8NXUDQ EHQGHUD LQL GLJXQDNDQ VHEDJDL SHQXWXS NHUDQGD
VHEDJDL WDQGD SHQJKRUPDWDQ 1HJDUD

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

%HQGHUD %HVDU /HEDU VP NDNL
3DQMDQJ VP NDNL

VP NDNL
/(%$5

3$1-$1*
VP NDNL

5DMDK ă 8NXUDQ %HQGHUD %HVDU

%HQGHUD VDL] LQL GLNLEDUNDQ GL EDQJXQDQ NHGXWDDQ 1HJDUD NLWD
GL OXDU QHJDUD -LND GL GDODP QHJDUD EHQGHUD VDL] LQL KDQ\D
GLNLEDUNDQ GL WHPSDW WHPSDW WHUWHQWX VDKDMD 3HQJLEDUDQ
%HQGHUD %HVDU PHPHUOXNDQ NHWLQJJLDQ WLDQJ EHQGHUD \DQJ
EHUVHVXDLDQ

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

%HQGHUD 0HMD /HEDU VP NDNL
3DQMDQJ VP NDNL

VP NDNL
/(%$5

3$1-$1*
VP NDNL

5DMDK ă 8NXUDQ %HQGHUD 0HMD

%HQGHUD PHMD \DQJ GLVDQJNXWNDQ GHQJDQ WLDQJ EHQGHUD PLQL
GLOHWDNNDQ GL DWDV PHMD GDQ GLJXQDNDQ VHPDVD SHUVLGDQJDQ
VHPLQDU PHV\XDUDW GDQ PDMOLV PDMOLV PHQDQGDWDQJDQL
SHUMDQMLDQ

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

%HQGHUD .HUHWD /HEDU VP NDNL
3DQMDQJ VP NDNL

VP NDNL
/(%$5

3$1-$1*
VP NDNL

5DMDK ă 8NXUDQ %HQGHUD .HUHWD

%HQGHUD .HUHWD GLNLEDUNDQ GL EDKDJLDQ KDGDSDQ NHUHWD VDPD
DGD GL WHQJDK VHEHODK NDQDQ DWDX VHEHODK NLUL 3HQJJXQDDQ
%HQGHUD .HUHWD KDQ\D GLNKDVNDQ NHSDGD SHPEHVDU SHPEHVDU
WHUWHQWX VDKDMD VHSHUWL

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

i. Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong dan Seri
Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong (Bendera
Peribadi).

ii. Bendera Sultan/Raja/TYT Yang di-Pertua Negeri
(Bendera Peribadi)

iii. Pelawat-pelawat negara asing yang mendapat taraf
Tetamu Negara/Kerajaan (Bendera Peribadi atau
Bendera negara masing-masing).

iv. Duta-Duta Negara Asing di Malaysia (Bendera
negara masing-masing).

v. Pegawai-pegawai Angkatan Tentera dan Polis
Diraja Malaysia (Bendera Tentera atau Polis Diraja
Malaysia).

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

Ketinggian dan Garis Pusat Tiang Bendera

8NXUDQ %HQGHUD 7LQJJL VP *DULV 3XVDW VP
¶ ¶
%HQGHUD %LDVD
/XDU GDODP ¶ ¶
EDQJXQDQ
¶ ¶
%HQGHUD 5XPDK
/XDU EDQJXQDQ ¶ ¶
NHNDO ¶ ¶
'DODP EDQJXQDQ ¶ ¶ ¶
WLGDN NHNDO ¶ ¶ ¶

%HQGHUD 6HGDQJ

%HQGHUD %HVDU

%HQGHUD 0HMD

%HQGHUD .HUHWD

-DGXDO ă 6HQDUDL .HWLQJJLDQ GDQ *DULV 3XVDW 7LDQJ %HQGHUD

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

&$5$ 0(0%8$7 %(1'(5$

3DGD DVDVQ\D PDV\DUDNDW 0DOD\VLD PHQJHQDOL EHQWXN EHQGHUD
1DPXQ PDVLK UDPDL \DQJ NXUDQJ PHPDKDPL FDUD PHPEXDW
MDOXU JHPLODQJ GHQJDQ WHSDW .HUDMDDQ WHODK PHQHWDSNDQ
XNXUDQ VHEHQDU EDJL PHPEXDW EHQGHUD 8NXUDQ LQL EROHK
GLEHVDUNDQ DWDX GLNHFLONDQ WHWDSL PHVWLODK GDODP QLVEDK
&DUD PHPEXDW -DOXU *HPLODQJ \DQJ WHSDW DGDODK VHSHUWL \DQJ
GLJDPEDUNDQ GDODP UDMDK $ EHULNXW



55DDMDMDKK $ ă &DUD 0HPEXDW %HQGHUD
3DQGXDQ ZDUQD 0HUDK 0 < ELUX 0 <

NXQLQJ < GDQ SXWLK

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

81,7 81,7 81,7 81,7 81,7
81,7
81,7

81,7 81,7
81,7
81,7








81,7 3DQMDQJ %HQGHUD

5DMDK % ă &DUD 0HPEXDW %HQGHUD
3DQGXDQ ZDUQD 0HUDK 0 < ELUX 0 <

NXQLQJ < GDQ SXWLK

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

$.7$ %$*, 0(/,1'81*, $*$5
3(1**81$$1 -$/85 *(0,/$1*
',+250$7, '(1*$1 6(:$-$51<$

6HNV\HQ $NWD /DPEDQJ GDQ 1DPD 0HQFHJDK
3HQJJXQDDQ 7LGDN :DMDU
0DQD PDQD RUDQJ \DQJ PHODQJJDU 6HNV\HQ DGDODK
PHODNXNDQ VXDWX NHVDODKDQ GDQ DSDELOD GLVDELWNDQ EROHK
GLGHQGD WLGDN PHOHELKL 50

$NWD /DPEDQJ .HEDQJVDDQ .DZDODQ 0HPSDPHU
0DQD PDQD RUDQJ \DQJ²
D PHPSDPHUNDQ PDQD PDQD ODPEDQJ NHEDQJVDDQ
\DQJ EHUODZDQDQ GHQJDQ $NWD LQL DWDX PDQD PDQD
V\DUDW PDQD PDQD SHULQWDK DWDX SHUPLW \DQJ GLEXDW DWDX
GLEHULNDQ GL EDZDK VHNV\HQ DWDX

E VHODNX SHPXQ\D SHQ\HZD SHQHULPD SDMDN
SHQGXGXN DWDX RUDQJ \DQJ PHQMDJD PDQD PDQD SUHPLV
GHQJDQ GLVHGDULQ\D PHPEHQDUNDQ PDQD PDQD ODPEDQJ
NHEDQJVDDQ GLSDPHUNDQ GL DWDV DWDX GDUL SUHPLV LWX DWDX
GDODP PDQD PDQD VHNRODK \DQJ EHUODZDQDQ GHQJDQ $NWD
LQL DWDX PDQD PDQD V\DUDW PDQD PDQD SHULQWDK DWDX
SHUPLW \DQJ GLEXDW DWDX GLEHULNDQ GL EDZDK VHNV\HQ

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

PHODNXNDQ VXDWX NHVDODKDQ GDQ DSDELOD GLVDELWNDQ
EROHK²

L GDODP KDO VHVHRUDQJ VHODLQ SHUWXEXKDQ SHUEDGDQDQ
GLSHQMDUDNDQ EDJL WHPSRK WLGDN PHOHELKL HQDP EXODQ
DWDX GLGHQGD WLGDN PHOHELKL OLPD UDWXV ULQJJLW DWDX NHGXD
GXDQ\D

LL GDODP KDO SHUWXEXKDQ SHUEDGDQDQ GHQGD WLGDN
PHOHELKL VDWX ULEX ULQJJLW

0DQD PDQD LQGLYLGX \DQJ PHQJKLQD DWDX PHODNXNDQ
SURYRNDVL PHODPSDX WHUKDGDS EHQGHUD -DOXU *HPLODQJ
\DQJ EHUWXMXDQ PHQFHPDU QDPD EDLN DWDX PHQJKDVXW MXJD
EROHK GLNHQDNDQ WLQGDNDQ EHUGDVDUNDQ XQGDQJ XQGDQJ
EHULNXW

.DQXQ .HVHNVDDQ
$NWD +DVXWDQ

6XPEHU 5XMXNDQ 8QLW 3HQDVLKDW 8QGDQJ 8QGDQJ .HPHQWHULDQ
.RPXQLNDVL GDQ 0XOWLPHGLD 0DOD\VLD

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

HAK MENGIBARKAN JALUR GEMILANG

Setiap rakyat berhak mengibarkan Jalur Gemilang dengan
syarat mengikut arahan atau panduan yang ditetapkan. Bendera
perlu dikibarkan secara tertib sebagai lambang kebesaran
dan kedaulatan negara sama ada sewaktu menaikkan atau
menurunkannya. Sebelum mengibarkan bendera faktor tempat,
masa, saiz bendera, tiang dan susunan bendera sekiranya lebih
dari satu jenis bendera perlu diketahui bagi mengelakkan
kesalahan protokol mengibarkannya.

Mengikut arahan Jabatan Perdana Menteri melalui Surat
Pekeliling Am Bil. 3 Tahun 1994, Pejabat-Pejabat Kerajaan
Persekutuan, Badan-Badan Berkanun Persekutuan, Pihak
Berkuasa Kerajaan Tempatan Persekutuan diwajibkan
mengibarkan Bendera Persekutuan iaitu Jalur Gemilang. Selain
itu, orang ramai digalakkan mengibarkan Jalur Gemilang di
premis-premis perniagaan, kedai-kedai dan gerai-gerai.

Surat Pekeliling Am Bil 3. Tahun 1994 menetapkan Bendera
Persekutuan hendaklah dikibarkan pada hari pejabat biasa
dan hari kebesaran Persekutuan dan Negeri-Negeri. Walau
bagaimanapun, Jalur Gemilang boleh dikibarkan pada bila-bila
masa dan di mana-mana selagi kesesuaian dan kehormatan
terhadap bendera terpelihara.

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

7(03$7 3(0$6$1*$1 %(1'(5$

-DOXU *HPLODQJ GLNLEDUNDQ GL WHPSDW WHPSDW VHSHUWL EHULNXW

.HGLDPDQ .HGXWDDQ

%DQJXQDQ GL OXDU GL GDODP GDQ GL DWDV

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

3HMDEDW
.DSDO )HUL %RW

.HUHWD

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

.DSDO 7HUEDQJ

+$5, 3(0$6$1*$1 %(1'(5$

6XUDW 3HNHOLOLQJ $P %LO 7DKXQ PHQHWDSNDQ %HQGHUD
3HUVHNXWXDQ -DOXU *HPLODQJ KHQGDNODK GLNLEDUNDQ SDGD KDUL
SHMDEDW ELDVD GDQ KDUL .HEHVDUDQ 3HUVHNXWXDQ GDQ 1HJHUL
'L SHULQJNDW 1HJHUL LD GLNLEDUNDQ SDGD KDUL VHSHUWL
‹ +DUL 8ODQJ 7DKXQ .HSXWHUDDQ 5DVPL 6HUL 3DGXND %DJLQGD

<DQJ GL 3HUWXDQ $JRQJ
‹ +DUL .HEDQJVDDQ
‹ /DZDWDQ 6HUL 3DGXND %DJLQGD <DQJ GL 3HUWXDQ $JRQJ NH

1HJHUL QHJHUL

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

6HODLQ LWX 6HNRODK VHNRODK KHQGDNODK PHQJLEDUNDQ EHQGHUD
SDGD KDUL SHUVHNRODKDQ

0$6$ 3(0$6$1*$1 %(1'(5$

7UDGLVL PHQJLEDUNDQ EHQGHUD DGDODK GLQDLNNDQ GDUL ZDNWX
PDWDKDUL WHUELW VHKLQJJDODK PDWDKDUL WHUEHQDP LDLWX PXODL
SDJL KLQJJD SHWDQJ

.HUDMDDQ 3HUVHNXWXDQ WHODK PHQHWDSNDQ EHQGHUD GLNLEDUNDQ
VHSHUWL EHULNXW

‹ %DQJXQDQ %DQJXQDQ .HUDMDDQ 3HUVHNXWXDQ 0HQJLNXW
ZDNWX SHMDEDW ELDVD GDQ GLNLEDUNDQ WHUXV PHQHUXV
RYHUQLJKW VHNLUDQ\D KDUL EHULNXWQ\D DGDODK +DUL
.HEHVDUDQ &XWL 8PXP \DQJ GLWHWDSNDQ EHQGHUD
GLNLEDUNDQ

‹ 6HNRODK 6HNRODK 0HQJLNXW ZDNWX PXODQ\D NHODV SHUWDPD
GDQ GLWXUXQNDQ VHOHSDV NHODV WHUDNKLU WDPDW

‹ )HUL GDQ .DSDO 'LNLEDUNDQ VHSDQMDQJ KDUL

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

&$5$ 0(1*+250$7, %(1'(5$

D 6HEDJDL /DPEDQJ .HEHVDUDQ GDQ .HGDXODWDQ 1HJDUD
‹ -LND DQGD VHEDJDL VHRUDQJ DZDP \DQJ PHPDNDL %DMX
0HOD\X GDQ EHUVRQJNRN PDND KHQGDNODK EHUGLUL WHJDN
GHQJDQ NHGXD EHODK WDSDN WDQJDQ GLOXUXVNDQ NH EDZDK
‹ -LND DQGD VHRUDQJ DZDP GDQ PHPDNDL ODLQ ODLQ SDNDLDQ
DQGD MXJD PHVWLODK EHUGLUL WHJDN GHQJDQ NHGXD WDQJDQ
GLOXUXVNDQ NH EDZDK
‹ -LND DQGD VHRUDQJ DZDP \DQJ PHPDNDL WRSL PDND
WRSL WHUVHEXW PHVWLODK GLEXND GDQ GLOHWDNNDQ NH GDGD
VHEHODK NLUL

5DMDK ă &DUD 0HQJKRUPDWL %HQGHUD

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

E 6HEDJDL 7DQGD %HUNDEXQJ
%HQGHUD 0DOD\VLD GLNLEDUNDQ VHSDUXK WLDQJ VHEDJDL WDQGD
EHUNDEXQJ DWDV SHULVWLZD SHULVWLZD WHUWHQWX DNDQ GLNHOXDUNDQ
ROHK -DEDWDQ 3HUGDQD 0HQWHUL EDJL SLKDN NHUDMDDQ 3HUVHNXWXDQ
GDQ 3LKDN %HUNXDVD 1HJHUL EDJL QHJHUL QHJHUL EHUNHQDDQ
7HUGDSDW EHEHUDSD VLWXDVL DWDX SHULVWLZD \DQJ PHOLEDWNDQ
SHQJLEDUDQ EHQGHUD VHSDUXK WLDQJ DQWDUDQ\D

‹ .HPDQJNDWDQ 6HUL 3DGXND %DJLQGD <DQJ GL 3HUWXDQ
$JRQJ GDQ 6HUL 3DGXND %DJLQGD 5DMD 3HUPDLVXUL $JRQJ

‹ .HPDQJNDWDQ 'XOL <DQJ 0DKD 0XOLD 5DMD 5DMD GDQ
5DMD 3HUPDLVXUL

‹ 7XDQ <DQJ 7HUXWDPD <DQJ GL 3HUWXD 1HJHUL GDQ LVWHUL
LVWHUL

‹ <$% 3HUGDQD 0HQWHUL 3HPDQJNX 3HUGDQD 0HQWHUL

*DPEDU ă
3HPDVDQJDQ %HQGHUD
6HSDUXK 7LDQJ

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

F 6HEDJDL 7DQGD 0HQJKRUPDWL -HQD]DK
%HQGHUD 0DOD\VLD EROHK GLJXQDNDQ XQWXN PHQXWXS NHUDQGD GL
GDODP ,VWLDGDW 3HQJHEXPLDQ 1HJDUD 3HQJJXQDDQQ\D DGDODK
VHEDJDL VDWX WDQGD SHQJKRUPDWDQ WHUDNKLU QHJDUD WHUKDGDS
LQGLYLGX EHUNHQDDQ \DQJ WHODK EHUMDVD NHSDGD QHJDUD 6HODLQ
GDULSDGD LWX EHQGHUD 0DOD\VLD MXJD EROHK GLJXQDNDQ XQWXN
PHQXWXS NHUDQGD LQGLYLGX LQGLYLGX EHULNXW

‹ 'XWD GXWD 0DOD\VLD \DQJ PHQLQJJDO GL OXDU QHJDUD
‹ $QJJRWD WHQWHUD GDQ SROLV \DQJ PHQLQJJDO VHPDVD

EHUWXJDV GDQ
‹ 0HPEDZD SXODQJ MHQD]DK UDN\DW 0DOD\VLD \DQJ

PHQLQJJDO GXQLD GL OXDU QHJDUD \DQJ GLWHQWXNDQ ROHK
NHUDMDDQ

*DPEDU ă %HQGHUD 6HEDJDL
7DQGD 0HQJKRUPDWL -HQD]DK

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

3(1**81$$1 -$/85 *(0,/$1*

%HQGHUD DGDODK ODPEDQJ NHGDXODWDQ QHJDUD %HEHUDSD
SHUDWXUDQ SHUOX GLSDWXKL EDJL PHPDVWLNDQ EHQGHUD GLJXQDNDQ
GHQJDQ FDUD \DQJ EHWXO GDQ EHUVHVXDLDQ -LND SHUNDUD \DQJ
VHEDOLNQ\D EHUODNX VHRODK RODK SHUEXDWDQ LQL VXDWX SHQJKLQDDQ
NHSDGD EHQGHUD ZDODXSXQ SDGD SDQGDQJDQ XPXP VDKDMD

%HUGDVDUNDQ 6HNV\HQ $NWD $NWD /DPEDQJ GDQ 1DPD
0HQFHJDK 3HQJJXQDDQ 7DN :DMDU PHQ\HEXW EDKDZD
VHVHRUDQJ \DQJ PHQMXDO DWDX PHQJJXQDNDQ -DOXU *HPLODQJ
DWDX DSD DSD WLUXDQ \DQJ VHUXSD GHQJDQQ\D EDJL WXMXDQ
SHUGDJDQJDQ GDQ SHUQLDJDDQ DWDX PHQJJXQDNDQQ\D GL GDODP
FDS GDJDQJDQ WDQSD PHQGDSDW NHL]LQDQ EHUWXOLV 0HQWHUL EROHK
GLGDNZD

-DEDWDQ 3HUGDQD 0HQWHUL WHODK PHQHWDSNDQ EHEHUDSD JDULV
SDQGXDQ DJDU SHQJJXQDDQ -DOXU *HPLODQJ VHQWLDVD GLKRUPDWL
ROHK UDN\DW 0DOD\VLD $QWDUDQ\D

L %HQGHUD KHQGDNODK GLSDVDQJ VHFDUD PHOLQWDQJ
VDKDMD 7LGDN EROHK GLSDVDQJ VHFDUD PHQHJDN
VHNLUDQ\D EHUNHGXGXNDQ VWDWLN DWDX WLGDN EHUNLEDU
:DODXEDJDLPDQDSXQ GLEROHKNDQ PHPDVDQJ VHFDUD

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

PHQHJDN VHNLUDQ\D EHQGHUD GLVDPEXQJ GDODP NXDQWLWL
\DQJ EDQ\DN )ODJOLQH

LL 3HQJJXQDDQ EHQGHUD GDODP EHQWXN SHOEDJDL VHSHUWL
SDNDLDQ GDQ VHEDJDLQ\D SHUOX GLHODNNDQ NHFXDOL
VHPDVD VDPEXWDQ %XODQ .HPHUGHNDDQ GDQ MDQJND PDVD
SHQJJXQDDQQ\D DGDODK WHUKDG

LLL 7LGDN EROHK PHQJJXQDNDQ EHQGHUD GDODP SHUNDUD \DQJ
GLWDIVLUNDQ VHEDJDL PHUHQGDKNDQ PDUWDEDW -DOXU *HPLODQJ
VHSHUWL DODV PHMD NDLQ WXGXQJ SD\XQJ VRQJNRN WRSL
WXDOD PDQGL DODV NXV\HQ GDQ VHEDJDLQ\D

LY 3HQJXQDDQ EHQGHUD GDODP SHOEDJDL JD\D GDQ EHQWXN
VHSHUWL LNODQ GDODP WXMXDQ PHPSURPRVL VDPEXWDQ %XODQ
.HPHUGHNDDQ GLEHQDUNDQ DVDONDQ NUHDWLYLWL WHUVHEXW WLGDN
GLWDIVLUNDQ VHEDJDL PHQJKLQD EHQGHUD

Y 0HQJLEDUNDQ EHQGHUD \DQJ WHODK X]XU VHSHUWL WHODK
SXGDU ZDUQD GDQ NR\DN DGDODK VDWX NHVDODKDQ DWDX
NHWLGDNZDMDUDQ

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

&$5$ 3(/8386$1 %(1'(5$

%HQGHUD \DQJ WHODK SXGDU ZDUQD NR\DN GDQ VHXPSDPDQ\D

WLGDN EROHK GLNLEDUNDQ NHUDQD GLDQJJDS VHEDJDL EHQGHUD

\DQJ X]XU 3HQJLEDUDQQ\D

PHQXQMXNNDQ UDVD WLGDN

KRUPDW NHSDGD EHQGHUD

WHUVHEXW %HQGHUD \DQJ

VHGHPLNLDQ WLGDN EROHK

GLEXDQJ GL GDODP WRQJ

VDPSDK VHEDOLNQ\D SHUOX

GLPXVQDKNDQ GHQJDQ FDUD

\DQJ VRSDQ VHSHUWL GLEDNDU

VHFDUD WHUWXWXS GDQ EXNDQ

GLODNXNDQ GL WHPSDW

WHPSDW DZDP *DPEDU %HQGHUD <DQJ

3HUOX 'LOXSXVNDQ

68681$1 .(87$0$$1 %(1'(5$

6XVXQDQ .HXWDPDDQ %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ GDQ 1HJHUL QHJHUL
GLWHQWXNDQ PHQJLNXW VXVXQDQ NHNDQDQDQ '<00 5DMD 5DMD
0HOD\X GDQ 7<7 <DQJ GL 3HUWXD 1HJHUL VHSHUWL \DQJ WHUPDNWXE
GDODP 3HUNDUD 3HUOHPEDJDDQ 3HUVHNXWXDQ 6XVXQDQ
NHXWDPDDQ EHQGHUD WHUNLQL DGDODK VHSHUWL EHULNXW

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

6XVXQDQ .HXWDPDDQ %HQGHUD 0DOD\VLD 1HJHUL 1HJHUL 'DQ
:LOD\DK 3HUVHNXWXDQ

0DOD\VLD 3HUDN

.HGDK .HODQWDQ

3DKDQJ 3XODX 3LQDQJ

7HUHQJJDQX 0HODND

3HUOLV 6DEDK

6HODQJRU 6DUDZDN

1HJHUL :LOD\DK 3HUVHNXWXDQ

6HPELODQ %HQGHUD -DEDWDQ
,QVWLWXVL 8QLYHUVLWL
-RKRU

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

+DQ\D -DEDWDQ GDQ $JHQVL .HUDMDDQ \DQJ WHUWHQWX VDKDMD
PHPSXQ\DL EHQGHUD -DEDWDQ $JHQVL FRQWRKQ\D -DEDWDQ %RPED
GDQ 3HQ\HODPDW -DEDWDQ 3HQMDUD $QJNDWDQ 7HQWHUD 3'50
GDQ VHEDJDLQ\D


6XVXQDQ NHNDQDQDQ ''<00 5DMD 5DMD GDQ 77<7 <DQJ
GL 3HUWXD <DQJ GL 3HUWXD 1HJHUL \DQJ WHUNLQL DGDODK EHU
NXDWNXDVD SDGD 'LVHPEHU GDQ VHEDUDQJ SHUXEDKDQ
PHQJHQDL VXVXQDQ NHNDQDQDQ LQL EROHK GLSHUROHKL GDULSDGD
ZHEVLWH 3HMDEDW 3HQ\LPSDQ 0RKRU %HVDU 5DMD 5DMD

%HQGHUD 3HUVHNXWXDQ ă -DOXU *HPLODQJ
%HQGHUD 1HJHUL 1HJHUL ă 6XVXQDQ PHQJLNXW NHNDQDQDQ

''<00 5DMD 5DMD 3HPDQJNX 5DMD GDQ 7<7 <DQJ
GL 3HUWXD 1HJHUL
%HQGHUD :LOD\DK 3HUVHNXWXDQ ă 6XVXQDQ NHXWDPDDQ
PHQJLNXW WDULNK GLZXMXGNDQ :LOD\DK WHUVHEXW
%HQGHUD -DEDWDQ GDQ $JHQVL .HUDMDDQ
%HQGHUD 6\DULNDW

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

68681$1 3$'$ +$5, %,$6$ '$1 +$5,
.(%(6$5$1 3(56(.878$1

-LND KDQ\D GXD EHQGHUD GLNLEDUNDQ GL PDMOLV SHULQJNDW
3HUVHNXWXDQ \DQJ GLDGDNDQ GL GDODP QHJHUL VXVXQDQQ\D
DGDODK VHSHUWL EHULNXW

0DOD\VLD 1HJHUL

3DQGDQJDQ GDUL OXDU EDQJXQDQ
5DMDK ă 6XVXQDQ %DJL 'XD 7LDQJ %HQGHUD

1HJHUL 0DOD\VLD ,QVWLWXVL -DEDWDQ

3DQGDQJDQ GDUL OXDU EDQJXQDQ
5DMDK ă 6XVXQDQ %DJL 7LJD 7LDQJ %HQGHUD

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

68681$1 3$'$ +$5, .(%(6$5$1 1(*(5,

-LND WHUGDSDW KDQ\D GXD EHQGHUD GLNLEDUNDQ SDGD PDMOLV
SHULQJNDW QHJHUL VXVXQDQQ\D DGDODK VHSHUWL EHULNXW

1HJHUL 0DOD\VLD

3DQGDQJDQ GDUL OXDU EDQJXQDQ
5DMDK ă 6XVXQDQ %DJL 'XD 7LDQJ %HQGHUD

-LND WHUGDSDW WLJD EHQGHUD GLNLEDUNDQ GL PDMOLV SHULQJNDW QHJHUL
VXVXQDQQ\D DGDODK VHSHUWL EHULNXW

0DOD\VLD 1HJHUL ,QVWLWXVL -DEDWDQ

3DQGDQJDQ GDUL OXDU EDQJXQDQ
5DMDK ă 6XVXQDQ %DJL 7LJD 7LDQJ %HQGHUD

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

68681$1 .,%$5$1 %(1'(5$ 3(56(.878$1
'(1*$1 %(1'(5$ 1(*(5, 1(*(5,

%HQGHUD EHQGHUD \DQJ GLNLEDUNDQ VHFDUD VHEDULV GDQ
NHXWDPDDQQ\D EHUPXOD GDUL NLUL NH NDQDQ VHSHUWL GLWXQMXNNDQ
GDODP UDMDK EHULNXW



-DODQ 0DVXN
5DMDK ă 3HQJLEDUDQ %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ GDQ 1HJHUL QHJHUL
6HFDUD 6HEDULV

%DFNGURS %DQJXQDQ


5DMDK ă 3HQJLEDUDQ %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ GDQ 1HJHUL QHJHUL
6HFDUD 6HEDULV GDQ .HNDQDQDQ %HUPXOD GL 7HQJDK

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

%DJL EHQGHUD EHQGHUD \DQJ GLNLEDUNDQ GHQJDQ FDUD
GLEDKDJLNDQ GXD EHODK GDQ NHXWDPDDQQ\D EHUPXOD GDUL GDODP
GLWXQMXNNDQ VHSHWL EHULNXW

%DFNGURS %DQJXQDQ



-DODQ 0DVXN
5DMDK ă 3HQJLEDUDQ %HQGHUD 3HUVHNXWXDQ GDQ 1HJHUL QHJHUL
6HFDUD 'LEDKDJL 'XD

68681$1 %(1'(5$ ', 3(56,'$1*$1
$17$5$%$1*6$

'L SHUVLGDQJDQ DQWDUDEDQJVD EHQGHUD EHQGHUD KHQGDNODK
GLNLEDUNDQ DWDX GLVXVXQ PHQJLNXW VXVXQDQ DEMDG QDPD
QHJDUD QHJDUD EHUNHQDDQ GDQ VHSHUWL \DQJ WHODK GLWHWDSNDQ
ROHK SHUWXEXKDQ EHUNHQDDQ MLND DGD

$ % & ' ()

7HQJDK

5DMDK ă 3HQJLEDUDQ &DUD 6HEDULV

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

$ =
% <

$ =
% <

** ++

5DMDK ă 6XVXQDQ %HQGHUD 0HQJLNXW $EMDG
1DPD QDPD 1HJDUD GL $WDV 0HMD

5DMDK ă 6XVXQDQ %HQGHUD 6HPDVD 6HPLQDU

_ % ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 *

5DMDK ă 6XVXQDQ %HQGHUD 0HQJLNXW
.HXWDPDDQ 6HPDVD 0HV\XDUDW

% ( 1 ' ( 5 $ . , 7 $ - $ / 8 5 * ( 0 , / $ 1 * _

1(*$5$ 1(*$5$
3(/$:$7 0$/$<6,$

1(*$5$ %(1'(5$ 1(*$5$
3(/$:$7 0(-$ 0$/$<6,$

5DMDK ă 6XVXQDQ %HQGHUD 6HPDVD 0DMOLV
3HUXQGLQJDQ 3HUELQFDQJDQ 'XD 1HJDUD