sejarah perkembangan sistem tulisan jawi dalam perkembangan bahasa melayu pasca merdeka

BMMB 1074

BPSPPAAIEESJHRRSATCKKASWEAEEESMJIMMAMADTBBMREAUAAARELLNNHDLAIGGSAEMAAAKYNNNAU

NORAISHAH BINTI MOHD MAIZAZALEE
PPISMP BM4

EN. SUHAIMI BIN IBRAHIM

PENGENALAN

TULISAN MERUPAKAN BAHASA YANG DITULIS
DENGAN LAMBANG-LAMBANG BUNYI DAN ALAT
UNTUK MELAHIRKAN FIKIRAN DAN PERASAAN.

SEJATRUALHISPAENRPKAELMLBAAVNAGAN

Berasal dari India Penemuan terawal adalah pada tiang
Dibawa oleh orang Melayu semasa batu persembahan Yupa di daera
mereka tiba di kawasan-kawasan Muara Kaman iaitu pertemuan antara
Melayu seperti Srivijaya dan Palembang Sungai Mahakam dan Kedang Kepala.
(Nik Safiah, 2010) Yupa dijumpai oleh pekerja topografi
Dipengaruhi bahasa Sanskrit yang Belanda sekitar tahun 1879.
menjadi bahasa ilmu dan pentadbiran Kini, Yupa disimpan di Muzium
pada ketika itu. Nasional Jakarta.
Penyebaran tulisan dan bahasa Hindu
terhad kepada golongan istana kerana
tiada kemudahan asas untuk mengajar
orang biasa membaca dan menulis.

Tulisan Pallava jauh lebih kompleks berbanding tulisan Rumi
Terdapat sistem simbol bagi gabungan bunyi
Contohnya -au, -ai, pa, ya, kka, nca
Konsonan membawa kepada bunyi yang berbeza

SEJARTAUHLPISEARNKEKMABWAINGAN

Aksara Jawa Kuno berasal dari Brahmi Pallava yang telah digunakan pada
zaman sejarah di wilayah lautan Asia Tenggara termasuk Kepulauan Melayu sekitar
abad ke-8 hingga ke-16.

Digunakan untuk menulis bahasa Sanskrit serta bentuk-bentuk kuno bahasa Jawa,
Sunda dan Melayu.

Sistem tulisan terawal di Nusantara dan pendahulu bagi aksara moden
yang muncul seperti aksara Jawa (Hanacaraka), aksara Bali, aksara Rencong dan
aksara Sunda.

Nama Kawi diambil daripada perkataan Sanskrit yang bererti penyajak atau penyair.

1 2

Tulisan Kawi dikembangkan Perbezaan antara tulisan Kawi dan
melalui tulisan Pallava. Jawi ialah lebih mementingkan
huruf berbanding suku kata
3

Keunikan tulisan Kawi ialah huruf
yang ada cuma a, ka, me, ti, sa,
dan lain-lain yang mempunyai

sebutan yang lebih kurang sama
namun berbeza sebutan

Huruf-huruf dalam aksara Kawi

huruf aksara Kawi Setiap huruf
adalah huruf yang menggambarkan sebuah
digubah dari huruf suku kata dengan vokal

India selatan yang dapat diubah
menggunakan tanda

baca

Aksara Kawi memiliki sekitar Aksara Kawi memiliki bentuk
47 huruf, namun terdapat subskrip huruf yang diigunakan

segelintir huruf yang bentuk untuk menulis konsonan
dan penggunaannya kurang

dikenal pasti

CONTOH Tulisan berbentuk
kursif pada peringkat
awal dan ditulis pada

daun lontar.

TULISAN Tulisan ini digunakana
KAWI pada batu bersurat di Joreng
(1179M) dan Padang Lawas

(1213M) yang terletak di
Tapanuli, Sumatera Utara

Bukti penemuan tulisan Kawi

Tulisan ini digunakan Orang-orang Melayu
serentak dengan bermulanya Kuno biasanya menulis
tulisan ini di:
era permulaan tulisan Jawi
dalam kalangan Orang Melayu Atas kulit-kulit kayu
Daun lontar
Penemuan batu nisan Orang Melayu Kepingan logam
yang dikenali dengan nama Batu- batu (batu
bersurat)
Ahmad Majnun di pengkalan Kempas,
Sungai Ujung, Negeri Sembilan

Terdapat tulisan Kawi danJawi

di atas batu nisan yang membuktikan

kedatangan pengaruh Islam ke

Tanah Melayu pada tahun 1463

SEJARAH PERKEMBANGAN

TULISAN JAWI

Orang Melayu memandang tinggi

Wujud sekitar tahun 1300M tulisan Jawi sebagai gerbang

di Kepulauan Melayu kepada pemahaman Islam Bahasa Melayu merupakan bahasa
dan kitab sucinyua, Al-Quran
Perkembangannya berkait dengan perantara seluruh lapisan masyarakat

ketiPbkaahrausssinudpsaTneniydmbaaeugybraaenTnrggea-nppdgaeaatdkahaangwgaandsgaarnIislamyandDgiitttauicmaliadsb,aapddhaaa,drnliaegkmnaag,nbavaananhedaknasenaakmnAiryrhiaaudbrauinafitu


Digunakan secara meluas di negeri-
negeri kesultanan Melaka, Johor, Brunei,

Sulu, Patani, Ache dan Ternate seawal

Terdapat pelbagai abjad Arab abad ke-15 untuk urusan surat menyurat

yang diperkenalkan diubah suai Ikhtisar perundangan purbakala diraja, titah perintah, puisi dan kaedah
seperti Hukum Kanun Melaka perhubungan utama sesama saudagar
agar sesuai dengan Bahasa Melayu dan bahan terbitannya termasuklah
Klasik di pelabuhan Melaka

Hukum Kanun Johor, Kedah dan Brunei

semuanya dalam tulisan Jawi

Tulisan atau skrip Jawi berasal dari Kerajaan Pasai dikatakan kerajaan pertama di Kepulauan Melayu
skrip Arab yang sampai ke Kepulauan yang menjadikan Islam sebagai agama rasmi pada abad ke-7 H


Melayu bersama-sama dengan
kedatangan Islam. Raja pertama yang memeluk Islam iaitu Merah Silu telah menukar

nama kepada Sultan Malik al-Salleh yang meninggal pada tahun
696H/1297M
Skrip Arab tergolong dalam keluarga

Semitik daripada cabang Semitik Utara
Namun Islam bertapak di Kelantan lebih awal kerana sekeping wang
yang menurunkan keluarga kecil emas iaitu al-julus Kelantan dengan tertulis satu mukanya bertarikh
Aramaik dan seterusnya kepada
577h dan tulis Arab yang bermaksud 'menduduki Kelantan'
Nabataen dan skrip Arab

Pada akhir abad ke-8 muncul satu kuasa iaitu Kedatangan Islam bukan sahaja berupaya mengubah agama dan
Melaka yang ditegakkan oleh seorang anak raja kepercayaan masyarakat di Kepulauan Melayu tetapi dari aspek

Palembang bernama Parameswara yang yang lain seperti budaya yang turut berubah.
kemudian memeluk Islam dan menukar nama
Di samping penggayaan istilah dengan kemasukan istilah
kepada Sultan iskandar Syah pada 812H. Arab/Parsi- Islam, bahasa Melayu telah menjadi bahasa
Seterusnya Melaka dan Pasai saling berhubung perantaraan penyampai Islam di seluruh Kepulauan Melayu



Islam mula didakwahkan di Pulau Jawa sejak
803H oleh seorang pendakwah yang juga wali

bernama Maulana Malik Ibrahim.

Perkembangan Sistem Ejaan Perkembangan Sistem Ejaan
Jawi peringkat 1 Jawi peringkat 2

4 tahap Berkembang secara ansur pada zaman

awal perkembangannya


Menggunakan tulisan dan sistem
ejaan Arab sepenuhnya Perubahan yang dilakukan berdasarkan
kelaziman yang berlaku bukan
Menghilangkan baris tetapi
mengekalkan ejaan dan huruf berdasarkan peraturan mahupun
yang sedia ada sebarang panduan


Mewujudkan huruf-huruf saksi
seperti alif, wau dan ya Menjelang abad ke-20 sistem ejaan
ini dikembangkan kepada beberapa
Menggunakan huruf saksi pada suku pedoman dan panduan yang dirangka
kata pertama dan kedua dan diterbitkan oleh orang perseorangan

atau pertubuhan

Tulisan jawi zaman BM klasik

Bahasa Melayu klasik ialah bahasa Melayu yang digunakan pada Kosa kata
abad ke-14 hingga ke-19. Berkembang pesat dan selari dengan
pengaruh Islam di Asia Tenggara pada zaman kerajaan Melayu Tatabahasa Ciri-ciri Bahasa
Melaka (1403-1511), kemudian berpindah ke Aceh dan akhirnya Melayu Klasik

Johor-Riau. Sistem tulisan
dan ejaan
Bahan bukti pertama penggunaan Bahasa Melayu Klasik terdapat
pada Batu Bersyrat Kuala Berang, Terengganu bertarikh 4 Rejab

702H bersamaan 22 Februari 1303.

Zaman Bahasa Melayu klasik melibatkan zaman kerajaan Melayu
Melaka, Aceh dan Johor-Riau. Bahasa ini lebih jelas berbanding

dengan bahasa Kuno.

Sistem tulisan dan ejaan Tatabahasa




Adanya tulisan Jawi yang terdapat bukti terawalnya yang Imbuhan
digunakan dalam Bahasa Melayu terdapat pada batu


bersurat di Sungai Teresat, Kuala Berang, Terengganu. Awalan mar- dan ni- dalam bahasa Melayu Kuno bertukar

menjadi awalan ber- dan di- dalam bahasa Melayu Klasik


-marlepas menjadi berlepas
Kosa Kata


Pengaruh bahasa Arab yang ketara terutama istilah Awalan kata kerja aktif maN- dalam bahasa Melayu Kuno
berkaitan dengan hukum Islam: Allah, Fardhu menjadi meN- dalam bahasa Melayu Klasik

-mawawa menjadi membawa
Penggunaan bahasa istana: beradu, bersiram


Struktur ayat
Kosa kata klasik: ceritera. masyghul



Penggunaan kata pangkal ayat: alkisah, hatta Penggunaan ayat majmuk- ayat panjang ala Arab kerana

kata hubung digunakan
Penggunaan kata penegas pun dan -lah:

Syahbandar pun turunlah Ayat susunan sonsang


Ayat pasif digunakan

Perkembangan aksara Jawi

Tulisan Jawa merupakan tulisan yang menggunakan aksara atau huruf Arab. Tulisan
Jawi menjadi tulisan bahasa melayu klasik.



Jawi berasal daripada perkataan 'Jawa' iaitu Pulau Jawa



Omar Awang memberi pendapat bahasa istilah Jawi berasal daripada perkataan
Arab al-Jawah merujuk kepada Pulau Sumatera.



William Marsden mengambil pendapat W.G Werndly bahawa perkataan Jawi
dikaitkan dengan perkataan Jawa seperti yang dinyatakan oleh Marco Polo sebagai

nama lama bagi Pulau Sumatera.



Stamford Raffles menyatakan bahawa perkataan Jawi dikaitkan dengan Orang
Melayu bersifat kacukan.

Tulisan Jawi zaman BM pascamerdeka

Sistem ejaan Wilkinson adalah perancangan ejaan yang pertama di Tanah Melayu yang telah diusahakan
oleh Jabtan Pelajaran di Negeri-negeri Melayu Bersekutu pada tahun 1902 dengan mewujudkan sebuah
Jawatankuasa Ejaan dianggotai oleh bebrapa orang pegawai tinggi seperti En, H Conway Belfield (Perak),
En D. G. Campbell (Selangor) dan En. R. J. Wilkinson (Nazir sekolah-sekolah Melayu negeri Melayu ) selaku

pengerusi jawatankuasa berkenaan.



Za'aba menyusun sistem ejaan Rumi bahasa Melayu pada tahun 1993 dan tersiar dalam Daftar Ejaan
Melayu Jawi-Rumi 1949. Sistem ejaan Za'aba adalam sistem yang menggantikan sistem wilkinson yang
digunakan sebelum ini. Diperkenalkan untuk memantapkan sistem ejaan Rumi dalam Bahasa Melayu.

Sistem tulisan ini dipengaruhi oleh penjajah British.



Antara pembaharuannya ialah membahagikan huruf-huruf kepada huruf saksi dan huruf benar. Huruf
saksi merupakan huruf vokal yang terdiri daripada enam abjad iaitu a,e,i,o dan u. Terdapat 21 huruf benar

Jenis tulisan mengikut perkembangan

Kesimpulan

Terdapat perkembangan pada setiap sistem yang wujud. Keadaan ini secara tidak
langsung akan menyebabkan tulisan Jawi akan terus berkembang dan penggunaannya

akan menjadi semakin meluas dalam kalangan masyarakat Melayu khususnya dan
masyarakat-masyarakat yang lain. Ini kerana tulisan Jawi merupakan warisan

kebudayaan Melayu Islam yang amat berharga kepada masyarakat Melayu khususnya
kerana ia melambangkan identiti sesebuah bangsa. Jika tulisan Jawi ini tidak dipelihara,
tidak mustahil suatu hari nanti tulisan ini akan terus terkubur dan masyarakat Melayu

akan kehilangan sesuatu yang berharga.