การฉีดน้ำเชื้อเข้าโพรงมดลูก (Intrauterine insemination, IUI)

การฉีดนําเชือเข้าโพรงมดลกู (Intrauterine insemination, IUI)
การรักษาภาวะมีบุตรยากโดยวิธีการฉีดนาํ เชือเขา้ สู่โพรงมดลูก (IUI) คือ การฉีดเชืออสุจิเขา้ ไปใน
โพรงมดลูกโดยตรงโดยใชท้ ่อพลาสติกเลก็ ๆ สอดผ่านปากมดลูกแลว้ ฉีดเชืออสุจิเขา้ ไปในช่วงทีมีหรือใกล้
กบั เวลาทีมีไข่ตก วธิ ีนีจะมีการเตรียมนาํ อสุจิ โดยคดั เอาเฉพาะตวั อสุจิทียงั มีชีวิตและเคลือนทีไดด้ ีแลว้ นาํ ไป
ฉีดในโพรงมดลูก โดยทีตวั อสุจิไม่ตอ้ งวา่ ยผา่ นปากมดลกู ทาํ ใหม้ ตี วั อสุจิทีเคลือนไหวจาํ นวนมาก เขา้ ไปใน
โพรงมดลูก และพร้อมทีจะผสมกบั ไข่ ดงั นนั การทาํ IUI จึงมกั ทาํ กบั คู่สมรสทีหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก
ไม่พบ ฝ่ ายชายทีมีเชืออสุจิตาํ กว่าเกณฑม์ าตรฐาน หรือมีปัญหาเกียวกบั การหลงั อสุจิในช่องคลอด หรือฝ่ าย
หญิงทีมีปัญหาเรืองภาวะเยอื บุโพรงมดลูกเจริญผดิ ที มีปัญหาเรืองการตกไข่ ยกเวน้ ในกรณีมีการอุดตนั ของ
ปี กมดลูกทงั สองขา้ งหรือเชืออสุจิมีคุณภาพตาํ มาก จะไมส่ ามารถใชว้ ิธี IUI ได้

ขันตอนในการเตรียมฝ่ ายหญิง
แพทยจ์ ะทาํ การกระตุ้นรังไข่ให้มีการเจริญเติบโตของฟองไข่ในรอบเดือนนันๆ ให้โต 1-2 ใบ

โดยใช้ยาฉีดหรือยารับประทานซึงมักจะเริมในวนั ที 2 หรือ 3 ของรอบเดือน หลงั จากนันจะมีการนัด
ตรวจอลั ตราซาวด์เพือติดตามดูขนาด จาํ นวนไข่ และความหนาของเยือบุโพรงมดลูก เมือฟองไข่มีขนาด
พอเหมาะ แพทยจ์ ะทาํ การฉีดยากระตุน้ ใหม้ ีการตกไข่ หลงั จากนนั ประมาณ 36- 38 ชวั โมง จะเป็นเวลาทีมี
การตกไข่ แพทยจ์ ะทาํ การนดั อีกครังเพือทาํ การฉีดเชืออสุจิเขา้ โพรงมดลูกในวนั ทีไข่ตก

ขันตอนในการเตรียมอสุจิของฝ่ ายชาย
ฝ่ ายชายตอ้ งมาพบแพทยใ์ นวนั ทีนดั ทาํ IUI และจะตอ้ งงดเพศสมั พนั ธ์ 2-7 วนั เพือเกบ็ นาํ อสุจิ แลว้
นาํ มาส่งภายในระยะเวลา 1 ชวั โมง จากนนั นกั วิทยาศาสตร์ผูเ้ ชียวชาญจะนาํ อสุจิทีไดม้ าทาํ การคดั กรอง

เลือกเฉพาะตวั อสุจิทียงั มีชีวติ และเคลือนไหวดี เพือใหแ้ พทยน์ าํ มาฉีดกลบั เขา้ ไปในโพรงมดลูก ในขนั ตอน

นีจะใชเ้ วลาเตรียมประมาณ 1-2 ชวั โมง

ขันตอนการฉีดอสุจเิ ข้าสู่โพรงมดลกู
เมอื เตรียมอสุจิเรียบร้อยกจ็ ะนาํ เอานาํ เชืออสุจิบรรจุลงในท่อพลาสติกปราศจากเชือขนาดเล็ก ๆ แลว้
แพทยจ์ ะทาํ การสอดท่อขนาดเลก็ นีผา่ นปากมดลกู อยา่ งนุ่มนวล จากนนั จึงทาํ การฉีดเชืออสุจิเขา้ ไปในโพรง
มดลูก โดยใชเ้ วลาในการทาํ ไม่นาน และหลงั ทาํ IUI แลว้ ท่านสามารถปฏิบตั ิตวั ไดต้ ามปกติ ไม่ตอ้ งนอน
โรงพยาบาล

คาํ แนะนําหลังฉีดนําเชือเข้าโพรงมดลูก
1. การฉีดนาํ เชือเขา้ โพรงมดลูก เป็นวธิ ีการรักษาแบบใกลเ้ คยี งธรรมชาติ การปฏิบตั ิตวั จึงไมแ่ ตกตา่ ง

ไปจากการตงั ครรภธ์ รรมชาติ คือไมม่ ีการจาํ กดั กิจวตั รประจาํ วนั ใหป้ ฏิบตั ิตามปกติ สามารถออกกาํ ลงั กาย
ตามปกติไดห้ รือมีเพศสัมพนั ธ์ได้

2. หลงั ฉีดนาํ เชือบางรายอาจมีอาการปวดหน่วงทอ้ งนอ้ ยได้ เนืองจากมีไข่ตกในช่วงนนั และเกิดจาก
การฉีดนาํ เชือเขา้ ไปในโพรงมดลูก กระตุน้ ทีตวั มดลูกให้บีบตวั

3. หลงั ฉีดนาํ เชือบางรายอาจไม่มีอาการอะไรผดิ ปกติ หรือบางคนอาจมีเลือดออกกระปริดกระปรอย
หรือคดั เตา้ นมได้

4. บางรายอาจไดร้ ับยาเหนบ็ ทางช่องคลอดเพือเสริมฮอร์โมนจากขนั ตอนการกระตุน้ ไข่ ส่วนกรณีทีใช้
ยากินอยา่ งเดียว ไมต่ อ้ งเหน็บยาทางช่องคลอด

5. หลงั การฉีดนาํ เชือเขา้ โพรงมดลูกประมาณ 14 วนั สามารถตรวจพบการตงั ครรภไ์ ด้
อตั ราการตงั ครรภ์ภายหลังการฉีดเชือผสมเทียมในโพรงมดลกู

โดยทวั ไปแลว้ อตั ราความสาํ เร็จของการกระตุน้ ใหม้ กี ารตกไข่และการทาํ IUI อยรู่ ะหวา่ ง
10 – 20 % ต่อรอบการรักษา ซึงมีขอ้ มูลจากการศึกษาในผูท้ ีมีภาวะมีบุตรยากทีไม่ทราบสาเหตุ พบวา่ ใน
การทาํ IUI จะมีโอกาสตงั ครรภม์ ากกวา่ โอกาสตงั ครรภโ์ ดยรอบธรรมชาติประมาณ 2 เท่า แต่ถา้ ทาํ การ IUI
ร่วมกบั กระตุน้ รังไข่ดว้ ยยารับประทานจะโอกาสมากขึนประมาณ 3 เท่า และถา้ กระตุน้ รังไข่ดว้ ยยาฉีดจะ
โอกาสมากขึนเป็ น 4-6 เท่าเมือเทียบกบั รอบธรรมชาติ อตั ราการประสบความสาํ เร็จของการฉีดเชือผสม
เทียมในโพรงมดลูกจะขึนอยู่กบั ปัจจยั หลายอย่าง คือ อายุของฝ่ ายหญิง จาํ นวนไข่ทีสมบูรณ์พอทีจะทาํ ให้
เกิดการปฏิสนธิได้ ความเขม้ ขน้ ของจาํ นวนอสุจิทีใชฉ้ ีดเขา้ ไปในโพรงมดลูกและความหนาของเยือบุโพรง
มดลกู ในวนั ทีฉีดอสุจิ