แบบฝึ กทักษะ เรื่อง ชน ิ ดของคำ ในภำษำไทย ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 ชุดที่ 5 เรื่อง ค ำบุพบท นำงสำวจ ิ รพร ชลธ ี กล ุ ่ มสำระกำรเรย ี นร ้ ภ ู ำษำไทย โรงเรียนเหนือคลองประชำบ ำรุง ส ำนักงำนเขตพื้นที่กำรศึกษำมัธยมศึกษำ เขต ๑๓
การจัดการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 นั้น ได้มุ่งเน้นให้พัฒนาศักยภาพทางการใช้ภาษาไทยให้มีประสิทธิภาพในด้าน การติดต่อสื่อสาร การตระหนักเห็นคุณค่าของภาษาไทยและสามารถใช้ภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง และนำภาษาไทยไปใช้ในการแสวงหาความรู้ต่างๆ ได้ในการจัดการเรียนรู้ครูผู้สอนจึงต้องมีการ ใช้สื่อการเรียนการสอนที่สามารถทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้และสามารถถ่ายทอดให้ผู้เรียนเข้าใจ ในเนื้อหาการเรียนให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติจนเกิดความสามารถชำนาญเกิดความคงทนในการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ในครั้งนั้นจึงจะประสบความสำเร็จตามที่ตั้งจุดมุ่งหมายเอาไว้ สำหรับแบบฝึกทักษะชนิดของคำในภาษาไทย เป็นแบบฝึกทักษะที่ผู้รายงานได้สร้างขึ้น เพื่อนำมาพัฒนาความสามารถในด้านหลักภาษาของนักเรียนในเรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทย นักเรียนจะได้ฝึกอ่านคำเขียนคำและการใช้ภาษาให้ถูกต้อง นักเรียนจะได้รับความสนุกเพลิดเพลิน และความรู้เพื่อนำไปพัฒนาการอ่าน การเขียนและเข้าใจหลักภาษาไทยอย่างถูกต้องและแม่นยำ โดยจัดทำขึ้นทั้งหมด 7 ชุด ได้แก่ ชุดที่1 คำนาม ชุดที่2 คาสรรพนาม ชุดที่3 คำกริยา ชุดที่4 คำวิเศษณ์ ชุดที่5 คำบุพบท ชุดที่6 คำสันธาน ชุดที่7 คำอุทาน ผู้จัดทำขอขอบพระคุณผู้ที่เกี่ยวข้องทุกท่านที่ให้คำแนะนำในการจัดทำแบบฝึกทักษะเรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทยจนสำเร็จ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแบบฝึกทักษะเรื่องชนิดของคำใน ภาษาไทยนี้จะเป็นประโยชน์แก่ครูผู้สอนที่จะนำไปเป็นแนวทาง ในการสร้างสื่อการเรียนการสอน และเป็นประโยชน์ต่อนักเรียนที่จะมาพัฒนาความสามารถในการใช้ภาษาให้มีประสิทธิภาพและ นำไปใช้ในชีวิตประจำวันต่อไป จิรพร ชลธี คำนำ นำ
เรื่อง หน้า แนวทางการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับครู 1 แนวทางการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับนักเรียน 2 ขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะ 3 จุดประสงค์การเรียนรู้ 4 ใบความรู้เรื่อง คำบุพบท 5 แบบฝึกทักษะที่ 1 7 แบบฝึกทักษะที่ 2 8 แบบฝึกทักษะที่ 3 9 แบบฝึกทักษะที่ 4 10 แบบทดสอบท้ายหน่วยย่อย 11 กระดาษคำตอบ 13 บรรณนานุกรม 14 ภาคผนวก 15 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 1 16 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 2 17 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 3 18 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 4 19 เฉลยแบบทดสอบท้ายหน่วยย่อย 20 สารบัญ
1. ครูผู้สอนควรให้คำแนะนำขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย แก่นักเรียนอย่างละเอียด เพื่อให้นักเรียนแต่ละคนเข้าใจตรงกัน รวมทั้งการให้คะแนนการทดสอบก่อนเรียน หลังเรียน และคะแนนจากแบบฝึกทักษะ แต่ละ กิจกรรม 2. แบบฝึกทักษะฉบับนี้นอกจากการใช้สอนตามแผนการจัดการเรียนรู้ แล้วยังสามารถนำ ใช้สอนเสริมนอกเวลาเรียนปกติหรือตามความเหมาะสม 3. ครูผู้สอนต้องอธิบายขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะนี้กับนักเรียนทีละขั้นตอน โดยให้ นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนศึกษาเนื้อหาและทำแบบฝึกทักษะจะต้องบันทึกคะแนนทุกครั้งไว้ด้วย 4. ครูผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามความเหมาะสมโดยใช้แบบฝึกทักษะ กลุ่ม สาระการเรียนรู้ภาษาไทยเป็นสื่อในการจัดการเรียนรู้ 5. ครูผู้สอนให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ ที่อยู่ในแบบฝึกทักษะ โดยศึกษาทำ ความเข้าใจ อธิบาย ซักถาม ประกอบแล้วจึงให้นักเรียนทำแบบฝึกทักษะในแต่ละกิจกรรม แนวทางการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับครู 1
แบบฝึกทักษะเรื่องชนิดของค ำในภำษำไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เล่มนี้จัดทำ ขึ้นเป็นนวัตกรรมสำหรับจัดการเรียนรู้ให้กับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เพื่อให้มีความรู้ ความ เข้าใจในเรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทย ซึ่งจะช่วยให้นักเรียนใช้ได้ถูกต้อง ดังนั้นเพื่อประสิทธิภาพ ในการจัดการเรียนรู้ ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำดังต่อไปนี้ 1. นักเรียนควรฟังคำแนะนำวิธีการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทย เกณฑ์ การวัดผลและประเมินผลจากครูผู้สอนให้เข้าใจ 2. นักเรียนควรอ่านและทำแบบทดสอบก่อนเรียนตามที่กำหนดไว้ในแบบฝึกทักษะให้ครบ ทุกกิจกรรม 3. นักเรียนควรตั้งใจศึกษาและทำความเข้าใจคำชี้แจง และคำสั่งก่อนที่จะลงมือปฏิบัติ กิจกรรมในแบบฝึกทักษะต่าง ๆ ตามที่กำหนดไว้ในแบบฝึกทักษะ 4. นักเรียนควรอ่านทบทวนแบบฝึกทักษะแต่ละแบบฝึกที่ทำทุกครั้งก่อน ส่งครูเพื่อ ตรวจทานความถูกต้อง 5. นักเรียนควรสำรวจตนเองว่าทำคะแนนในแบบฝึกทักษะในแต่ละแบบฝึกและแบบ ประเมินต่าง ๆ ผ่านเกณฑ์อยู่ในระดับใด เพื่อแก้ไขข้อบกพร่อง และพัฒนาตนเองให้มี ความสามารถมากขึ้น 6. ถ้านักเรียนมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการเรียนการสอนโดยการใช้แบบฝึกทักษะ เรื่อง ชนิดของ คำในภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยฉบับนี้ ควรสอบถามจากครูผู้สอนทุกเรื่อง แนวทางการใช้แบบฝึกทักษะสำหรับนักเรียน 2
ขั้นตอนการใช้แบบฝึกทักษะ ศึกษาคู่มือการใช้แบบฝึกทักษะ ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ดำเนินการใช้แบบฝึกทักษะ 1. ศึกษาคำชี้แจง/คำแนะนำ 2. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน 3. ศึกษาใบความรู้ 4. ทำแบบฝึกทักษะ ทำแบบทดสอบหลังเรียน ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 พบครู ซ่อมเสริม 3
1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษา และพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ 2. ตัวชี้วัด ท 4.1 ม. 1/3 วิเคราะห์ชนิดและหน้าที่ของคำในประโยค 3. สาระสำคัญ คำบุพบท เป็นคำที่ปรากฏหน้าคำนาม หรือคำสรรพนาม เพื่อบอกความสัมพันธ์ระหว่างคำ นั้นกับคำอื่นในประโยคเดียวกันเป็นคำบุพบท การเรียนรู้เรื่องบุพบทจะทำให้สามารถจำแนก ประเภทของคำบุพบทได้และเห็นความสำคัญของคำบุพบทที่ใช้ในภาษาไทย 4. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายลักษณะของคำบุพบทได้(K) 2. จำแนกประเภทของคำบุพบทในประโยคได้(P) 3. ใช้คำบุพบทในบริบทต่าง ๆ ได้ถูกต้อง (P) 4. เห็นความสำคัญของคำบุพบทที่ใช้ในภาษาไทย (A) จุดประสงค์การเรียนรู้ 4
ค าบุพบท ๑. คำบุพบทบอก สถานที่ ๓. คำบุพบทบอก ความเปรียบเทียบ ๒. คำบุพบทบอก ความเป็นเจ้าของ ๕. คำบุพบทบอกเวลา ๔. คำบุพบทบอกฐานะ เครื่องใช้ หรือติดต่อกัน ๖. คำบุพบทบอก ฐานะเป็นผู้รับ คำบุพบท หมายถึง คำที่ใช้นำหน้าคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา หรือคำวิเศษณ์ ซึ่งทำ หน้าที่เชื่อมคำหรือกลุ่มคำนั้นให้ต่อเนื่องสัมพันธ์กัน เช่น กับ แก่แต่ ต่อ เพื่อ โดย แห่ง ของ ด้วย บน ตาม เป็นต้น ☺ ฉันนั่ง บน โต๊ะ (บน นำหน้าคำ นาม โต๊ะ) ☺ ฉันมอบดอกไม้ให้แก่ เธอ (แก่ นำหน้าคำ สรรพนาม เธอ) ☺ เราไม่ควรกินขนม ระหว่าง เรียน (ระหว่าง นำหน้าคำ กริยา เรียน) ☺ เธอทำงานสำเร็จ ด้วย ดี(ด้วย นำหน้าคำ วิเศษณ์ดี) ๑. คำบุพบทบอกสถานที่ ได้แก่คำว่า ใต้ บน ริม ชิด ใกล้ ไกล ที่ นอก ใน เช่น เสื้อสีขาวอยู่ในตู้เสื้อผ้า เขาขายส้มตำอยู่ใกล้สถานีตำรวจ ๒. คำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของ ได้แก่คำว่า แห่ง ของ เช่น เขาทำงานอยู่วิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เงินของฉันหาย ใบความรู้ เรื่อง คำบุพบท 5
๓. คำบุพบทบอกความเปรียบเทียบ ได้แก่คำว่า กว่า กับ ตัวอย่างเช่น พี่สูงกว่าน้อง เขาคิดตรงกับฉัน ๔. คำบุพบทบอกฐานะเครื่องใช้ หรือติดต่อกัน ได้แก่คำว่า โดย ด้วย อัน ตาม เช่น เขาเดินทางโดยสวัสดิภาพ เขาทำตามคำสั่ง ๕. คำบุพบทบอกเวลา ได้แก่คำว่า แต่ ตั้งแต่ ณ เมื่อ จน จนกระทั่ง ตัวอย่างเช่น เขาอ่านหนังสือจนดึก คุณพ่อไปทำงานแต่เช้า ๖. คำบุพบทบอกฐานะเป็นผู้รับหรือบอกความเกี่ยวข้อง ได้แก่คำว่า กับ แก่ แด่ ต่อ แต่ เพื่อ สำหรับ เฉพาะ ทั้ง ตัวอย่าง ฉันทำทุกอย่างเพื่อแม่ เขาถวายปัจจัยแด่พระสงฆ์ วิธีการใช้คำบุพบทที่สำคัญบางคำ ๑. คำว่า “แก่”ดังนี้ ก. ใช้เมื่อประธานทำกริยาฝ่ายเดียวและนามที่ตามมาจะต้องเป็นผู้รับอาการกระทำนั้น เช่น เขาให้ ของขวัญแก่เธอ โฆษกแถลงแก่ผู้แทนหนังสือพิมพ์ ฯลฯ ข. มักใช้กับคำที่มีความหมายเกี่ยวกับการบอก เช่น เล่า กล่าว แถลง แจ้ง ชี้แจง บรรยาย ว่า เปิดเผยอธิบาย ตัวอย่าง เขาชี้แจงแก่ผู้เข้าฟังบรรยายเป็นต้น ค. มักใช้กับคำที่มีความหมายเกี่ยวกับการให้เช่น ให้บริจาค แบ่งปัน อุทิศ มอบ พระราชทาน แจกจ่าย เป็นต้น ๒. คำว่า "กับ" มีหลักสังเกตคือใช้เมื่อประธานและกรรมทำระยะร่วมกันหรือใช้เพื่อเน้นใจความของ ประโยคนั้นให้หนักแน่นมากขึ้น เช่น เขาทะเลาะกับเพื่อน ฉันเห็นกับตาเขาสมรู้ร่วมคิดกับผู้ร้าย ฉันทำกับมือของฉันเองแท้ๆ ๓. การใช้คำว่า “ต่อ” มีหลักสังเกตคือ ใช้กับคำที่แสดงความหมายเกี่ยวข้องกันกับคำที่ความติดต่อกัน เช่นเขายื่นคำร้องต่อศาล เขาอยู่ด้วยกันสองต่อสอง ๔. การใช้คำว่า "แด่" มีหลักสังเกตคือ ใช้กับผู้นับถือหรือผู้อาวุโสสูงหรือใช้เพื่อให้เกียรติยกย่อง เช่น ประชาชนถวายพระพรแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นักเรียนมอบของขวัญแด่ครู 6
แบบฝึกทักษะที่ 1 คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนอธิบายลักษณะของคำบุพบทที่กำหนดให้ เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน 1. คำบุพบท หมายถึง ...................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... 2. คำบุพบทบอกสถานที่ ................................................................................................. ................................................................................................................................................ 3. คำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของ ............................................................................. ................................................................................................................................................ 4. คำบุพบทบอกฐานะเครื่องใช้ หรือติดต่อกัน ................................................................. ................................................................................................................................................ 5. คำบุพบทบอกฐานะเป็นผู้รับหรือบอกความเกี่ยวข้อง ................................................ ................................................................................................................................................ 7
1. จารุวรรณมาโรงเรียนด้วยรถรับส่งนักเรียนทุกวัน 2. ดาวบนท้องฟ้าส่องแสงระยิบระยับ 3. ผู้ที่ได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติจะได้เข้ารับพระราชทานโล่เชิดชูเกียรติ 4. โควิด 19 เริ่มแพร่ระบาดตั้งแต่เดือนธันวาคมปี 2019 5. หนังสือเรียนกองนี้เป็นของนักเรียนทุกคน 6. ดอกกุหลาบแปลงนี้ฉันปลูกไว้สำหรับเธอคนเดียว 7. พัลภาลืมสมุดวิชาภาษาไทยไว้ในโต๊ะ 8. "ซีพีออลล์"ถวายปัจจัยแด่พระสงฆ์ยุควิกฤตโควิด-19 9. แพทย์ทำงานหนักเพื่อผู้ป่วย 10. นักเรียนชายหญิงอยู่กันสองต่อสอง แบบฝึกทักษะที่ 2 คำชี้แจง ให้นักเรียนขีดเส้นใต้คำบุพบทในประโยคต่อไปนี้แล้วนำคำบุพบทในประโยคมา เขียนช่องว่าง เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน 8
1. สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ .......................................................... 2. ครูมอบทุนการศึกษาแก่นักเรียน .............................................................................. 3. บ้านพรประภาอยู่ใกล้โรงพยาบาล ......................................................... 4. คุณยายปลูกสมุนไพรไว้สำหรับทำชา ........................................................................ 5. นางสาวไทยปีนี้สวยกว่าปีที่แล้ว .......................................................... 6. เขาตื่นแต่เช้าเพื่อเดินทางไปต่างจังหวัด ........................................................ 7. นายรัศม์ ชาลีจันทร์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงอัสตานา เป็นประธานในพิธีถวายพระพรชัย มงคลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ....................................................................... 8. สุนทรภู่ได้รับยกย่องเป็น เชกสเปียร์แห่งประเทศไทย ............................................. 9. นักวอลเลย์เดินทางถึงประเทศไทยโดยสวัสดิภาพ ........................ .............................. 10. นักเรียนเรียนออนไลน์จนกระทั่งเที่ยง ......................................................... แบบฝึกทักษะที่ 3 คำชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาคำบุพบทที่ขีดเส้นใต้ บอกประเภทของคำบุพบทในประโยคที่ กำหนดให้ เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน 9
๑. คุณแม่ซื้อผักมา ตลาด ๒. หนูจะเป็นเด็กดีและตั้งใจเรียน พ่อแม่ ๓. ชุดนักเรียนชุดใหม่แขวนอยู่ ตู้เสื้อผ้า ๔. ปีนี้โรงเรียนปิดเทอม เดือนมีนาคมถึงเดือนมิถุนายน ๕. ฝากดาว ฟ้าไปบอกเธอได้ไหม ว่าฉันนั้นคิดถึงแทบไม่ไหว ๖. สนามกีฬา ชาติเป็นสถานีปลายทางในเส้นทางบีทีเอสสายสีลม ๗. เจ้ามอมได้จากโลกนี้ไป สงบ ๘. เธออย่าฝากปลาย่างไว้ แมว ๙. เธอกำลังกินน้ำ ศอก ๑๐. คน จะชอบรับประทานอาหารเยอะ แบบฝึกทักษะที่ 4 คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำบุพบทไปเติมในช่องว่างให้ถูกต้อง เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน ใน เพื่อ จาก ตั้งแต่ บน โดย แห่ง กับ ใต้ 10
คำชี้แจง จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียวแล้วทำเครื่องหมายกากบาท (X) ลงใน กระดาษคำตอบ 1. ข้อใดเป็นคำจำกัดความของคำบุพบท ก. คำที่ใช้แทนคำนาม คำกริยา คำวิเศษณ์ ข. คำขยายคำนาม คำสรรพนามคำกริยา คำวิเศษณ์ ค. คำที่นำหน้าคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา คำวิเศษณ์ ง. คำที่ตามหลังคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา คำวิเศษณ์ 2. คำใดเป็นคำบุพบท ก. ของ ข. ย่อม ค. เมื่อ...ก็ ง. แล้ว...จึง 3. “นรินธรณ์เดินทางไปยื่นคำร้อง.............ศาล” คำควรเติมคำบุพบทใดลงในชิ่องว่าง ก. แก่ ข. ต่อ ค. แด่ ง. กับ 4. คำว่า “เพราะ” ในข้อใดเป็นคำบุพบท ก. ไก่งามเพราะขน ข. เขาร้องเพลงได้เพราะมาก ค. เพราะนักร้องดังเทปจึงขายดี ง. ปลาหมอตายเพราะปากของมันไม่ดี 5. คำว่า “แก่” ในข้อใดไม่ใช่คำบุพบท ก. ผลไม้แก่จัด ข. แม่ให้เงินแก่ลูก ค. อย่าเป็นคนเห็นแก่ตัว ง. ครูให้รางวัลแก่เด็กที่เรียนดี แบบทดสอบหลังเรียน 11
6. คำว่า “ต่อ” ในข้อใดเป็นคำบุพบท ก. เขาต่อรองราคาสินค้า ข. เขาไปเรียนต่อต่างประเทศ ค. เขาร้องเรียนต่อนายอำเภอ ง. เขาเอาไม้มาต่อกันให้ยาว 7. ข้อใดใช้คำบุพบทได้ถูกต้อง ก. นักเรียนมอบดอกไม้แก่คุณครู ข. คุณยายถวายอาหารแก่พระสงฆ์ ค. เรากล่าวคำสรรเสริญแก่พระผู้มีเจ้า ง. ในหลวงพระราชทานพรแก่ปวงชนชาวไทย 8. “ลักษณะเด่นของฮีลิคอปเตอร์คือสามารถบินขึ้นหรือลงได้โดยไม่ต้องอาศัยทางวิ่งใน สนามบิน และสามารถลอยตัวนิ่งๆ อยู่ในอากาศได้” ข้อความข้างต้นมีบุพบทกี่คำ (นับคำซ้ำ) ก. 2 คำ ข. 3 คำ ค. 4 คำ ง. 5 คำ 9. ข้อใดตัดคำบุพบทออกก็ยังได้ใจความ ก. ทุกคนอยู่ใต้กฎหมาย ข. ฉันอยู่ที่บ้านทุกวัน ค. พ่อกลับมาแต่วัน ง. น้าตกมาจากยอดเขา 10. ข้อใดใช้คำบุพบทผิด ก. ขอให้คุณออกไปนอกห้องก่อน ข. วินัยมีบ้านหลังใหญ่เหมือนวัง ค. ฉันตีเขากับมือของฉันเอง ง. บ้านฉันอยู่ริมคลอง 12
ชื่อ – สกุล.......................................................................ชั้น......................เลขที่................. ลงชื่อ....................................ผู้ประเมิน (นางสาวจิรพร ชลธี) คะแนนที่ได้ คะแนนเต็ม 10 ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน แบบฝึกทักษะ เรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทย ชุดที่ 6 เรื่อง คำบุพบท วิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เกณฑ์การประเมิน 9 – 10 ดีมาก 7 – 8 ดี 5 – 6 พอใช้ ๐ – 4 ปรับปรุง 13
กัลยา สหชาติโกสีย์, ฟองจันทร์ สุขยิ่ง, ภาสกร เกิดอ่อน, ระวีวรรณ อินทรประพันธ์ และศรีวรรณ ช้อย หิรัญ. หลักภาษาและการใช้ภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์ กำชัย ทองหล่อ. (2543). หลักภาษาไทย. กรุงเทพมหานคร : รวมสาส์น (1977). ฐะปะนี นาครทรรพ. 2528. บันไดหลักภาษา 1. กรุงเทพมหานคร : อักษรแจริญทัศน์. ฐะปะนี นาครทรรพ. 2542. บันไดหลักภาษา 2. กรุงเทพมหานคร : อักษรแจริญทัศน์. นิธิอร พรอำไพสกุล, ผกาศรี เย็นบุตร และสุภัค มหาวรากร.. ภาษาไทย 1 เล่ม 2. พิมพ์ครั้งที่ 1. สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด. พรทิพย์ แฟงสุด. (2559). เทคนิคการเรียนภาษาไทย : พยางค์และคา. กรุงเทพมหานคร : ฟิสิกส์เซ็นเตอร์. ________. (2554)สื่อเสริมสาระการเรียนรู้พื้นฐานหลักภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. กรุงเทพฯ : ฟิสิกส์ เซ็นเตอร์, วิเชียร เกษประทุม. คู่มือภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. บริษัท สำนักพิมพ์ พ.ศ. พัฒนา จำกัด. พิมพ์ครั้งที่ 1. สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด. วีระชาติ ศิริไกรวัฒนาวงศ์และโอฬาร รัตนภักดี. หนังสือเสริมฝึกประสบการณ์ภาษาไทย 1 เล่ม 2. สอางค์ ดำเนินสวัสดิ์. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. กรุงเทพฯ : สถาบันพัฒนา คุณภาพวิชาการ (พว.), 2559 บรรณานุกรม 14
ภาคผนวก 15
เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 1 เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนอธิบายลักษณะของคำบุพบทที่กำหนดให้ 1. คำบุพบท หมายถึง คำที่ใช้นำหน้าคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา หรือคำวิเศษณ์ ซึ่ง ทำหน้าที่เชื่อมคำหรือกลุ่มคำนั้นให้ต่อเนื่องสัมพันธ์กัน เช่น กับ แก่แต่ ต่อ เพื่อ โดย แห่ง ของ ด้วย บน ตาม เป็นต้น 2. คำบุพบทบอกสถานที่ ได้แก่คำว่า ใต้ บน ริม ชิด ใกล้ ไกล ที่ นอก ใน 3. คำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของ ได้แก่คำว่า แห่ง ของ 4. คำบุพบทบอกฐานะเครื่องใช้ หรือติดต่อกัน ได้แก่คำว่า โดย ด้วย อัน ตาม 5. คำบุพบทบอกฐานะเป็นผู้รับหรือบอกความเกี่ยวข้อง ได้แก่คำว่า กับ แก่ แด่ ต่อ แต่ เพื่อ สำหรับ เฉพาะ ทั้ง 16
ด้วย 1. จารุวรรณมาโรงเรียนด้วยรถรับส่งนักเรียนทุกวัน บน 2. ดาวบนท้องฟ้าส่องแสงระยิบระยับ แห่ง 3. ผู้ที่ได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติจะได้เข้ารับพระราชทานโล่เชิดชูเกียรติ ตั้งแต่ 4. โควิด 19 เริ่มแพร่ระบาดตั้งแต่เดือนธันวาคมปี 2019 ของ 5. หนังสือเรียนกองนี้เป็นของนักเรียนทุกคน สำหรับ 6. ดอกกุหลาบแปลงนี้ฉันปลูกไว้สำหรับเธอคนเดียว ใน 7. พัลภาลืมสมุดวิชาภาษาไทยไว้ในโต๊ะ แด่ 8. "ซีพีออลล์"ถวายปัจจัยแด่พระสงฆ์ยุควิกฤตโควิด-19 เพื่อ 9. แพทย์ทำงานหนักเพื่อผู้ป่วย ต่อ 10. นักเรียนชายหญิงอยู่กันสองต่อสอง เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 2 คำชี้แจง ให้นักเรียนขีดเส้นใต้คำบุพบทในประโยคต่อไปนี้แล้วนำคำบุพบทในประโยคมา เขียนช่องว่าง 17
คำบุพบทบอกสถานที่ คำบุพบทบอกฐานะเป็นผู้รับหรือบอกความเกี่ยวข้อง คำบุพบทบอกสถานที่ คำบุพบทบอกฐานะเป็นผู้รับหรือบอกความเกี่ยวข้อง คำบุพบทบอกความเปรียบเทียบ คำบุพบทบอกเวลา คำบุพบทบอกฐานะเป็นผู้รับหรือบอกความเกี่ยวข้อง คำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของ คำบุพบทบอกฐานะเครื่องใช้ หรือติดต่อกัน คำบุพบทบอกเวลา 1. สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ .......................................................... 2. ครูมอบทุนการศึกษาแก่นักเรียน ...................................................................................... 3. บ้านพรประภาอยู่ใกล้โรงพยาบาล ......................................................... 4. คุณยายปลูกสมุนไพรไว้สำหรับทำชา ...................................................................................... 5. นางสาวไทยปีนี้สวยกว่าปีที่แล้ว ....................... ................................... 6. เข้าตื่นแต่เช้าเพื่อเดินทางไปต่างจังหวัด ........................................................ 7. นายรัศม์ ชาลีจันทร์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงอัสตานา เป็นประธานในพิธีถวายพระพรชัย มงคลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว .................................. ............................................. 8. สุนทรภู่ได้รับยกย่องเป็น เชกสเปียร์แห่งประเทศไทย .......................... .................... 9. นักวอลเลย์เดินทางถึงประเทศไทยโดยสวัสดิภาพ ........................ .............................. 10. นักเรียนเรียนออนไลน์จนกระทั่งเที่ยง .................................. ......................... เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 3 เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน คำชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาคำบุพบทที่ขีดเส้นใต้ บอกประเภทของคำบุพบทในประโยคที่ กำหนดให้ 18
๑. ไก่ แก่ แม่ปลาช่อน ๒. คุณยายตื่น เช้า เป็นประจำเพื่อใส่บาตร ๓. จังหวัดเลยตั้งอยู่ทางภาค เหนือ ของประเทศไทย ๔. ครูถูกลอตเตอรี่รางวัลที่ หนึ่ง ๕. หนังสือเล่ม นี้ เป็นของกฤษดา ๖. เธอซื้อ อะไร มาฉันก็กินได้ทั้งนั้น ๗. คาบต่อไปนักเรียนเรียนวิชา อะไร ๘. ครู ครับ ผมขออนุญาตไปเข้าห้องน้ำ ครับ ๙. ผม ไม่ เคยติด 0 ร มส. ๑๐. คน อ้วน จะชอบรับประทานอาหารเยอะ เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 4 เกณฑ์การให้คะแนน - ตอบได้ถูกต้อง ข้อละ 1 คะแนน - ตอบไม่ถูกต้อง ข้อละ 0 คะแนน คำชี้แจง ให้นักเรียนเติมคำวิเศษณ์ลงในช่องว่างตามประเภทของคำวิเศษณ์ที่กำหนด ให้ ถูกต้องเหมาะสมกับบริบท ลักษณะวิเศษณ์ กาลวิเศษณ์ สถานวิเศษณ์ ประมาณวิเศษณ์ นิยมวิเศษณ์ อนิยมวิเศษณ์ ปฤจฉาวิเศษณ์ ประติชญาวิเศษณ์ ลักษณะวิเศษณ์ ปฏิเสธวิเศษณ์ 19
ชื่อ – สกุล.......................................................................ชั้น......................เลขที่................. ลงชื่อ....................................ผู้ประเมิน (นางสาวจิรพร ชลธี) คะแนนที่ได้ คะแนนเต็ม 10 ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน แบบฝึกทักษะ เรื่อง ชนิดของคำในภาษาไทย ชุดที่ 6 เรื่อง คำบุพบท วิชาภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เกณฑ์การประเมิน 9 – 10 ดีมาก 7 – 8 ดี 5 – 6 พอใช้ ๐ – 4 ปรับปรุง 20