latihan

Unit 1

Aktiviti 1.1
Kenal pasti ciri ketekstualan sama ada perenggan di bawah ini menggunakan ciri
koheren, kohesi, tidak koheren atau tidak kohesi dengan mengariskan perkataan
tersebut. Setiap ciri ketekstualan akan mempunyai dua padanan yang sesuai.

Penghuraian Ciri ketekstualan
Setiap penggunaan bahasa mempunyai larasnya yang
tersendiri. Penggunaan laras bahasa ini berbeza mengikut
situasi yang berlaku.
Aspek ayat memainkan peranan penting dalam ciri-ciri
linguistik. Jenis aspek ayat adalah seperti jenis ayat, ragam
ayat dan susunan ayat.
Terdapat hubungan makna antara satu kata dengan kata
yang lain. Hubungan ini dikenali sebagai perkaitan makna
dari segi leksikal.
Bahasa merupakan alat komunikasi penting bagi manusia.
Alat pendengaran ini sememangnya kompleks tetapi
teratur dengan menggunakan kod-kod tertentu.
Kajian ini hanya memberi tumpuan kepada aspek
homonim dan polisemi. Kedua-dua aspek ini perlu diambil
serius kerana terdapat persamaan antara kedua-dua
konsep berkenaan.
Bahasa Melayu sebenarnya telah melalui sejarah yang
amat panjang. Bermula daripada zaman bahasa Melayu
purba hingga zaman bahasa Melayu moden,
perkembangan bahasa ini telah menarik minat yang
mendalam dalam kalangan pengkaji bahasa.
Penggunaan kata pangkal ayat dilihat tidak memberi
sebarang fungsi atau makna dalam sesebuah ayat yang
diwakilinya. Sekiranya ia tidak digunakan atau diabaikan,
makna sesebuah ayat tidak akan berubah.
Salah satu ciri yang membezakan antara ayat bahasa
Melayu klasik dengan ayat bahasa Melayu moden ialah
wujudnya gaya bahasa pertentangan. Gaya bahasa
sindiran ini banyak digunakan dalam hikayat Melayu klasik
tetapi tidak pada karya moden.

Aktiviti 1.2

Buat satu peta minda bagi mengambarkan idea-idea penting dalam bahan
rangsangan yang diberikan.



Unit 2

Aktiviti 2.1
Tulis 21 huruf konsonan bahasa Melayu.

Berikan contoh perkataan diftong dalam bahasa Melayu.

Diftong Awal Perkataan Akhir Perkataan
ai
au
oi

Berikan contoh perkataan konsonon gabungan dalam bahasa Melayu.

Konsonan Awal Perkataan Tengah Perkataan Akhir Perkataan
Gabungan

gh
kh
ny
ng
sy

Aktiviti 2.2
Lengkapkan 18 pola keselarasan huruf vokal berdasarkan perkataan anda sendiri.

Bil Suku Kata Suku kata Awal kata Tengah Tiga suku kata

Praakhir akhir tertutup kata

1. a a ajal balak cendawan

2. a i alim jalin

3. a u ayuh jatuh

4. e (pepet) a emak semak

5. e (pepet) i emping belit

6. e (pepet) u empuk betul

7. e (taling) a esak besan

8. e (taling) e (taling) enteng belek

9. e (taling) o ekor belok

10. i a inap pisah

11. i i intim pipih kerisik
12. i u ikut pikul seluruh
13. o a onak bosan
14. o e (taling) oleh boleh
15. o o obor borong
16. u a usap bulat
17. u i ukir bukit
18. u u ukur busuk

Aktiviti 2.3

Lengkapkan lapan pola yang berubah pola katanya dari sistem ejaan lama. Lapan
pola ini tidak termasuk 18 pola yang dinyatakan di atas.

Sistem Ejaan Lama Sistem Ejaan Baharu

Pola Contoh Pola Contoh

a-e(t) aleh a-i alih

a-o batok

e(p)-e(t) lebeh

e(p)-o sempot

i-e (t) pileh

i-o tidor

u-e(t) puteh

u-o buroh

Aktiviti 2.4

Sila tuliskan ejaan perkataan yang tidak mengalami perubahan vokal dengan
bahasa asal perkataan itu diperoleh.

Kata sepatutnya Pola Perkataan asal dari Bahasa asal kata
mengikut keselarasan a-i kata pinjaman pinjaman

vokal aneh Nusantara
anih Inggeris
tikit
panil
awit
lapur
tulin
senet

gembling
kupun
hipokret
calun
karbun
pamir

kontraktur

Aktiviti 2.5

Sila pilih perkataan yang disenaraikan di bawah dan kategorikan dalam bentuk
sistem ejaan pinjaman yang sesuai berdasarkan penyataan berikut.

Penyusunan huruf-huruf konsonan tertentu

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Penyesuaian Huruf
account akaun cc  k

aggresive

access

complex

physic

graph

computer

music

quality

conductor

Pengguguran satu daripada gabungan huruf konsonan yang sama

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Pengguguran Huruf

bill bil ll  l

lobby

battery

process

ballon

annuity

professional

tissue

comma

traffic

Penyesuaian huruf bagi gabungan dua huruf vokal

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Penyesuaian Huruf
calorie kalori
ie  i

grease

coupun

coat

mee

pound

serious

bureau

issue

boot

Pengekalan gugusan konsonan dengan beberapa penyesuaian

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Penyesuaian Huruf

clinic klinik cl  kl

store

cream

block

script

classic

tragedy

comprehensive

scale

stadium

Ejaan huruf [g] yang diucapkan [j] mengikut sebutan dalam bahasa inggeris

sama ada dikekalkan sebagai huruf [g] atau disesuaikan menjadi huruf [j]

dalam bahasa Melayu

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Pengekalan/ Penyesuaian

college kolej Penyesuaian

tragedy

engine

pedagogy

technology

agenda

agent

contigent

gymnasium

image

Penyesuaian perkataan yang asalnya berakhir dengan –sion, -tion, -tional

menjadi –si, -syen, -sen dan -sional

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Penyesuaian huruf

generation generasi -tion  -si

action

national

lotion

television

section

tradition

immigration

accomodation

simulation

Penyesuaian ejaan kata yang berakhir dengan –ism menjadi –isme dan –sm

menjadi –sma

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Penyesuaian huruf

nasionalism nasionalisme ism  isme

communism

plasm

organism

socialism

mechanism

autism

vandalism

patriotism

idealism

Pengekalan dan penyesuaian ejaan kata pinjaman bahasa Inggeris yang

telah mantap

Bahasa Inggeris Bahasa Melayu Pengekalan/ Penyesuaian

pie pai penyesuaian

modern

protein

file

audit

dialect

automobile
police
stamp
idea

Aktiviti 2.6

Sila bulatkan ejaan perkataan imbuhan yang betul dan jelaskan penggunaan
imbuhannya.

Bil. Perkataan Imbuhan yang

digunakan

1. kebanyakkan kebanyakan

2. mengganggu menganggu

3. menunjukkan menunjukan

4. pembaikkan pembaikan

5. menggalahkan mengalahkan

6. kenaikkan kenaikan

7. memasakkan memasakan

8. kebaikkan kebaikan

9. penyelidikkan penyelidikan

10. menggalakkan mengalakan

11. lambakkan lambakan

12. lonjakkan lonjakan

13. menggantung menggantung

14. pembentukkan pembentukan

15. masukkan masukan

Aktiviti 2.7
Sunting karangan ini dari aspek penggunaan tanda baca, penomboran, kesalahan
ejaan, huruf besar dan huruf kecil. Gariskan perkataan yang salah dan nyatakan
kesalahan ejaan yang terlibat.

Bahasa Kebangsaan pada masa ini jelas
kedudukannya apabila sebilangan rakyat Malaysia
mula menerima bahasa melayu sebagai bahasa
kebangsaan Walaupun di Malaysia terdapat
pelbagai kaum tetapi jika diingati kembali sejarah
Tanah melayu suatu ketika dahulu bangsa lain mula
menerimanya dengan baik. Kemajmukan rakyat di
Malaysia menjadikan pembentukkan kebudayaan
kebangsaan ini satu persekitaran yang sihat. Malaysia
berdiri atas prinsip prinsip budi, akhlak dan etika dan
sangat dipandang tinggi oleh Negara negara lain.
Justeru, berbanggalah karena tidak semua bangsa
didunia ini mempunyai bahasa kebangsaan yang di
pakai secara meluas dan dijunjung tinggi.
Bahasa Melayu ialah lambang bahasa kebangsaan
bahasa rasmi dan bahasa pemersatu negara
Malaysia. Bahasa Melayu telah dipilih sebagai
lambang jati diri warganegara Malaysia. Hal ini
sangat diperlukan kerana setiap Negara mempunyai

bahasanya sendiri. Kita dapat melihat misalnya
negara-negara di sekeliling kita juga mengunakan
bahasa tersendiri kepada negaranya. Jepun dengan
bahasa jepunnya, Perancis dengan bahasa
perancisnya, juga Jerman dengan bahasa
Jermannya. Sekaligus, bahasa Melayu berperanan
sebagai perakuan kejati dirian bangsa Malaysia demi
memenuhi maksud kemajuan mengikut acuan
sendiri, seperti yang digariskan dalam Wawasan
2020.

Terdapat beberapa peranan yang dimainkan oleh
Bahasa Melayu di malaysia iaitu

Bahasa perpaduan rakyat Malaysia
bahasa pengantar dalam sistem
pendidikan.
Bahasa melayu sebagai bahasa
komunikasi.
Bahasa kebangsaan sebagai pembina
negara bangsa.
Wahana Politic dalam penggunaan bahasa
sebagai bahasa Rasmi.

Aktiviti 2.8

Kenal pasti dan bulatkan ejaan yang betul bagi perkataan di bawah dan
kategorikan berdasarkan lapan jenis kesalahan ejaan yang telah dipelajari.

Bilangan Perkataan Jenis ejaan
1. Pola keselarasan vokal
2. olih oleh
3.
4. pengkalan pangkalan
5.
6. ubat obat
7.
8. geraf graf
9.
10. bestari bistari
11.
12. tauladan teladan
13.
14. sunnah sunah
15.
16. automobil otomobil
17.
18. dailog dialog
19.
20. urusetia urus setia
21.
22. kontigen kontijen
23.
24. analisa analisis
25.
26. kerinting keriting
27.
28. aked arked
29.
30. komersil komersial
31.
32. dinihari dini hari
33.
34. calun calon

ko-kurikulum kokurikulum

atlit atlet

lagenda legenda

istirahat istirehat

komplek kompleks

boling bowling

baucar baucer

logik lojik

alatulis alat tulis

buffet bufet

definisi definasi

pesaka pusaka

engkar ingkar

disamping di samping

fadhilat fadilat

derhaka durhaka

emel e-mel

35. dijalankan di jalankan

36. efisyen efisien

37. ehsan ihsan

38. ampangan empangan

39. cap (cetak) cop

40. ke-empat keempat

41. arithmetik aritmetik

42. hajjah hajah

43. dipanggil di panggil

44. kapitalisma kapitalisme

45. dahsyat dasyat

46. ke-20 ke 20

47. insurans insuran

48. agregat agreget

49. catat catit

50. stokin stoking

51. dirumah di rumah

52. kauletak kau letak

53. respon respons

54. materialisme materialisma

55. mengepos mempos

56. pancaindera panca indera

57. terampil trampil

58. ramadan ramadhan

59. kesini ke sini

60. profail profil

61. platfom platform

62. rahmatnya rahmat-Nya

63. perihatin prihatin

64. membanyakkan membanyakan

65. pertunjukkan pertunjukan

66. perabut perabot

67. mengehadkan menghadkan

68. dilentikan dilentikkan

69. gambarajah gambar rajah

70. prokerajaan pro-kerajaan

71. audien audiens

72. otomotif automotif

73. hak milik hakmilik

74. pasar raya pasaraya

75. cahaya mata cahayamata

76. kelayakan kelayakkan

77. lagipun lagi pun

78. pra-universiti prauniversiti

79. cendera mata cenderamata

80. isi padu isipadu

81. pelantikkan pelantikan

82. seringkali sering kali

83. subtopik sub topik

84. pascamerdeka pasca merdeka

85. disemakkan disemakan

86. temuduga temu duga

Unit 3

Aktiviti 3.1 KN khas KN khas KN khas tak
hidup hidup bukan hidup
Tandakan (√) pada jenis KN khas. manusia manusia

Bil. Perkataan/ Frasa

1. Universiti Malaya
2. Melayu
3. Tompok
4. Auni Risya
5. Nissan Almera
6. Tan Sri
7. Panasonic
8. Izrail (malaikat)
9. Akta Pelajaran 1961
10. Tatabahasa Dewan
11. Lantana Camara
12. Pak Belang
13. Parit Buntar
14. Utusan Malaysia
15. Kristian
16. Bahasa Mandarin
17. Tasik Chini
18. Toshiba
19. Maori
20. Ifrit (jin)
21. Hibiscus rosa-sinensis
22. Persatuan Silat Gayong
23. Sarjan Shahrul Nizam
24. Coca Cola
25. Perodua Myvi

Aktiviti 3.2
Tandakan (√) pada jenis KN am.

Bil. Perkataan/ Frasa KN am KN am KN am KN am KN am KN am
hidup hidup tak hidup tak hidup tak hidup tak hidup
manusia bukan institusi bukan bukan bukan
manusia intitusi intitusi intitusi
konkrit abstrak abstrak
berbilang tak
berbilang

1. emak
2. kipas
3. kucing
4. iklim

5. bidadari
6. lautan
7. ribut
8. cuaca
9. gangguan
10. asrama
11. stesen bas
12. cakerawala
13. permintaan
14. cermin mata
15. kereta
16. kekasih
17. syaitan
18. jurujual
19. perpustakaan
20. hasrat
21. ajaran
22. keindahan
23. ikan
24. jantung
25. wang

Aktiviti 3.3

Kata ganti nama diri orang dapat merujuk bentuk tunggal dan jamak. Selain
daripada contoh di atas, lengkapkan ruangan yang diberikan.

KGN Diri Orang KGN Diri Orang
Pertama Kedua

Tunggal Jamak Tunggal Jamak

_______________ _______________ _______________ _______________
_______________ _______________ _______________ _______________

KGN Diri Orang
Ketiga

Tunggal Jamak

_______________ _______________
_______________ _______________

Aktiviti 3.4
Gariskan kata kerja dalam ayat di bawah dan kenal pasti jenis kata kerja sama ada
kata kerja transitif aktif (KKTA), kata kerja transitif pasif (KKTP), kata kerja tak transitif
berpelangkap (KKTTB) atau kata kerja tak transitif tanpa pelengkap (KKTTTP).

Jenis Kata Kerja

1. Kakak mengambil air minum untuk ibu.
2. Bas itu menuju ke Seremban.
3. Rumah nenek kami ziarahi.
4. Dia sedang bekerja di Ipoh.
5. Bapa memberikan anaknya wang.
6. Adik tidur lena di buaian.
7. Perbuatan lelaki itu ketahuan isterinya.
8. Susu adik belum berbancuh.
9. Nenek jatuh tangga petang semalam.
10. Dia menyangka bahawa lelaki itu doktor.
11. Rumah itu terbakar malam tadi.
12. Kamu mesti menghormati lelaki itu seperti ayah kamu.
13. Mereka menganggap Ali sebagai orang Cina.
14. Kereta itu membelok ke kanan.
15. Adik berjalan kaki ke sekolah.
16. Adik kena tampar semalam.
17. Mereka berada di Tanjung Malim.
18. Zulaikha menyerupai ibunya.
19. Diya menjadi pengawas di sekolahnya.
20. Ustaz Amir disanjung tinggi dalam kampungnya.

Aktiviti 3.5
Gariskan kata adjektif dalam petikan berikut.

Apakah yang dimaksudkan dengan cacar monyet? Menurut Pakar Perubatan
Dalaman dan Pernafasan Perubatan Hospital Pakar KPJ Johor, Dr. Muhammad
Redzwan S. Rashid Ali, cacar monyet atau dikenali sebagai monkeypox ialah
sejenis penyakit seperti cacar yang berlaku terutamanya di negara Afrika
tengah dan barat. Penyakit ini ditemui pada monyet pada tahun 1958. Kajian
makmal menunjukkan bahawa penyakit itu juga boleh dijangkiti oleh tikus
Gambia, tupai dan manusia.

Menurut beliau, penyakit ini tersebar kepada manusia melalui gigitan atau
sentuhan langsung dengan darah, daging mentah atau titisan pernafasan
haiwan yang dijangkiti. Tersebarnya virus ini antara manusia dengan manusia
pula melalui sentuhan langsung dengan cecair badan seseorang yang
dijangkiti atau objek dicemari oleh virus itu sepert di tempat tidur atau pada
pakaian. Namun begitu, kebarangkaliannya adalah rendah dan sangat jarang
berlaku.
“Gejala daripada penyakit ini biasanya hadir pada hari ke-14 hingga hari ke-21.
Ini termasuk demam, sakit kepala yang serius, lymphadenopathy, iaitu
pembengkakan nodus limfa, sakit belakang badan, kesakitan pada otot-otot
sendi serta individu mudah berasa letih kerana kekurangan tenaga. Sesetengah
pesakit mungkin mengalami batuk, loya dan sesak nafas.
“Ruam pada kulit juga boleh muncul dan biasanya bermula dari wajah dan
kemudian merebak ke bahagian tubuh yang lain. Cacar ini akan berkembang
daripada maculopapules (cacar dengan bentuk rata) menjadi benjolan kecil
padat, bintik-bintik sehingga menjadi lapisan kulit kering. Penyakit cacar monyet
ini tidak mudah dikenal pasti kerana gejalanya lebih kurang sama dengan
gejala penyakit virus yang lain,” kata beliau lagi.

Dipetik dan diubah suai daripada:
Waspada! cacar monyet. (2019, Mei 19). Utusan Malaysia.

Aktiviti 3.6
Gariskan pengunaan kata sendi yang tepat.

1. Harta karun itu berada (dalam/ di dalam) gua.
2. Baju yang dilipat oleh ibu kakak masukkan (ke dalam/ dalam) almari.
3. Ameera tidak tahu (pada/ kepada) siapa dia harus mengadu nasib.
4. Dedak itu diberikan (kepada/ pada) ayam.
5. Burung bertenggek (di/ pada) dahan pokok manggis.
6. Beg itu diperbuat (dari/ daripada) kulit.
7. Budak nakal itu mencampakkan sampah (dari/ daripada) tingkat atas.
8. Kita haruslah mendengar nasihat (dari/ daripada) orang tua.
9. Dinasour dikatakan hidup (di/ pada) zaman dahulu.
10. Rumah Ah Meng terletak (di antara/ antara) padang dengan rumah kedai.

Aktiviti 3.7
Tandakan (√) pada jenis golongan kata utama bagi perkataan yang dicetak tebal
dalam petikan berikut.

Dalam mereka bentuk PdP secara dalam talian, tidak kira sama ada ia direka
bentuk menjurus kepada aktiviti segerak atau tak segerak, pendidik perlu
memahami apa bentuk interaksi yang boleh dilakukan, dengan melihat
kepada fungsi yang boleh digunakan pada mana-mana pelantar atau aplikasi
yang dipilih.

Setiap pelantar atau aplikasi mempunyai fitur dan ciri yang berlainan yang
boleh menyokong bentuk interaksi yang berbeza. Di samping menganalisis
keperluan pelajar, pendidik juga perlu menganalisis jenis interaksi yang mungkin
boleh dilakukan.

Pada dasarnya, dengan apa yang dapat saya amati, pendidik di negara ini
ialah barisan pendidik yang paling fleksibel dan mampu mendepani cabaran
pascaCOVID-19 dengan pelbagai kaedah pedagogi yang sudah dan yang
sedang dijalankan.

Apapun kaedah dan bentuk sama ada bersemuka atau secara dalam talian,
kesemua PdP itu hanyalah demi menjamin masa depan anak bangsa. Guru
Malaysia perlu menggalas tanggungjawab itu supaya generasi muda dan
baharu bersedia untuk menghadapi dunia yang tentunya lebih mencabar
daripada apa yang kita alami kini.

(Dipetik daripada: Mohd Hafiz Md Hanif. (2020, Jun 24). Guru wajar biasakan mengajar menerusi
pelbagai medium. Berita Harian.

Bil. Perkataan Kata Nama Kata Kerja Kata Kata Tugas
Adjektif
1. mereka
2. talian
3. menjurus
4. segerak
5. pendidik
6. interaksi
7. dengan
8. fungsi
9. mana-mana

10. aplikasi
11. pelantar
12. fitur
13. menyokong
14. berbeza
15. berkeperluan
16. juga
17. mungkin
18. amati
19. fleksibel
20. ialah
21. pedagogi
22. yang
23. bersemuka
24. kesemua
25. demi
26. tanggungjawab
27. generasi
28. baharu
29. lebih
30. kini

Aktiviti 3.8
Terdapat satu kesalahan bahasa dalam ayat berikut. Gariskan kesalahan dan
betulkan perkataan tersebut.

1. Antara faktor yang mendorong kepada kesalahan penggunaan bahasa adalah
gangguan bahasa ibunda.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

2. Media cetak mainkan peranan penting untuk menyampaikan perkembangan isu
semasa sama ada di dalam negara atau di luar negara.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

3. Tujuan pengujian ialah untuk menentukan pencapaian pelajar dalam sesuatu sesi
pembelajaran.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

4. Kurma sangat sesuai dihidangkan bersama nasi minyak. Ia juga sesuai untuk
hidangan kanak-kanak.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

5. Dalam konteks pendidikan, penilaian merupakan satu proses pembelajaran yang
merangkumi aktiviti menghurai, mengumpul, merekod, memberi skor dan
menginterpretasi maklumat terhadap pembelajaran seorang pelajar bagi
sesuatu tujuan.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

6. Kami sering terbaca tajuk-tajuk besar di dada akhbar tentang
kemalangan jalan raya dan statistiknya.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

7. Laman sesawang adalah merupakan salah satu medium penyampaian
maklumat, selain daripada akhbar.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

8. Daripada analisis yang dilakukan, didapati ayat majmuk lebih banyak
digunakan berbanding dengan ayat tunggal.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

9. Dalam kajian ini, pengkaji akan membincangkan tentang kepentingan
pengaplikasian teknologi dalam pendidikan.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

10. Hanya terjemahan literal dari bahasa China kepada bahasa Melayu
diambil kira dalam kajian ini.
______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________



Unit 4

Aktiviti 4.1
Nyatakan contoh akronim yang anda tahu.

huruf besar •__________________________________________________
seluruh •__________________________________________________
•__________________________________________________
perkataan •__________________________________________________

huruf kecil seluruh •__________________________________________________
perkataan •__________________________________________________
•__________________________________________________
•__________________________________________________

huruf besar •__________________________________________________
dipangkal ayat •__________________________________________________
•__________________________________________________
•__________________________________________________

Aktiviti 4.2
Kenal pasti golongan kata dasar bagi kata terbitan berikut.

Bil. Kata Terbitan Jenis Golongan Kata Dasar Jenis
Kata Tebitan Golongan
Kata Dasar
1. menjerat kata kerja jerat kata nama
2. termakan
3. penyumbang
4. keindahan
5. masakan
6. kemuning
7. disertai
8. jurujual
9. kemelayuan
10. serabut
11. merencanakan
12. diperdaya
13. mengalami
14. keputusan
15. seruling
16. baiki
17. memperluas

Aktiviti 4.3

Berikan contoh kata terbitan bagi kata dasar yang diberikan dan klasifikasikan
golongan kata sama ada kata nama (KN), kata kerja (KK) atau kata adjektif (KA).

Perkataan Golongan Perkataan Golongan Perkataan Golongan
Kata Kata Kata
cantik
pamer KA kecantikan KN mencantikkan KK
jahit
sukan
kritik
suka
baik
sekolah
ada
gigi
pulang
tunjuk
sara
kawal
wang
tahu
sepak
tempat
hubung
surat
buku

Aktiviti 4.4
Klasifikasikan jenis kata majmuk di bawah.

panjang tangan Naib Canselor
kerusi malas atur cara
kemas kini ayam tambatan
anak emas balai raya
urus setia kertas turas
berat tangan duit kopi
kaki bangku kepala angin
bandar raya hati batu
mata pelajaran setiausaha
lipat ganda terima kasih
gulung tikar Ketua Pustakawan
tengah hari garis pusat

Aktiviti 4.5

Berikan contoh pengimbuhan kata majmuk dan penggandaan kata majmuk.

Pengimbuhan Kata Majmuk Mantap Kata Majmuk Tidak
Penggandaan Mantap
1.
2. 1.
3. 2.
4. 3.
5. 4.
1. 5.
2. 1.
3. 2.
4. 3.
5. 4.
5.

Aktiviti 4.6
Berikan contoh perkataan yang sesuai.

Kata dasar Proses Contoh
anak Pembentukan Kata
Pengimbuhan beranak
Pemajmukan anak emas
penggandaan anak-pinak

mata

terang

ringan

kuda

suka

Aktiviti 4.7

Gariskan kata majmuk yang terdapat dalam teks tersebut.

Genap usia sepuluh tahun, IPSI memasuki era barunya pada tahun 1997
dengan langkah yang penuh bergaya apabila institusi ini secara rasmi
dinaikkan taraf sebagai sebuah universiti. Bagi menjalankan perintah kerajaan
menerusi Warta Kerajaan P.U. (A) 132 & 133 bertarikh 24 Februari 1997, maka
bermula 1 Mei 1997, tertubuhlah Universiti Pendidikan Sultan Idris yang dikenali
hari ini dengan nama singkatannya UPSI.

Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI) mula beroperasi pada 2 Mei 1997 dengan
pelajarnya seramai 350 orang. Datuk Dr. Ashari Che Mat telah dilantik sebagai
Naib Canselor Pertama manakala Profesor Dr. Abu Bakar Nordin (kini bergelar
Dato’) sebagai Timbalan Naib Canselor Akademik. Mereka dibantu oleh Encik
Sayuti Sahlan, Encik Yusof Semahil dan Encik Rusley Taib untuk membangunkan
UPSI dalam serba kekurangan.

Berbekalkan enam orang kakitangan pentadbiran dan 29 orang tenaga
akademik yang kebanyakannya dipinjamkan dari pelbagai agensi
Kementerian Pendidikan Malaysia, UPSI mengorak langkah ke gelanggang
pendidikan dengan semangat dan cita-cita murni. Ternyata, tidak mudah bagi
UPSI menarik nafas lega, kerana terpaksa berhadapan dengan pelbagai
cabaran. Kekentalan semangat dan iltizam beserta dorongan Kementerian
Pendidikan, UPSI menapak langkah demi langkah membina kekuatan diri berdiri
atas kemampuan sendiri yang akhirnya berjaya menempatkan dirinya seiring
dengan perkembangan institusi pengajian tinggi yang lain waktu ini.

Pembangunan infrastruktur bermula dengan pembinaan Bangunan Canselori
pada tahun 1999 dan Kompleks Kediaman Siswa di Behrang Ulu. Pada awal
tahun 2001, pembangunan semakin rancak dilaksanakan dengan pembinaan
Gimnasium, Perpustakaan, Auditorium, Kompleks Pendidikan Muzik, dewan-
dewan kuliah dan lain-lain. Beberapa kemudahan sedia ada yang merupakan
warisan SITC-MPSI-IPSI dibaik pulih dengan beberapa pembaharuan, sesuai
dengan kemajuan teknologi di samping mengekalkan struktur asalnya.
Pembangunan yang rancak ini telah menampilkan imej UPSI sebagai sebuah
institusi pengajian tinggi. Nama UPSI terpancar sebagai simbol keunggulan
institusi ini sebagai sebuah universiti yang sepenuhnya menawarkan program
pengajian pendidikan baik di peringkat ijazah sarjana muda mahupun lanjutan.

(sumber: laman sesawang UPSI –http://www.upsi.edu.my)

Aktiviti 4.8
Terdapat satu kesalahan bahasa dalam ayat berikut. Gariskan kesalahan dan
betulkan perkataan tersebut.
1. Kerajaan telah menguatkuasa undang-undang kemasukan pendatang asing ke

Malaysia.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

2. Orang ramai telah dipilih secara rawak untuk ditemubual bagi mendapatkan
data dalam kajian tersebut.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

3. Komuniti antarabangsa telah memberikan pelbagai reaksi tentang insiden
pengboman di Sri Lanka.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

4. Pengguna lebuhraya telah diberitahu tentang peningkatan kadar tol pada
tahun 2019.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

5. Maklumat anda-anda yang diproses akan dijamin kerahsiaannya selaras
dengan Akta Perlindungan Data Peribadi Malaysia 2010.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

6. Penyelidikan ini bertujuan untuk mengenal pasti cabaran yang dihadapi oleh
guru-guru yang mengajar di kawasan pendalaman.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

7. Terdapat lain-lain faktor yang menjadi punca kepada masalah kompetensi
berbahasa Inggeris dalam kalangan pelajar.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

8. Ayat majmuk terbina daripada sekurang-kurangnya dua ayat-ayat tunggal.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

9. Esei merupakan sebahagian usaha untuk mentambah pengetahuan pembaca
melalui perkongsian pengetahuan dan penemuan baharu penulis kepada
pembaca.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

10. Guru merupakan pihak utama yang bertanggung jawab dalam pentaksiran
pengajaran danpembelajaran pelajar.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________



Unit 5

Aktiviti 5.1

Tulis semua ayat penyata di bawah menggunakan ayat tanya, ayat perintah dan
ayat seruan.

Saya makan bersama ibu di gerai
nasi lemak itu.

Jenis Ayat Contoh

tanpa kata tanya (-
partikel –kah)

Ayat Tanya tanpa kata tanya
(+partikel-kah)

dengan kata tanya
(-partikel –kah)

dengan kata tanya
(+partikel –kah)

Ayat Tanya dengan kata ganti
nama diri tanya (-

partikel –kah)
dengan kata ganti

nama diri tanya
(+partikel –kah)
dengan frasa sendi
nama tanya(-
partikel –kah)
dengan frasa sendi

nama tanya
(+partikel –kah)

Ayat Perintah Suruhan

Permintaan

Larangan

Silaan

Ayat seruan

Aktiviti 5.2
Kenal pasti ayat di bawah, kemudian tentukan jenis ayat majmuk pancangan.

Ayat Majmuk Pancangan Jenis Ayat Pancangan
1. Kaedah-kaedah ini digunakan agar saling

melengkapi.
2. Analisis konstrastif yang diaplikasikan dalam kajian

merupakan satu ramalan kesukaran pelajar.
3. Beliau menunjukkan bahawa terdapat pengaruh

bahasa ibunda dalam aspek ejaan.
4. Kesalahan ayat ini dikesan kerana pemilihan diksi

tidak tepat.
5. Selepas mengikuti kursus Bahasa Kebangsaan

selama lapan minggu, penilaian tahap
penguasaan bahasa Melayu dalam kalangan
pelajar asing akan dijalankan.
6. Segelintir ibu bapa memberikan gajet kepada
anak bagi mengelakkan mereka merengek.
7. Blockchain merupakan sebahagian daripada
trend pendigitalan yang semakin meluas di seluruh
dunia.
8. Revolusi teknologi maklumat telah membuka
banyak ruang untuk perkembangan inovasi.
9. Inovasi juga dapat mengurangkan beban kerja
manusia melalui bantuan teknologi inovasi seperti
komputer.
10. Permohonan lengkap mestilah melalui
pencalonan oleh Ketua PTJ sebelum dihantar
kepada pihak urus setia.
11. Sistem e-daftar menjimatkan masa proses
pendaftaran pelajar baharu kerana tempoh
keseluruhan pendaftaran hanya mengambil masa
4 jam sahaja berbanding 8 jam sebelumnya;
12. Berdasarkan kupasan tersebut dirumuskan
bahawa terdapat lima ciri yang membentuk jati
diri bangsa.

Aktiviti 5.3
Cerakinkan ayat majmuk di bawah kepada ayat tunggal.

1. Dr. Halimah memarahi
muridnya kerana tidak
menyiapkan tugasan.

2. Langkah mengeluarkan surat
peringatan perlu dilakukan
agar gejala ponteng kuliah
dapat ditangani segera.

3. Jika keputusan Bahasa Melayu
saya lulus, saya tidak perlu
mengulanginya semula pada
semester hadapan.

4. Ayah Farid seorang
pensyarah di Universiti
Pendidikan Sultan Idris,
manakala ibunya seorang
guru Matematik di Sekolah
Menengah Kebangsaan Khir
Johari.

5. Kerajaan mengambil tindakan
tegas terhadap aktiviti cetak
rompak yang berleluasa dalam
masyarakat pada masa ini.

6. Kaki Aidil semakin sembuh
setelah menerima rawatan di
Klinik Pakar Tulang.

7. Jika Nik rajin berusaha, dia
akan berjaya dalam
peperiksaan.

8. Dia akan balik ke kampong
apabila ada masa lapang.

9. Daging kambing itu diperap
dengan garam dan rempah
sebelum dibakar.

10. Jamal dibenci oleh rakan
sepejabatnya kerana suka
cakap besar dan menunjuk-
nunjuk kemewahannya.

Aktiviti 5.4

Kenal pasti bentuk ayat di bawah. Jika ayat tersebut ayat majmuk, nyatakan
jenisnya.

Ayat Bentuk Ayat
1. Zalia berdoa agar mendapat keputusan cemerlang

dalam peperiksaan.
2. Pihak kerajaan perlu menghalang demonstrasi jalanan

yang dianjurkan bagi mengekalkan keamanan negara.
3. Media massa memainkan peranan penting bagi

meningkatkan penguasaan bahasa Melayu dalam
kalangan masyarakat.
4. Adik Adila terjatuh lalu menangis kerana lututnya luka
terkena batu.
5. Azman menyimpan baki wang saku sekolahnya untuk
membeli hadiah sempena Hari Guru nanti.
6. Kesilapan penggunaan kata tanya dalam kalangan
pelajar asing mencecah kekerapan paling tinggi
melalui penganalisisan data.
7. Sikap penyayang dalam sesebuah keluarga mampu
membentuk pelajar yang berakhlak mulia.
8. Wen li dan Mei lan menyertai pertandingan pidato bagi
mewakili sekolah mereka.
9. Bapa menonton pertandingan bola sepak yang
dimainkan oleh pemain handalan dunia.
10. Perbuatan memplagiat hasil kerja penulis lain ialah
perbuatan yang tidak bermoral.
11. Ibu membeli dua buah beg tangan berjenama itu di
Paris.

12. Rahman memberikan seekor ikan kepada seekor
kucing yang sedang kelaparan itu.

13. Untuk memerihalkan tentang jati diri, dua sumber
dimanfaatkan.

14. Kebanyakan bangsa di dunia mendefinisikan diri
mereka sebagai sebuah bangsa apabila anggota
masyarakatnya mengamalkan kebudayaan yang
sama.

15. Perubahan pada dasar bahasa komunikasi rasmi dan
bahasa pengantar pendidikan dilakukan oleh pihak
pentadbiran.

Aktiviti 5.5
Gabungkan ayat tunggal di bawah supaya menjadi ayat majmuk.

Dekan fakulti memulakan ucapan.
Dekan fakulti memandang para hadiri yang hadir.

1. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Kelab bola sepak itu berjaya.
Kelab bola sepak itu diketuai Tuanku Mahkota Johor.

2. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Dr. Halimi menegur perbuatan Syazani.
Syazani sering ponteng sekolah.

3. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Esei itu tebal.
Esei itu kepunyaan Zerra.

4. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Jasmin menulis tugasannya.
Jasmin ditemani suaminya.

5. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Kaki Sheena terseliuh.
Sheena tetap pergi ke kuliah.

6. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Menteri Pendidikan menyatakan
Guru-guru di sekolah perlu mempelbagaikan teknik pengajaran dalam bilik
darjah.

7. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Pertandingan catur di luar negara itu terpaksa ditangguhkan.
Pertandingan catur ke luar negara itu kekurangan dana.
Pertandingan catur ke luar begara itu tidak mendapat sambutan.

8. ________________________________________________________________________
________________________________________________________________________

Aktiviti 5.6
Terdapat satu kesalahan bahasa dalam ayat berikut. Gariskan kesalahan dan
betulkan pembentukan perkataan, atau struktur ayat tersebut tanpa mengubah
penggunaan kata dasarnya.
1. Data kuantitatif telah pengkaji kumpulkan dengan menggunakan borang soal

selidik.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

2. Isi kandungan ini banyak telah membantu dalam memahami maksud sebenar
kajian.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

3. Wanita bukan dijadikan dari urat rambut lelaki untuk dijulang dan dipuji.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

4. Beberapa guru telah membuat pengakuan mereka tidak memanfaatkan
kelebihan teknologi dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

5. Data yang dikumpulkan kemudiannya saya telah analisis.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

6. Secara tuntasnya, dapat dinyatakan yang kajian metodologi ini adalah baik
untuk dijadikan panduan yang amat berkesan.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

7. Analisis teks filem ini dilakukan adalah bertujuan untuk membantu mendapatkan
maklumat yang diperlukan.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

8. Pendidikan vokasional merupakan laluan pendidikan alternatif menyokong
penambahbaikan dalam bidang lain.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

9. Dengan perkembangan teknologi maklumat berkembang dengan sangat aktif.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________

10. Pihak ibu bapa dan komuniti juga perlu memberikan sokongan yang kuat pada
pihak institusi bagi memastikan program yang dirangka dapat dilaksanakan
secara berkesan.

______________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________