CFO Guide Book 2021 A5

ื
4.2 ทบทวนข้อตกลงเบ้องต้นและแผนการทวนสอบ ได้แก่ วัตถุประสงค์ ขอบเขต
สาระสาคัญ หลักเกณฑ์การทวนสอบ โดยวัตถุประสงค์การทวนสอบ เพ่อทบทวน
ื
�
การดาเนินการทวนสอบว่ารายงานการติดตามผลและเอกสารสนับสนุนอ่นๆ
�
ื
ี
ั
ครบถ้วนสมบูรณ์ ทวนสอบระบบและข้นตอนการติดตามผลเป็นไปตามท่ได้เสนอ
ไว้ในแผนการติดตามผล และวิเคราะห์ข้อมูลการลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกท่ได้
ี
บันทึกและจัดเก็บไว้ตามแผนการติดตามผลและแสดงข้อสรุปยืนยันเอกสารหรือ
หลักฐานท่ใช้อ้างอิงเป็นเอกสารจริง และแจ้งเกณฑ์การทวนสอบท่อ้างอิงตาม
ี
ี
มาตรฐานต่างๆ
5) ก�าหนดแผนการทวนสอบ
�
�
ผู้ทวนสอบต้องกาหนดแผนการทวนสอบโดยพิจารณาจากความมีนัยสาคัญ
ซึ่งจะท�าให้การทวนสอบสามารถด�าเนินการได้อย่างมีประสิทธิผล โดยสามารถรักษาระดับ
ความเสี่ยงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นในการทวนสอบไว้ในระดับต�่า ซึ่งสามารถยอมรับได้ รายการ
ท่อยู่ในแผนการทวนสอบ ได้แก่ กาหนดประเภทของวิธีการดาเนินงานและขอบเขตของการ
�
ี
�
ี
ี
ี
�
ี
�
�
ี
ดาเนินงาน ตารางการทางาน สถานท่ท่จะเข้าเย่ยมชม บุคคลท่ทาหน้าท่ในการทวนสอบ
�
�
กาหนดวิธีการสุ่มเลือกตัวอย่างและจานวนตัวอย่าง กาหนดระดับการรับรอง (Level of
�
Assurance) และความมีสาระส�าคัญ (Materiality)
6) การทวนสอบปริมาณก๊าซเรือนกระจกตามแผนการทวนสอบ
ี
�
ี
ผู้ทวนสอบต้องดาเนินการทวนสอบตามแผนท่วางไว้ หากมีความจาเป็นท่จะต้อง
�
ั
ี
ี
ี
มีการเปล่ยนแปลงแผนการทวนสอบจะต้องดาเนินการตามข้นตอนของแผนท่เปล่ยนแปลง
�
ั
ิ
ี
ใหม่โดยผู้ทวนสอบน้น โดยเร่มต้นจากการทวนสอบหลักฐานเก่ยวกับการระบุขอบเขต
การดาเนินงานขององค์กร การระบุแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจก การกาหนดขอบเขต
�
�
การคานวณ วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลสาหรับการประเมินปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
�
�
การเลือกใช้ค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวมไปถึงหลักฐานเกี่ยวกับกระบวนการค�านวณ
ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และอื่นๆ
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 51

ทั้งนี้ ในวันที่เข้าไปด�าเนินการทวนสอบ อปท. ผู้ทวนสอบต้องด�าเนินการ ดังนี้

(1) การด�าเนินการเปิดประชุม
(2) การสื่อสารระหว่างการทวนสอบ
(3) บทบาท และความรับผิดชอบของผู้น�าทางและผู้สังเกตการณ์

(4) การรวบรวมและการทวนสอบข้อมูล
(5) การจัดท�ารายงานสิ่งที่พบในการทวนสอบ

(6) การจัดเตรียมสรุปผลในการทวนสอบ
(7) การด�าเนินการปิดประชุม
(8) เก็บข้อมูลในระหว่างการทวนสอบเทียบกับเกณฑ์การทวนสอบ

(9) ข้อมูลจากการทวนสอบ ได้แก่ เอกสาร บันทึก สังเกต สัมภาษณ์
7) การประเมินผลและการให้ความเห็น

ผู้ทวนสอบต้องประเมินหลักฐานและข้อมูลต่างๆ ท่ได้รับจากการดาเนินงาน
�
ี
ื
�
ั
ตามข้นตอนของแผนการทวนสอบ เพ่อทาการประเมินบทสรุปการทวนสอบ และจัดเตรียม
เอกสารข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะการทวนสอบ (Verification Statement) และรายงาน
การทวนสอบ (Verification Report) อย่างเป็นทางการ แสดงดังรูปที่ 12
ข้อก�าหนด
ความมีสาระส�าคัญ
การทบทวน วัตถุประสงค์ ร่วมกับผู้ทวนสอบ
หลักเกณฑ์การทวนสอบ
ขอบเขต


ข้อมูลตัวเลขของบัญชีรายการก๊าซเรือนกระจก
การตรวจสอบ
ผลการค�านวณปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ปรากฏในรายงานฯ
ตามก�าหนดการของแผนการทวนสอบที่ได้ตั้งไว้


การจัดท�ารายงานผลการทวนสอบโดยผู้ทวนสอบ เพื่อน�าสู่การออกประกาศยืนยัน
(Verification Statement)
ผลการค�านวณปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจกขององค์กร


รูปที่ 12 ขั้นตอนกระบวนการทวนสอบของ อปท.
52 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

�
�
ึ
ี
สาหรับ อปท. ซ่งประสงค์จะทาการทวนสอบโดยบุคคลท่ 3 ควรเตรียมการและ
วางแผนเบื้องต้นก่อนที่จะเริ่มเข้าสู่กระบวนการทวนสอบ โดยมีแนวทางการปฏิบัติ ดังนี้
(1) ทาการศึกษาข้อกาหนดต่างๆ ของการทวนสอบตามมาตรฐาน หรือแนวทาง
�
�
ที่มีผลบังคับใช้
ี
(2) การเลือกผู้ทวนสอบท่มีความสามารถ มีประสบการณ์ทางเทคนิค และไม่ม ี
ส่วนได้ส่วนเสียกับองค์กร
(3) สื่อสารให้ผู้ที่เกี่ยวข้องรับทราบวัตถุประสงค์และเป้าหมายของการทวนสอบ

ิ
ื
ั
๊
ิ
ั
(4) จดเตรยมรายงานผลการตรวจวดปรมาณกาซเรอนกระจก เอกสารการตดตามผล
ี
�
และคานวณปริมาณก๊าซเรือนกระจก และเอกสารอ้างอิงสนับสนุน ได้แก่
ใบเสร็จรับเงิน แบบฟอร์มบันทึกข้อมูล และบันทึกต่างๆ ตามที่ผู้ทวนสอบแจ้ง
(5) จัดเตรียมบุคลากรสาหรับให้การสัมภาษณ์ และพาคณะผู้ทวนสอบเย่ยมชมใน
ี
�
พื้นที่
�
(6) หากได้รับเอกสารข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะจากการทวนสอบ องค์กรต้องดาเนินการ
แก้ไข โดยพิจารณาจากลักษณะและความมีนัยสาคัญของความผิดพลาด
�
ี
�
ั
ิ
ี
ท่เกดข้น และต้องมีการส่อสารทาความเข้าใจเก่ยวกับประเด็นเหล่าน้นกลับไปยง ั
ื
ึ
ผู้ทวนสอบเพื่อปรับปรุงรายงาน
การปรับปรุงรายงาน
�
เม่อองค์กรได้รับรายงานการทวนสอบแล้ว องค์กรต้องดาเนินการปรับปรุง
ื
รายงานปริมาณก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมของ อปท. ให้เป็นไปตามหลักการ
การแสดงผลคาร์บอนฟุตพริ้นท์ที่ส�าคัญ 5 ประการ ได้แก่
คว�มตรงประเด็น คว�มสมบูรณ์



คว�มไม่ขัดแย้งกัน คว�มถูกต้อง คว�มโปร่งใส






องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 53

บทที่ 3 แนวทางลดก๊าซเรือนกระจก



3.1 การวิเคราะห์แนวทางลดก๊าซเรือนกระจกขององค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น

เป็นกระบวนการในการบริหารจัดการกิจกรรมต่างๆ ให้เป็นมิตรกับส่งแวดล้อมและ
ิ
ลดก๊าซเรือนกระจกเพิ่มขึ้น เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เกิดความตระหนัก
�
ี
ิ
ึ
ด้านอนุรักษ์พลังงานและส่งแวดล้อม ซ่งนาไปสู่การเปล่ยนแปลงพฤติกรรม และส่งผลให้
เกิดการลดก๊าซเรือนกระจก โดยมีขั้นตอนในการด�าเนินการ 7 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นตอนที่ 1 จัดล�าดับความส�าคัญของกิจกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
เป็นการนาปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกท่ได้จากการคานวณของแต่ละกิจกรรม
�
�
ี
�
ื
ท่เกิดข้นในองค์กรมาเรียงลาดับจากมากไปหาน้อย เพ่อให้ทราบว่ากิจกรรมใดขององค์กร
ึ
ี
�
ี
�
�
ท่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาก-น้อยอย่างไร และนาไปใช้ในการลาดับความสาคัญ
�
ในการกาหนดมาตรการและกิจกรรมในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยมาตรการ
�
ึ
้
ี
และกจกรรมต่างๆ ทกาหนดขนควรเน้นไปที่การลดก๊าซเรือนกระจกในกิจกรรมท ่ ี
ิ
่
ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณาปัจจัยอื่นๆ ประกอบด้วย เช่น
ศักยภาพในการลดก๊าซเรือนกระจก นโยบาย และงบประมาณของท้องถิ่นตนเอง เป็นต้น
ขั้นตอนที่ 2 วิเคราะห์นโยบาย บทบาท และอ�านาจหน้าที่ของ อปท.
เป็นการวิเคราะห์สถานภาพของ อปท. ในเรื่องของอ�านาจหน้าที่ในด้านต่างๆ รวมถึง
งบประมาณในการพัฒนาท้องถิ่น มีประเด็นที่น�ามาวิเคราะห์ ดังต่อไปนี้
• นโยบายที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนการพัฒนาท้องถิ่น
• แผนและแนวทางในการพัฒนาท้องถิ่น
• ความสามารถในการออกนโยบายและข้อบังคับ
• ขอบเขตของอ�านาจในการสั่งการและควบคุม
• ความพร้อมด้านงบประมาณและการจัดหารายได้
• ความพร้อมด้านบุคลากร





54 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ขั้นตอนที่ 3 ประเมินศักยภาพของ อปท. ในการลดก๊าซเรือนกระจก

ี
เป็นการคานวณและวิเคราะห์ถึงทรัพยากรและความสามารถขององค์กรท่จะนามาใช้
�
�
ในการด�าเนินมาตรการและกิจกรรมการลดก๊าซเรือนกระจก สรุปได้ดังนี้
1) การประเมินศักยภาพการลดก๊าซเรือนกระจกทางด้านพลังงาน แบ่งออกเป็น
2 หัวข้อ คือ

• การประเมินศักยภาพการเพ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน เป็นการประเมิน
ิ
ี
ความสามารถขององค์กรในการลดการใช้พลังงาน ด้วยการปรับเปล่ยน
ี
ี
เทคโนโลยท่มีประสิทธิภาพสงข้น และการสร้างความร่วมมือในการประหยัด
ู
ึ
พลังงาน
• การประเมินศักยภาพทางด้านพลังงานทดแทน เป็นการประเมินทรัพยากร
ทมีอยู่ในองค์กรว่าสามารถใช้พลงงานทดแทนได้หรอไม่ ประกอบด้วย
ั
ื
่
ี
ศักยภาพทางด้านชีวมวล แสงอาทิตย์ น�้า ลม และเชื้อเพลิงชีวภาพ
2) การประเมินศักยภาพการลดก๊าซเรือนกระจกทางด้านการจัดการของเสีย
�
เป็นการประเมินถึงความสามารถในการนาของเสียกลับมาใช้ประโยชน์
ิ
ุ
ุ
ิ
ั
ื
ู
ั
ในรปแบบต่างๆ เช่น สารปรบปรงดน/ป๋ย หรอรปแบบในการบรหารจดการและ
ู
การบ�าบัดที่มีประสิทธิภาพ เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากของเสีย เป็นต้น
ี
ื
3) การประเมินศักยภาพการลดก๊าซเรือนกระจกทางด้านการใช้พ้นท่สีเขียว
เป็นการประเมินความสามารถในการบริหารจัดการพื้นที่ของ อปท. เพื่อเพิ่มพื้นที่
สีเขียว/อนุรักษ์และฟื้นฟูป่าเสื่อมโทรม เช่น พื้นที่สาธารณะ พื้นที่รกร้างว่างเปล่า
เป็นต้น
ขั้นตอนที่ 4 ก�าหนดเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจก
เป็นการกาหนดเป้าหมายว่า อปท. ควรจะลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่าไร
�
�
ตามศักยภาพท่มี อย่างไรก็ตาม ควรเป็นเป้าหมายท่ท้าทายต่อการดาเนินการ
ี
ี
ลดก๊าซเรือนกระจก หรือเป็นเป้าหมายให้สอดคล้องกับเป้าหมายการลดการปล่อย
�
ึ
ก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย ซ่งระบุในเจตจานงการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ
ว่าไทยจะด�าเนินการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงร้อยละ 20 - 25 ในปี พ.ศ. 2573

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 55

ขั้นตอนที่ 5 ก�าหนดมาตรการและกิจกรรมในการลดก๊าซเรือนกระจก

�
เป็นการนาศักยภาพการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรมาประเมิน
ความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติผ่านกิจกรรมในรูปแบบต่างๆ เช่น การบริหารจัดการ
ิ
การเพ่มประสิทธิภาพการใช้งาน และการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี เป็นต้น โดยส่วนใหญ่
มาตรการในการลดก๊าซเรือนกระจกที่ อปท. สามารถด�าเนินการได้ ประกอบด้วย

• มาตรการทางด้านพลังงาน
• มาตรการทางด้านการจัดการของเสีย
• มาตรการทางด้านการจัดการพื้นที่สีเขียว

ขั้นตอนที่ 6 คัดเลือกมาตรการ/กิจกรรมการลดก๊าซเรือนกระจก
ื
• เป็นการสังเคราะห์ข้อมูลจากข้นตอนท่ 1 - 5 เพ่อใช้ในการตัดสินใจเลือก
ั
ี
ดาเนนมาตรการตามลาดบก่อน-หลง ซ่งควรจะเหมาะสมและสอดคล้องกบ
ั
ั
ั
ึ
�
ิ
�
บริบทองค์กรของตนเอง
ขั้นตอนที่ 7 จัดท�าแนวทางลดก๊าซเรือนกระจก
�
เป็นการประเมินกิจกรรมต่างๆ ของแต่ละมาตรการลดก๊าซเรือนกระจก ตามลาดับ
�
ความสาคัญของแต่ละกิจกรรมท่ได้คัดเลือกมาให้สอดคล้องกันตามระยะเวลาของมาตรการ
ี
ี
ั
�
ท้งน้ หากจะทาให้มาตรการลดก๊าซเรือนกระจกมีประสิทธิภาพและเห็นผล ควรแบ่ง
การด�าเนินกิจกรรมเป็น 3 ระยะ คือ
�
ม�ตรก�รระยะสั้น เป็นกิจกรรม/โครงการต่างๆ ท่สามารถดาเนินงานได้ในช่วง
ี
ปีท่ 1 - 3 โดยควรเป็นกิจกรรม/โครงการท่มีความพร้อมมากท่สุดท้งในด้านศักยภาพ
ี
ั
ี
ี
�
งบประมาณ การบริหารจัดการ และส่งผลสาเร็จได้อย่างรวดเร็วในระยะเวลาอันส้น หรือ
ั
ี
ี
ท่เรียกว่า กิจกรรม/โครงการประเภท Quick Win นอกจากกิจกรรม/โครงการประเภทน้แล้ว
ั
ึ
่
้
ิ
็
ี
่
ุ
ี
ู
ื
กจกรรม/โครงการทควรบรรจอย่ในมาตรการระยะสนอกประเภทหนงกคอ โครงการ
�
นาร่องท่ประเมินแล้วว่าสามารถเป็นต้นแบบในการขยายผลต่อไปได้อีกในมาตรการ
ี
ระยะกลางและระยะยาว
�
ี
ม�ตรก�รระยะกล�ง เป็นกิจกรรม/โครงการต่างๆ ท่สามารถดาเนินงานได้ในช่วง
ั
ปีท่ 3 - 5 อาจจะเป็นกิจกรรม/โครงการท่ขยายผลจากโครงการนาร่องในมาตรการระยะส้น
ี
�
ี
เพื่อให้กิจกรรมขยายออกไปในวงกว้าง หรือเป็นกิจกรรม/โครงการที่ต้องใช้เทคโนโลยีและ
วิธีการบริหารจัดการที่พิสูจน์ทราบแล้วว่าเป็นไปได้จริงในทางปฏิบัติ
56 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ม�ตรก�รระยะย�ว เป็นกิจกรรม/โครงการต่างๆ ท่ต้องใช้เวลาดาเนินการมากกว่า
ี
�
ั
ี
�
5 ปี โดยมาตรการระยะยาวน้จะต้องดาเนินกิจกรรม/โครงการของมาตรการระยะส้น
ื
และระยะกลางมาอย่างต่อเน่องและคาดว่าจะมีเทคโนโลยีใหม่ท่สามารถมาต่อยอด
ี
ี
ี
กิจกรรม/โครงการเดิมท่มีอยู่ได้ หรือเป็นกิจกรรม/โครงการประเภทท่ต้องมีการวิจัย
และพัฒนาเทคโนโลยีหรือใช้วิธีการบริหารจัดการใหม่ๆ
3.2 มาตรการและแนวทางลดก๊าซเรือนกระจก
ิ
�
ั
ี
ิ
ื
การกาหนดมาตรการและแนวทางลดก๊าซเรอนกระจก มหลกคดมาจากการประเมน
ศักยภาพทางด้านต่างๆ และนามาผนวกเข้ากับการบริหารจัดการเทคโนโลยี ระเบียบ
�
ข้อบังคับ และการสร้างจิตส�านึกเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยมาตรการและแนวทาง
ลดก๊าซเรือนกระจกที่ อปท. มักด�าเนินการ สามารถสรุปได้ดังนี้
มาตรการด้านพลังงาน
• มาตรการด้านพลังงานทดแทน
เป็นมาตรการที่น�าศักยภาพทางด้านพลังงานทดแทนมาใช้ทดแทนพลังงานฟอสซิล
ี
ท่ใช้อยู่เดิม โดยมีตัวอย่างกิจกรรมการใช้เทคโนโลยีการผลิตพลังงานทดแทนท ่ ี
เหมาะสมกับ อปท. ดังแสดงในตารางที่ 3.1

ตารางที่ 3.1 ตัวอย่างกิจกรรมการใช้เทคโนโลยีการผลิตพลังงานทดแทนที่เหมาะสมกับ อปท.

�
ลาดับ เทคโนโลยี ทดแทน กิจกรรมที่เหมาะสม
1 โคมไฟถนนโซลาร์เซลล์ ไฟฟ้า ใช้ทดแทนโคมไฟถนน

2 ปั๊มสูบน�้าโซลาร์เซลล์ ไฟฟ้า ใช้ทดแทนปั๊มสูบน�้าอาคารสูง
บ่อหมักก๊าซชีวภาพจากนาเสีย/ LPG/ไฟฟ้า ใช้ทดแทน LPG/ไฟฟ้าในกระบวนการ
�
้
3 หลุมฝังกลบขยะ จัดการของเสีย
• มาตรการด้านเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน

ี
ึ
ิ
ู
ั
ี
่
เป็นมาตรการทปรบเปลยนไปใช้เทคโนโลยทมประสิทธภาพสงข้น โดยยังคง
่
ี
ี
่
ี
ใช้พลังงานฟอสซิลแบบเดิม แต่ช่วยลดการใช้พลังงานทาให้เกิดการประหยัดพลังงาน
�
โดยมีตัวอย่างกิจกรรมการใช้เทคโนโลยีการเพ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน
ิ
ที่เหมาะสมกับ อปท. ดังแสดงในตารางที่ 3.2
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 57

ตารางที่ 3.2 ตัวอย่างกิจกรรมการใช้เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานที่เหมาะสมกับ อปท.


เพิ่ม
ล�าดับ เทคโนโลยี ประสิทธิภาพ กิจกรรมที่เหมาะสม
การใช้
พลังงาน
1 หลอดไฟแอลอีดี (LED) ไฟฟ้า เปลี่ยนทดแทนหลอดไส้ หลอดคอมแพค
ฟลูออเรสเซนต์ และหลอดฟลูออเรสเซนต์

2 เครื่องปรับอากาศอินเวอร์เตอร์ ไฟฟ้า เปลี่ยนทดแทนเครื่องปรับอากาศเดิมที่ไม่ใช่
ระบบอินเวอร์เตอร์
3 ยานยนต์ไฟฟ้า (รถยนต์ไฟฟ้า เบนซิน เปลี่ยนทดแทนยานยนต์ที่ใช้เชื้อเพลิงเบนซิน
และรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า)

4 ส่งเสริมการใช้อุปกรณ์ ไฟฟ้า ส่งเสริมการใช้ฉนวนป้องกันความร้อน
ประหยัดพลังงาน (เช่น ฉนวน ในอาคารส�านักงาน
เตาแก๊ส เป็นต้น) รับรองโดย
กรมพัฒนาพลังงานทดแทน LPG ส่งเสริมการใช้เตาแก๊สประสิทธิภาพสูง
และอนุรักษ์พลังงาน ในโรงเรียน
5 รณรงค์ประหยัดน�้ามัน ดีเซล รณรงค์ตามมาตรการของภาครัฐ เช่น
เชื้อเพลิงโดยการปรับเปลี่ยน ไม่สตาร์ทเครื่องทิ้งไว้ ตรวจสอบลมยาง
พฤติกรรม เบนซิน ไม่บรรทุกเกินพิกัด เป็นต้น

LPG


• มาตรการด้านการจัดการของเสีย

หลักการในการจัดการของเสีย สรุปได้ดังนี้
ั
1) การลดของเสีย (Reduce) ด้วยวิธี มาตรการ และเทคโนโลยีต่างๆ ต้งแต่
แหล่งก�าเนิด
�
2) การนาของเสียกลับมาใช้ซา หรือการแปรรูปผ่านกระบวนการนากลับมา
้
�
�
ใช้ใหม่ (Reuse/Recycle)
3) การก�าจัด หรือปรับสภาพของเสีย (Disposal) เพื่อคืนสู่สิ่งแวดล้อม
4) การฝังกลบขยะ (Landfill)
5) การน�าไปผลิตเป็นเชื้อเพลิงขยะ (Refuse Derive Fuel: RDF)




58 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ี
�
เป้าหมายของการบริหารจัดการของเสียท่ดี คือ ไม่มีการนาขยะไปฝังกลบ
100 เปอร์เซ็นต์ ด้วยการเน้นรูปแบบการจัดการของเสียอย่างมีประสิทธิภาพ
ี
ุ
�
่
�
ั
ี
�
ทาให้ลดปริมาณขยะมูลฝอยทจะต้องส่งเข้าไปกาจดให้น้อยท่สด และสามารถนา
้
์
ู
่
ื
้
้
�
ั
่
มลฝอยมาใชประโยชนท้งในสวนของการใชซาและแปรรปเพอใช้ใหม รวมถงการกาจด
ู
�
ึ
ั
่
ท่ได้ผลพลอยได้ เช่น ปุ๋ยหมัก/สารปรับปรุงดิน นาหมักจุลินทรีย์ หรือก๊าซชีวภาพ
ี
้
�
เป็นต้น
• มาตรการด้านการจัดการพื้นท่สีเขียว
ี
เป็นการสร้างภูมิทัศน์และสภาพแวดล้อมให้เอ้ออานวยต่อการพักผ่อนหย่อนใจ
ื
�
ท�าให้มีพื้นที่สีเขียวที่ร่มรื่น สวยงาม และน่าอยู่ตลอดไป โดยจะต้องพิจารณาพื้นที่
ท่มีศักยภาพและมีความเหมาะสมท่จะพัฒนาเป็นพ้นที่สีเขียวอย่างย่งยืน เช่น
ื
ั
ี
ี
ี
ื
ื
ี
ื
ี
ี
พ้นท่ว่างนอกอาคาร พ้นท่ว่างระหว่างอาคาร พ้นท่ลานจอดรถ พ้นท่สถานศึกษา
ื
ี
ี
พ้นท่ริมถนน ทางสาธารณะ รวมถึงต้องมีการเลือกพรรณไม้ท่เหมาะสมของ
ื
สภาพแวดล้อมในบริเวณนั้นๆ ซึ่งมีหลักในการเลือกพรรณไม้ ดังนี้
ี
ี
– พรรณไม้ท่ปลูกตามริมถนนและท่ว่างระหว่างอาคาร ควรเลือกพรรณไม้ท ี ่
ทนต่อมลพิษทางอากาศและฝุ่นละออง ทนต่อความร้อน ทนต่อความแล้ง
ไม่ผลัดใบ ไม่สูงเกินไป ทรงพุ่มสวยงาม ไม่แผ่กว้างมาก ก่งก้านเหนียวไม่หักง่าย
ิ
�
ใบเล็กฝอย ไม่มีผลขนาดใหญ่ และมีระบบรากลึกไม่ทาลายผิวจราจร เช่น
กระทิง ขี้เหล็ก ขี้เหล็กอเมริกัน เป็นต้น
ี
– พรรณไม้ท่ปลูกในสวนสาธารณะ ควรเลือกพรรณไม้ทรงพุ่มสวยงาม
ไม่แผ่กว้างเกินไป ให้ร่มเงาได้ดี ให้ดอกสวยงาม ให้ดอกหอม เช่น กระทิง กุ่มบกแก้ว
เป็นต้น
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 59

ี
บทท่ 4 ตัวอย่างองค์กรปกครองส่วนท้องถ่น
ิ
ที่เข้าร่วมการพัฒนาแนวทาง

ลดก๊าซเรือนกระจก



�
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. ได้ดาเนินการ
่
ิ
ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถนให้สามารถจัดการลดการปล่อย
ื
ก๊าซเรือนกระจกของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเน่องผ่านโครงการ “ส่งเสริม
�
ิ
ื
การจัดทาคาร์บอนฟุตพร้นท์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่น เพ่อมุ่งสู่การเป็นเมืองลด
ิ
คาร์บอน” ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2554 จนถึงปัจจุบัน โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
�
(อปท.) แต่ละแห่งมีรายงานข้อมูลก๊าซเรือนกระจกจากการดาเนินกิจกรรมขององค์กร
ึ
�
ซ่งคานวณในรูปของคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า และมีแผนงานลดการปล่อยก๊าซเรือน
�
กระจกขององค์กร อันเป็นข้อมูลสนับสนุนการกาหนดแนวทาง/มาตรการลดก๊าซเรือนกระจก
ของตนเอง
ี
นอกจากน้ อบก. ได้พัฒนาโครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐาน
ของประเทศไทย (Thailand Voluntary Emission Reduction Program: T-VER)
�
�
เพ่อมุ่งสู่เมืองคาร์บอนตา สาหรับ อปท. ต้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 โดยส่งเสริมให้
ั
่
ื
อปท. ท่มีการดาเนินกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก พัฒนาต่อยอดเป็นโครงการ T-VER
ี
�
เพ่อสร้างแรงจูงใจให้ อปท. เข้ามามีส่วนร่วมในการบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อย
ื
ิ
ั
ก๊าซเรือนกระจกของประเทศ อีกท้งเป็นการเพ่มความรู้ความสามารถด้านการประเมิน
ปริมาณก๊าซเรือนกระจกระดับโครงการให้แก่บุคลากรของ อปท. และเป็นต้นแบบการดาเนิน
�
โครงการ/กิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจกภายใต้โครงการ T-VER ส�าหรับ อปท. อื่นๆ ซึ่งจะ
สามารถขยายผลไปสู่ในระดับชุมชนและน�าไปสู่สังคมคาร์บอนต�่า และสามารถน�าคาร์บอน
�
�
เครดิตไปใช้รายงานผลการดาเนินงานและนาไปขายในตลาดคาร์บอนภายในประเทศได้
โดยประเภทโครงการ/กิจกรรมที่ท้องถิ่นสามารถท�าได้ มีดังนี้





60 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

การพัฒนาพลังงานทดแทน

• การผลิตพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์
• การผลิตพลังงานไฟฟ้า/ความร้อนจากเชื้อเพลิงก๊าซชีวภาพ
• การผลิตพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานน�้า
• การผลิตเชื้อเพลิงไบโอดีเซลเพื่อใช้ทดแทนเชื้อเพลิงฟอสซิล

• การใช้เชื้อเพลิงชีวมวลทดแทนเชื้อเพลิงฟอสซิล
การเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน

• การเปล่ยนหลอดไฟถนน หลอดไฟสาธารณะ หรือหลอดไฟอาคารเป็นหลอดไฟ
ี
ประสิทธิภาพสูง เช่น หลอด Light Emitting Diode (LED) เป็นต้น
• เปลี่ยนเครื่องปรับอากาศเป็นเครื่องปรับอากาศประสิทธิภาพสูง

การจัดการของเสีย

• การจัดการขยะมูลฝอยชุมชน
– การกักเก็บก๊าซชีวภาพเพื่อน�าไปใช้ประโยชน์
– การผลิตสารปรับปรุงดิน
– การคัดแยกขยะเพื่อน�าไปผลิตเชื้อเพลิงขยะ (Refuse Derived Fuel: RDF)
• การจัดการน�้าเสีย

– การกักเก็บก๊าซชีวภาพจากน�้าเสียฟาร์มสุกรเพื่อน�าไปใช้ประโยชน์

ป่าไม้และพื้นที่สีเขียว
• การปลูกต้นไม้เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียว
• การอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าเสื่อมโทรม


4.1 ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและแนวทางลด
ก๊าซเรือนกระจก


ปัจจุบันมี อปท. ด�าเนินโครงการ T-VER หลากหลายประเภท จึงขอยกตัวอย่าง อปท.
ท่ประเมินคาร์บอนฟุตพร้นท์ขององค์กรและเข้าร่วมการพัฒนาแนวทางลดก๊าซเรือนกระจก
ิ
ี
จ�านวน 7 แห่ง ดังต่อไปนี้

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 61

1) เทศบาลต�าบลมาบอ�ามฤต จังหวัดชุมพร


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร

ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2555) เท่ากับ 5,410
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า







การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 5,251 จากการใช้ไฟฟ้า 134 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น น�้าประปา
• สูงที่สุดจากการจัดการขยะ คิดเป็น 2.49% และกระดาษ การเดินทาง
ด้วยวิธีฝังกลบ 5,192 ไปราชการ / ไป-กลับ
eq คิดเป็น 95.97% องค์กร และที่พัก
tCO 2
• รองลงมา คือ จากการใช้ยาน 25 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
พาหนะ 38 tCO eq คิดเป็น เทียบเท่า คิดเป็น 0.46%
2
0.71%





• โครงการ T-VER ประเภท การพัฒนาพลังงานทดแทน (การผลิต
พลังงานไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์)
�
�
�
เทศบาลตาบลมาบอามฤตดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจาก
ั
การติดต้งระบบโซลาเซลล์เพ่อผลิตไฟฟ้าทดแทนการใช้ไฟฟ้าจากระบบสายส่ง
ื
�
�
บนอาคารศูนย์รู้รักษ์มาบอามฤต มีกาลังการผลิตไฟฟ้า 3 กิโลวัตต์ และ
�
�
โรงจอดรถของเทศบาลตาบลมาบอามฤต มีกาลังการผลิตไฟฟ้า 24.6 กิโลวัตต์
�
ี
ั
�
รวมกาลังการผลิตไฟฟ้าท้งหมด 27.6 กิโลวัตต์ ปริมาณไฟฟ้าท่คาดว่าจะ
ั
ผลิตได้ 50,370 กิโลวัตต์-ช่วโมงต่อปี โดยไฟฟ้าท่ผลิตได้ถูกนาไปใช้ทดแทน
ี
�
�
ิ
ไฟฟ้าจากระบบสายส่งของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) เร่มดาเนินการ
ื
ผลิตไฟฟ้าเพ่อใช้ในศูนย์รู้รักษ์มาบอามฤตภายในเดือนกรกฎาคม 2559
�
ิ
สามารถลดปรมาณก๊าซเรือนกระจกได้ 28 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
ต่อปี
62 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

2) เทศบาลต�าบลบ้านฉาง จังหวัดระยอง


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561) เท่ากับ 1,715
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า







การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 1,624 จากการใช้ไฟฟ้า 85 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น น�้าประปา
• สูงที่สุดจากการจัดการขยะ คิดเป็น 4.96% และกระดาษ การจัดการ
ด้วยวิธีฝังกลบ 1,504 ขยะด้วยวิธีเทกอง
eq คิดเป็น 87.70% 6 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
tCO 2
• รองลงมา คือ จากการใช้ยาน เทียบเท่า คิดเป็น 0.35%
พาหนะ 109 tCO eq คิดเป็น
2
6.36%










องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 63

• โครงการ T-VER ประเภท การพัฒนาพลังงานทดแทน (การผลิต
พลังงานไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์)
�
�
เทศบาลตาบลบ้านฉางดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ื
ั
จากการติดต้งเสาไฟฟ้าพร้อมโคมแบบแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เพ่อให้แสง
ื
ส่องสว่างแก่ถนนและพนทชายหาดต่างๆ ในเขตเทศบาลตาบลบ้านฉาง
้
�
ี
่
ึ
ซ่งเป็นการติดต้งทดแทนไฟถนนเดิมท่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากระบบสายส่ง
ั
ี
ี
ั
ิ
และมการตดต้งใหม่ในจุดท่ต้องการแสงสว่างเพ่มเตม โดยพลังงานไฟฟ้าท ่ ี
ิ
ี
ิ
ผลิตจากแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะถูกจัดเก็บในแบตเตอร่ผ่านตัวควบคุม
ี
การชาร์จ และจ่ายให้กับหลอด LED เพื่อให้ความสว่างโดยไม่มีการใช้พลังงาน
ื
�
ี
ไฟฟ้าจากระบบสายส่ง มีพ้นท่ดาเนินการ 5 แห่ง ได้แก่ หาดพยูน
�
้
หาดพยูนใหม่ หาดนาริน ถนนในซอยแผ่นดินไท-หมู่บ้านแผ่นดินไท และ
ถนนชากขาม-หนองใหญ่ โดยทาการติดต้งโคม LED ขนาด 124 วัตต์
ั
�
จ�านวน 236 โคม และแผงเซลล์แสงอาทิตย์ขนาด 145 วัตต์ จ�านวน 472 แผง
ก�าลังการผลิตติดตั้งรวม 68.44 กิโลวัตต์ สามารถลดปริมาณก๊าซเรือนกระจก
ได้รวมทั้งสิ้น 72 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี



















64 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

3) เทศบาลเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2557) เท่ากับ 69,494
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า








การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 69,046 จากการใช้ไฟฟ้า 416 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น น�้าประปา
• สูงที่สุดจากการจัดการขยะ คิดเป็น 0.60% และกระดาษ
ด้วยวิธีฝังกลบ 67,879 32 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
eq คิดเป็น 97.70% เทียบเท่า คิดเป็น 0.05%
tCO 2
• รองลงมา คือ จากการใช้ยาน
พาหนะ 796 tCO eq คิดเป็น
2
1.15%


• โครงการ T-VER ประเภท การเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน (การเปล่ยน
ี
หลอดไฟถนน หลอดไฟสาธารณะ หรือหลอดไฟอาคาร เป็นหลอดไฟ
ประสิทธิภาพสูง LED)
�
เทศบาลเมืองมหาสารคามดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ี
ิ
จากการเพ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยเปล่ยนระบบอุปกรณ์ไฟฟ้า
แบบเก่าเป็นแบบประสิทธิภาพสูง (LED) ในเขตเทศบาลเมืองมหาสารคาม
บรเวณถนน 4 สาย สวนสาธารณะ 4 แห่ง อาคารสานกงานเทศบาล และ
ั
�
ิ
โรงเรียนในสังกัดเทศบาล 7 แห่ง จากหลอดไฟประเภท Fluorescent T8
ขนาด 36 วัตต์ จานวน 19,794 ชุด ประเภท Compact Fluorescent
�
ขนาด 14 วัตต์ จ�านวน 10 ชุด และหลอดประเภท High Pressure Sodium
ขนาด 250 วัตต์ จ�านวน 874 ชุด รวมทั้งสิ้น 20,678 ชุด เป็นหลอดชนิด Light
Emitting Diode (LED) ขนาด 8 วัตต์ 18 วัตต์ และ 130 วัตต์ สามารถ
ลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้รวมท้งส้น 1,070 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
ิ
ั
เทียบเท่าต่อปี


องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 65

4) เทศบาลต�าบลโคกกรวด จังหวัดนครราชสีมา


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2555) เท่ากับ 5,355
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า








การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 117 จากการใช้ไฟฟ้า 356 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น น�้าประปา
• สูงที่สุดจากการใช้ คิดเป็น 6.65% และกระดาษ การก�าจัดขยะ
eq คิด แบบฝังกลบ การเดินทาง
ยานพาหนะ 75 tCO 2
เป็น 1.40% ไปราชการ / ไป-กลับ
• รองลงมา คือ จากการ องค์กร และที่พัก 4,882
รั่วไหลของสารท�าความเย็น ตันคาร์บอนไดออกไซด์
35 tCO eq คิดเป็น เทียบเท่า คิดเป็น
2
0.66% 91.16%












66 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

• โครงการ T-VER ประเภท การจัดการของเสีย (การจัดการขยะมูลฝอย
�
ชุมชน: การกักเก็บก๊าซชีวภาพเพ่อนาไปใช้ประโยชน์)
ื
�
เทศบาลตาบลโคกกรวดดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
�
�
จากการผลิตก๊าซชีวภาพจากขยะอินทรีย์ชุมชนภายในเขตเทศบาลตาบล
ึ
โคกกรวด ซ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากโครงการส่งเสริมการผลิต
�
พลังงานจากขยะชุมชน ของกระทรวงพลังงาน โดยการนาขยะอินทรีย์
มาผลิตเป็นพลังงานก๊าซชีวภาพ เพื่อลดปริมาณขยะชุมชน เป็นการส่งเสริม
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการแก้ไขปัญหาขยะในท้องถิ่น และสนับสนุน
ให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย
โดยโครงการฯ ตั้งอยู่ในพื้นที่สาธารณประโยชน์ของเทศบาลประมาณ 11 ไร่
ซึ่งระบบก๊าซชีวภาพใช้พื้นที่ 1 ไร่ ของพื้นที่สาธารณประโยชน์ดังกล่าว และ
สามารถลดปริมาณขยะอินทรีย์ภายในชุมชนได้เฉลี่ย 0.97 ตันต่อวัน ส่งผลให้
ลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้ 117 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี





















5) เทศบาลเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2555) เท่ากับ 37,085
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า







องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 67

การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 35,930 จากการใช้ไฟฟ้า 1,044 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น น�้าประปา
• สูงที่สุดจากการจัดการขยะ คิดเป็น 2.81% และกระดาษ การเดินทาง
ด้วยวิธีฝังกลบ 35,463 ไปราชการ / ไป-กลับ
eq คิดเป็น 95.63% องค์กร และที่พัก 111
tCO 2
• รองลงมา คือ จากการใช้ยาน ตันคาร์บอนไดออกไซด์
พาหนะ 308 tCO eq คิดเป็น เทียบเท่า คิดเป็น 0.30%
2
0.83%



• โครงการ T-VER ประเภท การจัดการของเสีย (การจัดการขยะมูลฝอย
ชุมชน: การผลิตสารปรับปรุงดิน)
�
เทศบาลเมืองยโสธรดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
จากการผลิตสารปรับปรุงดินจากขยะอินทรีย์ โดยเทศบาลรับขยะมูลฝอย
ึ
ิ
ชุมชนจากภายในเขตเทศบาลและท้องถ่นใกล้เคียง ซ่งสามารถรองรับได้
70 ตันต่อวัน (เดินระบบ 313 วันต่อปี) มาคัดแยกขยะ เช่น ไม้ กระดาษ
่
ิ
ี
�
อาหาร ก่งไม้ใบไม้ เป็นต้น ขยะอินทรย์ทผ่านการคัดแยกจะถูกนาไปปรับสภาพ
ี
ื
โดยวิธีการหมักเพ่อแปรสภาพเป็นสารปรับปรุงดินก่อนนาไปผ่านตะแกรงร่อน
�
ี
ออกเป็น 1) อินทรีย์สารผงละเอียดท่เกิดจากการย่อยสลายขยะอินทรีย์
ซ่งมีคุณสมบัติเป็นวัตถุปรับปรุงคุณภาพดินหรือปุ๋ยอินทรีย์ และ 2) มูลฝอย
ึ
ึ
เหลือท้งซ่งจะถูกน�าไปฝังกลบ ส่งผลให้ลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้
ิ
8,545 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี











68 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

6) เทศบาลเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2558) เท่ากับ 12,471
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า








การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 12,199 จากการใช้ไฟฟ้า 208 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น น�้าประปา
• สูงที่สุดจากการจัดการขยะ คิดเป็น 1.67% และกระดาษ 64
ด้วยวิธีเทกอง 11,614 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
eq คิดเป็น 93.13% เทียบเท่า คิดเป็น 0.51%
tCO 2
• รองลงมา คือ จากการใช้ยาน
พาหนะ 492 tCO eq คิดเป็น
2
3.95%




• โครงการ T-VER ประเภท การจัดการของเสีย (การจัดการขยะมูลฝอย
ื
�
ื
ชุมชน: การคัดแยกขยะเพ่อนาไปผลิตเช้อเพลิงขยะ RDF)
เทศบาลเมืองร้อยเอ็ดดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
�
จากการจัดการขยะเพ่อผลิตเป็นเช้อเพลิง โดยเทศบาลรับขยะมูลฝอยชุมชน
ื
ื
ึ
ิ
จากภายในเขตเทศบาลและท้องถ่นใกล้เคียง ซ่งสามารถรองรับได้ 100 ตัน
ต่อวัน (เดินระบบ 365 วันต่อปี) มาปรับสภาพโดยวิธีการหมัก และ
ั
ทาการเติมอากาศด้วยวิธีสกรูกวนในแนวต้ง ทาให้กองขยะอินทรีย์ท่อยู่
ี
�
�
ึ
ด้านล่างสัมผัสกับอากาศได้มากข้น ส่งผลให้เกิดกระบวนการย่อยสลาย
ิ
ทางชีวภาพได้ดีข้นและป้องกันการเกิดกล่นเหม็น ลดปัญหาเร่องกล่น
ึ
ื
ิ
ี
โดยขยะมูลฝอยท่ผ่านกระบวนการจะถูกแยกออกเป็น 1) อินทรีย์สาร
ผงละเอียดที่เกิดจากการย่อยสลายขยะอินทรีย์ มีคุณสมบัติเป็นวัตถุปรับปรุง
คุณภาพดินหรือปุ๋ยอินทรีย์ 2) ขยะพลาสติกซึ่งสามารถน�าไปใช้เป็นเชื้อเพลิง
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 69

พลังงานไฟฟ้าและพลังงานความร้อนได้ (RDF) และ 3) มูลฝอยเหลือท้ง
ิ
สามารถใช้เป็นเช้อเพลิงในกระบวนการเผาไหม้ตรงหรือระบบผลิตก๊าซ
ื
(Gasification) ส่งผลให้สามารถลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้รวมท้งส้น
ั
ิ
22,321 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี
















7) เทศบาลต�าบลสอง จังหวัดแพร่


• ผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร

ณ ปีฐาน (ปีงบประมาณ พ.ศ. 2557) เท่ากับ 2,853
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า








การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ทางตรง 2,756 จากการใช้ไฟฟ้า 39 ทางอ้อมอื่นๆ ได้แก่ การใช้
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ทรัพยากร เช่น กระดาษ และ
• สูงที่สุดจากการจัดการขยะ คิดเป็น 1.37% การเดินทางไปราชการ 58
ด้วยวิธีฝังกลบ 2,679 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
tCO eq คิดเป็น 93.90% เทียบเท่า คิดเป็น 2.02%
2
• รองลงมา คือ จากการใช้ยาน
พาหนะ 64 tCO eq คิดเป็น
2
2.24%





70 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

่
ี
้
ี
ี
• โครงการ T-VER ประเภท ป่าไม้และพืนทสเขยว (การปลูกต้นไม้ เพ่อเพ่ม
ิ
ื
ื
ี
ื
พ้นท่สีเขียวและการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าเส่อมโทรม)
�
�
เทศบาลตาบลสองดาเนินกิจกรรมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
�
ื
ิ
จากการทาลายป่าและความเส่อมโทรมของป่า และเพ่มพูนการกักเก็บ
�
ื
ี
คาร์บอนในพ้นท่อนุรักษ์ป่าพ้นถ่นในเทศบาลตาบลสอง มีพ้นท่ดาเนินการ
ื
ิ
�
ี
ื
2 แห่ง คือ วัดพระธาตุดอยงู และฌาปนสถานเทศบาลต�าบลสอง ซึ่งเป็นพื้นที่
ี
ื
ท่มีแนวโน้มจะเส่อมโทรมหากไม่มีการดูแลและรักษาไว้ โดยเทศบาล
�
ตาบลสองดาเนินกิจกรรมตามมาตรการของโครงการ T-VER ท่สาคัญ คือ
ี
�
�
�
ี
ื
ื
กิจกรรมการลดความเส่อมโทรมของพ้นท่ป่าจากการตัดไม้ทาลายป่า
และกิจกรรมการเพ่มพูนการกักเก็บคาร์บอนในพ้นท่ป่า ด้วยการคัดเลือก
ิ
ี
ื
ชนิดพันธุ์ไม้ท่เหมาะสมกับระบบนิเวศเดิมในพ้นท่ก่อนการปลูกเสริม
ี
ี
ื
�
ทาให้สามารถลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกได้ 18 ตันคาร์บอนไดออกไซด์
เทียบเท่าต่อปี









องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 71

บทที่ 5 ระบบสารสนเทศขององค์กรปกครอง

ส่วนท้องถิ่น


5.1 การรายงานผลและขั้นตอนกรอกข้อมูลในแพลตฟอร์ม


ิ
ระบบรายงานข้อมูลก๊าซเรือนกระจกขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่นและเมือง
ั
�
ี
่
ิ
ึ
้
ื
ิ
่
่
เป็นแพลตฟอร์มท อบก. จดทาขนเพอให้องค์กรปกครองส่วนท้องถน (อปท.) ใช้ประเมน
ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและดูดกลับก๊าซเรือนกระจกของตนเองได้ผ่าน
Web Browser ต่างๆ (Internet Explorer, Firefox, Google Chrome) และ อปท. สามารถ
ี
ุ
ู
ุ
่
ู
เข้าถง แก้ไขข้อมล และนาเสนอข้อมลได้ทกททกเวลาได้เป็นอย่างดจาก URL :
ึ
�
ี
http://lowcarboncity.tgo.or.th ซ่งในเว็บไซต์น้จะแสดงข้อมูล 2 ส่วน คือ ข้อมูล
ี
ึ
ก๊าซเรือนกระจกของ อปท. และข้อมูลก๊าซเรือนกระจกของเมือง/จังหวัด ประกอบด้วย
ี
ื
ื
รายละเอียดเบ้องต้นของโครงการ ตัวอย่างรายช่อ อปท. ท่เข้าร่วมโครงการ ข่าวสาร/กิจกรรม
และมัลติมีเดีย ซ่งเราจะเลือกเข้าสู่เว็บย่อยของข้อมูลก๊าซเรือนกระจกของ อปท. ได้จาก
ึ
การกดปุ่ม “เข้าสู่หน้าแรก” หรือด้วย URL : http://lowcarboncity.tgo.or.th/cfo
ดังแสดงในรูปที่ 1











รูปที่ 1 หน้าหลักของแพลตฟอร์ม
72 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ั
�
ื
จากน้นระบบจะทาการเช่อมโยงมายังหน้าแรกของแพลตฟอร์มข้อมูลก๊าซเรือนกระจก
ของ อปท. ประกอบไปด้วย กราฟข้อมูลปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจก
ของ อปท. ที่เข้าร่วมโครงการกับองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)
หรือ อบก. ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2554 จนถึงปีปัจจุบัน สถานะของข้อมูลเทศบาล เอกสาร
ดาวน์โหลด ข่าวสาร/กิจกรรม มัลติมีเดีย และกาหนดการจัดกิจกรรม แล้วกดปุ่ม
�
“กรอกข้อมูล” (ตรงมุมขวาด้านบน) ดังแสดงในรูปที่ 2























รูปที่ 2 หน้าแรกของแพลตฟอร์มข้อมูลก๊าซเรือนกระจกขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น


ื
ื
เม่อเลือก “กรอกข้อมูล” แล้ว จะมี Pop up ให้กรอกช่อผู้ใช้งานและรหัสผ่าน
โดย อปท. จะได้รับช่อผู้ใช้งานและรหัสผ่านของตนจากผู้ดูแลระบบ จากน้น กดปุ่ม “เข้าสู่ระบบ”
ั
ื
ดังแสดงในรูปที่ 3








รูปที่ 3 หน้าเข้าสู่ระบบแพลตฟอร์มข้อมูลก๊าซเรือนกระจกขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น






องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 73

ข้นตอนแรกของการกรอกข้อมูล จะต้องเลือก “ปีงบประมาณ” ท่ต้องการประเมิน
ั
ี
ปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจก ดังแสดงในรูปที่ 4





















รูปที่ 4 หน้าแสดงปีงบประมาณส�าหรับจัดการข้อมูลในแพลตฟอร์ม


ี
ั
ข้นตอนถัดไป เราสามารถเลือกระดับท่ต้องการได้ 2 ระดับ คือ ระดับองค์กร กับ
ั
ึ
ระดับเมือง ซ่งเราจะเลือก “ระดับองค์กร” (ประกอบไปด้วย ข้อมูลท่วไปขององค์กร
บันทึกข้อมูลก๊าซเรือนกระจกองค์กร บัญชีรายการก๊าซเรือนกระจก รายงานการปล่อยและ
ดูดกลับก๊าซเรือนกระจก และการทวนสอบ) ดังแสดงในรูปที่ 5


















รูปที่ 5 หน้าแสดงระดับส�าหรับจัดการข้อมูลในแพลตฟอร์ม




74 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อมูลทั่วไปขององค์กร จะต้องน�าเข้าข้อมูล จ�านวน 2 ส่วน คือ

ื
�
ส่วนที่ 1 เป็นข้อมูลเก่ยวกับอาคารสานักงานเทศบาลและรายช่อผู้บริหาร/ผู้รับผิดชอบ/
ี
ผู้ประสานงาน
�
ั
ื
ี
ั
�
ี
ส่วนที่ 2 เป็นข้อมูลเก่ยวกับคาส่งแต่งต้งคณะทางาน แผนผังแสดงพ้นท่ขององค์กร
ั
ื
โครงสร้างการบริหารงาน สภาพท่วไปและข้อมูลพ้นฐาน ตราสัญลักษณ์เทศบาล และ
การก�าหนดส่วนงานราชการ
ั
ี
ั
ข้อมูลท่วไปขององค์กรท้ง 2 ส่วน เราสามารถอัพโหลดไฟล์ท่ใช้เป็นหลักฐานประกอบได้
ื
ุ
ุ
ั
้
(เฉพาะนามสกล doc, pdf และ jpg เท่านน) โดยกดป่ม “เลอกไฟล์” จากนน กดป่ม
ั
้
ุ
“อัพโหลด” ดังแสดงในรูปที่ 6








รูปที่ 6 หน้าข้อมูลทั่วไปขององค์กร


















องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 75

�
การกาหนดส่วนงานราชการ เราสามารถกดปุ่ม “เพ่มสานัก/กอง” ตามโครงสร้าง
�
ิ
ั
ี
ื
การบริหารงาน หรือตามท่ต้องการ จากน้น กดปุ่ม “บันทึก” เม่อบันทึกเสร็จจะมีปุ่ม
“บันทึกข้อมูล”, “แก้ไขชื่อ” และ “ลบ” ปรากฏ ดังแสดงในรูปที่ 7


























รูปที่ 7 หน้าการก�าหนดส่วนงานราชการ

การบันทึกข้อมูลก๊าซเรือนกระจกองค์กร จะเป็นข้อมูลตามขอบเขตการประเมินรายงานผล
ประกอบด้วย ขอบเขตที่ 1 ขอบเขตที่ 2 ขอบเขตที่ 3 และข้อมูลต้นไม้ ดังแสดงในรูปที่ 8
ื
ึ
ื
โดยเราสามารถกดปุ่มเคร่องหมายบวก (สีเขียว) เพ่อกรอกข้อมูล ซ่งจะต้องระบุแหล่งการปล่อย
และกรอกข้อมูลปริมาณในแต่ละเดือนตามปีงบประมาณ พร้อมแนบไฟล์หลักฐาน และ
กดปุ่ม “บันทึก” ดังแสดงในรูปที่ 9













76 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 77

รูปที่ 8 หน้าการกรอกข้อมูลก๊าซเรือนกระจกขององค์กร ขอบเขตที่ 1 ขอบเขตที่ 2 และขอบเขตที่ 3















รูปที่ 9 หน้าการกรอกข้อมูลปริมาณในแต่ละเดือนตามปีงบประมาณ









78 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อมูลต้นไม้ เราจะต้องกรอก ชนิดต้นไม้ สถานที่ปลูก ปีที่ปลูก ความสูง เส้นรอบวง
และจ�านวนต้น พร้อมอัพโหลดไฟล์หลักฐาน ดังแสดงในรูปที่ 10




















รูปที่ 10 หน้าการกรอกข้อมูลต้นไม้
ู
ื
์
ึ
ั
้
่
เมอเรากรอกข้อมูลในสวนของการบนทกขอมลก๊าซเรอนกระจกขององคกรเรยบรอยแลว
้
ี
่
้
ื
ื
ข้อมูลดังกล่าวจะเช่อมโยงมายังบัญชีรายการก๊าซเรือนกระจก โดยเราจะต้องกรอกข้อมูล
รายละเอียดขององค์กร ในส่วน Fr-01 ประกอบด้วย ตราสัญลักษณ์เทศบาล, ชื่อเทศบาล,
�
�
ื
ช่อผู้จัดทา (ระบุช่อสานัก/กอง), วันท่จัดทา, ขอบเขตขององค์กร, ข้อมูลองค์กร,
ื
�
ี
สถานที่ติดต่อ และวันขอขึ้นทะเบียน จากนั้นกดปุ่ม “บันทึกข้อมูล” ดังแสดงในรูปที่ 11










รูปที่ 11 หน้าการกรอกบัญชีรายการก๊าซเรือนกระจกหน้า Fr-01
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 79

ในส่วน Fr-02 เราจะต้องแนบไฟล์แผนผังแสดงพ้นท่ขององค์กร โดยกดปุ่ม “เลือกไฟล์”
ื
ี
แล้วกดปุ่ม “บันทึก” และส่วน Fr-03 เราจะต้องแนบไฟล์โครงสร้างการบริหารงานของ
องค์กร โดยกดปุ่ม “เลือกไฟล์” แล้วกดปุ่ม “บันทึก” ดังแสดงในรูปที่ 12



























รูปที่ 12 หน้าการกรอกบัญชีรายการก๊าซเรือนกระจกหน้า Fr-02 และ Fr-03

็
ื
�
ั
ในส่วน Fr-04 เราจะกดปุ่ม “บนทึก” กต่อเม่อทุกสานัก/กองกรอกข้อมูลครบถ้วนและ
เรียบร้อยแล้ว หลังจากน้น Fr-05 จะแสดงปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ั
ในตารางและแท่งกราฟ (หน่วย : ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า) ดังแสดงในรูปที่ 13


















80 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

รูปที่ 13 หน้าการกรอกบัญชีรายการก๊าซเรือนกระจกหน้า Fr-04 และ Fr-05
รายงานการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจกขององค์กร เราสามารถดาวน์โหลด
เล่มรายงาน (ฉบับย่อ) ท่ระบบได้จัดทาอัตโนมัติให้ สาหรับเล่มรายงาน (ฉบับสมบูรณ์)
�
ี
�
เราสามารถดาวน์โหลดไฟล์แบบฟอร์มตัวอย่างรายงานฉบับสมบูรณ์ (นามสกุล docx)
เพื่อจัดท�าเล่มแล้วอัพโหลดไฟล์รายงานฉบับสมบูรณ์ ดังแสดงในรูปที่ 14










รูปที่ 14 หน้าการน�าเข้ารายงานการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจกขององค์กร
ในการทวนสอบ เราสามารถอัพโหลดไฟล์เอกสารประกอบการทวนสอบ ประกอบด้วย
ื
กาหนดการทวนสอบ ข้อตกลงเบ้องต้นในการทวนสอบ (ร่าง) รายการข้อบกพร่องและ
�
ข้อชี้แจงเพิ่มเติมขององค์กร และค�าชี้แจง (จากเทศบาล) ทั้งนี้ เราสามารถดาวน์โหลดไฟล์
ี
สรุปรายการข้อบกพร่องและข้อช้แจงเพ่มเติมขององค์กร (จากผู้ทวนสอบ) เม่อเสร็จส้น
ิ
ื
ิ
กระบวนการทวนสอบเรียบร้อยแล้ว ดังแสดงในรูปที่ 15







รูปที่ 15 หน้าการทวนสอบ
ทั้งนี้ ท่านสามารถศึกษาการรายงานผลและขั้นตอนกรอกข้อมูลในระบบแพลตฟอร์ม
จากคลิปวิดีโอท่ปรากฏใน URL : http://lowcarboncity.tgo.or.th/document/
ี
public_relations/cfo
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 81

5.2 แอปพลิเคชันส�าหรับการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเบื้องต้น














รูปที่ 1 Low Carbon City Application
�
เม่อเข้าใช้งานแอปพลิเคชันสาหรับการประเมินคาร์บอนฟุตพร้นท์ขององค์กรปกครอง
ื
ิ
ส่วนท้องถิ่นเบื้องต้น ดังแสดงในรูปที่ 1 สามารถเลือกระดับที่เราต้องการได้ 2 ระดับ คือ
ระดับเมือง (CCF) กับ ระดับองค์กร (CFO) ซึ่งเราจะเลือก “ระดับองค์กร (CFO)” และ
จะมี Pop up ให้เลือกว่า “ท�าแบบทดสอบความเข้าใจ” หรือ “ค�านวณ” โดยเริ่มแรกเลือก
“ท�าแบบทดสอบความเข้าใจ” ดังแสดงในรูปที่ 2





















รูปที่ 2 หน้าแรกของแอปพลิเคชัน
�
ั
แบบทดสอบความเข้าใจมีคาถามท้งหมด 5 ข้อ โดยให้พิจารณาว่าเป็นกิจกรรมประเภทใด
ซึ่งค�าอธิบายแต่ละประเภทให้กดปุ่ม i เมื่อตอบค�าถามครบ จะสรุปผลคะแนน พร้อมเฉลย
จากนั้น เรากดปุ่ม “ค�านวณ” ดังแสดงในรูปที่ 3




82 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

รูปที่ 3 หน้าแบบทดสอบความเข้าใจ
ื
ื
�
ื
ิ
เม่อเลอก “คานวณ” แล้ว จะสามารถเลอกระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่นได้
4 ระดับ ซ่งจะต้องเลือกระดับของตนเอง เช่น เลือกเทศบาลเมือง แล้วกรอกช่อเทศบาล
ื
ึ
และชื่อจังหวัด จากนั้น กดปุ่ม “ค�านวณ” ดังแสดงในรูปที่ 4














รูปที่ 4 หน้าการค�านวณ/ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร

อย่างไรก็ตาม เราจะต้องกรอกปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจกท่เกิดข้น
ี
ึ
จากกิจกรรมการด�าเนินงานของส�านักงานเทศบาล ทั้ง 3 ประเภท รวมถึงข้อมูลต้นไม้ด้วย
แล้วกดปุ่ม “ค�านวณ” ดังแสดงในรูปที่ 5









องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 83

กดปุ่มค�านวณ







รูปที่ 5 หน้ากรอกปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจก
ู
่
ิ
ั
ุ
่
๊
ื
้
หนาสรปผลจะแสดงปรมาณการปลอยและดดกลบกาซเรอนกระจก เราสามารถกดปม
ุ
ี
“รูปกราฟแท่ง” ในวงกลมสีฟ้า จะปรากฏ “รูปกราฟ” ท่แสดงปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
แต่ละประเภท ดังแสดงในรูปที่ 6 จากนั้น กดปุ่ม “ข้อเสนอแนะ” จะแสดงหน้าแนวทาง
ี
การลดก๊าซเรือนกระจก โดยกิจกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากท่สุด จะมีกรอบสีเหลือง
กระพริบแนะน�า และสามารถกดที่รูปเพื่อดูรายละเอียด ดังแสดงในรูปที่ 7




กดปุ่ม รูปกราฟแท่ง


รูปที่ 6 หน้าสรุปผลการค�านวณ/ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร


84 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อเสนอแนะ



รูปที่ 7 หน้าแนวทางการลดก๊าซเรือนกระจก
เราสามารถกดปุ่ม “บันทึก PDF” เพื่อส่งผลการค�านวณ/ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์
ขององค์กรไปยังช่องทางต่างๆ ได้แก่ อีเมล, LINE และ Facebook Messenger ดังแสดง
ในรูปที่ 8







หรือ
กดปุ่ม
บันทึก PDF




รูปที่ 8 หน้าส่งผลการค�านวณ/ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กรในรูปแบบ PDF

�
ั
ท้งนี้ ท่านสามารถค้นหาด้วยคาว่า Low Carbon City ใน App Store และ
ึ
ื
ั
Google Play หรือสแกนคิวอาร์โค้ด เพ่อดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน ซ่งรองรับท้งระบบ
ไอโอเอส และแอนดรอยด์ ดังแสดงในรูปที่ 9







รูปที่ 9 คิวอาร์โค้ดส�าหรับดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 85

้
์
ู
ุ
ิ
5.3 ระบบข้อมลคาร์บอนฟตพรินทขององค์กรปกครองส่วนทองถน
้
่
ผ่านเทคโนโลยี LINE OA











รูปที่ 1 รูปโปรไฟล์ LINE OA


ิ
ี
LINE OA: Local CFO มีรูปโปรไฟล์ท่ใช้สัญลักษณ์ของคาร์บอนฟุตพร้นท์ ดังแสดง
ี
ในรูปท่ 1 โดยมีฟังก์ช่นการใช้งานท่มีฐานข้อมูลเดียวกับเว็บไซต์ระบบรายงานข้อมูล
ี
ั
ิ
ก๊าซเรือนกระจกขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่น (http://lowcarboncity.tgo.or.th)
ประกอบไปด้วย 6 เมนูการใช้งาน ได้แก่ เมนู City, Map, Book, Low Carbon Challenge,
News และ Alert ดังแสดงในรูปที่ 2
















รูปที่ 2 เมนูของ LINE OA: Local CFO








86 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ิ
ิ
เมนู City จะเป็นการแสดงค่าคาร์บอนฟุตพร้นท์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่น
ี
ี
�
�
ท่อยู่ใกล้เรามากท่สุด โดยเราจะต้องทาการระบุพิกัดให้ระบบทราบก่อน ระบบจึงจะทาการ
ประมวลผลและส่งข้อมูลเทศบาลกลับมาให้ ดังแสดงในรูปที่ 3
















รูปที่ 3 เมนู City
ิ
ี
ิ
�
เมนู Map จะเป็นการแสดงรายช่อองค์กรปกครองส่วนท้องถ่นท่จัดทาข้อมูลคาร์บอนฟุตพร้นท์
ื
และเข้าร่วมโครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย
(Thailand Voluntary Emission Reduction Program) และโครงการสนับสนุนกิจกรรม
ลดก๊าซเรือนกระจก (Low Emission Support Scheme) บนแผนที่ ดังแสดงในรูปที่ 4























รูปที่ 4 เมนู Map

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 87

�
ู
เมน Book จะเป็นการแสดงหนังสือ คู่มือ แนวทาง ข้อกาหนด หรือรายละเอียดต่างๆ
ี
ิ
�
และไฟล์คลิปวิดีโอ (VIDEO) ท่เก่ยวข้องกับการจัดทาข้อมูลคาร์บอนฟุตพร้นท์องค์กรปกครอง
ี
ส่วนท้องถิ่น ดังแสดงในรูปที่ 5

















































รูปที่ 5 เมนู Book


88 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เมนู Low Carbon Challenge จะให้เราเข้าร่วมท้าทายกับภารกิจการลดก๊าซเรือนกระจก
ไปพร้อมกับเพื่อนคนอื่นๆ ในกลุ่ม LINE OA: Local CFO ดังแสดงในรูปที่ 6












































รูปที่ 6 เมนู Low Carbon Challenge













องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 89

เมนู News จะเป็นการแจ้งเตือนข่าวสารเก่ยวกับสภาวะโลกร้อน หรือกิจกรรมต่างๆ
ี
เพื่อให้เราติดตามข่าวสารได้อย่างต่อเนื่อง ดังแสดงในรูปที่ 7

















































รูปที่ 7 เมนู News








90 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ี
เมนู Alert เมนูสุดท้ายจะเป็นเมนูแจ้งเตือนสภาวะฉุกเฉินต่างๆ หรือเหตุการณ์ท่รุนแรง
และอาจส่งผลกระทบต่อเราได้ เช่น รายงานสถานการณ์การติดเชื้อ COVID-19 ในประเทศ
ดังแสดงในรูปที่ 8
























รูปที่ 8 เมนู Alert

ทั้งนี้ ท่านสามารถเพิ่มเพื่อน/แอด Local CFO เข้าไปใน Official Accounts จากลิงก์
ดังต่อไปนี้ https://lin.ee/a4OIAoT หรือสแกนคิวอาร์โค้ด ดังแสดงในรูปที่ 9














รูปที่ 9 คิวอาร์โค้ดส�าหรับ เพิ่มเพื่อน/แอด Local CFO










องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) 91

เอกสารอ้างอิง


องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)
ข้อก�าหนดในการค�านวณและรายงานคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร พิมพ์ครั้งที่ 7
ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 5 มกราคม 2564

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)
ิ
�
ื
�
่
ื
ู
คมอการดาเนนโครงการลดก๊าซเรือนกระจก เพ่อมุ่งสู่เมืองคาร์บอนตา
่
ุ
(Low Carbon City) พิมพ์คร้งท่ 1 ตลาคม 2562
ี
ั
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)
โครงการ T-VER ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พิมพ์ครั้งที่ 2 มีนาคม 2563


































92 แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส�าหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น



สำนักส‹งเสร�มเมืองและสังคมคารบอนต่ำ
องคการบร�หารจัดการกาซเร�อนกระจก (องคการมหาชน)
เลขที่ 120 หมู‹ที่ 3 ชั้น 9 อาคารรัฐประศาสนภักดี
ศูนยราชการเฉลิมพระเกียรติฯ ถนนแจŒงวัฒนะ
แขวงทุ‹งสองหŒอง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท : 0 2141 9835, 0 2141 9817, 0 2142 7471
โทรสาร : 0 2143 8401
เว็บไซต : http://lowcarboncity.tgo.or.th/cfo



































Add friend
LINE OA