หนังสือเรียนการงานอาชีพ ป.4

ัตวอ ่ยาง หนังสือเรยี น รายวชิ าพืน้ ฐาน

แกลาะรเทงคาโนนอโลายชี พี ป.4

ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 4

ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชวี้ ดั กล่มุ สาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี และเทคโนโลยี
ตามหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน พุทธศกั ราช 2551

1

23

ผู้เรยี บเรยี ง เนอื้ หาเสรมิ บทเรียน
ผ่าน AR Technology
น้อย สุวรรณมณี ในรปู แบบ 3D และ Multimedia

ตวั อยา่ งองค์ประกอบ

ในแผนจดั การเรยี นรู้
ใบงาน
เฉลยใบงาน
ใบความรู้
ใบกิจกรรม
เฉลยใบกจิ กรรม
แบบทดสอบก่อนเรยี น
แบบทดสอบหลังเรยี น
เฉลยแบบทดสอบ

หนงั สอื เรย� น MAC 4.0

หนังสือเร�ยน MAC 4.0 จัดทำ�ขึ้นเพ่ือใช้เป็นสื่อก�รเรียนรู้เพ่ือพัฒน�นักเรียนให้มีคุณภ�พต�มม�ตรฐ�นก�รเรียนรู้และตัวชี้วัด
ส�ระก�รเรียนรู้แกนกล�ง (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ต�มหลักสูตรแกนกล�งก�รศึกษ�ข้ันพ้ืนฐ�น พ.ศ. 2551 ท่ีกำ�หนดไว้
รวมทง้ั พฒั น�นกั เรยี นใหม้ ที กั ษะแหง่ ศตวรรษท ่ี21 และสมรรถนะส�ำ คญั ต�มทต่ี อ้ งก�ร ทง้ั ด�้ นก�รสอ่ื ส�ร ก�รคดิ ก�รแกป้ ญ˜ ห� ก�รสร�้ งสรรค ์ ก�รใช้
เทคโนโลยสี �รสนเทศและก�รสอ่ื ส�ร และทกั ษะชวี ติ โดยออกแบบหนว่ ยก�รเรยี นรใู้ หแ้ ตล่ ะหนว่ ยก�รเรยี นรปู้ ระกอบดว้ ย 9 องคป์ ระกอบส�ำ คญั

หนงั สอื เรย� น MAC 4.0 มีเครื่องมอื สนับสนุนก�รจดั ก�รเรียนรสู้ �ำ หรับครแู ละนักเรยี นทส่ี �ม�รถเข้�ถึงและใชง้ �นได้ง่�ยบนเว็บไซต ์
MACeducation.com ซึ่งแบ่งออกเปน็ 2 สว่ นหลกั ดังนี้

1. “ส�ำ หรบั ครู” ประกอบด้วย คู่มอื คร ู MACTIVE แผนก�รจัดก�รเรียนรู้ MAC PLC และก�รบ�้ นและก�รทดสอบออนไลน์ ครูส�ม�รถ
เลอื กใช้ง�นในแตล่ ะสว่ นเพื่อน�ำ ไปจดั ก�รเรยี นรู้ทั้งในและนอกหอ้ งเรยี นได้อย�่ งมีประสิทธภิ �พ และยังได้แลกเปลย่ี นเรยี นรูก้ ับครูดว้ ยกัน
ซง่ึ จะท�ำ ใหห้ นังสือเรียน MAC 4.0 ให้ม�กกว่�คว�มร ู้ แต่รวมถึงประสบก�รณ์ท่ีมคี ุณค่�

2. “ส�ำ หรับนักเรียนและผู้ปกครอง” ประกอบดว้ ย MAC SLC และก�รบ�้ นและก�รทดสอบออนไลน ์ นกั เรยี นและผู้ปกครองส�ม�รถ
ร่วมเรียนรู้สิง่ ต่�งๆ นอกเหนือจ�กบทเรียนได้อย�่ งสนกุ สน�นไปกับ MAC 4.0 ท่จี ะชว่ ยท�ำ ให้โลกท้งั ใบกล�ยปน็ แหลง่ เรยี นรดู้ ว้ ยเทคโนโลยี
เพอ่ื ก�รศึกษ�อันทันสมยั

หMนังAสCือเ4ร.�ย0น

MACeducation.com แหลงความรูนักเรียน

ครู และนผกั ูปเรก�ยคนรอง

การบา นและคลังขอ สอบออนไลน

MAC PLC MAC SLC

คมู อืMคAรCูแมTIค็VE4.0 แผนการจัดการเรยี นรู

MACeducation.com

ครู นักเรยี นและผู้ปกครอง

สว่ นประกอบ สว่ นประกอบ
“สำ�หรบั ครู” “ส�ำ หรบั นกั เรยี นและผปู้ กครอง”

1. คูม่ อื ครูแมค็ 4.0 MACTIVE 1. MAC SLC (Student Learning
คมู่ อื ส�ำ หรบั ครใู ชใ้ นการจดั การเรยี นรตู้ ามแบบ Active Teaching Community)
4 ขั้นตอน (4I) เพ่ือให้ครสู อนให้นอ้ ยลง (Teach Less) และ Active “แหลง่ ความร”ู้ คอื คลงั บทความและสอื่ มลั ตมิ เี ดยี
Learning2 ขน้ั ตอน(2L) เพอ่ื ใหน้ กั เรยี นเรยี นรไู้ ดม้ ากขน้ึ (LearnMore) ท่ีจะช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ เสริมสร้างจินตนาการ
2. แผนการจัดการเรียนรู้ และแรงบันดาลใจสำ�หรับนักเรียน นักเรียนสามารถ
แผนการจัดการเรียนการสอนสำ�หรับครูใช้เตรียมการจัดการ ค้นคว้าและเรียนรู้เพิ่มเติมนอกเหนือจากบทเรียนได้
เรียนรู้ให้แก่นักเรียน โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้รูปแบบ อย่างอิสระ
Active Learning “iSMART Club” คอื คลบั ออนไลนส์ �ำ หรบั นกั เรยี น
3. MAC PLC (Professional Learning Community) ไดเ้ ขา้ มาแลกเปลยี่ นประสบการณแ์ ละเรยี นรรู้ ะหวา่ งกนั
แบ่งเปน็ 2 สว่ น ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างทักษะสำ�คัญแห่งศตวรรษที่ 21
“แหลง่ ความร”ู้ คอื คลงั บทความและสอื่ มลั ตมิ เี ดยี เพอ่ื การจดั การ โดยเฉพาะการใช้ชีวิตในสังคมร่วมกับผู้อ่ืนที่มีความ
เรียนรู้ครอบคลุมทกุ กลมุ่ สาระฯ ครูสามารถเข้าไปเลอื กชมและน�ำ ไป แตกตา่ ง
ใช้สนบั สนุนการจดั การเรยี นร้ไู ดต้ ลอดเวลา 2. การบ้านและการทดสอบออนไลน์
“ห้องพกั ครู” คอื ชมุ ชนออนไลนส์ �ำ หรบั แลกเปลี่ยนประสบการณ์ MAC Level+ (แม็ค เลเวลอพั ) คอื แอปพลิเคชนั
และเรยี นรรู้ ะหวา่ งครดู ว้ ยกนั ครสู ามารถน�ำ ความรู้ เทคนคิ วธิ กี ารสอน การบา้ นและการทดสอบออนไลนท์ คี่ รเู ปน็ ผมู้ อบหมาย
และการจัดการเรียนรู้ในกลุ่มสาระฯ ท่ีตนเองอยู่มาแลกเปลี่ยนและ การบ้านและข้อสอบให้แก่นักเรียน เม่ือนักเรียนทำ�
เรียนรู้กนั ได้ การบ้านหรอื ขอ้ สอบเสรจ็ จะทราบผลได้ในทนั ที
4. การบ้านและการทดสอบออนไลน์
MAC Level+ (แมค็ เลเวลอัพ) คอื แอปพลเิ คชันการบา้ นและ
การทดสอบออนไลน์ที่ครูสามารถเลือกและมอบหมายการบ้าน
และข้อสอบให้แก่นักเรียน โดยครูสามารถเลือกแบบฝึกหัดเพ่ือเป็น
การบา้ น เลอื กขอ้ สอบวดั ผลสมั ฤทธท์ิ างการเรยี นหรอื ขอ้ สอบแนวO-NET
เพ่อื เปน็ แบบทดสอบยอ่ ยระหวา่ งเรยี น หรือแบบทดสอบระหว่างภาค
และปลายภาคได้ เม่ือนักเรียนเข้ามาทำ�การบ้านและแบบทดสอบ
ออนไลน์ที่ไดร้ บั มอบหมาย นักเรียนจะทราบผลทนั ทีเมื่อทำ�เสร็จ

หนงั สือเรย� น MAC 4.0

ACTIVE BOOK, ACTIVE TEACHING, ACTIVE LEARNING

การนําเสนอเนือ้ หาแตล ะหนวยการเรย� นรู

1. บทน�า (Introduction) 6. กจิ กรรมบรู ณาการ / กจิ กรรมสะเตม็ ศกึ ษา
ภาพรวมของเนอ้ื หาในหนว่ ยการเรยี นรดู้ ว้ ยภาพ (Integrated Activities/STEM Activities)

หรือสถานการณ์ หรือคำาถามเพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียน 6.1 กิจกรรมบรู ณาการ
สนใจอยากเรยี นรเู้ น้ือหาในหนว่ ยการเรียนรนู้ นั้ ๆ
2. แนวคดิ สา� คญั (Key Idea) กิจกรรมหรือโครงงานท่ีบูรณาการการเรียนรู้
ท่ีหลากหลายเข้าไว้ด้วยกัน โดยวัตถุประสงค์หลัก
เน้ือหาสำาคัญในแต่ละเรื่องหรือหัวข้อเพ่ือให้ เพื่อให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงด้วยตัวเอง
ผเู้ รยี นจดจาำ หรอื เขา้ ใจอยา่ งลกึ ซง้ึ จนเกดิ ชน้ิ งานหรอื นวตั กรรม (กลมุ่ สาระการเรยี นรู้
3. MAC iLink / SnapLearn สงั คมศึกษาฯ)
(Multimedia & AR)
6.2 กิจกรรมสะเตม็ ศึกษา (STEM)
3.1 MAC iLink
กิจกรรมที่บูรณาการความรู้และทักษะ 4 สาขา
เนอื้ หาเสรมิ จากบทเรยี นในรปู แบบของมลั ตมิ เี ดยี วชิ าหลกั คอื วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี วศิ วกรรมศาสตร์
ผา่ นการสแกน QR Code โดยใช้สมาร์ทโฟน หรือ และคณิตศาสตร์ เพื่อนำาความรู้เหล่าน้ันไปใช้
ผ่านเว็บไซต์ MACeducation.com เพอ่ื ใหผ้ ู้เรียน แก้ปญหาและสร้างสรรค์ช้ินงานท่ีเป็นประโยชน์
เข้าใจเนื้อหาในเรือ่ งน้นั ๆ มากย่งิ ขึ้น ในชีวิตจริงและพัฒนาทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
(กล่มุ สาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร)์
3.2 SnapLearn
6.3 กจิ กรรมเพ�อสง เสรม� ความคดิ สรา งสรรค
เน้ือหาเสริมจากบทเรียนในรูปแบบมัลติมีเดีย
และ 3D Models ผ่าน AR Technology กจิ กรรมทบี่ รู ณาการความรดู้ า้ นวทิ ยาศาสตรแ์ ละ
บนแอปพลิเคชัน SnapLearn ในสมาร์ทโฟน ความรูใ้ นกลมุ่ สาระการเรียนรอู้ ืน่ ๆ โดยนาำ มาสร้าง
เพ่ือให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาในเร่ืองน้ันๆ มากยิ่งขึ้น ผลงานที่มีคุณภาพและความคิดริเร่ิมสร้างสรรค์
(เฉพาะกลุ่มสาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์) เพอ่ื ใหเ้ กดิ ประโยชนแ์ ละพฒั นาทกั ษะแหง่ ศตวรรษท่ี21
4. กจิ กรรมตรวจสอบการเรย� นรู้ (กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร)์
(Recheck & Review) 7. สรปุ องค์ความรู้
(Conclusion of Knowledge)
กิจกรรมที่มีความหลากหลายซ่ึงออกแบบมา
เพอื่ ตรวจสอบความรคู้ วามเขา้ ใจเนอ้ื หาในแตล่ ะเรอ่ื ง การสรุปองค์ความรู้ในแต่ละหน่วยการเรียนรู้
ของผู้เรยี น ซงึ่ ประกอบไปดว้ ยการสรปุ เนื้อหา 3 ด้าน คอื

5. กจิ กรรมตามธรรมชาตวิ �ชา • ด้านความรู้ (Knowledge)
(Activity Based-Learning) • ดา้ นทักษะกระบวนการ (Process)
• ด้านคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (Attribute)
กจิ กรรมทใ่ี หผ้ เู้ รยี นไดฝ้ ก ปฏบิ ตั เิ พอ่ื ใหเ้ กดิ ทกั ษะ 8. แบบทดสอบวดั ผลสมั ฤทธิ์
ในวิชานั้นๆ (Achievement Test)
คาำ ถามทเ่ี นน้ ทกั ษะกระบวนการคดิ เพอื่ ตรวจสอบ
ความรรู้ วบยอดของผเู้ รยี นใหเ้ ปน็ ไปตามแนวคดิ หลกั
ตวั ชว้ี ดั และสาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
9. อภธิ านศัพท์ (Glossary)
คาำ สาำ คญั คาำ ยาก หรอื คาำ คน้ ทส่ี มั พนั ธก์ บั เนอื้ หา
ในหนว่ ยการเรยี นรู้ต่างๆ ในหนงั สือเรียน MAC 4.0
โดยจะมกี ารอธบิ ายความหมายหรอื ใหค้ าำ จาำ กดั ความ

MAC iLink

MAC iLink เป็นเนื้อหาเพ่มิ เตมิ นอกเหนือจากหนงั สือเรียน MAC 4.0 เพื่อให้ครแู ละผูเ้ รียนทมี่ ีความสนใจทีจ่ ะศึกษาคน้ คว้า
เพมิ่ เตมิ หาข้อมูลได้จากฐานขอ้ มูลท่ีบรษิ ทั ได้จัดท�ำ ขนึ้ โดยผา่ น 2 ชอ่ งทาง ดงั นี้

1 ใช้สมาร์ทโฟนสแกน QR code จากหนา้ หนังสอื ทีม่ ีสัญลกั ษณ์ MAC iLink

2 เปิดเว็บไซต์ MACeducation.com เพ่ือเข้าเมนู การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน MAC iLink และเลือกเปิดดูส่วนเสริม
ของบทเรยี นในหนังสือแตล่ ะเลม่ ได้

ท้งั นี้เนื้อหาเสริมเพม่ิ เตมิ นำ�เสนอหลายรปู แบบ เชน่ แอนิเมชัน วดิ โี อ เสียง ภาพ และข้อความ

12

MACeducation.com

DIGITAL CONTENT DIGITAL CONTENT

SnapLearn

1. ดาวน์โหลดแอปพลเิ คชนั SnapLearn ไดฟ้ รีที่ Google Play Store สาำ หรบั Android หรอื

App Store สาำ หรบั IOS

2. เปิดใช้งานแอปพลเิ คชนั SnapLearn ค้นหาหนงั สือเรยี น MAC โดย

2.1 การกดปุม เพือ่ สแกนบาร์โค้ด หรอื QR Code

2.2 เข้าไปท่ี Bookstore แลว้ กรอกช่ือหนังสอื เรยี น MAC ลงในช่องคน้ หาด้านบน

3. กดดาวน์โหลดหนังสอื เร�ยน MAC เลม่ ท่ีต้องการมาไวใ้ น Bookshelf

4. กดเขา้ ไปในหนงั สอื เร�ยน MAC บน Bookshelf แลว้ ทำาการสแกนหน้าหนงั สอื เรียน MAC ทมี่ ีสญั ลักษณ์

เพอื่ เขา้ ส่โู ลกเสมือนจรงิ หรอื มัลตมิ ีเดีย

1 ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน SnapLearn 2 เปิดใชง้ านแอปพลิเคชนั SnapLearn
2.1 กดปมุ ตรงกลาง เพอ� สแกนบาร์โคด้ หรอ� QR Code

(Google Play) (App Store) หรอ�

2.2 กรอกช�่อหนงั สือเรย� นลงในช่องคน้ หา
Search in SnapLearn

3 กดดาวน์โหลดหนังสือเร�ยน MAC 4 สแกนหนา้ หนงั สือเร�ยน MAC

18 วิทยาศาสตร์ ม.2
ทบ่ี รเิ วณทอ่ ของหนว่ ยไตจะมกี ารดดู ซมึ สารทเี่ ปน็ ประโยชนต์ อ่ รา่ งกาย เชน่ แรธ่ าตุ นา้ำ ตาลกลโู คส
กรดอะมิโน รวมทั้งน้ำากลับคืนสู่หลอดเลือดฝอยและเข้าสู่หลอดเลือดดำา ส่วนของเสียอ่ืน ๆ ท่ีเหลือ
ก็คอื ปัสสาวะจะถูกส่งมาตามท่อไตเขา้ สู่กระเพาะปสั สาวะ ซ่งึ มีความจปุ ระมาณ 500 ลูกบาศกเ์ ซนติเมตร
แตก่ ระเพาะปสั สาวะสามารถทจ่ี ะหดตวั ขบั ปสั สาวะออกมาได้ เมอื่ มปี สั สาวะมาขงั อยปู่ ระมาณ 250ลกู บาศก์
เซนตเิ มตร ซึ่งในวนั หนง่ึ ๆ รา่ งกายจะขับปสั สาวะออกมาประมาณ 1-1.5 ลติ ร

เวนา คาวา ไต กรวยไต เมดลั ลา
คอร์เทกซ ์
หลอดเลอื ดรนี ลั อารเ์ ตอเอรแีอลอะรเ์ตวาน
ทอ่ ไต คอรเ์ ทกซ ์
กระเพาะปสั สาวะ ทอ่ ไต

ท่อปัสสาวะ โกลเมอรูลัส
ท่อขดส่วนตน้
โบว์แมนส์แคปซูล

หลอดเลอื ดฝอย

ทอ่ ขดสว่ นปลาย

ห่วงเฮนเล ทอ่ รวม ทอ่ รวม
เมดัลลา

ไปกรวยไต

รปู ท่ี 1.8 ระบบการทาำ งานของไตและอวยั วะทีเ่ ก่ยี วข้อง
- เวนา คาวา (vena cava) หลอดเลอื ดดาำ ใหญท่ ลี่ าำ เลยี งเลอื ดจากรา่ งกายเขา้ สหู่ วั ใจโดยตรง
- รีนัลอาร์เตอรี (renal artery) หลอดเลือดแดงทแ่ี ตกแขนงออกจากเอออรต์ าเพ่ือไปยังไต
- รนี ัลเวน (renal vein) หลอดเลอื ดดำาทีน่ าำ เลอื ดออกจากไตไปยงั หวั ใจ
- เอออร์ตา (aorta) หลอดเลือดแดงใหญ่ที่นำาเลือดจากหัวใจห้องล่างซ้ายไปหล่อเล้ียง
รา่ งกาย

ตรวจสอบรายการหนังสอื เรย� น MAC กลมุ่ สาระการเร�ยนรูว้ ท� ยาศาสตร์ (ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560)
ทใ่ี ชแ้ อปพลิเคชัน SnapLearn ได้ท่ี www.MACeducation.com

หนา ตวั อยางการใชงาน SnapLearn

18 วิทยาศจาาสกตตร์วัมอ.2ยางหนังสอื เร�ยน รายวช� าพ�นฐานวท� ยาศาสตร ม.2

ทบี่ รเิ วณทอ่ ของหนว่ ยไตจะมกี ารดดู ซมึ สารทเี่ ปน็ ประโยชนต์ อ่ รา่ งกาย เชน่ แรธ่ าตุ นา้ำ ตาลกลโู คส
กรดอะมิโน รวมท้ังน้ำากลับคืนสู่หลอดเลือดฝอยและเข้าสู่หลอดเลือดดำา ส่วนของเสียอื่น ๆ ท่ีเหลือ
ก็คอื ปสั สาวะจะถกู ส่งมาตามทอ่ ไตเขา้ ส่กู ระเพาะปัสสาวะ ซ่งึ มีความจุประมาณ 500 ลูกบาศกเ์ ซนตเิ มตร
แตก่ ระเพาะปสั สาวะสามารถทจ่ี ะหดตวั ขบั ปสั สาวะออกมาได้ เมอ่ื มปี สั สาวะมาขงั อยปู่ ระมาณ 250ลกู บาศก์
เซนติเมตร ซ่งึ ในวันหน่งึ ๆ รา่ งกายจะขบั ปสั สาวะออกมาประมาณ 1-1.5 ลิตร

เวนา คาวา ไต กรวยไต เมดลั ลา
คอร์เทกซ์
หลอดเลอื ดรนี ลั อารเ์ ตอเอรแีอลอะรเต์ วาน
ท่อไต คอร์เทกซ ์
กระเพาะปสั สาวะ ท่อไต

ท่อปสั สาวะ โกลเมอรูลสั
ท่อขดสว่ นตน้
โบว์แมนส์แคปซลู

หลอดเลอื ดฝอย

ทอ่ ขดสว่ นปลาย

ห่วงเฮนเล ท่อรวม ทอ่ รวม
เมดลั ลา

ไปกรวยไต
Ëҧ¡Ò¢ºÑ »˜ÊÊÒÇÐä´ÍŒ ‹ҧäÃ

รปู ท่ี 1.8 ระบบการทำางานของไตและอวยั วะทเี่ กย่ี วขอ้ ง

- เวนา คาวา (vena cava) หลอดเลอื ดดาำ ใหญท่ ล่ี าำ เลยี งเลอื ดจากรา่ งกายเขา้ สหู่ วั ใจโดยตรง
- รนี ัลอารเ์ ตอรี (renal artery) หลอดเลือดแดงทแ่ี ตกแขนงออกจากเอออรต์ าเพ่ือไปยังไต
- รีนลั เวน (renal vein) หลอดเลือดดาำ ทนี่ าำ เลอื ดออกจากไตไปยงั หัวใจ
- เอออร์ตา (aorta) หลอดเลือดแดงใหญ่ท่ีนำาเลือดจากหัวใจห้องล่างซ้ายไปหล่อเล้ียง
รา่ งกาย

สารบญั

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี ๑ การท�ำงาน

(ตรงตามมาตรฐาน ง ๑.๑ ตัวชว้ี ดั ขอ้ ๑, ๒, ๓, ๔)

๑. การดแู ลรกั ษาของใชส้ ่วนตัว
กจิ กรรมปฏบิ ตั ิ
๒. การจดั ตู้เส้ือผา้ โตะ๊ เขยี นหนังสือ และกระเป๋านกั เรียน
กิจกรรมปฏิบัติ
๓. การปลูกไม้ดอกหรอื ไมด้ อกประดับ
กจิ กรรมปฏิบตั ิ
๔. การซ่อมแซมอุปกรณ์ เคร่ืองมอื และเครื่องใช ้
กจิ กรรมปฏบิ ตั ิ
๕. การประดษิ ฐ์ของใช้ ของตกแตง่ จากใบตองและกระดาษ
กิจกรรมปฏิบัติ
๖. การจดั เกบ็ เอกสารส่วนตัว
กิจกรรมปฏิบัติ
กิจกรรมบรู ณาการ
แบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิ
หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี ๒ มารยาทในการทำ� งาน

(ตรงตามมาตรฐาน ง ๑.๑ ตัวช้วี ัดขอ้ ๓)

๑. การปฏิบตั ิตนกบั บดิ า มารดา หรอื ผ้ปู กครองในโอกาสตา่ ง ๆ
กิจกรรมปฏิบตั ิ
๒. การรบั ประทานอาหาร
กจิ กรรมปฏิบตั ิ
๓. การใชห้ อ้ งเรียน หอ้ งน้ำ� หอ้ งสว้ ม
กิจกรรมปฏิบัติ
กจิ กรรมบรู ณาการ
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์
หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี ๓ การอาชีพ

(ตรงตามมาตรฐาน ง ๔.๑ ตัวช้วี ัดขอ้ ๑)

๑. ความหมาย ความส�ำคญั และประเภทของอาชีพ
๒. อาชีพทค่ี วรรู้จกั
กจิ กรรมปฏิบตั ิ
กิจกรรมบูรณาการ
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธ์ิ



การทำ�งาน ๑หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี

สาระการเรียนรู้

๑ การดูแลรักษาของใช้สว่ นตัว
๒ การจัดตเู้ ส้อื ผ้า โตะ๊ เขยี นหนังสอื
และกระเปา๋ นักเรียน

ตัวชีว้ ัดช้ันปี ๓. ปฏิบตั ติ นอย่างมีมารยาทในการทำ�งาน (ง ๑.๑ ป.๔/๓)
๔. ใชพ้ ลงั งานและทรัพยากรในการทำ�งานอยา่ งประหยดั และคุม้ ค่า (ง ๑.๑ ป.๔/๔)
๑. อธบิ ายเหตุผลในการทำ�งานให้บรรลเุ ป้าหมาย (ง ๑.๑ ป.๔/๑)
๒. ทำ�งานบรรลุเป้าหมายที่วางไว้อยา่ งเปน็ ข้ันตอนดว้ ยความขยนั อดทน
รบั ผดิ ชอบ และซ่ือสัตย์ (ง ๑.๑ ป.๔/๒)

2 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปที ่ี ๔
ในชีวิตประจาํ วัน

พวกเราทํางานอะไรกนั บา้ งคะ
ลองช่วยกนั คดิ คนละ ๑ งาน

นะคะ

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ ๑ การท�างาน 3

๑. การดูแลรกั ษาของใชส้ ่วนตวั

แนวคดิ สา� คัญ การดูแลรกั ษาของใชส้ ่วนตัว เปน็ งานทต่ี อ้ ง
ของใชส้ ว่ นตวั เปน็ สง่ิ ของทไ่ี มค่ วรใช้ ทำาเปน็ ประจาำ เพ่ือใหข้ องใชส้ ่วนตวั เหลา่ นั้นสะอาด
รว่ มหรอื ใชป้ ะปนกบั ผอู้ นื่ การดแู ลรกั ษา ปลอดภัย และเกิดประโยชน์สูงสุด การทำางาน
ของใชส้ ว่ นตวั จงึ เปน็ งานทเี่ จา้ ของตอ้ งลงมอื ดูแลรักษาของใช้ส่วนตัว นอกจากจะช่วยฝกทักษะ
ทา� ดว้ ยตนเอง ทงั้ การทา� ความสะอาด ซกั รดี ความสามารถในการทำางานแล้ว ยังช่วยส่งเสริม
จดั เกบ็ และซอ่ มแซม เพราะเจา้ ของผใู้ ชง้ าน ความมีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ ความขยัน
ยอ่ มรดู้ วี า่ ของใชส้ ว่ นตวั เหลา่ นน้ั สกปรก ความอดทนให้กับเราอีกด้วย และท่ีสำาคัญท่ีสุดคือ
เปรอะเปอน ช�ารุดหรือฉีกขาดบริเวณ การได้ช่วยแบ่งเบาภาระของพ่อแม่และผู้ปกครอง
ใด จะซ่อมแซมอย่างไร หรอื ต้องเปลีย่ น ซึ่งจะทำาให้เรารู้สึกภาคภูมิใจและเห็นคุณค่า
ขนาดใหใ้ หญข่ นึ้ หรอื ไม่ ซงึ่ วธิ กี ารดแู ลรกั ษา ของตนเองมากขน้ึ
ของใชส้ ว่ นตวั แตกตา่ งกนั ไปตามชนดิ ของ
ของใช้นั้น ๆ แต่แนวคิดส�าคัญ คือ
ความสะอาด ความปลอดภัย ไม่ใช้
รว่ มกบั ผอู้ นื่ สวยงาม คงทน และใชป้ ระโยชน
ได้ค้มุ คา่

๑.๑ ความหมายและความสาำ คญั ของของใชส้ ว่ นตวั

ของใช้สว่ นตวั หมายถึง วัสดุ อปุ กรณ์ และเคร่อื งมอื สาำ หรับใชส้ ่วนตัว ซึ่งไมค่ วรใช้
ปะปนกบั คนอน่ื เชน่ แปรงสฟี นั ผา้ เชด็ หนา้ ผา้ เชด็ ตวั เสอ้ื ผา้ ถงุ เทา้ รองเทา้ กระเปา๋ นกั เรยี น
เคร่อื งนอน
ของใชส้ ว่ นตวั จงึ เปน็ สง่ิ ของเฉพาะบคุ คล ดงั นนั้
การใชแ้ ละการดแู ลรกั ษาจงึ มหี ลกั ปฏบิ ตั ทิ ส่ี าำ คญั คอื
ใชอ้ ยา่ งระมดั ระวงั ทะนถุ นอม และไมน่ าำ ไปใชป้ ะปน
กบั ของคนอนื่ หรอื นาำ ของคนอนื่ มาใช ้ เพราะนอกจาก
จะไมเ่ หมาะสมแลว้ ของใชส้ ว่ นตวั บางอยา่ งอาจเปน็
พาหะนาำ โรคตดิ ตอ่ บางชนดิ มาสูเ่ ราได ้ เชน่ การใช้
ผ้าเช็ดหน้าร่วมกับคนท่ีเป็นไข้หวัด การใช้เส้ือผ้า
ร่วมกบั คนทเ่ี ป็นโรคผิวหนัง
ไขห้ วดั ตดิ ต่อได้ง่ายถ้าใช้ผ้าเช็ดหนา้ รว่ มกัน

4 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

๑.๒ ประเภทของของใช้ส่วนตัวและการดแู ลรกั ษา

แปรงสฟี นั

แปรงสฟี นั เปน็ อปุ กรณส์ �ำหรบั ท�ำความสะอาดฟนั ในแตล่ ะวนั เราจะท�ำความสะอาดฟนั
อย่างนอ้ ยวันละ ๒ คร้ัง คอื ตอนเช้าและก่อนนอน และควรแปรงฟันหลงั อาหารทกุ ครง้ั
การดูแลรักษาแปรงสีฟัน สิ่งท่ีต้องค�ำนึงถึง
เป็นอันดับแรก คือ ความสะอาด หลังจากแปรงฟันทุกครั้ง
ต้องล้างขนแปรงให้สะอาด ให้หมดคราบยาสีฟัน แล้วเคาะ
แปรงเบา ๆ ให้น้�ำท่ีติดอยู่กับขนแปรงออกให้หมด
หลังจากนั้นแขวนเก็บไว้ในที่ไม่อับชื้น หรือใส่ไว้ในแก้วน�้ำ
ให้ส่วนที่เป็นขนแปรงอยู่ด้านบน หรือเก็บไว้ในกล่องส�ำหรับ
ใส่แปรงสฟี ัน เพ่อื ปอ้ งกันแมลงต่าง ๆ เช่น แมลงสาบ จิ้งจก
ท่ีอาจท�ำให้ขนแปรงสีฟันสกปรกได้ ในปัจจุบันมีกล่อง
ใสแ่ ปรงสฟี นั ชนดิ ฆา่ เชื้อโรคได้

กลอ่ งใส่แปรงสฟี นั ทมี่ ฝี าปิด
ผา้ เชด็ หนา้ และฆา่ เช้อื โรคได้

ผา้ เชด็ หนา้ เปน็ ของใชส้ ว่ นตวั ส�ำหรบั เชด็ เหงอื่ ทใ่ี บหนา้ ใชป้ ดิ ปาก ปดิ จมกู เพอื่ ปอ้ งกนั
กล่นิ ตา่ ง ๆ ท่ีไมพ่ งึ ประสงค์ รวมไปถงึ ใช้เช็ดนำ�้ มูกเวลาเป็นไข้หวัด ใช้ปิดศรี ษะเวลาแดดร้อน
เราควรเปล่ียนผ้าเช็ดหน้าทุกวัน คนท่ีมีเหงื่อออกมากควรใช้ผ้าเช็ดหน้าประเภทผ้าขนหนู
ชนดิ เนือ้ นุ่มดีกว่าใชผ้ า้ เนื้อบาง

การดแู ลรกั ษาผา้ เชด็ หนา้ ผา้ เชด็ หนา้ เมอื่ ใชแ้ ลว้ ตอ้ งซกั ใหส้ ะอาด ไมค่ วรใสน่ ำ้� ยา
ปรับผ้านุ่ม เพราะน�้ำยาปรับผ้านุ่มเป็นสารเคมีที่อาจท�ำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง
บริเวณใบหน้าได้

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี ๑ การทำ� งาน 5

ข้อควรระวัง

ผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ เวลาไอหรือจาม ห้ามใช้กระดาษช�ำระเช็ดน้�ำมูก
เพราะอาจท�ำใหม้ อี าการแพม้ ากข้ึน ควรใชผ้ า้ เชด็ หน้าท่ีสะอาดเทา่ น้ัน

ผ้าเช็ดตัว

ผ้าเช็ดตัว เป็นผ้าท่ีใช้ส�ำหรับเช็ดตัวให้แห้งหลังอาบน�้ำ อาจเป็นผ้าขนหนูหรือ
ผา้ ขาวม้าก็ได้ ผา้ เช็ดตัวที่ใชต้ อ้ งแหง้ สะอาด และไม่มกี ลิ่นเหมน็ อบั

การดแู ลรกั ษาผา้ เชด็ ตวั หลังจากใช้ผ้าเช็ดตัวทุกคร้ังต้องผึ่งให้แห้ง การเปลี่ยน
ผ้าเช็ดตัวควรเปลี่ยนทุกสัปดาห์ การซักผ้าเช็ดตัวอาจซักรวมกับเคร่ืองนอนพวกปลอกหมอน
และผ้าปทู นี่ อนกไ็ ด้ การตากผา้ เช็ดตัวควรตากบริเวณท่ีมีแดดหรอื ลมพัดผ่านบ้าง เพ่ือใหผ้ า้
แหง้ และไม่มกี ล่ินเหม็นอับ

ผ้าขนหนูและผ้าขาวม้า

เสอ้ื ผา้

เสอ้ื ผา้ เป็นเครื่องนุ่งห่มที่ใช้ปกปิดร่างกาย ห่อหุ้มร่างกายให้อบอุ่น เสื้อผ้าจึงเป็น
ปัจจัยพื้นฐานส�ำหรับการด�ำรงชีวิตประจ�ำวัน เสื้อผ้าท่ีใช้ในแต่ละวันแบ่งออกเป็นเส้ือผ้า
ชดุ ช้นั นอกและเสอื้ ผา้ ชุดชัน้ ใน

6 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปที ี่ ๔

การดแู ลรกั ษาเสอ้ื ผา้
เสือ้ ผ้าชดุ ชนั้ นอก เช่น ชุดนกั เรียน ชุดลกู เสือ ชุดยวุ กาชาด ชดุ อยูบ่ ้าน ชุดไปเท่ยี ว
หลังจากใส่ควรน�ำไปผ่ึงให้แห้งเพื่อป้องกัน
ความอบั ช้ืนจากเหงอ่ื ก่อนน�ำไปใส่ในตะกรา้
เสอ้ื ผา้ ที่ใชแ้ ลว้ เราไม่ควรสวมเส้อื ผ้าซ้ำ�  ๆ กนั
โดยไม่ได้ซัก เพราะอาจท�ำให้มีกล่ินเส้ือผ้า
ไมส่ ะอาดหรอื ท�ำใหม้ กี ล่นิ ตวั ได้
เสื้อผ้าชุดชั้นใน เช่น กางเกงช้ันใน
เส้ือช้ันใน ถ้าเป็นกางเกงชั้นในหลังใช้แล้ว
ให้ซักทันที ควรซักด้วยมือและไม่ควรซักรวม
กับเส้ือผ้าอ่ืน ๆ ส่วนเสื้อช้ันในหรืออ่ืน ๆ
สามารถซักรวมกับเสื้อผ้าชุดชั้นนอกได้ เส้อื ผ้าทใ่ี ชแ้ ลว้ ควรน�ำ ไปผ่ึงใหแ้ ห้งกอ่ น
จงึ เกบ็ ใสใ่ นตะกรา้ ให้เรียบร้อย

ทราบหรือไม่ว่า...
ตอ้ งล้างผ้าดว้ ยนำ้� สะอาดก่อนซักผา้ ทกุ ครงั้
ท้งั ท่ีซกั ผ้าดว้ ยมอื และซักด้วยเครื่องซกั ผา้

การซกั ผา้ ถา้ ซกั ดว้ ยมอื ควรขยเี้ บา ๆ ในบรเิ วณทสี่ กปรก เชน่ คอเสอื้ ใตร้ กั แร้ ชายเสอ้ื
หรือส่วนท่ีเป็นบรเิ วณกน้ ของกางเกงหรอื กระโปรง ถ้าเปน็ ผา้ เน้อื หนาอาจใช้แปรงซกั ผ้าขดั ถู
บริเวณดังกล่าว เมื่อซักเสร็จแล้ว ต้องล้างน้�ำให้สะอาด
จนหมดฟองผงซักฟอก ถ้าต้องการใส่น�้ำยาปรับผ้านุ่ม
ให้ใส่ในน�้ำสุดท้ายแล้วน�ำขึ้นขย�ำเบา ๆ เพ่ือไล่น้�ำออก
ก่อนสะบัดแรง ๆ ใหเ้ นื้อผ้าเรียบก่อนน�ำไปตากจะท�ำให้
รดี งา่ ยขน้ึ ถา้ ซกั ดว้ ยเครอ่ื งซกั ผา้ แบบอตั โนมตั จิ ะใสน่ ำ�้ ยา
ซกั ผา้ กบั นำ�้ ยาปรบั ผา้ นมุ่ ลงไปในชอ่ งทก่ี �ำหนด เครอ่ื งจะ
ท�ำงานไปจนน้�ำสุดท้าย แล้วจะปล่อยน�้ำยาปรับผ้านุ่ม ถ้าเส้ือผ้าเนื้อหนาสกปรกมาก
ออกมาผสมเอง ให้ใชแ้ ปรงซกั ผ้าขดั ถใู หส้ ะอาด

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี ๑ การท�ำงาน 7

เกรด็ คว ามรู้

● เสื้อผ้าทมี่ สี ีตกตอ้ งแยกซักตา่ งหาก
● เสื้อผ้ายืด ผ้าไหม ไม่ควรซกั ด้วยเครือ่ งซกั ผ้า
● ปลอกหมอน ผ้าปทู ่นี อน ควรแยกซักกับเส้ือผ้าอื่น ๆ

การตากผา้ ถา้ ฝนไมต่ กควรตากเสอื้ ผา้ เราควรตากผา้ ในบรเิ วณทีม่ ีแสงแดดจดั
ไวน้ อกบา้ น และควรตากใหเ้ สอื้ ผา้ ไดร้ บั แสงแดด ยกเวน้ ผา้ ทม่ี ีสีสด
หรือได้รับลมพัดผ่านเพ่ือป้องกันเสื้อผ้าอับชื้น
เพราะแสงแดดจะชว่ ยก�ำจัดเชือ้ โรค และท�ำให้
เสอื้ ผา้ มกี ลน่ิ หอมอกี ดว้ ย แตถ่ า้ เปน็ ผา้ สสี ดไมค่ วร
น�ำไปตากในทที่ ม่ี แี ดดจดั หรอื ไดร้ บั แสงโดยตรง
และกอ่ นตากควรกลบั ด้านในออก เพอื่ ปอ้ งกนั
สซี ีด

การรีดเสื้อผ้า เส้ือผ้าท่ีรีดเรียบจะ
แสดงถึงความประณีต พิถีพิถันของผู้สวมใส่
และเปน็ ทีช่ ่ืนชมของผู้พบเหน็ เสอ้ื ผ้าจะรดี ง่าย
และรีดได้เรียบมากข้ึนหากสะบัดผ้าก่อนตาก
เพราะนอกจากจะช่วยไล่น้�ำส่วนเกินออก
แลว้ ยังชว่ ยให้เนอื้ ผา้ คลายตัวจากการปั่นและ
การบดิ ผา้ ขอ้ ควรปฏบิ ตั ใิ นการรดี เสอื้ ผา้ มดี งั นี้

เราควรรีดผา้ คร้งั ละมาก ๆ เพ่อื ประหยัดไฟฟ้า

8 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปที ่ี ๔

ขอ้ ควรปฏบิ ตั ใิ นการรดี เสอ้ื ผา้

๑ เวลารดี ผา้ ไมค่ วรพรมนำ�้ จนแฉะ เพราะตอ้ งใชค้ วามรอ้ นในการรดี มากขน้ึ
เสยี เวลาและคา่ ไฟฟ้าเพม่ิ ขึ้น

๒ รดี เส้ือผา้ ครงั้ เดียวให้เสรจ็ ไม่ควรเสียบและถอดปลัก๊ เตารีดบอ่ ยๆ
เพราะจะสนิ้ เปลืองไฟมาก

๓ ควรดงึ ปลก๊ั ออกกอ่ นรดี เสอ้ื ผา้ เสรจ็ เพราะความรอ้ นของเตารดี ยงั สามารถ
รดี ตอ่ ได้อีกระยะหนึง่ จะชว่ ยประหยัดไฟฟ้าได้

๔ ผา้ ชนดิ อื่นๆ เชน่ กางเกงกีฬา เสอื้ ผ้ารม่ ชดุ ชน้ั ในตา่ ง ๆ
ส่วนใหญ่ท�ำจากใยสังเคราะห์ หากจ�ำเป็นต้องรีดควรใช้ไฟอ่อน ๆ
ถ้าเป็นผ้าชนดิ อนื่ ปรับความร้อนตามคูม่ อื การใชเ้ ตารดี

ถงุ เทา้

ถงุ เท้า ใช้สวมใส่ก่อนใส่รองเท้า เพื่อป้องกันไม่ให้เท้าเสียดสีกับรองเท้า หรือท่ี
เรยี กวา่ “รองเทา้ กดั ” นอกจากนนั้ ถงุ เทา้ ยงั ชว่ ยซบั เหงอ่ื ทเ่ี ทา้ ท�ำใหร้ องเทา้ ไมม่ กี ลนิ่ เหมน็ อบั
เราไม่ควรใส่ถุงเท้าเดินบนพื้นที่ไม่สะอาด หรือมีกรวดทราย เพราะนอกจากจะท�ำให้ถุงเท้า
สกปรกและช�ำรุดไดง้ า่ ยแลว้ เมด็ กรวด เม็ดทรายจะตดิ ไปกับถงุ เท้า เมื่อสวมรองเทา้ จะท�ำให้
เจบ็ เทา้ ถงุ เท้าที่ใสค่ วรเปล่ียนทกุ วัน หากใส่ซ�้ำรองเท้าจะมีกล่นิ เหม็น

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี ๑ การท�างาน 9

ควรตากถงุ เท้าในท่ที ม่ี แี สงแดดเพือ่ ไมใ่ ห้มกี ลิน่ เหมน็ อบั

การดแู ลรกั ษาถงุ เทา้ การซักถุงเท้าควรซักด้วยมือ โดยใช้มือข้างหนึ่งสอดเข้าไป
ในถุงเท้าแลว้ ขยส้ี ว่ นท่เี ป็นฝา เทา้ เพราะเป็นบรเิ วณทสี่ กปรกมากท่สี ุด ไมค่ วรซักถุงเทา้ ด้วย
เครื่องซักผ้าเพราะจะทำาให้ถุงเท้าเสียรูปทรงได้ง่าย การตากถุงเท้าควรตากในท่ีท่ีมีแสงแดด
ถ้าตากในท่ีร่มจะแห้งช้าและมีกล่ินอับ เม่ือตากแห้งแล้วควรพับเก็บให้เรียบร้อยโดยจัดเป็น
คู่ ๆ เพื่อหยิบใชไ้ ดง้ ่าย

รองเทา้

รองเทา้ ชว่ ยปอ้ งกนั ไมใ่ หเ้ ทา้ สกปรก หรอื บาดเจบ็ ในขณะเดนิ หรอื วง่ิ เพราะบนพน้ื ดนิ
มสี ง่ิ สกปรกหรอื ของมคี ม รองเทา้ ทเ่ี ราใชก้ นั ทวั่ ไปมที งั้ รองเทา้ ยาง รองเทา้ ผา้ ใบและรองเทา้ หนงั

รองเทา้ ชนิดต่าง ๆ

10 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔

การดแู ลรกั ษารองเทา้ มดี งั นี้
รองเท้ายาง เป็นรองเท้าสำาหรับใช้ท่ีบ้าน ถูกนำ้าได้ แต่ถ้าเก่ามาก
พ้ืนยางสกึ ควรทิง้ เพราะอาจทาำ ใหล้ ื่นเมือ่ ถกู นำา้ ควรทำาความสะอาด
สปั ดาห์ละ ๑ คร้ัง
รองเท้าผ้าใบ เช่น รองเท้านักเรียน รองเท้าที่ใช้ท่ัวไป รองเท้า
สาำ หรับเลน่ กีฬาหรอื เดินทางทอ่ งเทีย่ ว ควรทำาความสะอาดอย่างน้อย
สปั ดาหล์ ะ ๑ คร้งั
รองเท้าหนัง เป็นรองเท้าที่ต้องดูแลไม่ให้เปยกนำ้าเพราะความชื้น
จะทำาให้มีกล่ินเหม็น การทำาความสะอาดรองเท้าหนังให้ใช้ผ้าชุบ
น้ำาพอหมาดเช็ดสิ่งสกปรกออกให้หมด ก่อนขัดด้วยครีมขัดรองเท้า
จะทำาให้รองเท้าดูเงางาม ก่อนสวมใส่ทุกคร้ังควรปัดฝุนด้วยแปรง
หรอื ผ้าแหง้ ทกุ ครงั้

กอ่ นออกจากบ้านทุกคร้ังควรใส่รองเท้า เม่อื กลบั ถงึ บา้ นใหถ้ อดรองเทา้ กอ่ นเขา้ บา้ น
แลว้ นาำ ไปจดั เกบ็ ใหเ้ รยี บรอ้ ยโดยวางเรยี งไวก้ บั พน้ื หรอื วางบนชนั้ วางรองเทา้ หรอื ตใู้ สร่ องเทา้
เพ่อื สะดวกในการหยิบใช้ในครั้งตอ่ ไป

ชั้นวางรองเท้ามีให้เลอื กหลายขนาดตามความต้องการใช้งาน

หน่วยการเรียนรูท้ ่ี ๑ การท�ำงาน 11

เกรด็ ความรู้

● อยา่ ใสร่ องเท้าหนงั ลุยน้�ำ
● ถอดรองเท้าแลว้ วางใหเ้ ปน็ ระเบยี บ

กระเปา๋ นกั เรียน

กระเปา๋ นกั เรยี น เป็นอุปกรณ์ท่ีใช้ใส่สมุด หนังสือ เคร่ืองเขียนที่ใช้ในการเรียน
มีท้งั กระเป๋าหนังแบบหว้ิ และกระเป๋าผา้ แบบสะพายหลังหรอื แบบเป้

กระเป๋านักเรียนชนดิ กระเปา๋ เป้และกระเป๋าหนัง

การดแู ลรกั ษากระเปา๋ นกั เรยี น
ทกุ ครง้ั เมอ่ื กลบั จากโรงเรยี นควรน�ำกระเปา๋
นักเรียนไปเก็บไว้บนโต๊ะเขียนหนังสือ
หรือบริเวณท่ีท�ำการบ้าน ไม่โยนหรือ
เหวี่ยงกระเป๋านักเรียน เพราะจะท�ำให้
กระเป๋าฉีกขาดได้ นอกจากนี้อุปกรณ์
การเรียนอื่น ๆ รวมทั้งหนังสือเรียน
อาจเสียหายได้ การท�ำความสะอาด
กระเป๋านักเรียน ถ้าเป็นกระเป๋าหนัง
ให้เช็ดท�ำความสะอาดด้วยผ้าชุบน�้ำ
พอหมาด แล้วตามด้วยครีมขัดเครื่อง เม่อื กลับจากโรงเรยี นควรเกบ็ กระเป๋านกั เรยี นใหเ้ รยี บร้อย

หนงั หรอื เชด็ ดว้ ยผา้ แหง้ เพยี งอยา่ งเดยี วกไ็ ด้ แตร่ ะวงั อยา่ ใหก้ ระเปา๋ หนงั ถกู นำ�้ สว่ นกระเปา๋ ผา้
ควรซกั สปั ดาหล์ ะ ๑ ครัง้ และควรซกั ในวนั ที่มแี สงแดดจัด เพอื่ ใหก้ ระเป๋าแห้งเรว็

12 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปที ่ี ๔

เคร่ืองนอน

เครอ่ื งนอน ไดแ้ ก่ อปุ กรณท์ ใ่ี ชใ้ นการนอน ประกอบดว้ ย ทน่ี อน ผา้ หม่ หมอนหนนุ
หมอนข้าง ปลอกหมอน ผ้าคลุมและมุ้ง ส�ำหรับที่นอนอาจมีเพียงเสื่อและผ้าปูรองนอน
หากเปน็ บา้ นทต่ี ิดมงุ้ ลวดไมต่ ้องใช้มุ้งเปน็ เครอื่ งนอน

หมอนหนุนและหมอนข้าง ที่นอน
เครอ่ื งนอนชนดิ ตา่ ง ๆ

ภารกจิ ส�ำ คัญหลังต่ืนนอน คือ การจัดเก็บทน่ี อนให้เรียบร้อย

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี ๑ การทา� งาน 13

การดแู ลรกั ษาเครอื่ งนอน พ ลิ ก ท่ี น อ น เ ป็ น ป ร ะ จำ า ผ้าปูท่ีนอน ปลอกหมอน
ทุก ๓ เดือน โดยพลิกสลับ ตอ้ งซกั ทุกสปั ดาห ์ ส่วนมงุ้
ไม่ควรนอนบนที่นอนขณะ ตาำ แหนง่ หวั -ทา้ ย และซา้ ย-ขวา ควรซักเดอื นละคร้ัง
สวมชดุ นกั เรยี น ชดุ ไปเทยี่ ว เพื่อให้ท่ีนอนรองรับนำ้าหนัก หมอนหนุน หมอนข้าง
หรอื ชดุ ทาำ งาน เพราะจะทาำ ให้ เท่ากนั ทกุ ตารางนวิ้ ควรนำาไปตากแดดทุก
ที่นอนสกปรก ควรอาบนำา้ สัปดาห์ แล้วใช้ไม้ตีหมอน
และสวมชดุ นอนกอ่ นนอน ๑ ไลฝ่ ุน

๕๒

ทุกวันหลังจากต่ืนนอน ๔ ๓
ตอ้ งเกบ็ ทนี่ อนใหเ้ รยี บรอ้ ย
วางหมอนหนุน หมอนขา้ ง
ให้เป็นระเบียบ แล้วคลุม
ด้วยผา้ คลุมเพื่อป้องกันฝุน

กจิ กรรมตรวจสอบการเรยี นรทู ี่ ๑

จงตอบคาํ ถามตอ่ ไปนใี้ หถ้ กู ตอ้ ง
๑. ชวี ติ ของเราจะเป็นอยา่ งไรถ้าทำางานอะไรไมเ่ ปน็ (จบั คู่ช่วยกนั หาคำาตอบ)
๒. ทำาไมเราต้องดูแลของใชส้ ว่ นตัวด้วยตนเอง
๓. เพราะเหตใุ ดจึงไม่ควรซักถงุ เทา้ กางเกงช้นั ในรวมกบั เสื้อผ้าอนื่ ๆ
๔. นักเรียนรู้สกึ อยา่ งไรเมอ่ื เก็บทน่ี อนเสรจ็ ในแต่ละวนั
๕. ของใชส้ ่วนตวั ชนิดใดทยี่ มื กนั ใช้ไม่ได้และไมค่ วรใช้ปะปนกนั
๖. ประโยชน์ทางตรงของผ้าเช็ดหน้าคืออะไร
๗. ผ้าขนหนเู ม่อื ซักแล้วตากในท่รี ่ม จะเปน็ อยา่ งไร
๘. รองเท้าหนัง กระเป๋าหนงั ต้องดูแลรักษาอย่างไรจึงจะชว่ ยยดื อายุการใช้งาน
๙. เครื่องนอนชนดิ ใดท่ีไม่จาำ เปน็ ต้องมีใชท้ กุ บ้าน
๑๐. การทำางานบา้ นมีประโยชนอ์ ยา่ งไรบ้าง (แบง่ กลุ่มอภปิ รายหาคาำ ตอบ)

14 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

กิจกรรมปฏิบตั ิ

ชอ่ื กจิ กรรมท่ี ๑ มมุ ของใชส้ ว่ นตวั ทฉ่ี นั รกั
ขน้ั ตอนการทาํ งาน
๑. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๗-๑๐ คน จัดมุมแสดงของใช้ส่วนตัวในหัวข้อ

“ของใชส้ ว่ นตัวทีฉ่ ันรกั ” วันละ ๑ กลุ่ม โดยมเี ง่อื นไขดังน้ี
๑.๑ ของใช้ส่วนตวั ทจ่ี ดั แสดงอาจเป็นของจริงหรอื รปู ภาพ
๑.๒ บอกประโยชน์ใชส้ อยและเหตุผลที่ชอบ
๑.๓ บอกวธิ ีการดูแลรกั ษาและการจดั เกบ็
๒. นักเรียนทุกคนในห้องเรียนหมุนเวียนกันชมตอนพักกลางวันหรือก่อนถึง

ช่วั โมงเรยี น
๕. เมอื่ จดั แสดงจนครบทกุ กลมุ่ ใหแ้ ตล่ ะกลมุ่ สรปุ ประโยชนท์ ไ่ี ดจ้ ากการจดั กจิ กรรม
แล้วส่งตวั แทนกลุม่ ออกมานำาเสนอหน้าช้ันเรยี น
ชอ่ื กจิ กรรมท่ี ๒ ปทู น่ี อนใหเ้ รยี บตงึ
ขน้ั ตอนการทาํ งาน
๑. นักเรยี นฝกปฏบิ ตั กิ ารปทู ี่นอนของตนเอง โดยมเี ง่ือนไขดงั น ี้
๑.๑ ใช้ห้องพยาบาลของโรงเรยี นเปน็ สถานทฝี่ กปฏบิ ตั ิ
๑.๒ เจา้ หนา้ ทพี่ ยาบาลหรือครผู สู้ อนสาธติ วิธกี ารปูที่นอนให้ชม ๑ ครั้ง
๒. นักเรยี นลงมือปฏบิ ตั ิเป็นรายบคุ คล
๓. นกั เรยี นและครรู ว่ มกนั ประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ านของแตล่ ะคน นกั เรยี นทไี่ มผ่ า่ น

การประเมนิ ตอ้ งปฏิบตั ซิ ำ้า

หนว่ ยการเรียนร้ทู ี่ ๑ การท�างาน 15

๒. การจดั ต้เู สื้อผ้า โตะเขียนหนังสือ
และกระเปา นกั เรยี น

แนวคิดส�าคญั ๒.๑ การจัดตู้เสือ้ ผ้า
สิ่งของเคร่ืองใชสวนตัวทุกชนิด
ตอ งหมน่ั ดแู ลและทาํ ความสะอาดดว ยการ ความหมายของตเู้ ส้ือผา้
เชด็ ขดั ซกั จดั เกบ็ หรอื ซอ มบาํ รงุ ใหอ ยใู นสภาพ
ทใ่ี ชง านไดต ลอดเวลา ตเู สอ้ื ผา ตอ งสะอาด ตู้เส้ือผ้า หมายถึง ตู้ท่ีใช้ส�าหรับเก็บ
ไมร กรงุ รงั และไมม กี ลน่ิ เหมน็ อบั ตอ งแยก เส้อื ผา้ เครอ่ื งนุง่ หม่ รวมถงึ เครอื่ งแต่งตัวจ�าพวก
ประเภทของเสอ้ื ผา กอ นนาํ ไปแขวนหรอื พบั เข็มขดั ผ้าพันคอ เนกไท ต่างหู สร้อยคอ กา� ไล
สว นโตะ เขยี นหนงั สอื ตอ งสะอาดปราศจาก แหวน นาฬิกา แว่นตา หมวก และอ่ืน ๆ
ฝนุ ละออง จดั วางสง่ิ ของทง้ั บนโตะ ในโตะ
ใหเปน ระเบยี บ กระเปานักเรยี นตอ งหมน่ั ตู้เสื้อผ้าท่ีใช้ทั่วไปมีทั้งท่ีท�าจากไม้และ
ทําความสะอาดอยางสมํ่าเสมอ หนังสือ ท�าจากพลาสติก ซ่ึงมีความทนทานแตกต่างกัน
สมดุ เครอื่ งเขยี นและอนื่ ๆ จดั วางในกระเปา ตู้เสื้อผ้าที่ท�าจากไม้ราคาค่อนข้างแพงมาก
นกั เรยี นใหเ ปน ระเบยี บ ในการจดั ตเู สอื้ ผา แตส่ ามารถใชง้ านไดน้ าน ส่วนตู้เสื้อผา้ ที่ท�าจาก
โตะเขียนหนังสือ และกระเปานักเรียนนัน้ พลาสตกิ มคี วามทนทานนอ้ ยกวา่ แตร่ าคาถกู กวา่
มีแนวคิดท่สี ําคญั คือ ตอ งสะดวกในการ
หยบิ ใช มคี วามปลอดภยั หายกร็ ู ดเู ปน
ระเบยี บเรียบรอ ย

ตเู้ สือ้ ผ้าแบบต่าง ๆ

16 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปที ี่ ๔

ความสำ� คัญของตู้เสื้อผ้า

ตู้เสื้อผ้าเป็นเครื่องใช้ท่ีจ�ำเป็นส�ำหรับทุกบ้านเรือน เป็นท่ีจัดเก็บรักษาเส้ือผ้าให้
ปลอดภัยจากสัตว์จ�ำพวกแมลงสาบและหนู รวมทั้งฝุ่นละอองท่ีอยู่ในอากาศ ช่วยให้เสื้อผ้า
เปน็ ระเบียบเรียบร้อยและหยบิ ใช้ไดส้ ะดวก

เราจะรู้ว่าถึงเวลาต้องจัดตู้เส้ือผ้าก็เม่ือเราเปิดตู้เส้ือผ้าออกมาเห็นเส้ือผ้าจ�ำนวนมาก
เบยี ดกันแนน่ จนมองไมเ่ ห็นวา่ มีอะไรบ้าง เราต้องจัดตเู้ สื้อผา้ โดยแยกประเภทของเสื้อผ้าเชน่
ชดุ นอน ชดุ นกั เรยี น ชดุ ชนั้ ใน นอกจากจะชว่ ยใหห้ าเสอ้ื ผา้ ไดง้ า่ ยและดเู ปน็ ระเบยี บเรยี บรอ้ ย
แล้ว ยังช่วยถนอมเส้อื ผา้ ทเี่ ราสวมใสใ่ ห้อย่ใู นสภาพดี

วธิ ีการใช้ตเู้ สอ้ื ผ้า

ก่อนท่จี ะจดั ต้เู สอ้ื ผา้ ตอ้ งคำ� นงึ ถงึ เรือ่ งตอ่ ไปน้ี
๑. วางแผนการใช้พืน้ ที่ทกุ ตารางนวิ้ ในต้เู สอื้ ผ้าให้เกิดประโยชนอ์ ย่างเหมาะสม
๒. ควรเก็บเส้ือผ้าท่ีมีน้�ำหนักมากไว้ด้านล่าง และของใช้ที่นาน ๆ ใช้เอาไว้ด้านบน
เช่น ถุงมือ หมวก ไหมพรม ผ้าพันคอ
๓. สง่ิ ของชนิ้ เล็ก เช่น เนกไท ผ้าพันคอ เขม็ ขดั เข็มกลัด ตา่ งหู ควรเกบ็ ไวใ้ นกล่อง
หรือตะกร้า เพื่อให้ดูเป็นระเบียบ หรือใส่กล่องที่มีช่องแบ่งเล็ก ๆ จะช่วยให้การจัดเก็บเป็น
ระเบยี บมากขน้ึ
๔. เปิดตู้เสื้อผา้ ทง้ิ ไว้บ้างในเวลากลางวนั ทมี่ อี ากาศโปร่ง เพอ่ื ใหอ้ ากาศถ่ายเท

วธิ ีการจดั ตู้เสื้อผ้า

การจดั ตู้เส้ือผ้าสามารถท�ำไดด้ งั นี้
๑. เตรียมอปุ กรณ์ทตี่ อ้ งใช้ เช่น ไมแ้ ขวนเสอื้ ชุดอปุ กรณ์ซอ่ มแซมเส้อื ผ้า ถงุ สำ� หรับ
ใส่เสื้อผ้าที่ช�ำรดุ
๒. เกบ็ รวบรวมเสอื้ ผา้ ทงั้ หมดมากองรวมกัน
๓. แบ่งเสอื้ ผ้าออกเปน็ สก่ี อง กองท่ี ๑ เปน็ เส้อื ทใ่ี ชเ้ ปน็ ประจ�ำ มีสภาพดี กองท่ี ๒
เป็นเส้ือผ้าที่ต้องแก้ไขดัดแปลง ซ่อมแซมไว้ใช้ กองท่ี ๓ เป็นเส้ือผ้าที่ไม่สามารถแก้ไขหรือ

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ ๑ การทา� งาน 17

เกบ็ ไวใ้ ชไ้ ด้ เช่น คับมาก สนั้ มาก อาจนา� ไปบรจิ าคหรอื ขายเป็นเสอ้ื ผา้ มือสอง และกองท่ี ๔
เปน็ เสอื้ ผา้ ทชี่ า� รดุ เพราะถกู แมลงกดั กนิ หรอื สกปรกมากจนไมส่ ามารถนา� ไปใชไ้ ดใ้ หน้ า� ไปทงิ้
หรอื ทา� เป็นผา้ ข้ีรว้ิ ส�าหรับเสอื้ ผา้ ท่สี ะอาด สวยงาม แตไ่ ม่สามารถใช้งานไดแ้ ลว้ ควรนา� ไป
ดัดแปลงเป็นของใช้อย่างอื่น เช่น เสื้อผ้าตุกตา ปลอกหมอน ผ้ากันเปอน หรือน�าไปขาย
เป็นเส้ือผ้ามือสอง ตลอดจนน�าไปบริจาคให้กับผู้ยากไร้ ย่อมได้ประโยชน์มากกว่าทิ้งไว้ใน
ตู้เสื้อผา้ และยงั เปน็ การอนุรกั ษ์ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมอีกดว้ ย

๔. น�าเส้ือผ้ากองที่ ๑ จัดหมวดหมู่ให้เป็นระเบียบ เช่น เส้ือเชิ้ต ชุดนักเรียน
ชุดลูกเสอื -ยุวกาชาด ชดุ นอน ชดุ ไปเทีย่ ว แลว้ แขวนไว้ในตู้

๕. เส้ือผ้าท่ีพับได้ เช่น เส้ือยืด ชุดอยู่บ้าน ชุดชั้นใน ต้องพับให้เป็นระเบียบ
แลว้ น�าไปเกบ็ ไวใ้ นตู้

๖. ชดุ ชนั้ ใน ถงุ นอ่ ง ถงุ เทา้ ใหแ้ ยกพบั จดั เกบ็ อยา่ งเปน็ ระเบยี บในลนิ้ ชกั เพอ่ื สะดวก
ตอ่ การหยิบใช้

๗. เส้ือผา้ กองที่ ๒ คอื เส้ือผา้ ที่สามารถแก้ไขทรงให้ทนั สมัยหรือใช้ประโยชนไ์ ด้ เชน่
คบั หรอื หลวมเล็กน้อย สั้นหรือยาวเกนิ ไป ใหแ้ กไ้ ขดัดแปลงแล้วแขวนเก็บในตเู้ สอื้ ผ้า

๘. ตรวจความเรียบร้อยของเสื้อผ้าในตู้ทุก ๖ เดือน เลือกเส้ือผ้าที่ช�ารุดออกมา
ซ่อมแซม เช่น กระดุมหลุด ตะเข็บลุ่ย และหากมีกลิ่นอับ มีคราบฝุ่น ให้น�าไปซักก่อนเก็บ
เข้าตู้ใหม่

๙. ควรเก็บชดุ อปุ กรณ์ซ่อมแซมเส้ือผ้าท่จี �าเปน็ ต้องใช้ เช่น กรรไกร เข็ม ด้าย กระดมุ
ตะขอเกย่ี วกระโปรงหรอื กางเกง ยางยืด ไวใ้ นต้เู ส้ือผา้ เพอ่ื ความสะดวกในการใชง้ าน

กรรไกร เข็ม ด้าย ตะขอและห่วง
ชุดอปุ กรณซอ่ มแซมเส้อื ผา้

18 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีท่ี ๔

วธิ กี ารดแู ลรกั ษาเสื้อผา้

เสอื้ ผา้ ของเราจะมองดูสวยงามและทนทาน ต้องดูแลรกั ษา ดงั นี้
๑. ซกั รีดให้สะอาดอยเู่ สมอ และแขวนเสื้อผ้าไว้ในตู้
๒. เส้ือคลุมหรือเสื้อช้ันนอกเมื่อถอดออกต้องสะบัด
แรง ๆ เพอื่ ใหฝ้ นุ่ ทเี่ กาะอยหู่ ลดุ ออกจากเสอื้ แลว้ ใสไ่ มแ้ ขวนเสอ้ื
ทนั ที ไม่ควรวางพาดทิ้งไว้บนเก้าอ้ี
๓. เวลาถอดเสอื้ ผา้ ควรทำ� อยา่ งระมดั ระวงั อยา่ กระชาก
หรือดึงอย่างรุนแรง ถ้าซิปติดค่อย ๆ รูด อาจใช้ข้ีผ้ึงหรือ
เทียนไขทาจนซปิ รดู ได้คลอ่ ง
หากพบวา่ กระดมุ เส้ือหลดุ
๔. เมื่อเห็นว่ากระดุมก�ำลังจะหลุด ควรเย็บกระดุมให้ ให้ซอ่ มแซมกอ่ นพับเก็บเขา้ ตู้
ติดแน่น อย่าปล่อยทง้ิ ไวจ้ นหลุดหายไป และถ้าเสอ้ื ผา้ มรี อยปริ
ท่ตี ะเข็บให้รีบซอ่ มแซมก่อนทจี่ ะขยายกวา้ งมากข้นึ
๕. ควรนำ� เสอื้ ผา้ ออกจากตมู้ าผงึ่ แดดบา้ ง แลว้ จงึ เกบ็ ไวใ้ นตเู้ สอื้ ผา้ ดงั เดมิ วธิ นี จี้ ะทำ� ให้
เสอื้ ผา้ ไมม่ ีกล่ินอบั
๖. การจัดตู้เสื้อผ้าใหม่ นอกจากน�ำเสื้อผ้าที่เป็นชุดมาปัดฝุ่นและผ่ึงแดดแล้ว
ควรปัดฝุน่ ทำ� ความสะอาดตวั ตู้ ลน้ิ ชกั และช้นั วางของดว้ ย

การจดั ตเู้ ส้ือผ้าช่วยใหส้ ะดวกต่อการหยิบใช้

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี ๑ การทา� งาน 19

๒.๒ การจัดโตะ เขยี นหนังสือ

ความหมายของโตะ เขียนหนังสือ

โตะเขยี นหนังสือ คือ อปุ กรณ์ทใ่ี ช้ในการทา� งานเอกสารต่าง ๆ ทั้งการเขียนหนังสือ
อ่านหนังสือ ถ้ามีขนาดใหญ่อาจใช้วางคอมพิวเตอร์ได้ โตะเขียนหนังสือมีหลายแบบ เช่น
แบบไม่มีลิน้ ชกั แบบมลี ิ้นชกั แบบโตะ นักเรียน

โตะเขียนหนังสือนิยมจัดวางไว้ในห้องหนังสือ ห้องนอน รวมถึงห้องนั่งเล่นที่มี
ช้ันวางหนงั สือ เพอ่ื ใหท้ ุกคนในครอบครวั ใช้ร่วมกัน

โตะ เขยี นหนงั สือมหี ลายรูปแบบให้เลอื กใช้

ความส�าคญั ของโตะ เขยี นหนังสือ

โตะเขียนหนังสือมีความส�าคัญต่อการเขียน
และการอ่านหนังสือ เพราะการอ่านหนังสือและ
การเขียนหนังสอื ตอ้ งอยู่ในท่านัง่ ที่สบาย จึงจะสามารถ
อา่ นและเขยี นหนงั สือไดถ้ นดั และนั่งได้นาน

ท่านั่งที่สบายช่วยให้มีสมาธิในการอ่านและ
เขียนหนงั สอื

20 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีท่ี ๔

วธิ กี ารจดั โตะเขยี นหนังสือ

โตะเขียนหนังสือที่สะอาดเรียบร้อย การจัดโตะเขียนหนังสือควรเริ่มจากการ
ทําให้อยากนั่งทาํ การบ้าน หาบริเวณท่ีวางโตะเป็นอันดับแรก โดยเลือก
มุมใดมุมหน่ึงของบ้านท่ีมีแสงสว่างตามธรรมชาติ
ในเวลากลางวัน เพ่ือประหยัดค่าไฟฟา นอกจาก
โตะแล้ว เก้าอี้ที่ใช้ในการนั่งอ่านเขียนหนังสือ
ควรจะอยู่ในระดับที่เหมาะสม ไม่เต้ียหรือสูงเกิน
ไป และควรมีพนักพิงที่รับกับหลัง จะท�าให้รู้สึก
สบาย หลังไม่คดหรืองอ และขาควรตั้งฉากกับพ้ืน
จะช่วยใหเ้ รานัง่ ท�างาน อา่ น เขยี นหนังสอื ได้นาน

ส่วนการจัดของบนโตะเขียนหนังสือ เช่น หนังสือ สมุด ดินสอ ปากกา ยางลบ
ยางลบหมึก ไม้บรรทัด ท่ีเย็บกระดาษ ลวดเสียบกระดาษ กรรไกรตัดกระดาษ และอ่ืน ๆ
ท่จี า� เป็นต้องใช้ในการทา� งานหรือท�าการบ้าน มีวิธกี ารจัดดงั นี้

๑ น�าสิ่งของบนโตะมาวางไว้บนพ้ืนหอ้ ง การจดั สงิ่ ของบนโตะ เขยี นหนงั สอื

๒เช็ดท�าความสะอาดดว้ ยผ้าชบุ น�า้ พอหมาด แลว้ เชด็ ดว้ ยผา้ แห้งอีกคร้ังหนงึ่
๓ จัดแยกประเภทของอุปกรณ์ในการเขยี นใสก่ ลอ่ งหรือภาชนะใหเ้ รยี บร้อย

จัดวางหนังสือโดยหันด้านสันหนังสือออกด้านนอกเพื่อสะดวกในการหยิบใช้ แล้วใช้

๔ทค่ี นั่ หนงั สอื คนั่ ไวเ้ พอื่ ปอ งกนั ไมใ่ หห้ นงั สอื ลม้ โตะ เขยี นหนงั สอื บางแบบอาจมชี อ่ งสา� หรบั

วางหนังสืออยดู่ ้วยซงึ่ สะดวกในการจดั เก็บมากขึ้น

๕ สมุดการบ้านควรวางนอนซ้อนกันบนโตะ โดยใชพ้ ืน้ ที่บรเิ วณมมุ ใดมมุ หน่งึ ของโตะ

ควรจดั สง่ิ ของบนโตะ เขยี นหนงั สอื ใหเ้ ปน็ ระเบยี บเรยี บรอ้ ยทกุ วนั หลงั จากทา� การบา้ น และ

๖จัดตารางสอนใหเ้ สรจ็ กอ่ นท่จี ะเข้านอน
๗ เช็ดท�าความสะอาดโตะ เขียนหนงั สือสปั ดาหล์ ะ ๑-๒ ครง้ั หรือเชด็ ทกุ วนั หากมฝี นุ่ มาก

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี ๑ การทา� งาน 21

๒.๓ การจดั กระเปานกั เรียน

ความหมายของกระเปา นักเรยี น

กระเปานักเรียน คือ กระเปา๋ ทน่ี กั เรียนใชใ้ ส่อปุ กรณก์ ารเรียน เชน่ สมุด หนังสือ
ดินสอ ปากกา ไม้บรรทัด ยางลบ และอื่นๆ ที่จ�าเปน็ ต้องใชใ้ นการเรยี น

ความส�าคัญและแบบของกระเปา นกั เรยี น

กระเป๋านักเรียนเป็นสิ่งจ�าเป็นส�าหรับนักเรียนทุกคน ใช้ใส่อุปกรณ์การเรียนเพ่ือ
น�าไปโรงเรียน กระเปา๋ นักเรียนมี ๓ แบบ คือ กระเป๋านกั เรียนแบบห้วิ กระเป๋านักเรียนแบบ
สวมหลัง (เป) และกระเป๋านักเรียนแบบมีล้อ

นักเรียนที่ใช้กระเป๋าแบบหิ้ว ถ้าหิ้วกระเป๋าหนักมากเป็นประจ�า จะประสบปัญหา
เกย่ี วกบั โรคขอ้ ตอ่ ของกระดกู ไหล่เอยี ง กระดกู สันหลงั คด ซง่ึ จะมีผลต่อสุขภาพของนกั เรียน
ในอนาคต ดังน้ันจงึ ควรเลอื กใชก้ ระเป๋าเปแ ทนกระเป๋าแบบห้ิว

กระเปา นกั เรยี น กระเปา นักเรียน กระเปา นักเรียน
แบบห้วิ แบบสวมหลัง (เป) แบบมีลอ้

วิธกี ารจัดกระเปา นักเรยี น

น�้าหนักของกระเป๋านักเรียนท่ีน�าไปโรงเรียนแต่ละวันจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับ
การจัดตารางเรียน เราจึงควรน�าเอาเฉพาะสิ่งจ�าเป็นต่อการเรียนในวันนั้น ๆ ไปโรงเรียน
ซง่ึ วิธกี ารจดั กระเป๋านักเรยี น มีดงั น้ี

22 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

การจดั หนังสอื ใส่กระเป๋าเป นา� เฉพาะอปุ กรณท์ ่จี �าเปน็
ใหว้ างเล่มที่ใหญแ่ ละหนักทีส่ ดุ ใสก่ ระเปา๋ เป และตอ้ งร้อื ออกมาดู
ไวด้ ้านลา่ งสดุ กอ่ น แลว้ จึงวาง อย่างสมา�่ เสมอเพ่ือน�าของท่ี
เลม่ ทีใ่ หญ่รองลงมา ลดหลั่น วธิ กี ารจดั กระเปา นกั เรยี น ไมไ่ ด้ใชอ้ อกมา รวมทัง้ เศษขยะ
กันไป
๑๒ ท่อี ยู่ดา้ นใน

ตอ้ งใชส้ ายรดั เอวทกุ ครง้ั เมอื่ สะพาย ๔ ควรเลอื กใชก้ ระเปา๋ เปท ม่ี คี ณุ ภาพ
เป เพราะจะช่วยให้เปแนบกับ คอื มีสายรัดเอว-สายรดั ไหล่
ล�าตัวมากขึ้น เป็นการกระจาย ท�าด้วยวัสดุหนาน่ิม รวมท้ังมี
น้�าหนัก ท�าให้น�้าหนักไม่ไปกด
ที่สะโพกและกระดกู เชิงกราน ๓ ขนาดความกวา้ งของสายรดั ทพี่ อดี

สาเหตทุ ีท่ �าให้กระเปา นักเรยี นหนัก

สาเหตทุ ่ที า� ให้กระเปา๋ นกั เรียนหนกั มดี งั น้ี
๑. ไมจ่ ดั กระเปา๋ ตามตารางเรยี นในแตล่ ะวนั
๒. น�าหนังสือการ์ตูน ของเล่นใส่กระเป๋า
ไปโรงเรียนด้วย
๓. แยกสิ่งของต่าง ๆ เช่น แฟมเอกสาร
ดินสอสี ชุดว่ายน้�า ชุดพละ เชือกกระโดด
ไม้ปิงปอง กระเป๋าสตางค์ กระติกน�้า แปรงสีฟัน
แกว้ กลอ่ งใสข่ า้ ว โทรศัพท์เคลื่อนท่ี ใส่ลงในถุงผ้า เราควรจดั ตารางเรยี นทุกวัน
ไม่ควรน�าใส่กระเป๋าเพราะจะท�าให้กระเป๋านักเรียน เพือ่ ใหก้ ระเปาไมห่ นักมาก

หนกั มากขน้ึ
๔. นักเรียนท่ีหิ้วกระเป๋าหนัก แนวของกระดูกสันหลังอาจมีโอกาสโก่งงอ เน่ืองจาก
ตอ้ งแบกท้งั นา�้ หนกั กระเป๋าและน้�าหนักของตนเอง

ข้อควรระวงั

หวิ้ กระเปา นกั เรยี นทห่ี นกั เกนิ ไปอาจเปน อนั ตรายกบั กระดกู สนั หลงั ได

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี ๑ การทา� งาน 23

กิจกรรมตรวจสอบการเรยี นรูท่ี ๒

จงตอบคาำ ถามตอ ไปนใ้ี หถ้ กู ตอ้ ง
๑. ท�าไมต้องมตี ู้เส้อื ผ้า
๒. การจัดตเู้ ส้ือผา้ มีขัน้ ตอนอยา่ งไร
๓. เส้ือผ้าท่ีไม่ใช้แล้วควรด�าเนินการอย่างไรจึงจะช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรและรักษา
สงิ่ แวดลอ้ ม
๔. ประโยชน์ของโตะเขียนหนังสือมีอะไรบ้าง เพราะเหตุใดเราจึงต้องจัดโตะ
เขยี นหนังสอื (จับคชู่ ว่ ยกนั คิด)
๕. กระเปา๋ นกั เรยี นมปี ระโยชนอ์ ยา่ งไร สาเหตใุ ดทท่ี า� ใหก้ ระเปา๋ นกั เรยี นมนี า�้ หนกั
มากเกินไป

24 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปที ี่ ๔

กจิ กรรมปฏิบัติ

ชอ่ื กจิ กรรมท่ี ๑ โตะ คณุ ครดู ดู เี พราะมพี วกเราดแู ล
ขน้ั ตอนการทาำ งาน

นกั เรยี นจดั เวรหมนุ เวยี นกนั ทา� ความสะอาดโตะ คณุ ครหู นา้ ชน้ั เรยี น โดยกา� หนดขอ้ ตกลง
ดงั น้ี

๑. กจิ กรรมนี้ต้องได้รับอนญุ าตจากคณุ ครู พร้อมก�าหนดเง่อื นไขข้อตกลงร่วมกัน
๒. แบ่งเวรกนั ทา� หน้าทจ่ี า� นวน ๒-๓ คนตอ่ วนั
๓. ท�าความสะอาดตามวธิ กี ารทา� ความสะอาดโตะนกั เรยี น
๔. ระมัดระวังไม่ให้สงิ่ ของบนโตะ เสียหาย
ชอ่ื กจิ กรรมท่ี ๒ ไมห นกั ไมร ก จดั ครบทกุ วนั
ขน้ั ตอนการทาำ งาน

นกั เรยี นจดั เวร ชดุ ละ ๒ คน หมนุ เวยี นกันประเมินผลการจัดกระเป๋านกั เรยี นของ
เพอ่ื น ๆ ในหอ้ งเรยี น โดยผ่านความเหน็ ชอบของคณุ ครู ตามแบบประเมนิ ดงั นี้

แบบประเมินการจัดกระเปานักเรยี น
ชื่อเจา้ ของกระเป๋านักเรียน..................................................................... เลขท่ี........
หวั ข้อ รายการประเมนิ คะแนน

๑. มสี มดุ หนังสอื ครบตามตารางเรียน และมีอปุ กรณอ์ นื่ ๆ ท่ีใช้ ๕
ในการเรียนวนั นค้ี รบถว้ น

๒. มสี มดุ หนังสอื ครบตามตารางเรียน และมอี ุปกรณอ์ น่ื ๆ ที่ใช้ ๔
ในการเรียนวันน้ไี ม่ครบ

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี ๑ การทำ� งาน 25

หวั ขอ้ รายการประเมิน คะแนน
๓. มีสมุด หนังสือ ครบตามตารางเรียน ไม่มีอุปกรณ์อื่น ๆ ที่ใช้ ๓
ในการเรียนวันน้ี
๔. มสี มดุ ครบ แตห่ นงั สอื ไมค่ รบตามตารางเรยี น และไมม่ อี ปุ กรณ์ ๒
อ่ืน ๆ ทใ่ี ชใ้ นการเรยี นวนั น้ี
๕. มีสมุดครบ แต่ไม่มีหนังสือตามตารางเรียน และไม่มีอุปกรณ์ ๑
อ่ืน ๆ ทใี่ ชใ้ นการเรยี นวันน้ี
๖. ไมน่ ำ� กระเปา๋ สมดุ หนงั สอื เรยี น และอปุ กรณอ์ นื่  ๆ มาโรงเรยี น ๐

คะแนนทไี่ ด้..................คะแนน
ลงชอ่ื ................................................. เลขท่ี ..................ผตู้ รวจสอบ/ประเมนิ
ลงชอื่ ................................................. เลขที่ ..................ผตู้ รวจสอบ/ประเมนิ

26 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ ๔

กจิ กรรมบูรณาการ

ชอ่ื กจิ กรรม ประดษิ ฐเ์ ครอ่ื งมอื และอปุ กรณใ์ นการปลกู และดแู ลรกั ษาตน้ ไมจ้ ากวสั ดุ
เหลอื ใช้ (บรู ณาการ คณติ ศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ ศลิ ปะ ภาษาไทย)
ขัน้ ตอนการทำ�งาน
๑. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๓-๕ คน ตามความสมัครใจ ใช้กระบวนการกลุ่ม

ในการทำ�งาน
๒. วางแผนประดิษฐ์เคร่ืองมือและอุปกรณ์สำ�หรับใช้ในกระบวนการปลูกและ

ดแู ลรกั ษาตน้ ไมจ้ ากวสั ดเุ หลอื ใช้ เปน็ ชนิ้ งานบรู ณาการ ๕ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้
๓. ออกแบบชนิ้ งานทตี่ อ้ งการประดษิ ฐ์ แล้ววาดลงในกระดาษ A๔
๔. ระบวุ สั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครือ่ งมอื ทีใ่ ชใ้ นการจัดทำ�
๕. ระบุวิธีการใชง้ านและประโยชน์ของช้นิ งาน
๖. นำ�ไปทดลองใช้งานจรงิ แล้วแก้ไขปรบั ปรุงใหด้ ีข้ึน
๗. คดิ คำ�นวณคา่ ใชจ้ ่ายเพ่อื กำ�หนดราคาขายจรงิ

หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ การทา� งาน 27

สรปุ หนว ยการเรียนรทู้ ี่ ๑ การทาำ งาน

K nowledge

๑. ของใช้สว นตวั ไมค่ วรใชป้ ะปนกบั คนอน่ื ไดแ้ ก่ เสอื้ ผา้ เครอื่ งแตง่ กายและของใชเ้ ฉพาะ
บุคคล เช่น ยาสีฟัน ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว ท่ีต้องใช้อย่างระมัดระวัง
พร้อมทั้งดูแลท�าความสะอาดและจัดเก็บให้ถูกวิธี เพื่อสุขอนามัยท่ีดี
และยืดอายกุ ารใชง้ าน

๒. ตู้เสอ้ื ผา้ ใช้เก็บรักษาเสื้อผ้าให้สะอาด ปลอดภัย จึงต้องดูแลท�าความสะอาด
ทุก ๆ ๖ เดือน โดยน�าเส้ือผ้าทั้งหมดออกจากตู้มากองรวมไว้ก่อน
คดั แยก จัดแบ่งประเภท แล้วพบั เกบ็ ดงั เดมิ ยกเว้นเสือ้ ผา้ ท่ชี �ารุดต้อง
ซ่อมแซมกอ่ นเก็บ สว่ นเสื้อผ้าท่ีไมส่ ามารถใชง้ านได้ ให้นา� ไปดัดแปลง
ใช้ประโยชน์อย่างอื่น

เป็นเครื่องใช้ในการเขียน การอ่านหนังสือ หรือใช้ประโยชน์อื่น ๆ

๓. โตะ เขียนหนงั สอื ตอ้ งทา� ความสะอาด จดั เกบ็ จดั วางของบนโตะ และในโตะ ใหเ้ ปน็ ระเบยี บ

เรยี บรอ้ ย สามารถใช้งานได้สะดวก

๔. กระเปานักเรยี น มที งั้ แบบห้วิ และแบบเป ใชส้ �าหรับใสว่ ัสดอุ ุปกรณ์ในการเรียน ควรจดั
ตารางเรยี นทกุ วนั เพอื่ ไมใ่ หก้ ระเปา๋ หนกั มากเกนิ ไป โดยเฉพาะกระเปา๋
แบบห้ิวหากมีน้�าหนักมากเกินไปอาจท�าให้เกิดปัญหาเก่ียวกับโรคข้อ
ต่อของกระดกู ไหล่เอียง กระดูกสันหลงั คด การใชก้ ระเปา๋ เปจะช่วยแก้
ปัญหาน้ีได้

28 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ ๔

P rocess

• ฝก ทกั ษะการทา� งานดว้ ยกระบวนการทา� งานตามขนั้ ตอนเพอื่ ใหบ้ รรลุ
ตามเปาหมายท่วี างไว้

• เลอื กวัสดุ อุปกรณ์ เครอื่ งมือ เครอื่ งใชใ้ นการท�างานได้เหมาะสม ทา� ให้
เกิดผลงานและชิน้ งานที่มคี ณุ ภาพ ปฏบิ ตั ิงานอย่างมงุ่ ม่ันและตงั้ ใจ

• ใชก้ ระบวนการกลมุ่ ในการทา� งานไดเ้ หมาะสมกบั ปรมิ าณงานทไี่ ดร้ บั
มอบหมาย

• นา� หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งไปใช้ในการทา� งาน

A ttribute

• ท�างานด้วยความขยนั อดทน รับผดิ ชอบ มุ่งมัน่ ต้งั ใจ
• ช่วยเหลือเกื้อกูลกันและปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของกระบวนการ

กลุ่ม
• แสดงออกซ่ึงจิตส�านึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรและพลังงาน

รักษาส่งิ แวดล้อมดว้ ยการประหยดั น�้า ประหยดั ไฟฟา
• รักษาความสะอาดเรียบร้อยในการแต่งกาย หมั่นท�าความสะอาด

และจัดเกบ็ ของใช้ในตู้เส้อื ผ้า โตะ เขยี นหนังสอื และกระเป๋านักเรียน

หน่วยการเรียนรูท้ ่ี ๑ การทำ� งาน 29

แบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธ์ิ

จงตอบคำ�ถามต่อไปนี้ใหถ้ กู ตอ้ ง
๑. เพราะเหตุใดเราจึงตอ้ งท�ำ งานใหบ้ รรลุเปา้ หมาย
๒. คนทสี่ ามารถทำ�ไดบ้ รรลุเป้าหมายต้องมีคณุ สมบัติอย่างไร
๓. ทำ�ไมจึงต้องมีการวางแผนในการทำ�งาน
๔. “ไม่มีความจนอยู่ในหมูค่ นขยนั ” ขอ้ ความนี้ นกั เรยี นเขา้ ใจว่าอย่างไร
๕. คนท่มี มี ารยาทดตี ้องปฏบิ ัตติ นอยา่ งไรในการทำ�งานกลุม่
๖. นกั เรียนมวี ธิ ใี ชท้ รพั ยากรและพลังงานในการทำ�งานใหค้ ้มุ คา่ ได้อย่างไร
๗. สงิ่ ใดทตี่ อ้ งปฏบิ ัตทิ กุ ครัง้ ในการจัดตู้เส้อื ผ้า
๘. การหิ้วกระเป๋านักเรียนที่มนี ้�ำ หนกั มากจะส่งผลเสียอยา่ งไร

ตัวอยา่ งองค์ประกอบในแผนจัดการเรียนรู้

ใบงาน
ใบกิจกรรม
เฉลยใบกจิ กรรม
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
แบบทดสอบหลังเรยี น
เฉลยแบบทดสอบ

การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีที่ ๔ 31

ใบงานที่ ๑

เรือ่ ง งานซักถงุ เท้า

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
ซักถงุ เทา้ ไดส้ ะอาดและถูกวธิ ี
อุปกรณ์
๑. ถงุ เท้า(นักเรยี นน�ำมาจากบ้าน)
๒. ผงซกั ฟอก
๓. กะละมัง
๔. นำ้� สะอาด
๕. ราวตากถงุ เท้า
ระยะเวลาท่ีใช้ ๒๐ นาที
ขนั้ ตอนการท�ำงาน
๑. นำ� กะละมงั มาใสน่ ำ้� เทผงซกั ฟอกประมาณ ๒ ชอ้ นโตะ๊ แลว้ ตผี งซกั ฟอกใหเ้ กดิ ฟอง
๒. นำ� ถุงเทา้ ทส่ี กปรกมาแชไ่ ว้ในน�ำ้ ผสมผงซกั ฟอกประมาณ ๑๐ นาที
๓. สอดมือข้างหนึ่งเข้าไปในถุงเท้าแล้วใช้มือข้างท่ีถนัดขยี้บริเวณฝ่าเท้า ส้นเท้าและ
บริเวณอืน่ ให้ทั่ว
๔. เมอ่ื ถงุ เทา้ สะอาดแล้วบดิ ถงุ เทา้ เบาให้หมดผงซักฟอก
๕. คลี่ถงุ เท้าออกแลว้ ซกั ในน้ำ� เปลา่ ขย�ำจนหมดฟองผงซกั ฟอก ประมาณ ๒-๓ คร้งั
๖. บดิ ใหห้ มาดแลว้ น�ำไปตากในทที่ ี่มแี สงแดด
๗. ครูตรวจสอบและประเมินผลงานของนักเรยี น

32 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปที ่ี ๔

ใบงานที่ ๒

เรื่อง งานทำ�ความสะอาดโต๊ะครู

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
จดั โต๊ะครไู ด้สะอาด เรียบรอ้ ยและถกู วธิ ี
ระยะเวลาทใ่ี ช้ ๒๐ นาที
จุดประสงค์การเรียนรู้
๑. ผ้าเชด็ โตะ๊
๒. ถงั น้ำ�
ขน้ั ตอนการท�ำงาน
๑. แบง่ นักเรียนออกเปน็ กล่มุ กลมุ่ ละ ๓ คน
๒. มอบหมายงานให้แต่ละกลุ่มท�ำความสะอาดและจัดโต๊ะเขียนหนังสือของครู
โดยจดั เป็นเวรประจำ� วัน เรยี งลำ� ดบั ไปจนครบนักเรียนทุกคน
๓. ครูประเมินผลการปฏิบัติงานของนักเรียนแต่ละกลุ่ม พร้อมให้ข้อเสนอแนะ
เพิม่ เตมิ

การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีท่ี ๔ 33

ใบกิจกรรมที่ ๑

ค�ำช้ีแจง จงพิจารณาข้อความท่ีก�ำหนดให้ว่าถูกต้องหรือไม่ถูกต้อง ถ้าไม่ถูกต้อง
ให้อธบิ ายเหตุผลวา่ เพราะเหตใุ ด
๑. หลังใช้ผา้ เช็ดตวั ตอ้ งผ่งึ ให้แห้งทกุ คร้งั และควรซกั ผา้ เชด็ ตัวทกุ เดือน
………………………………………………………………………………………....
๒. หลังใช้แปรงสีฟันควรเก็บไว้ในที่ไม่อับชื้น โดยแขวนหรือใส่ไว้ในแก้วน�้ำให้ส่วนที่เป็น

ขนแปรงอย่ดู า้ นบน
…………………………………………………………………………………………
๓. เสือ้ ผา้ ทใ่ี ช้แลว้ ต้องเกบ็ ใสต่ ะกรา้ ทันทีเพอ่ื ไมใ่ ห้วางเกะกะอยทู่ ว่ั ไป
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
๔. เสอ้ื ผา้ ทส่ี ตี กตอ้ งแยกซกั ตา่ งหาก ส่วนผา้ ยืด ผา้ ไหม ควรซักดว้ ยเคร่อื งซักผา้ เพราะจะ

ท�ำความสะอาดได้งา่ ย
…………………………………………………………………………………………
๕. กางเกงชั้นในหลงั ใชค้ วรซักทนั ทีและควรซักด้วยมือไมค่ วรซกั รวมกบั เสือ้ ผ้าอน่ื ๆ
…………………………………………………………………………………………
๖. กอ่ นตากผา้ ควรกลบั ดา้ นในออกตาก ถา้ เปน็ ผา้ สสี ดควรตากในทที่ มี่ แี ดดจดั เพอ่ื ใหแ้ หง้

เรว็ ขึน้
…………………………………………………………………………………………
๗. ไมค่ วรดงึ ปลก๊ั ไฟเตารดี ออกกอ่ นจะรดี ผา้ เสรจ็ เพราะจะทำ� ใหเ้ ปลอื งไฟมากขนึ้ เมอื่ ตอ้ ง

เร่ิมทำ� ความรอ้ นใหม่
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
๘. เสียบปลัก๊ ครัง้ เดยี วตอ้ งรดี เสื้อผ้าให้เสรจ็ ไม่ควรเสียบและถอดปลกั๊ เตารีดบอ่ ยๆ
…………………………………………………………………………………………
๙. ถุงเทา้ ควรซักดว้ ยมอื และสบ่จู ะสะอาดกว่าใชผ้ งซักฟอก
…………………………………………………………………………………………
๑๐. รองเท้าหนังตอ้ งดูแลไมใ่ ห้เปยี กน�ำ้ เพราะความชื้นจะท�ำใหม้ ีกลนิ่ เหมน็
…………………………………………………………………………………………

34 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

ใบกจิ กรรมที่ ๒

ค�ำช้ีแจง จงเขียนแผนที่ความคิดสรุปวิธีการจัดโต๊ะเขียนหนังสือ แล้วระบายสี
ให้สวยงาม

วธิ กี ารจัดโต๊ะ
เขียนหนงั สือ

การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปที ่ี ๔ 35

เฉลยใบกิจกรรมท่ี ๑

เรื่อง งานซักถุงเทา้

ค�ำชี้แจง จงพิจารณาข้อความที่ก�ำหนดให้ว่าถูกต้องหรือไม่ถูกต้อง ถ้าไม่ถูกต้อง
ให้อธิบายเหตุผลว่าเพราะเหตุใด
๑. หลงั ใช้ผ้าเช็ดตัวต้องผึ่งให้แหง้ ทุกครั้ง และควรซักผา้ เชด็ ตัวทุกเดอื น

ไม่ถูกต้อง เพราะผ้าเช็ดตวั ต้องซักทุกสปั ดาห์
๒. หลังใช้แปรงสีฟันควรเก็บไว้ในท่ีไม่อับช้ืน โดยแขวนหรือใส่ไว้ในแก้วน้�ำให้ส่วนท่ีเป็น

ขนแปรงอยู่ดา้ นบน
ถูกตอ้ ง
๓. เสือ้ ผา้ ท่ีใช้แล้วต้องเก็บใส่ตะกร้าทันทีเพื่อไม่ให้วางเกะกะอยู่ท่วั ไป
ไม่ถูกต้อง เพราะเส้ือผ้าที่ใช้แล้วควรน�ำไปผ่ึงให้แห้งเพ่ือป้องกันความอับชื้นจากเหง่ือ
กอ่ นนำ� ไปใสต่ ะกร้าเส้อื ผ้าท่ใี ชแ้ ล้ว
๔. เสื้อผ้าท่ีสีตกตอ้ งแยกซักต่างหาก สว่ นผ้ายืด ผ้าไหมควรซกั ดว้ ยเครื่องซักผ้า เพราะจะ
ท�ำความสะอาดไดง้ า่ ย
ไม่ถูกตอ้ ง เพราะผ้ายดื ผ้าไหมควรซักด้วยมือเพอื่ ไม่ใหผ้ ้ายดื ยว้ ยเสยี รูปทรง
๕. กางเกงชน้ั ในหลังใชค้ วรซักทนั ทีและควรซกั ดว้ ยมือไม่ควรซักรวมกบั เสอ้ื ผ้าอนื่ ๆ
ถกู ต้อง
๖. กอ่ นตากผา้ ควรกลบั ดา้ นในออกตาก ถา้ เปน็ ผา้ สสี ดควรตากในทที่ มี่ แี ดดจดั เพอ่ื ใหแ้ หง้
เร็วขนึ้
ไมถ่ ูกต้อง เพราะผา้ สีสดควรตากในร่มเพอื่ ป้องกนั สซี ีด
๗. ไมค่ วรดงึ ปลกั๊ ไฟเตารดี ออกกอ่ นจะรดี ผา้ เสรจ็ เพราะจะทำ� ใหเ้ ปลอื งไฟมากขน้ึ เมอ่ื ตอ้ ง
เรมิ่ ท�ำความร้อนใหม่
ไมถ่ กู ตอ้ ง เพราะควรดงึ ปลก๊ั ออกกอ่ นรีดเส้อื ผา้ เสร็จ ความร้อนของเตารดี ยังสามารถ
รีดต่อได้อกี ระยะหนึง่ จะช่วยประหยดั ไฟฟ้าได ้
๘. เสียบปล๊กั คร้ังเดยี วต้องรดี เสื้อผ้าให้เสร็จ ไมค่ วรเสียบและถอดปลัก๊ เตารีดบ่อยๆ
ถูกต้อง

36 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปที ี่ ๔

๙. ถงุ เท้าควรซักดว้ ยมือและสบจู่ ะสะอาดกวา่ ใช้ผงซักฟอก
ถูกตอ้ ง

๑๐. รองเทา้ หนงั ต้องดแู ลไมใ่ ห้เปียกน�้ำเพราะความชน้ื จะทำ� ให้มกี ลนิ่ เหม็น
ถกู ตอ้ ง

การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีท่ี ๔ 37

เฉลยใบกิจกรรมที่ ๒

ค�ำช้ีแจง จงเขียนแผนที่ความคิดสรุปวิธีการจัดโต๊ะเขียนหนังสือ แล้วระบายสี
ให้สวยงาม

น�ำส่งิ ของบนโตะ๊ มาวางไวบ้ นพื้นหอ้ ง

วธิ ีการจัดโตะ๊ เชด็ ทำ� ความสะอาดโตะ๊ ดว้ ยผา้ ชบุ นำ�้ พอหมาด แลว้ เชด็
เขียนหนังสอื ด้วยผา้ แหง้ อกี คร้งั หนึง่
จัดแยกประเภทของอุปกรณ์ในการเขียนใส่กล่องหรือ
ภาชนะใหเ้ รยี บรอ้ ย

จัดวางหนังสือโดยหันด้านสันหนังสือออกด้านนอก
แล้วคน่ั ด้วยทคี่ ่นั หนังสอื เพื่อปอ้ งกนั ไม่ใหห้ นังสือล้ม
น�ำสมุดการบ้านวางนอนซ้อนกันบนโต๊ะที่บริเวณ
มุมใดมุมหนงึ่ ของโตะ๊

38 การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ ๔

แบบทดสอบก่อนเรยี น

จงเลือกคำ� ตอบทีถ่ กู ท่ีสุดเพยี งข้อเดยี ว
๑. ของใช้ส่วนตวั หมายถงึ ข้อใด
๑. ส่งิ ของท่ใี ชร้ ว่ มกนั
๒. ส่งิ ของเฉพาะบุคคล
๓. สิ่งของท่ตี ้องใช้อย่างระมัดระวัง
๔. สงิ่ ของที่สามารถใชร้ ่วมกันไดเ้ ฉพาะในครอบครัว
๒. การดูแลรักษาแปรงสฟี ัน ข้อใดปฏบิ ัตไิ มถ่ กู ต้อง
๑. แขวนไว้ในทไี่ ม่อับช้ืน
๒. ลา้ งขนแปรงให้สะอาดแลว้ เคาะแปรงเบาๆ
๓. เกบ็ ไวใ้ นกลอ่ งสำ� หรับใสแ่ ปรงสฟี นั โดยเฉพาะ
๔. ใสไ่ ว้ในแกว้ น้�ำโดยให้ส่วนของด้ามแปรงอย่ดู า้ นบน
๓. ขอ้ ใดปฏบิ ตั ไิ มถ่ ูกตอ้ ง
๑. ควรเปล่ียนผ้าเชด็ หน้าทุกวัน
๒. คนท่มี เี หง่ือมากควรใช้ผ้าเชด็ หนา้ ประเภทผ้าขนหนู
๓. การซักผ้าเช็ดหน้าควรผสมน�้ำยาปรับผา้ น่มุ เล็กน้อย
๔. คนท่เี ป็นโรคภูมิแพ้ไมค่ วรใชก้ ระดาษช�ำระ
๔. ข้อใดไมใ่ ชค่ วามหมายของคำ� วา่ “โตะ๊ เขยี นหนังสือ”
๑. อปุ กรณ์ส�ำหรับวางคอมพิวเตอร์
๒. อปุ กรณ์สำ� หรับใช้ทำ� งานเอกสารตา่ งๆ
๓. อุปกรณส์ �ำหรับเขยี นหนังสือ อ่านหนังสือ
๔. อปุ กรณส์ �ำหรบั รบั ประทานอาหารร่วมกัน
๕. การดูแลรกั ษาผา้ เชด็ ตวั ข้อใดปฏิบตั ไิ มถ่ กู ตอ้ ง
๑. ควรเปลย่ี นผ้าเช็ดตวั ทุกสปั ดาห์
๒. น�ำผา้ เช็ดตัวออกผึ่งแดดสปั ดาหล์ ะครัง้
๓. ผา้ เช็ดตวั สามารถซักรวมกับเคร่ืองนอนจ�ำพวกปลอกหมอนได้
๔. ควรตากผา้ เช็ดตัวบริเวณทม่ี ีแดดหรือลมพัดผ่านบา้ งเพือ่ ให้ผ้าแหง้

การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔ 39

๖. เมื่อกลับถึงบา้ นควรปฏิบตั ิอย่างไรกบั ชุดนกั เรียนที่สวมใส่แลว้
๑. เก็บใส่ตะกร้าทนั ทเี พอ่ื เตรยี มซัก
๒. ผง่ึ ให้แห้งเพือ่ นำ� ไปใสอ่ ีกครั้งกอ่ นน�ำไปซกั
๓. ผง่ึ ให้แหง้ กอ่ นนำ� ไปใสใ่ นตะกร้าเส้อื ผ้าท่ใี ชแ้ ลว้
๔. น�ำไปแขวนไว้ในตเู้ ส้อื ผา้ ใหแ้ ห้งแลว้ จงึ น�ำไปซัก
๗. การดูแลรกั ษารองเท้า ขอ้ ใดปฏบิ ตั ถิ ูกตอ้ ง
๑. ควรท�ำความสะอาดรองเทา้ อย่างน้อยเดอื นละ ๑ ครัง้
๒. รองเท้าหนงั ไมค่ วรให้เปียกน้ำ� เพราะความชน้ื จะทำ� ให้มีกล่นิ เหมน็
๓. รองเทา้ หนังใหแ้ ชใ่ นน�้ำผสมผงซกั ฟอกแล้วตากใหแ้ หง้
๔. รองเท้าผา้ ใบใหข้ ัดดว้ ยครีมขัดรองเท้าและใช้ผา้ แหง้ เช็ดใหเ้ งา
๘. การดูแลรกั ษากระเปา๋ นกั เรยี น ข้อใดปฏบิ ัติไดถ้ ูกต้อง
๑. กระเป๋านักเรยี นทีเ่ ปน็ ผา้ ควรซักเดือนละ ๑ ครง้ั
๒. กระเป๋าหนงั เชด็ ด้วยผ้าชบุ นำ�้ ใหท้ วั่ บริเวณที่เปน็ หนัง
๓. ไมค่ วรซกั กระเปา๋ ผา้ ในวันท่ีมีแสงแดดจดั เพราะจะท�ำให้สซี ดี เร็ว
๔. กระเปา๋ นักเรียนต้องเกบ็ ไวบ้ รเิ วณทที่ ำ� การบ้าน
๙ หลักการสำ� คญั ในการจดั ตู้เสอ้ื ผ้าคือขอ้ ใด
๑. สวยงาม ทนทาน
๒. ประหยัด รวดเรว็
๓. ทนทาน ใชง้ านง่าย
๔. หยิบง่าย ใชส้ ะดวก
๑๐. กางเกงชน้ั ในเมอ่ื ใช้แลว้ ควรปฏิบัตอิ ยา่ งไรจงึ จะถกู ตอ้ งทีส่ ุด
๑. เก็บใสต่ ะกรา้ เพ่ือเตรียมซัก
๒. ผ่ึงใหแ้ หง้ เพอื่ น�ำไปใสอ่ กี ครง้ั
๓. ผึ่งให้แห้งกอ่ นนำ� ไปใส่ตะกรา้ เสอื้ ผา้ ท่ใี ชแ้ ลว้
๔. ซักทันทดี ว้ ยมอื และไมซ่ กั รวมกับเสือ้ ผา้ อื่นๆ

40 การงานอาชีพและเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔

๑๑. วธิ ีการจดั ตเู้ ส้ือผ้า ขอ้ ใดปฏิบตั ไิ มเ่ หมาะสม

๑. ตรวจความเรยี บร้อยของตู้เสื้อผ้าทกุ ปี

๒. เกบ็ ชดุ อปุ กรณ์ซอ่ มแซม เช่น กรรไกร เขม็ ไวใ้ นต้เู สือ้ ผา้

๓. เปิดตเู้ สื้อผ้าทิง้ ไว้บา้ งในเวลากลางวนั เพอ่ื ใหอ้ ากาศถา่ ยเท

๔. ชุดชนั้ ใน ถุงน่อง ถุงเทา้ ให้แยกพับและเก็บไว้ในลิน้ ชักของตู้เสอ้ื ผ้า

๑๒. การดแู ลรกั ษาเสื้อผา้ ขอ้ ใดปฏิบตั ไิ มถ่ กู ต้อง

๑. ใชข้ ้ีผึง้ หรอื เทยี นไขทาซิปที่รูดไมค่ ลอ่ ง

๒. เวลาถอดเสอื้ ผ้าออกจากตัวต้องทำ� อยา่ งรวดเรว็

๓. เม่ือเห็นวา่ กระดุมก�ำลงั จะหลุดต้องรบี ซ่อมแซมทนั ที

๔. เสือ้ คลุมหรอื เสือ้ ช้นั นอกเม่อื ถอดออกจากตัวต้องสะบัดแรงๆ

๑๓. หอ้ งใดไมค่ วรจัดวางโตะ๊ เขียนหนังสือ

๑. หอ้ งครวั ๒. ห้องนอน

๓. หอ้ งนงั่ เลน่ ๔. หอ้ งหนงั สือ

๑๔. การจัดวางโต๊ะเขียนหนงั สอื ควรยดึ หลักการสำ� คญั ในข้อใด

๑. มีชอ่ งวางหนังสือโดยเฉพาะ

๒. มวี ัสดอุ ปุ กรณ์ครบถว้ นและเพียงพอ

๓. มหี นังสือต่างๆ รวมท้งั สมดุ วางไว้บนโตะ๊

๔. โต๊ะและเกา้ อ้ีต้องอยใู่ นระดบั เหมาะสม นัง่ สบาย

๑๕. ข้อใดไมค่ วรปฏบิ ตั ใิ นการจดั โต๊ะเขียนหนังสือ

๑. เลอื กเกา้ อ้ที ่ีมีพนกั พิงทร่ี บั กับหลังของเรา

๒. จัดวางหนังสอื โดยหันสนั หนงั สอื ออกดา้ นนอก

๓. เลือกโต๊ะเขียนหนงั สอื ทส่ี ูงตงั้ แต่ ๑.๕๐ เมตรขนึ้ ไป

๔. วางโตะ๊ เขียนหนังสือในบรเิ วณทีม่ ีแสงสว่างตามธรรมชาติในเวลากลางวนั

การงานอาชพี และเทคโนโลยี ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔ 41

แบบทดสอบหลงั เรยี น

จงเลือกค�ำตอบท่ถี กู ทส่ี ดุ เพียงข้อเดยี ว
๑. การดแู ลรกั ษารองเทา้ ข้อใดปฏิบตั ถิ ูกต้อง
๑. ควรท�ำความสะอาดรองเทา้ อยา่ งน้อยเดือนละ ๑ ครง้ั
๒. รองเท้าหนังไมค่ วรใหเ้ ปยี กน�ำ้ เพราะความชืน้ จะท�ำให้มีกลิ่นเหมน็
๓. รองเท้าหนงั ให้แชใ่ นน�้ำผสมผงซกั ฟอกแลว้ ตากให้แหง้
๔. รองเทา้ ผ้าใบใหข้ ัดด้วยครมี ขดั รองเทา้ และใชผ้ า้ แหง้ เช็ดให้เงา
๒. การดแู ลรักษากระเปา๋ นักเรยี น ขอ้ ใดปฏบิ ตั ถิ กู ตอ้ ง
๑. กระเป๋านักเรยี นท่เี ป็นผา้ ควรซักเดือนละ ๑ ครัง้
๒. กระเป๋าหนังให้เชด็ ดว้ ยผ้าชุบน้ำ� ให้ทัว่ บริเวณท่เี ป็นหนัง
๓. ไม่ควรซกั กระเปา๋ นกั เรยี นในวันทม่ี ีแสงแดดจัด เพราะจะท�ำให้สซี ดี เรว็
๔. เมอ่ื กลับจากโรงเรยี นให้เก็บกระเป๋านักเรยี นไวบ้ ริเวณทีท่ �ำการบา้ น
๓. เมอื่ กลบั ถงึ บ้านควรปฏิบัติอยา่ งไรกบั ชดุ นกั เรียนท่ีสวมใส่แล้ว
๑. เก็บใส่ตะกร้าทันทีเพื่อเตรียมซกั
๒. ผึ่งให้แห้งเพอื่ นำ� ไปใส่อีกครง้ั กอ่ นน�ำไปซกั
๓. ผง่ึ ใหแ้ ห้งก่อนน�ำไปใสใ่ นตะกรา้ เสอื้ ผา้ ท่ใี ชแ้ ล้ว
๔. น�ำไปแขวนไว้ในตเู้ สอ้ื ผ้าให้แหง้ แลว้ จงึ นำ� ไปซัก
๔ หลกั การสำ� คัญในการจัดตู้เส้อื ผ้าคอื ข้อใด
๑. สวยงาม ทนทาน
๒. ประหยดั รวดเรว็
๓. ทนทาน ใชง้ านงา่ ย
๔. หยิบงา่ ย ใชส้ ะดวก
๕. ของใชส้ ่วนตัว หมายถงึ ขอ้ ใด
๑. สิ่งของที่ใชร้ ว่ มกัน
๒. สิ่งของเฉพาะบุคคล
๓. สิ่งของท่ตี ้องใชอ้ ยา่ งระมดั ระวงั
๔. สง่ิ ของทส่ี ามารถใชร้ ว่ มกันได้เฉพาะในครอบครวั