เนื้อหา-ชุดที่-1-อนุถาคของสสารแต่ละสถานะ

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 1 คำชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ สำหรับครูผู้สอน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์2 หน่วยการเรียนรู้เรื่อง ความร้อนรอบตัว ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีทั้งหมด 5 ชุด สำหรับชุดนี้เป็นชุดที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละ สถานะ ใช้เวลาเรียนจำนวน 2 ชั่วโมง ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้เรื่อง ความร้อนรอบตัว มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนานักเรียน ให้มีความรู้ความเข้าใจและฝึกทักษะวิทยาศาสตร์ในหน่วยการเรียนรู้เพื่อช่วยให้การจัดการเรียนรู้ด้วยชุด กิจกรรมการเรียนรู้นี้เป็นไปด้วยดี บรรลุวัตถุประสงค์และมีประสิทธิภาพ ครูผู้สอนควรดำเนินการ ดังต่อไปนี้ 1. ศึกษาและทำความเข้าใจแผนการจัดการเรียนรู้ จัดเตรียมสื่อการเรียนรู้ล่วงหน้า เพื่อช่วยในการจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนี้ในบางกิจกรรมครูผู้สอนอาจจำเป็นต้องให้ นักเรียนทำงานหรือเตรียมสิ่งของบางอย่างมาล่วงหน้า 2. เตรียมสื่อการเรียนรู้ที่ใช้ประกอบในการจัดการเรียนรู้ให้พร้อม เตรียมชุดกิจกรรมการ เรียนรู้ให้เพียงพอกับจำนวนนักเรียน พยายามให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการ เรียนรู้ให้มากที่สุด 3. ชี้แจงให้นักเรียนทราบเกี่ยวกับบทบาทของนักเรียน ปฏิบัติตามขั้นตอน อ่านคำสั่งให้ ชัดเจน ตั้งใจปฏิบัติอย่างเต็มความสามารถ ไม่รบกวนผู้อื่น ไม่ชักชวนเพื่อนเล่น 4. ช่วยนักเรียนสรุปประเด็นสาระที่เรียนรู้เมื่อนักเรียนทำกิจกรรมสิ้นสุดลง ทำการ ประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียน พยายามสอดแทรกคุณธรรมจริยธรรมทุกครั้งเมื่อมีโอกาส เพื่อให้การ เรียนรู้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้นักเรียนเป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข 5. ครูผู้สอนเสนอแนะให้นักเรียนสามารถนำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง แบบจำลอง อนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ นี้ไปศึกษาด้วยตนเองได้ แต่ต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตัวเอง ไม่เปิดดูเฉลย เพื่อให้การเรียนรู้มีประสิทธิภาพสูงสุด 6. อธิบายให้นักเรียนทราบถึงความสำคัญของการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ใน แต่ละครั้ง เพื่อให้นักเรียนเห็นประโยชน์ที่จะได้รับจากการเรียนรู้ด้วยตนเอง

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 2 คำชี้แจงการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ สำหรับนักเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์2 หน่วยการเรียนรู้เรื่อง ความร้อนรอบตัว ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีทั้งหมด 5 ชุด สำหรับชุดนี้เป็นชุดที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละ สถานะ ใช้เวลาเรียนจำนวน 2 ชั่วโมง ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้เรื่อง พลังงานความร้อน เป็นชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้น การใช้คำถามและทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ให้นักเรียนได้คิด และปฏิบัติการทดลองตามที่ กำหนดให้ได้ด้วยตนเอง เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด นักเรียนควรปฏิบัติตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ในชุด กิจกรรมการเรียนรู้ตามลำดับดังนี้ 1. นักเรียนแต่ละคนรับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้เรื่อง ความร้อนรอบตัว ชุดที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ จากครูผู้สอนคนละ 1 เล่ม แล้วศึกษา คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 2. ศึกษามาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ และจุดประสงค์การเรียนรู้ 3. ทำแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียน 4. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน 5. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน โดยครูผู้สอนคอยแนะนำการแบ่งกลุ่มคละตามความสามารถ และให้นักเรียนแต่ละกลุ่มแบ่งหน้าที่ เป็นคุณอำนวยทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการเรียนรู้ คุณวางแผนทำ หน้าที่เป็นผู้วางแผนการทำงาน คุณ KM ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการองค์ความรู้ และคุณนำเสนอทำหน้าที่ เป็นผู้รายงานผลการเรียนรู้ ซึ่งมีการเปลี่ยนหน้าที่กันในแต่ละชั่วโมง 6. เมื่อปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ตามขั้นตอนในชุดกิจกรรมการเรียนรู้เสร็จเรียบร้อยแล้ว ตรวจคำตอบของบัตรคำถาม บัตรกิจกรรม และบัตรฝึกเสริมทักษะจากภาคผนวก 7. แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน คะแนนเต็ม 10 คะแนน บัตรคำถาม คะแนนเต็ม 5 คะแนน บัตรกิจกรรม คะแนนเต็ม 10 คะแนน และบัตรฝึกเสริมทักษะ คะแนนเต็ม 5 คะแนน 8. เกณฑ์การผ่านการประเมินในแบบทดสอบหลังเรียน คือ ร้อยละ 80 9. เกณฑ์การผ่านการประเมินในบัตรคำถาม บัตรกิจกรรม และบัตรฝึกเสริมทักษะ คือ ร้อยละ 80 10. หากนักเรียนไม่ผ่านการประเมินในบัตรกิจกรรมใด ให้นักเรียนศึกษาในบัตรเนื้อหา และทำกิจกรรมในบัตรกิจกรรมอีกครั้ง แล้วทำการประเมินผลใหม่ ถ้าทำคะแนนได้มากขึ้น แสดงว่า นักเรียนเข้าใจมากขึ้น 11. หากมีข้อสงสัยให้ปรึกษาครูผู้สอนได้ทันที

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 3 ขั้นตอนการเรียนรู้ด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้เรื่อง ความร้อนรอบตัว ศึกษาคำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ศึกษามาตรฐานการเรียนรู้ สาระสำคัญ และจุดประสงค์การเรียนรู้ ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ประจำชุดกิจกรรมการเรียนรู้แต่ละชุด ทำการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ตรวจคำตอบบัตรกิจกรรม ทำแบบทดสอบหลังเรียน ประจำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ไม่ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 80 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 80

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 4 สาระ มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของ สสารกับโครงสร้างและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการ เปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกิริยาเคมี ตัวชี้วัด ว 2.1 ม.1/9 อธิบายและเปรียบเทียบการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค และการ เคลื่อนที่ของอนุภาคของสสารชนิดเดียวกันในสถานะของแข็ง ของเหลว และแก๊ส โดย ใช้แบบจำลอง

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 5 สาระสำคัญ สสารทุกชนิดประกอบด้วยอนุภาค โดยสารชนิดเดียวกันที่มีสถานะของแข็ง ของเหลว แก๊ส จะมี การจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค การเคลื่อนที่ของอนุภาคแตกต่างกัน ซึ่งมีผลต่อรูปร่าง และปริมาตรของสสาร อนุภาคของของแข็งเรียงชิดกัน มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคมากที่สุด อนุภาคสั่นอยู่กับที่ ทำ ให้มีรูปร่างและปริมาตรคงที่ อนุภาคของของเหลวอยู่ใกล้กัน มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยกว่าของแข็ง แต่มากกว่า แก๊ส อนุภาคเคลื่อนที่ได้แต่ไม่เป็นอิสระเท่าแก๊ส ทำให้มีรูปร่างไม่คงที่ แต่ปริมาตรคงที่ อนุภาคของแก๊สอยู่ห่างกันมาก มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยที่สุด อนุภาคเคลื่อนที่ได้อย่าง อิสระทุกทิศทาง ทำให้มีรูปร่างและปริมาตรไม่คงที่

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 6 จุดประสงค์การเรียนรู้ หลังจากจบการเรียนในคาบนี้แล้วนักเรียนสามารถ ด้านความรู้ (K) 1. อธิบายและเปรียบเทียบการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค และการเคลื่อนที่ ของอนุภาคของสสารชนิดเดียวกันในสถานะของแข็ง ของเหลว และแก๊ส จากแบบจำลองได้ ด้านทักษะกระบวนการ (P) 2. มีทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ ได้แก่ การสังเกต การจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล การลงความเห็นจากข้อมูล การลงความเห็นจากข้อมูล การตั้งสมมติฐาน การตีความหมายข้อมูลและลง ข้อสรุป ด้านคุณลักษณะ (A) 3. มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ได้แก่ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มีความซื่อสัตย์สุจริต มีความมุ่งมั่นในการ ทำงาน

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 7 บัตรคำสั่งที่ 1.1 การศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ คำชี้แจง ให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้ 1. นักเรียนรับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์2 หน่วยการเรียนรู้เรื่องความร้อน รอบตัว ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีทั้งหมด 5 ชุด สำหรับชุดนี้เป็นชุดที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสาร ในแต่ละสถานะ และปฏิบัติตามชุดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยมีครูผู้สอนเป็นผู้คอยให้คำแนะนำ 2. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ จำนวน 10 ข้อ 10 คะแนน 3. ปฏิบัติตามบัตรคำสั่ง 4. ตอบคำถามในบัตรคำถาม 5. ศึกษาบัตรเนื้อหา 6. ปฏิบัติกิจกรรมในบัตรกิจกรรม 7. ทำบัตรฝึกเสริมทักษะ 8. ทำแบบทดสอบหลังเรียน ชุดที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ จำนวน 10 ข้อ 10 คะแนน 9. ตรวจคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน บัตรคำถาม บัตรกิจกรรม และบัตรฝึกเสริม ทักษะ ในเฉลย

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 8 แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวแล้วทำเครื่องหมายกากบาท () ลงใน กระดาษคำตอบ ใช้เวลาทำแบบทดสอบ 10 นาที 1. ข้อใดต่อไปนี้ถูกต้อง ก. อนุภาคของสสารทุกสถานะจะเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระตลอดเวลา ข. ของเหลวและแก๊สสามารถเปลี่ยนแปลงรูปร่างได้ตามภาชนะที่บรรจุ และมีปริมาตรไม่คงที่ ค. แรงหยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคของแก๊สน้อยมากทำให้แก๊สฟุ้งกระจายได้อย่างอิสระ ง. สสารชนิดหนึ่งในสถานะของแข็งและของเหลว ที่ปริมาตรเท่ากัน จะมีจำนวนอนุภาคเท่ากัน 2. “สารชนิดหนึ่ง มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคเรียงชิดกันและสั่นอยู่กับที่” เป็นคุณสมบัติของสารใน สถานะใด ก. อนุภาค ข. แก๊ส ค. ของเหลว ง. ของแข็ง 3. “สารชนิดหนึ่ง มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยมาก และมีช่องว่างระหว่างอนุภาคมากที่สุด” เป็น คุณสมบัติของสารในสถานะใด ก. แก๊ส ข. ของแข็ง ค. ของเหลว ง. อนุภาค 4. จงเรียงลำดับสารต่อไปนี้ตามสถานะที่เป็นของเหลว ของแข็ง และแก๊ส ก. ลูกบอล น้ำส้ม H ข. น้ำเกลือ สำลี O2 ค. น้ำหวาน CO2 ง. O2 ปิ่นโต น้ำอัดลม 5. ข้อความใดแสดงลักษณะของสารได้ถูกต้อง ก. อากาศจะเปลี่ยนรูปร่าง เมื่อถูกปล่อยออกจากลูกโป่ง ข. น้ำจะเปลี่ยนปริมาตร เมื่อเทจากแก้วใส่กระติก ค. แก้วจะเปลี่ยนรูปร่าง เมื่อใส่น้ำลงไป ง. หินจะมีรูปร่างเปลี่ยนไป เมื่อหยิบจากพื้นใส่กล่อง

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 9 6. หากเทน้ำสีแดงปริมาตร 50 บาศก์เซนติเมตรจากขวดแก้ว ลงในบีกเกอร์ ผลการทดลองที่เกิดขึ้น เป็น อย่างไร ก. ปริมาตรน้ำสีแดงเพิ่มขึ้น ข. ปริมาตรน้ำสีแดงเท่าเดิม ค. ปริมาตรน้ำสีแดงลดลง ง. ปริมาตรน้ำสีแดงเพิ่มขึ้นหรือลดลงก็ได้ 7. สารในข้อใดมีสถานะต่างจากพวก ก. หิน ข. ไม้ ค. เหล็ก ง. แก๊สออกซิเจน 8. สารใดมีพลังงานจลน์มากที่สุด ก. แก๊ส ข. ของแข็ง ค. ของเหลว ง. น้ำ 9. “สารชนิดหนึ่ง มีรูปร่างไม่คงที่ เปลี่ยนแปลงไปตามภาชนะ” เป็นคุณสมบัติของสารในสถานะใด ก. ของแข็ง ข. ของเหลว ค. แก๊ส ง. ของเหลวและแก๊ส 10. สารในสถานะที่กำหนดให้ ข้อใดเรียงลำดับมีความหนาแน่นจากจากน้อยไปมาก ก. ของเหลว ของแข็ง แก๊ส ข. แก๊ส ของเหลว ของแข็ง ค. ของแข็ง แก๊ส ของเหลว ง. ของแข็ง ของเหลว แก๊ส

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 10 กระดาษคำตอบ แบบทดสอบก่อนเรียน รายวิชาวิทยาศาสตร์ 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ความร้อนรอบตัว ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ เวลา 2 ชั่วโมง วัน…………..……. ที่ ……….. เดือน ……………….………… พ.ศ. ……..……… ชื่อ………………………………………………………..…………………………………… ชั้น…………….… เลขที่………………… คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวแล้วทำเครื่องหมายกากบาท () ลงใน กระดาษคำตอบ ใช้เวลาทำแบบทดสอบ 10 นาที ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 11 บัตรคำถามที่ 1.1 สถานะของสาร คำชี้แจง ให้นักเรียนใช้ความรู้เดิมที่นักเรียนเคยศึกษาผ่านมาแล้วตอบคำถามต่อไปนี้ ภาพที่ 1.1 โคมลอย ที่มา : http://www.althaiecent.com จากภาพโคมลอย ให้นักเรียนยกตัวอย่างสิ่งของหรือสารที่มีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว และแก๊สที่ใช้ใน งานปล่อยโคมลอยนี้ ................................................................................................................................ ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... ................... ............................................................................................................. ...................................... ................................................................................................................................ ..................................... .

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 12 บัตรเนื้อหาที่ 1.1 ความหมายและสมบัติของสสาร ความหมายของสสารและสาร สสาร ( matter ) คือ สิ่งที่มีมวล ต้องการที่อยู่ และสามารถสัมผัสได้ หรืออาจหมายถึงสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเรา มีตัวตน ต้องการที่อยู่ สัมผัสได้ อาจมองเห็นหรือมองไม่เห็นก็ได้ เช่น อากาศ หิน เหล็ก เป็นต้น นักวิทยาศาสตร์เรียกสสารที่รู้จักว่า สาร สาร ( substance ) คือสสารที่ศึกษาค้นคว้าจนทราบสมบัติและองค์ประกอบที่แน่นอน สมบัติของสาร หมายถึง ลักษณะเฉพาะตัวของสาร เช่น เนื้อสาร สี กลิ่น รส การนำไฟฟ้า การละลายน้ำ จุดเดือด จุดหลอมเหลว ความเป็นกรด – เบส เป็นต้น นักวิทยาศาสตร์แบ่งสมบัติของสารออกเป็น 2 ประเภท คือ 1. สมบัติทางกายภาพ หรือสมบัติทางฟิสิกส์ ( physical properties ) หมายถึง สมบัติของ สารที่สามารถสังเกตได้จากลักษณะภายนอก หรือจากการทดลองที่ไม่เกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาเคมี เช่น สถานะ เนื้อสาร สีกลิ่น รส ความหนาแน่น จุดเดือด จุดหลอมเหลว การนำไฟฟ้า การละลาย น้ำ ความแข็ง ความเหนียว เป็นต้น 2. สมบัติทางเคมี ( chemical properties) หมายถึง สมบัติที่เกี่ยวข้องกับการเกิดปฏิกิริยา เคมีและองค์ประกอบทางเคมีของสาร เช่น การติดไฟ การผุกร่อน การทำปฏิกิริยากับน้ำ การทำ ปฏิกิริยากับกรด – เบส เป็นต้น เข้าใจความหมายและสมบัติ ของสารแล้วใช่ไหมครับ

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 13 บัตรเนื้อหาที่ 1.2 สถานะของสสารและแบบจำลองของสสาร สถานะของสาร สารแบ่งออกเป็น 3 สถานะ คือ 1. ของแข็ง ( solid ) หมายถึง สารที่มีรูปร่างและปริมาตรที่แน่นอน ไม่เปลี่ยนแปลงตามภาชนะ อนุภาคชิดกันเป็นระเบียบ มีความหนาแน่นและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลสูงกว่าของเหลวและแก๊ส เช่น ไม้ หิน เหล็ก ทองคำ ดิน ทราย พลาสติก กระดาษ เป็นต้น ภาพที่ 1.2 การจัดเรียงอนุภาคของของแข็ง ที่มา : http://www.nakhamwit.ac.th/pingpong_web/State&Changing.htm 2. ของเหลว ( liquid ) หมายถึง สารที่มีปริมาตรแน่นอน แต่มีรูปร่างไม่แน่นอนเปลี่ยนแปลง ตามภาชนะที่บรรจุ อนุภาคอยู่ใกล้เคียงกันแต่ไม่เป็นระเบียบ มีการชนกันตลอดเวลา จึงมีความหนาแน่น สูงกว่าแก๊สเช่น น้ำ แอลกอฮอล์ น้ำมันพืช น้ำมันเบนซิน เป็นต้น ภาพที่ 1.3 การจัดเรียงอนุภาคของของเหลว ที่มา : http://www.nakhamwit.ac.th/pingpong_web/State&Changing.htm 3. แก๊ส ( gas ) หมายถึงสารที่มีรูปร่างและปริมาตรไม่แน่นอน เปลี่ยนแปลงตามภาชนะที่บรรจุ เพราะมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลน้อยมาก จึงฟุ้งกระจายได้เต็มภาชนะและมีความหนาแน่นต่ำ เช่น อากาศ แก๊สออกซิเจน แก๊สหุงต้ม เป็นต้น ภาพที่ 1.4 การจัดเรียงอนุภาคของของแก๊ส ที่มา : http://www.nakhamwit.ac.th/pingpong_web/State&Changing.htm

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 14 ความแตกต่างของสารตามสถานะ แบบจำลองอนุภาคของสสาร ถ้าขยายภาพแล้วมองเข้าไปในหน่วยย่อยๆ ของสสาร จะพบกับอนุภาค ซึ่งอาจเป็นอะตอม โมเลกุล หรือไอออนซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เนื่องจากเราไม่สามารถมองเห็นอนุภาคของ สสารได้ เราจึงเรียนรู้เกี่ยวกับการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค และการเคลื่อนที่ของ อนุภาคของสสารโดยใช้แบบจำลองซึ่งเป็นการนำเสนอข้อมูลแนวคิด ความคิดรวบยอด เพื่ออธิบาย ปรากฎการณ์ให้ผู้อื่นเข้าใจ โดยอาจนำเสนอในรูปแบบต่าง ๆ เช่น กราฟ รูปภาพ สมการ แผนผัง ภาพเคลื่อนไหว หรือสิ่งประดิษฐ์ ภาพที่ 1.5 การจำลองสถานะของสาร ที่มา: http://www.slideshare.net/wuttipongtubkrathok/1-63885816 ศึกษาบัตรเนื้อหาเสร็จแล้วเรามาช่วยกันระดมความคิด ร่วมแสดงความคิดเห็นทีละคน แล้วบันทึกลงในบัตรบันทึกการอ่านนะครับ ของแข็ง 1.ไม่เปลี่ยนแปลงรูปร่าง 2.อยู่กับที่ 3.ทะลุผ่านได้ยาก 4.บีบอัดให้เล็กลงไม่ได้ ของเหลว 1.มีรูปร่างตามภาชนะที่ใส่ 2.ไหลได้ 3.ทะลุผ่านได้ 4.บีบอัดให้เล็กลงได้ แก๊ส 1.มีรูปร่างกระจายเต็ม ภาชนะที่บรรจุ 2.ฟุ้งกระจายอย่างรวดเร็ว 3.ทะลุผ่านได้ง่ายมาก 4.บีบอัดให้เล็กลงได้ง่าย

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 15 บัตรบันทึกการอ่าน ชื่อเรื่องที่อ่าน ………………………………………………………………………………………………………………………………. วิเคราะห์ข้อคิด/ประโยชน์ที่ได้จากเรื่องที่อ่าน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. สิ่งที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 16 บัตรกิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง สมบัติของสาร คำชี้แจง 1 ให้นักเรียนแต่ละคนทำการศึกษาสารที่อยู่นอกห้องเรียนหรือในบริเวณโรงเรียน บันทึก จำนวนและชื่อของสารแต่ละชนิด 2. เมื่อรวบรวมได้แล้ว ให้แต่ละคนนำข้อมูลมารวมกัน แบ่งกลุ่มๆ ละ 4 – 5 คน ให้แต่ละ กลุ่มอภิปรายและตอบคำถาม ดังนี้ 1. สมบัติของสารที่เป็นของแข็ง คืออะไร และได้แก่สารชนิดใดบ้าง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 2. สมบัติของสารที่เป็นของเหลว คืออะไร และได้แก่สารชนิดใดบ้าง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 3. สมบัติของสารที่เป็นของแก๊ส คืออะไร และได้แก่สารชนิดใดบ้าง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 17 บัตรกิจกรรมที่ 1.2 แบบจำลองอนุภาคของ ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส วัสดุและอุปกรณ์ 1. ขวดพลาสติกขนาด 500 cm³ 2. เม็ดโฟมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 5-10 mm 3. จุกยาง 4. ท่อนำแก๊ส จุดประสงค์ 1. รวบรวมข้อมูลและสร้างแบบจำลองเพื่ออธิบายการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยวระหว่าง อนุภาคและการเคลื่อนที่ของอนุภาคของสสารในสถานะของแข็งของเหลว และแก๊ส 2. วิเคราะห์เปรียบเทียบการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยงระหว่างอนุภาคและการเคลื่อนที่ของ อนุภาคของสสารในสถานะของแข็งของเหลว และแก๊ส วิธีการทำกิจกรรม 1. นำขวดพลาสติกขนาด 500 cm³ เจาะรูที่ก้นขวดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 mm ประมาณ 10-15 รูบรรจุเม็ดโฟมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 5-10 mm ลงในขวดใบนี้ประมาณ 80 cm³ ปิดปากขวด ด้วยจุกยางที่มีท่อนำแก๊ส 1 ท่อเสียบอยู่ ภาพที่ 1.6 แบบจำลองอนุภาคของแข็ง ของเหลว และแก๊ส ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=G_avhWCzB_w 2. คว่ำปากขวดลง จากนั้นเป่าลมเข้าไปในท่อนำแก๊สอย่างช้า ๆ เบาๆ สังเกตการณ์เคลื่อนตัวของ เม็ดโฟม บันทึกผล 3. ค่อยๆ เป่าลมให้แรงมากขึ้นเรื่อย ๆ จนถึงแรงที่สุด สังเกตการณ์เคลื่อนตัวของเม็ดโฟม บันทึก ผลการเปลี่ยนแปลงทุกครั้งที่เป่าลมลงไปในขวด

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 18 ผลการทำกิจกรรม การเป่าลมในขวดพลาสติกด้วยกำลังลมที่แรงต่างกัน ทำให้เม็ดโฟมเคลื่อนที่แตกต่างกันอย่างไร ตารางบันทึกผลการทำกิจกรรม ช่วยกันออกแบบตารางกันนะคะ เด็ก ๆ

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 19 คำถามหลังการทดลอง 1. เม็ดโฟมในขวดพลาสติกเปรียบเสมือนอะไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 2. การเป่าลมในขวดอย่างช้า ๆ เบาๆ ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารใน สถานะใด และมีลักษณะอย่างไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 3. การเป่าลมในขวดเร็วขึ้น ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารในสถานะใด และมีลักษณะอย่างไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 4. การเป่าลมแรงที่สุด ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารในสถานะใดและมี ลักษณะอย่างไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... อภิปรายและสรุปผลการทดลอง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 20 บัตรฝึกเสริมทักษะที่1.1 เหตุแห่งสถานะของสาร คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องและสมบูรณ์ 1. สมบัติของสารมีกี่ประเภท อะไรบ้าง ................................................................................................................................ ..................................... ................................................................................................................................ ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... 2. สารมีกี่สถานะ อะไรบ้าง ................................................................................................................................ ...................................... ................... ............................................................................................................. ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... 3. เหตุใดโคมจึงลอยในอากาศได้ในระดับความสูงที่ต่างกัน ................................................................................................................................ ...................................... ................... ............................................................................................................. ..................................... 4. เหตุใดแต่ละพื้นที่บนโลกจึงมีสถานะของสารแตกต่างกัน ................................................................................................................................ ..................................... . ................................................................................................................................ ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... ไม่ยากเลยใช่ไหมครับเพื่อนๆ พยายามทำให้ได้นะครับ

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 21 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวแล้วทำเครื่องหมายกากบาท () ลงใน กระดาษคำตอบ ใช้เวลาทำแบบทดสอบ 10 นาที 1.“สารชนิดหนึ่ง มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคเรียงชิดกันและสั่นอยู่กับที่” เป็นคุณสมบัติของสารใน สถานะใด ก. อนุภาค ข. แก๊ส ค. ของเหลว ง. ของแข็ง 2. “สารชนิดหนึ่ง มีรูปร่างไม่คงที่ เปลี่ยนแปลงไปตามภาชนะ” เป็นคุณสมบัติของสารในสถานะใด ก. ของแข็ง ข. ของเหลว ค. แก๊ส ง. ของเหลวและแก๊ส 3. จงเรียงลำดับสารต่อไปนี้ตามสถานะที่เป็นของเหลว ของแข็ง และแก๊ส ก. ลูกบอล น้ำส้ม H ข. น้ำเกลือ สำลี O2 ค. น้ำหวาน CO2 ง. O2 ปิ่นโต น้ำอัดลม 4. “สารชนิดหนึ่ง มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยมาก และมีช่องว่างระหว่างอนุภาคมากที่สุด” เป็น คุณสมบัติของสารในสถานะใด ก. แก๊ส ข. ของแข็ง ค. ของเหลว ง. อนุภาค 5. ข้อความใดแสดงลักษณะของสารได้ถูกต้อง ก. อากาศจะเปลี่ยนรูปร่าง เมื่อถูกปล่อยออกจากลูกโป่ง ข. น้ำจะเปลี่ยนปริมาตร เมื่อเทจากแก้วใส่กระติก ค. แก้วจะเปลี่ยนรูปร่าง เมื่อใส่น้ำลงไป ง. หินจะมีรูปร่างเปลี่ยนไป เมื่อหยิบจากพื้นใส่กล่อง

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 22 6. ข้อใดต่อไปนี้ถูกต้อง ก. อนุภาคของสสารทุกสถานะจะเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระตลอดเวลา ข. ของเหลวและแก๊สสามารถเปลี่ยนแปลงรูปร่างได้ตามภาชนะที่บรรจุ และมีปริมาตรไม่คงที่ ค. แรงหยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคของแก๊สน้อยมากทำให้แก๊สฟุ้งกระจายได้อย่างอิสระ ง. สสารชนิดหนึ่งในสถานะของแข็งและของเหลว ที่ปริมาตรเท่ากัน จะมีจำนวนอนุภาคเท่ากัน 7 . สารในข้อใดมีสถานะต่างจากพวก ก. หิน ข. ไม้ ค. เหล็ก ง. แก๊สออกซิเจน 8. สารใดมีพลังงานจลน์มากที่สุด ก. แก๊ส ข. ของแข็ง ค. ของเหลว ง. น้ำ 9. หากเทน้ำสีแดงปริมาตร 50 บาศก์เซนติเมตรจากขวดแก้ว ลงในบีกเกอร์ ผลการทดลองที่เกิดขึ้น เป็น อย่างไร ก. ปริมาตรน้ำสีแดงเพิ่มขึ้น ข. ปริมาตรน้ำสีแดงเท่าเดิม ค. ปริมาตรน้ำสีแดงลดลง ง. ปริมาตรน้ำสีแดงเพิ่มขึ้นหรือลดลงก็ได้ 10. สารในสถานะที่กำหนดให้ ข้อใดเรียงลำดับมีความหนาแน่นจากจากน้อยไปมาก ก. ของเหลว ของแข็ง แก๊ส ข. แก๊ส ของเหลว ของแข็ง ค. ของแข็ง แก๊ส ของเหลว ง. ของแข็ง ของเหลว แก๊ส

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 23 กระดาษคำตอบ แบบทดสอบหลังเรียน รายวิชาวิทยาศาสตร์ 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ความร้อนรอบตัว ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ เวลา 2 ชั่วโมง วัน…………..……. ที่ ……….. เดือน ……………….………… พ.ศ. ……..……… ชื่อ………………………………………………………..…………………………………… ชั้น…………….… เลขที่………………… คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียวแล้วทำเครื่องหมายกากบาท () ลงใน กระดาษคำตอบ ใช้เวลาทำแบบทดสอบ 10 นาที ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 24 บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์(ฉบับปรับปรุงพ.ศ.2560)ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย., 2560. . ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระเรียนรู้วิทยาศาสตร์(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551.. กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพ์ สกสค, 2560. . หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุ สภาลาดพร้าว, 2551. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. คู่มือครูรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน เล่ม 2 ชั้น มัธยมศึกษาปีที่1 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์(ฉบับปรับปรุงพ.ศ.2560)ตามหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ สกสค, 2560. . หนังสือเรียน รายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน เล่ม 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มสาระการ เรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2560. สุธารี คำจีนศรีและภคพร จิตตรีขันธ์. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ม.1เล่ม 2 ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช2551.กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ อักษรเจริญทัศน์.,2560. สามารถ พงศ์ไพบูลย์และคณะ. หัวใจวิทยาศาสตร์ ม. 1 – 2 - 3. กรุงเทพฯ: ไฮเอ็ดพับลิชชิ่ง, 2554. วัฒนาพร ระงับทุกข์. การจัดการเรียนรู้ที่ยึดนักเรียนเป็นศูนย์กลาง. กรุงเทพฯ : ต้นอ้อ. 2555. http://www.slideshare.net/wuttipongtubkrathok/1-63885816: สืบค้นเมื่อวันที่6เมษายน 2561. http://www.nakhamwit.ac.th/pingpong_web/State&Changing.htm: สืบค้นเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2561. http://www.althaiecent.com : สืบค้นเมื่อวันที่ 7 เมษายน 2561.

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 25 เฉลย

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 26 เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน- หลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ ก่อนเรียน หลังเรียน ข้อ ตัวเลือก ข้อ ตัวเลือก 1 ค 1 ง 2 ง 2 ง 3 ก 3 ข 4 ข 4 ก 5 ก 5 ก 6 ข 6 ค 7 ง 7 ง 8 ก 8 ก 9 ง 9 ข 10 ข 10 ข

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 27 ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของครูผู้สอน ตัวอย่างเช่น ของแข็งได้แก่ วัสดุที่ใช้ทำโคมลอย ลวด กระดาษว่าว ของเหลว ได้แก่ ขี้ผึ้งที่โดนความร้อน และแก๊สได้แก่ แก๊สที่เกิดจาการจาก การเผาไหม้ เป็นต้น บัตรคำถามที่ 1.1 สถานะของสาร เฉลย คำชี้แจง ให้นักเรียนใช้ความรู้เดิมที่นักเรียนเคยศึกษาผ่านมาแล้วตอบคำถามต่อไปนี้ ภาพที่ 1.1 โคมลอย ที่มา : http://www.althaiecent.com จากภาพโคมลอย ให้นักเรียนยกตัวอย่างสิ่งของหรือสารที่มีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว และแก๊สที่ใช้ใน งานปล่อยโคมลอยนี้ ................…………………………………………………………….................................................................... .............. .... ....................................................................... .............................................................................................. ................…………………………………………………………….................................................................... .............. ....

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 28 บัตรกิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง สมบัติของสาร คำชี้แจง 1. ให้นักเรียนแต่ละคนทำการศึกษาสารที่อยู่นอกห้องเรียนหรือในบริเวณโรงเรียน บันทึก จำนวนและชื่อ ของสารแต่ละชนิด 2. เมื่อรวบรวมได้แล้ว ให้แต่ละคนนำข้อมูลมารวมกัน แบ่งกลุ่มๆ ละ 4 – 5 คน ให้แต่ละ กลุ่มอภิปรายและตอบคำถาม ดังนี้ 1. สมบัติของสารที่เป็นของแข็ง คืออะไร และได้แก่สารชนิดใดบ้าง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 2. สมบัติของสารที่เป็นของเหลว คืออะไร และได้แก่สารชนิดใดบ้าง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 3. สมบัติของสารที่เป็นของแก๊ส คืออะไร และได้แก่สารชนิดใดบ้าง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... . เฉลย

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 29 บัตรกิจกรรมที่ 1.2 แบบจำลองอนุภาคของ ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส วัสดุและอุปกรณ์ 1. ขวดพลาสติกขนาด 500 cm³ 2. เม็ดโฟมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 5-10 mm 3. จุกยาง 4. ท่อนำแก๊ส จุดประสงค์ 1. รวบรวมข้อมูลและสร้างแบบจำลองเพื่ออธิบายการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยวระหว่าง อนุภาคและการเคลื่อนที่ของอนุภาคของสสารในสถานะของแข็งของเหลว และแก๊ส 2. วิเคราะห์เปรียบเทียบการจัดเรียงอนุภาค แรงยึดเหนี่ยงระหว่างอนุภาคและการเคลื่อนที่ของ อนุภาคของสสารในสถานะของแข็งของเหลว และแก๊ส วิธีการทำกิจกรรม 1. นำขวดพลาสติกขนาด 500 cm³ เจาะรูที่ก้นขวดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 mm ประมาณ 10-15 รูบรรจุเม็ดโฟมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 5-10 mm ลงในขวดใบนี้ประมาณ 80 cm³ ปิดปากขวด ด้วยจุกยางที่มีท่อนำแก๊ส 1 ท่อเสียบอยู่ ภาพที่ 1.6 แบบจำลองอนุภาคของแข็ง ของเหลว และแก๊ส ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=G_avhWCzB_w 2. คว่ำปากขวดลง จากนั้นเป่าลมเข้าไปในท่อนำแก๊สอย่างช้า ๆ เบาๆ สังเกตการณ์เคลื่อนตัวของ เม็ดโฟม บันทึกผล 3. ค่อยๆ เป่าลมให้แรงมากขึ้นเรื่อย ๆ จนถึงแรงที่สุด สังเกตการณ์เคลื่อนตัวของเม็ดโฟม บันทึก ผลการเปลี่ยนแปลงทุกครั้งที่เป่าลมลงไปในขวด เฉลย

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 30 ผลการทำกิจกรรม การเป่าลมในขวดพลาสติกด้วยกำลังลมที่แรงต่างกัน ทำให้เม็ดโฟมเคลื่อนที่แตกต่างกันอย่างไร ตารางบันทึกผลการทำกิจกรรม มาออกแบบตารางกันนะคะ เด็ก ๆ

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 31 อนุภาคของสาร การเป่าลมอย่างช้า ๆ เบาๆ ไปยังเม็ดพลาสติกเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสาร ในสถานะของแข็ง ที่ทุกอนุภาคมีการสั่นสะเทือนตลอดเวลาแต่อยู่ตำแหน่งเดิม และอนุภาคอยู่ชิด ติดกันมีแรงระหว่างอนุภาคมากทำให้ของแข็งคงรูปอยู่ได้ การเป่าลมแรงขึ้น ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารในสถานะ ของเหลวที่ทุกอนุภาคมีการสั่น อนุภาคอยู่ห่างกันเล็กน้อย มีการเคลื่อนตัวและการกระจายตัว ทั่วก้นภาชนะจึงมีปริมาตรเพิ่มขึ้นทำให้ความหนาแน่นและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อย กว่าของแข็งเมื่อเป่าลมแรงที่สุด การเป่าลมอย่างแรงที่สุด ไปยังเม็ดพลาสติกเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารใน สถานะแก๊ส ที่ทุกอนุภาคมีการเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลาอย่างรวดเร็ว ฟุ้งกระจายเต็มภาชนะ ทำให้ ความหนาแน่นและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยกว่าของเหลวและของแข็งมาก เนื่องจากเราไม่สามารถมองเห็นอนุภาคของสสารได้ เราจึงเรียนรู้เกี่ยวกับจัดเรียงอนุภาค แรงยึด เหนี่ยวระหว่างอนุภาคและการเคลื่อนที่ของอนุภาคของสสารโดยใช้แบบจำลอง อนุภาคของของแข็ง จะสั่นอยู่กับที่และเรียงชิดกัน โดยมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคมากว่าของเหลวและแก๊ส จึงทำให้ ของแข็งมีรูปร่างและปริมาตรคงที่ อนุภาคของของเหลวอยู่ใกล้กัน โดยแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค น้อยกว่าของแข็งแต่มากกว่าแก๊ส อนุภาคของของเหลวจึงเคลื่อนที่ได้ แต่ไม่เป็นอิสระ โดยจะเคลื่อนที่ รอบ ๆ อนุภาคใกล้เคียง ทำให้ของเหลวมีรูปร่างไม่คงที่ โดยจะเปลี่ยนแปลงตามรูปร่างของภาชนะที่ บรรจุ แต่มีปริมาตรคงที่ อนุภาคของแก๊สอยู่ห่างกันมาก โดยแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคน้อยมาก อนุภาคจึงเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระทุกทิศทาง ทำให้แก๊สมีรูปร่างและปริมาตรไม่คงที่ เปลี่ยนแปลงตาม รูปร่างและขนาดของภาชนะที่บรรจุ คำถามหลังการทดลอง 1. เม็ดโฟมในขวดพลาสติกเปรียบเสมือนอะไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 2. การเป่าลมในขวดอย่างช้า ๆ เบาๆ ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารใน สถานะใด และมีลักษณะอย่างไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... 3. การเป่าลมในขวดเร็วขึ้น ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารในสถานะใด และมีลักษณะอย่างไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... 4. การเป่าลมแรงที่สุด ไปยังเม็ดโฟมเป็นแบบจำลองที่แทนการจัดเรียงอนุภาคของสารในสถานะใดและมี ลักษณะอย่างไร ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... อภิปรายและสรุปผลการทดลอง ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 32 บัตรฝึกเสริมทักษะที่1.1 เหตุแห่งสถานะของสาร คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องและสมบูรณ์ 1. สมบัติของสารมีกี่ประเภท อะไรบ้าง ................................................................................................................................ ..................................... ...................................................................................................... ............................................................. .................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................ ...................................... 2. สารมีกี่สถานะ อะไรบ้าง ................................................................................................................................ ...................................... ................... ............................................................................................................. ...................................... ................................................................................................................................ ...................................... 3. เหตุใดโคมจึงลอยในอากาศได้ในระดับสูงที่ต่างกัน ....................................................................... ............................................................................ ................. ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ...... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ............. ........ ............ .............................................................................................................. ............................................ .......... 4. เหตุใดแต่ละพื้นที่บนโลกจึงมีสถานะของสารแตกต่างกัน ................................................................................................................................ ..................................... . ......................................................................................................... .... ....................................................... . ................................................................................................................................ ...................................... ไม่ยากเลยใช่ไหมครับเพื่อนๆ พยายามทำให้ได้นะครับ 2 ประเภท ได้แก่ สมบัติทางกายภาพ และสมบัติทางเคมี ขึ้นอยู่กับภูมิประเทศ และภูมิอากาศ เฉลย 3 สถานะได้แก่ ของแข็ง ของเหลว และแก๊ส เพราะความหนาแน่นของอากาศในแต่ละระดับมีความแตกต่างกัน โดยปกติระยะห่างจาก ผิวโลกยิ่งมากความหนาแน่นยิ่งลดน้อยลง ความหนาแน่นของอากาศมีมากลูกโคมจะลอย ได้สูงกว่าในระดับสูงกว่าในระดับความสูงที่มีอากาศน้อยกว่า

ชุดที่ 1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 33 ขอบใจนักเรียนนะคะ ที่ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องการจัดเรียงอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะตามลำดับ ขั้นตอนอย่างเคร่งครัดหวังว่านักเรียนจะได้รับประโยชน์ อย่างมากกับการเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้นะคะ