การก่อตั้งอาเซียน

การกอ่ ตง้ั อาเซียน

การกอ่ ตง้ั อาเซยี น

อาเซียน (ASEAN) เปน็ การรวมตวั กนั ของ 10 ประเทศ ใน
ทวปี เอเชยี ตะวันออก
เฉยี งใต้ ผู้นาอาเซยี นได้รว่ มลงนามในปฎญิ ญาว่าดว้ ย ความรว่ มมือ
อาเซียนเห็นชอบ ให้จดั ตงั้ ประชาคมอาเซยี น (ASEAN
Community) คอื เปน็ องคก์ รระหว่างประเทศ ระดับภูมภิ าคเอเชีย
ตะวนั ออกเฉยี งใต้ มจี ดุ เริ่มต้นโดยประเทศไทย มาเลเซีย และ
ฟิลิปปนิ ส์ ได้ร่วมกนั จดั ต้ัง สมาคมอาสา (Association of South East
Asia) เมือ่ เดือน ก.ค.2504 เพือ่ การรว่ มมือกนั ทาง เศรษฐกจิ สงั คมและ
วฒั นธรรม แต่
ดาเนินการ ไปได้เพียง 2 ปี ก็ตอ้ งหยดุ ชะงักลง เน่ืองจากความผกผัน
ทางการเมอื ง
ระหวา่ งประเทศอินโดนเี ซยี และประเทศมาเลเซยี จนเม่อื มกี ารฟื้นฟู
สมั พนั ธท์ างการฑูต
ระหวา่ งสองประเทศ

จึงได้มีการแสวงหาหนทางความรว่ มมอื กันอีกครัง้ และสาเรจ็
ภายในปี พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020) แต่ต่อมาไดต้ กลงรน่ ระยะเวลาจัดตั้งให้
เสร็จในปี พ.ศ. 2558 (ค.ศ. 2015) ในปนี นั้ เองจะมีการเปดิ กว้างให้
ประชาชนในแตล่ ะประเทศสามารถเขา้ ไปทางานในประเทศ อ่ืน ๆ ใน
ประชาคมอาเซียนได้อยา่ งเสรี เสมอื นดงั เปน็ ประเทศเดยี วกนั

ซง่ึ จะมผี ลกระทบต่อการประกอบอาชีพและการมงี านทาของคนไทย
ควรทาความ
เขา้ ใจในเร่อื งนี้จึงเป็นสง่ิ สาคัญสาหรบั ทกุ คน

องคค์ วามรู้ "ประชาคมเศรษฐกจิ อาเซียน (ASEAN Economic

Community : AEC)

ความเปน็ มาของอาเซยี น
สมาคมประชาชาติแหง่ เอเชียตะวนั ออกเฉยี ง

ใต้ (Association of Southeast Asian Nations หรอื ASEAN) กอ่
ต้ังข้ึนโดยปฏิญญากรงุ เทพ (Bangkok Declaration) หรือ ปฏิญญา
อาเซยี น (ASEAN Declaration) เมือ่ วันท่ี 8 สงิ หาคม 2510 โดยมี
ประเทศ
สมาชกิ 5 ประเทศ ประกอบดว้ ย อินโดนีเซยี มาเลเซีย ฟิลิปปนิ ส์ สงิ ค
โปร์ และไทย
เพ่ือส่งเสริมความร่วมมือทางด้านการเมือง เศรษฐกจิ และสงั คม ของ

ประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ต่อมามปี ระเทศสมาชิก
เพ่ิมเติม ได้แก่ บรไู นดารุส-ซาลาม เวยี ดนาม ลาว เมียนมาร์ และ
กัมพชู า ตามลาดบั จึงทาให้ปัจจุบนั อาเซียน มีสมาชิก 10 ประเทศ

“อาเซยี น” สกู่ ารเปน็ ประชาคมอาเซียน ในปี 2558
ปัจจุบัน บริบททางการเมอื ง เศรษฐกิจ และสงั คม รวมท้ัง

ความสมั พันธร์ ะหวา่ งประเทศไดเ้ ปล่ียนแปลงไปอยา่ งมาก ทาให้
อาเซยี นต้องเผชญิ สิ่งท้าทายใหม่ๆ อาทิ โรคระบาด การกอ่ การ
รา้ ย ยาเสพติด การคา้ มนษุ ย์ ส่งิ แวดลอ้ ม ภยั พบิ ัติ อกี ทงั้ ยงั มีความ
จาเปน็ ตอ้ งรวมตัวกันเพอ่ื เพม่ิ อานาจตอ่ รองและขดี ความสามารถทางการ
แขง่ ขันกบั ประเทศในภูมภิ าคใกล้เคียง และในเวทีระหวา่ งประเทศ ผ้นู า
อาเซียนจงึ เหน็ พ้องกนั วา่ อาเซียนควรจะรว่ มมือกันให้เหนยี ว
แน่น เข้มแข็ง และมน่ั คงยงิ่ ขนึ้ จึงได้ประกาศ “ปฏิญญาวา่ ด้วยความ
ร่วมมอื ในอาเซยี น ฉบบั ท่ี
2” (Declaration of ASEAN Concord II) ซ่งึ กาหนดให้มกี ารสร้าง
ประชาคมอาเซียนท่ีประกอบไปด้วย 3 เสาหลัก ได้แก่

- ประชาคมการเมอื งและความมนั่ คงอาเซียน (ASEAN
Political and Security Community - APSC) มงุ่ ใหป้ ระเทศกลุ่มสมาชิก
อยรู่ ่วมกนั อย่างสันตสิ ุข แก้ไขปัญหาระหวา่ งกนั โดยสันติวธิ ี มีเสถียรภาพ
และความม่ันคงรอบดา้ น เพอื่ ความมน่ั คงปลอดภัยของเหล่าประชาชน

- ประชาคมเศรษฐกจิ อาเซยี น (ASEAN Economic
Community - AEC) มงุ่ เน้นใหเ้ กิดการรวมตวั กันทางเศรษฐกจิ และความ
สะดวกในการตดิ ต่อค้าขายระหวา่ งกนั เพ่ือให้ประเทศสมาชิกสามารถ
แข่งขนั กบั ภูมิภาคอน่ื ๆไดโ้ ดย

- ประชาคมสังคมและวฒั นธรรมอาเซียน (ASEAN Socio -

Cultural Community - ASCC) มุ่งหวังให้ประชากรอาเซยี นมีสภาพ
ความเป็นอยู่ทดี่ ี มีความมน่ั คงทางสังคม มกี ารพัฒนาในทกุ ๆ ดา้ น และมี
สังคมแบบเออื้ อาร โดยจะมแี ผนงานสร้างความรว่ มมอื 6 ดา้ น คือ การ
พัฒนาทรพั ยากรมนุษย์ การค้มุ ครองและสวสั ดิการสังคม สทิ ธแิ ละความ
ยุตธิ รรมทางสังคม ความย่ังยืนดา้ นสิ่งแวดล้อม การสร้างอัตลักษณ์
อาเซียน การลดช่องวา่ งทางการพฒั นา

ซง่ึ ต่อมาผู้นาอาเซียนได้ตกลงใหม้ กี ารจดั ตั้งประชาคมอาเซียน
ให้แล้วเสรจ็ เรว็ ข้ึนมาเปน็ ภายในปี 2558

ประชาคมอาเซยี น คอื
ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) คอื การรวมตัว

ของกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียนให้เป็นชุมชนท่มี ีความ
แขง็ แกร่ง สามารถสรา้ งโอกาสและรบั มอื ส่งทา้ ท้าย ท้ังด้านการเมือง
ความมัน่ คง เศรษฐกิจ และภัยคุกคามรปู แบบใหม่ โดยสมาชิกในชมุ ชน
มสี ภาพความเปน็ อยทู่ ี่ดี สามารถประกอบกจิ กรรมทางเศรษฐกิจไดอ้ ยา่ ง
สะดวกมากย่งิ ขน้ึ และสมาชิก ในชุมชนมีความรสู้ กึ เปน็ อนั หนง่ึ อัน
เดยี วกัน

จุดประสงค์หลกั ของอาเซียน
ปฏิญญากรุงเทพฯ ไดร้ ะบวุ ตั ถุประสงคส์ าคัญ 7 ประการของการ

จัดตั้งอาเซียน ได้แก่
1. สง่ เสรมิ ความร่วมมอื และความชว่ ยเหลอื ซ่งึ กันและกนั ในทาง

เศรษฐกิจ สังคม วฒั นธรรม เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ และการบริหาร
2. ส่งเสริมสันติภาพและความมน่ั คงส่วนภมู ิภาค
3. เสริมสร้างความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจพัฒนาการทาง

วัฒนธรรมในภูมภิ าค
4. ส่งเสรมิ ใหป้ ระชาชนในอาเซยี นมีความเปน็ อยแู่ ละคุณภาพ

ชวี ติ ที่ดี

5. ให้ความช่วยเหลือซงึ่ กนั และกนั ในรูปของการฝึกอบรมและ
การวจิ ยั และส่งเสรมิ การศึกษาดา้ นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

6. เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพของการเกษตรและอุตสาหกรรม การขยาย
การคา้ ตลอดจนการปรับปรงุ การขนสง่ และการคมนาคม

7. เสริมสร้างความร่วมมอื อาเซยี นกบั ประเทศภายนอก องคก์ าร

ความรว่ มมอื แหง่ ภมู ิภาคอ่ืนๆ และองคก์ ารระหว่างประเทศ

ภาษาอาเซยี น
ภาษาทางการที่ใชใ้ นการติดต่อประสานงานระหว่างประเทศ

สมาชกิ คือ ภาษาอังกฤษ

คาขวัญของอาเซยี น "หนง่ึ วิสัยทัศน์ หนงึ่ เอกลักษณ์
หนงึ่ ประชาคม” (One Vision, One Identity, One
Community)

อตั ลกั ษณอ์ าเซยี น
อาเซยี นจะตอ้ งส่งเสรมิ อัตลกั ษณร์ ่วมกนั ของตนและความรูส้ กึ

เป็นเจา้ ของในหม่ปู ระชาชนของตน เพื่อให้บรรลุชะตา เปูาหมาย และ
คณุ ค่าร่วมกนั ของอาเซยี น

สัญลกั ษณอ์ าเซยี น

คอื ดวงตราอาเซยี นเป็น
รูปมดั รวงขา้ ว สีเหลืองบนพื้นวงกลม
สีแดงลอ้ มรอบดว้ ยวงกลมสขี าว และสนี า้ เงิน
รวงขา้ วสีเหลอื ง 10 ต้น หมายถึง ความใฝุฝันของบรรดาสมาชกิ

ในเอเซียตะวนั ออกเฉียงใตท้ ้ัง 10 ประเทศ ใหม้ ีอาเซยี นทผี่ ูกพันกันอย่าง
มมี ิตรภาพและเป็นหนงึ่ เดยี ว

วงกลม เป็นสญั ลักษณ์แสดงถงึ เอกภาพของอาเซยี น
ตวั อกั ษรคาว่า asean สนี ้าเงนิ อยู่ใต้ภาพรวงขา้ ว แสดงถึง
ความมงุ่ ม่ันทจ่ี ะทางานร่วมกนั เพอื่ ความมั่นคง สนั ตภิ พ เอกภาพ และ
ความกา้ วหนา้ ของประเทศสมาชิกอาเซยี น
สีเหลอื ง : หมายถงึ ความเจริญรุ่งเรอื ง
สีแดง : หมายถึง ความกล้าหาญและการมพี ลวัติ
สขี าว : หมายถึง ความบรสิ ุทธิ์

สีนา้ เงิน : หมายถงึ สนั ตภิ าพและความมั่นคง

ธงอาเซยี น
ธงอาเซียนเปน็ ธงพ้ืนสีนา้ เงนิ มดี วงตราอาเซียนอยู่ตรง

กลาง แสดงถึงเสถียรภาพ สันตภิ าพ ความสามัคคี และพลวตั ของ
อาเซยี น
สขี องธงประกอบด้วย สีน้าเงิน สีแดง สขี าว และสีเหลือง ซง่ึ เป็นสีหลัก
ในธงชาตขิ องบรรดาประเทศสมาชิกของอาเซยี นท้ังหมด

วนั อาเซยี น
ให้วนั ท่ี 8 สงิ หาคม ของทุกปี เป็นวันอาเซียน

เพลงประจาอาเซียน (ASEAN Anthem)
คือ เพลง ASEAN WAY

กฎบตั รอาเซยี น
กฎบตั รอาเซยี น กาหนดใหอ้ าเซียนและประเทศสมาชิกปฏิบัติ

ตามหลักการดงั ตอ่ ไปนี้
1. เคารพเอกราช อธปิ ไตย ความเสมอภาค บรู ณภาพแหง่

ดินแดน และอตั ลกั ษณแ์ หง่ ชาติของรัฐสมาชิกอาเซยี นทัง้ ปวง
2. ผูกพนั และรับผิดชอบร่วมกนั ในการเพ่ิมพูนสันตภิ าพ ความ

มนั่ คง และความมง่ั คั่งของภมู ภิ าค
3. ไม่รกุ รานหรอื ข่มขู่วา่ จะใช้กาลังหรือการกระทาอน่ื ใดใน

ลกั ษณะที่ขดั ตอ่ กฎหมายระหว่างประเทศ
4. ระงับขอ้ พิพาทโดยสนั ติ
5. ไมแ่ ทรกแซงกจิ การภายในของรัฐสมาชิกอาเซียน
6. เคารพสทิ ธขิ องรฐั สมาชกิ ทุกรัฐในการธารงประชาชาติของ

ตนโดยปราศจากการแทรกแซง การบอ่ นทาลาย และการบังคบั จาก
ภายนอก

7. ปรึกษาหารอื ทีเ่ พิม่ พูนข้ึนในเรอ่ื งท่ีมีผลกระทบอยา่ งรา้ ยแรง
ต่อผลประโยชน์ร่วมกนั ของอาเซียน

8. ยึดมั่นต่อหลกั นิติธรรม ธรรมาภิบาล หลกั การ
ประชาธปิ ไตยและรฐั บาลตามรฐั ธรรมนญู

9. เคารพเสรีภาพพ้ืนฐาน การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิ

มนษุ ยชน และการสง่ เสรมิ ความยุติธรรมทางสงั คม

10. ยึดถือกฎบัตรสหประชาชาตแิ ละกฎหมายระหว่าง

ประเทศ รวมถึงกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ที่ รัฐสมาชกิ
อาเซยี นยอมรับ

11. ละเว้นจากการมสี ่วนร่วมในการคกุ คามอธปิ ไตย บรู ณภาพ
แหง่ ดนิ แดนหรอื เสถยี รภาพทางการเมอื งและเศรษฐกิจของรัฐสมาชกิ
อาเซียน

12. เคารพในวัฒนธรรม ภาษา และศาสนาท่ีแตกต่างของ
ประชาชนอาเซยี น

13. มีสว่ นรว่ มกับอาเซียนในการสร้างความสมั พนั ธ์กับภายนอก

ทั้งในดา้ นการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม โดยไม่ปิดกั้นและไม่เลอื ก
ปฏิบตั ิ

14. ยดึ ม่ันในกฎการค้าพหภุ าคีและระบอบของอาเซยี น

จดั ทาโดย
นายศราวุธ สุทธสม