ทวีปเอเชีย

ภูมศิ าสตร์ ทวีปเอเซีย

ทวปี เอเชีย

1. ลกั ษณะทางกายภาพของทวปี เอเชีย
1.1 ทต่ี ้งั ขนาด และอาณาเขต

เอเชียเป็นทวปี ท่ีใหญ่ท่ีสุดในโลก มีอาณาเขตติดต่อดงั น้ี
1. ทิศเหนือ ติดต่อกบั ทะเลคารา ทะเลแลปทิฟ และทะเลไซบีเรียตะวนั ออกในมหาสมุทร

อาร์กติก
2. ทิศตะวนั ออก ติดต่อกบั ทะเลเบริง ทะเลโอคอตสค์ ทะเลญี่ป่ ุน ทะเลเหลือง ทะเลจีน

ตะวนั ออก และทะเลจีนใตใ้ นมหาสมุทรแปซิฟิ ก
3. ทิศใต้ ติดต่อกบั อ่าวเบงกอล ทะเลอาหรับ อ่าวเปอร์เซีย และอ่าวเอเดนในมหาสมุทร

อินเดีย
4. ทิศตะวนั ตก ติดต่อกบั ทะเลแดง คลองสุเอซ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ทะเลดา เทือกเขาคอเค

ซสั ทะเลแคสเปี ยนและเทือกเขายรู ัล

1.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ลกั ษณะภมู ิประเทศของทวปี เอเชียอาจแบ่งออกไดเ้ ป็น 6 เขต ดงั น้ี

1. เขตที่ราบต่าตอนเหนือ
2. เขตที่ราบลุ่มแม่น้า
3. เขตเทือกเขาสูง
4. เขตที่ราบสูงทางตอนกลางทวปี
5. เขตท่ีราบสูงตอนใตแ้ ละตะวนั ตกเฉียงใต้
6. หม่เู กาะ

1.3 ภูมิอากาศ
1.3.1 ปัจจยั ทม่ี อี ทิ ธิพลต่อภูมิอากาศ

1. ท่ีต้งั ดินแดนส่วนใหญ่ของทวีปเอเชียต้งั อยทู่ างซีกโลกเหนือ คือ จากเส้นศนู ยส์ ูตรไป
จนถึงข้วั โลก ทาใหท้ วปี เอเชียมีภมู ิอากาศทุกชนิด

2. ขนาด ทวปี เอเชียมีอาณาเขตกวา้ งขวางมาก มีเสน้ ศนู ยส์ ูตร เสน้ ทรอปิ กออฟแคนเซอร์
และเส้นอาร์กติกเซอร์เคิลลากผา่ น จึงมีภมู ิอากาศท้งั เขตร้อน เขตอบอุ่น และเขตหนาว

3. ความใกล–้ ไกลทะเล ทวปี เอเชียมีดินแดนบางส่วนอยใู่ กลช้ ายฝ่ังทะเล และดินแดน
ภายในทวปี บางแห่งอยหู่ ่างไกลจากทะเลมาก จึงมีความแตกต่างของภมู ิอากาศอยา่ งรุนแรง

4. ความสูงต่าของพ้นื ที่ ทวปี เอเชียมีภูมิประเทศท้งั ท่ีเป็นเทือกเขาสูง ท่ีราบ และที่ราบสูง
จึงทาใหภ้ ูมิอากาศแตกต่างกนั ท้งั ๆ ที่ต้งั อยใู่ นแนวละติจูดเดียวกนั

5. ลมประจาท่ีพดั ผา่ น ไดแ้ ก่

1) ลมประจาฤดูกาล เช่น ลมมรสุม ซ่ึงมีอิทธิพลต่อทวปี เอเชียมาก คือ
ลมมรสุมตะวนั ออกเฉียงเหนือพดั ผา่ นทางตอนเหนือของทวปี ซ่ึงมีอากาศหนาวเยน็ และ
แหง้ แลง้ ในฤดูหนาว
ลมมรสุมตะวนั ตกเฉียงใตพ้ ดั ผา่ นมหาสมุทรอินเดีย ทาใหพ้ ดั พาความชุ่มช้ืนมาสู่
ภาคพ้นื ทวปี ในฤดูฝน

2) พายหุ มุน คือ พายหุ มุนเขตร้อน ไดแ้ ก่ พายไุ ตฝ้ ่ นุ ท่ีก่อตวั ในมหาสมุทรแปซิฟิ กและพายุ
ไซโคลนท่ีก่อตวั ในมหาสมุทรอินเดีย แลว้ เคล่ือนตวั เขา้ สู่ภาคพ้ืนทวปี

6. กระแสน้า ในมหาสมุทรแปซิฟิ กมีกระแสน้าเยน็ โอยาชิโอ (Oyashiwo) ไหล
ผา่ นชายฝ่ังตะวนั ออกของประเทศญ่ีป่ ุน และมีกระแสน้าอุ่นกโุ รชิโอ (Kuroshio) ไหลผา่ น
ชายฝ่ังตะวนั ออกของประเทศ ทาใหพ้ ้นื ท่ีดา้ นชายฝ่ังตะวนั ออกของประเทศญ่ีป่ ุนมีภมู ิอากาศอบอุ่น
กวา่ ชายฝ่ังตะวนั ตก

1.3.2 เขตภูมอิ ากาศ (climatic region)

ทวปี เอเชียมีภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาติท่ีหลากหลาย จาแนกได้ 11 เขต ดงั น้ี
1. เขตภูมิอากาศแบบป่ าฝนเขตร้อน (Af)
2. เขตภูมิอากาศร้อนช้ืนแบบมรสุม (Am)
3. เขตภมู ิอากาศร้อนช้ืนแบบทุ่งหญา้ เมืองร้อนหรือทุ่งหญา้ สะวนั นา (Aw)

4. เขตภมู ิอากาศแบบทุ่งหญา้ ก่ึงทะเลทราย (BS)
5. เขตภมู ิอากาศแบบทะเลทราย (BW)
6. เขตภมู ิอากาศแบบอบอุ่นช้ืน (Ca)
7. เขตภมู ิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Cs)
8. เขตภมู ิอากาศแบบช้ืนภาคพ้นื ทวปี (Da)
9. เขตภูมิอากาศแบบก่ึงข้วั โลกหรือไทกา (Dc)
10. เขตภูมิอากาศแบบทุนดรา (ET)
11. เขตภูมิอากาศแบบท่ีสูง (H)

1.4 ทรัพยากรธรรมชาติ

1. แร่ ทวปี เอเชียมีทรัพยากรแร่ท่ีอุดมสมบูรณ์หลายชนิด ที่สาคญั ไดแ้ ก่ ถ่านหิน เหลก็ ดีบุก
ปิ โตรเลียม

2. ดิน ความอุดมสมบูรณ์ของดินในทวปี เอเชียแตกต่างกนั ไปตามเขตภูมิอากาศและลกั ษณะ
ภูมิประเทศ

3. น้า เขตภูมิอากาศแบบร้อนช้ืนและเขตมรสุมเป็นบริเวณที่มีฝนตกชุก ส่วนพ้ืนที่ท่ีอยลู่ ึก

เขา้ ไปภายในทวปี เป็นที่มีปริมาณฝนนอ้ ยเป็นเขตแหง้ แลง้ โดยในทวปี เอเชียมีพ้ืนที่ติดต่อกบั แหล่ง
น้าใหญ่ 3 แห่ง คือ มหาสมุทรอาร์กติก มหาสมุทรแปซิฟิ ก และมหาสมุทรอินเดีย

4. ป่ าไม้ ทวปี เอเชียมีพ้นื ท่ีป่ าไมม้ ากกวา่ ทุกทวปี ลกั ษณะของป่ าไมอ้ าจจาแนกไดด้ งั น้ี
1) ป่ าไทกา ป่ าในทวปี เอเชียส่วนใหญ่เป็นป่ าไทกา ซ่ึงเป็นป่ าไมส้ นในเขตหนาวและเป็น

แหล่งไมเ้ น้ืออ่อนท่ีสาคญั ท่ีสุดของทวปี
2) ป่ าไมผ้ ลดั ใบในเขตอบอุ่น เป็นป่ าไมเ้ น้ือแขง็ ผสมกบั ป่ าสน
3) ป่ าไมเ้ ขตร้อน ในเขตร้อนที่มีฝนตกชุก ส่วนใหญ่เป็นป่ าดิบช้ืนท่ีมีตน้ ไมข้ ้ึนหนาแน่น

และไม่มีฤดูผลดั ใบที่แน่นอน
5. สตั วใ์ นธรรมชาติ จาแนกตามท่ีอยอู่ าศยั ได้ 2 ประเภท คือ
1) สัตวบ์ ก เขตป่ าไมข้ องทวปี เอเชียเป็นแหล่งท่ีอยอู่ าศยั ของสตั วป์ ่ าหลายชนิด แต่

ปัจจุบนั มีการบุกรุกพ้ืนที่ป่ าและการลกั ลอบล่าสตั วป์ ่ า สัตวป์ ่ าในทวปี เอเชียมีปริมาณลดลง และมี
บางชนิดสูญพนั ธุ์ไป

2) สตั วน์ ้า ทวีปเอเชียมีสตั วน์ ้าท้งั สัตวน์ ้าจืดและสัตวน์ ้าเคม็ อยอู่ ยา่ งอุดมสมบูรณ์

2. ลกั ษณะทางสังคม เศรษฐกจิ และวฒั นธรรมของทวปี เอเชีย

2.1 ประชากร

2.1.1 จานวนประชากร

ทวปี เอเชียมีจานวนประชากรประมาณ 4,052 ลา้ นคน ซ่ึงประเทศจีนมีจานวนประชากร
มากท่ีสุดอนั ดบั 1 ของโลก และประเทศอินเดียมีประชากรมากเป็นอนั ดบั 2 ของโลก

2.1.2 เชื้อชาติ

1. เช้ือชาติมองโกลอยด์ (Mongoloid) แบ่งได้ 2 พวก ดงั น้ี
1) พวกมองโกลอยดเ์ หนือ เป็นพวกผิวเหลืองที่เป็นประชากรส่วนใหญ่ของทวีปเอเชีย

ซ่ึงอยทู่ างตอนเหนือและตะวนั ออกของทวปี
2) พวกมองโกลอยดใ์ ต้ เป็นพวกผวิ เหลืองท่ีอยทู่ างตอนใตแ้ ละตะวนั ออกเฉียงใตข้ อง

ทวปี เอเชีย และชนกลุ่มนอ้ ยในหม่เู กาะของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ไดแ้ ก่ พวกดยกั (Dyak) ใน
เกาะบอร์เนียว

2. เช้ือชาติคอเคซอยด์ (Caucasoid) เป็นพวกผวิ ขาว หนา้ ตารูปร่างสูงใหญ่อยา่ ง
ชาวยโุ รปแต่ตาและผมมีสีเขม้ กวา่ ชาวยโุ รป ส่วนใหญ่อาศยั อยใู่ นเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ เอเชียกลาง
และทางภาคเหนือของประเทศปากีสถานและอินเดีย

3. เช้ือชาตินิกรอยด์ (Negroid) เป็นพวกผวิ ดา รูปร่างค่อนขา้ งเลก็ ผมหยกิ ไดแ้ ก่
ชาวพ้ืนเมืองทางตอนใตข้ องคาบสมุทรอินเดียและเกาะศรีลงั กา ชาวพ้ืนเมืองในคาบสมุทรมลายู
และในหม่เู กาะต่าง ๆ ของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

2.1.3 ภาษา

ภาษาของประชากรในทวปี เอเชีย อาจจาแนกเป็นตระกลู ของภาษาต่าง ๆ ไดด้ งั น้ี
1. ตระกลู ภาษาจีน–ทิเบต
2. ตระกลู ภาษาดราวเิ ดียน
3. ตระกลู ภาษาออสโตร–เอเชียติก
4. ตระกลู ภาษาไท
5. ตระกลู ภาษาอลั เทอิก
6. ตระกลู ภาษาอินโด–อิหร่าน
7. ตระกลู ภาษาสลาโวนิก
8. ตระกลู ภาษาออสโตรนีเซีย
9. ตระกลู ภาษาเซมิติก

2.1.4 ศาสนา

ศาสนาที่สาคญั ของโลกเกิดข้ึนในทวปี เอเชีย โดยมีแหล่งกาเนิดดงั น้ี
1. เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ เป็นแหล่งกาเนิดของศาสนายดู าห์ ศาสนาคริสต์ และศาสนา

อิสลาม
2. เอเชียใต้ เป็นแหล่งกาเนิดของศาสนาพราหมณ์-ฮินดู พระพุทธศาสนา และศาสนาสิกข์
3. เอเชียตะวนั ออก เป็นแหล่งกาเนิดของลทั ธิขงจ๊ือ เต๋า และชินโต
ศาสนาท่ีประชากรในทวปี เอเชียนบั ถือกนั มากในปัจจุบนั คือ ศาสนาอิสลาม

พระพุทธศาสนา ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ลทั ธิความเช่ือของจีน ศาสนาคริสต์ ศาสนาสิกข์ และความ
เช่ือด้งั เดิมของชนเผา่

2.1.5 การกระจายประชากร

ในเขตภมู ิอากาศแหง้ แลง้ หรือหนาวเยน็ เกินไปเป็นบริเวณท่ีมีประชากรเบาบางมาก เช่น ใน
ไซบีเรียที่มีภูมิอากาศหนาวเยน็ แบบข้วั โลกและก่ึงข้วั โลก ภาคกลางของทวปี ท่ีมีภูมิประเทศเป็น
ภเู ขาสูงสลบั ซบั ซอ้ น และเขตภมู ิอากาศแหง้ แลง้ แบบทะเลทรายในเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้
ภาคเหนือและภาคตะวนั ตกของประเทศจีน ส่วนบริเวณที่ราบที่มีประชากรหนาแน่น ไดแ้ ก่ ท่ีราบ
บริเวณชายฝ่ังมหาสมุทรและตามลุ่มน้าต่าง ๆ

2.2 เศรษฐกจิ

1. การเกษตร ประกอบดว้ ย
1) การเพาะปลูก ประชากรส่วนใหญ่ในเขตมรสุมเขตร้อนท่ีมีอากาศชุ่มช้ืนและที่ราบลุ่ม

แม่น้าอุดมสมบูรณ์จะมีอาชีพเพาะปลูก พืชสาคญั เช่น ขา้ วเจา้ ขา้ วโพด มนั สาปะหลงั มนั เทศ ออ้ ย
และพืชผกั ผลไม้

2) การเล้ียงสตั ว์ ประชากรในเขตภูมิอากาศแหง้ แลง้ ในทวปี เอเชียกลาง มีอาชีพเล้ียงสัตว์
แบบเร่ร่อน สตั วเ์ ล้ียงท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ อูฐ แพะ แกะ โค และจามรี ส่วนในเขตภูมิอากาศร้อนและเขต
ภมู ิอากาศอบอุ่น จะมีการเล้ียงสตั วเ์ พอ่ื การบริโภคและส่งออก สตั วเ์ ล้ียงท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ สุกร เป็ด
ไก่ และปลา

2. การทาประมง บริเวณที่มีผลผลิตการทาประมงมาก ไดแ้ ก่ ชายฝั่งตะวนั ออกของทวปี

ต้งั แต่อ่าวไทยไปจนถึงช่องแคบเบริง โดยเฉพาะบริเวณภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือของเกาะฮกไกโด
ของญ่ีป่ ุน เป็นแหล่งที่มีสัตวน์ ้าอยมู่ าก เรียกบริเวณน้ีวา่ คูริลแบงก์ (Kuli Bank)

3. การทาป่ าไม้ จาแนกได้ 2 แหล่ง คือ

1) การทาป่ าไมใ้ นเขตร้อน มีการทาป่ าไมเ้ น้ือแขง็ ในประเทศพม่า อินโดนีเซีย มาเลเซีย
อินเดีย ลาว และกมั พชู า

2) การทาป่ าไมใ้ นเขตหนาว เป็นการตดั และแปรรูปไมส้ น ซ่ึงเป็นไมเ้ น้ืออ่อน โดยมี
แหล่งสาคญั อยทู่ ่ีประเทศสหพนั ธรัฐรัสเซีย

4. การทาเหมืองแร่ แร่ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ เหลก็ ถ่านหิน ดีบุก น้ามนั และแก๊สธรรมชาติ

แมงกานีส เพชร พลอย และโครไมต์

5. อตุ สาหกรรม ส่วนใหญ่เป็นแบบหตั ถกรรมหรืออุตสาหกรรมในครัวเรือน มีประเทศ

ญี่ป่ ุน จีน เกาหลีใต้ อินเดีย ไตห้ วนั และสิงคโปร์ท่ีมีความกา้ วหนา้ ทางดา้ นอุตสาหกรรม
6. การค้า ประเทศที่มีการคา้ กบั ต่างประเทศที่สาคญั มีดงั น้ี
1) ญ่ีป่ ุน ส่งออกสินคา้ อุตสาหกรรมเป็นส่วนใหญ่
2) ประเทศแถบอ่าวเปอร์เซีย ส่งน้ามนั และผลิตภณั ฑป์ ิ โตรเลียมเป็นสินคา้ ออกท่ีสาคญั
3) ประเทศแถบเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ส่งออกขา้ วเจา้ รายใหญ่ท่ีสุดในโลก และมี

ผลผลิตจากพชื เศรษฐกิจที่สาคญั ของโลกอีก 2 ชนิด คือ ยางพาราและมะพร้าวแหง้
4) จีน ส่งทงั สเตนเป็นสินคา้ ออกมากที่สุดในโลก

2.3 การคมนาคมขนส่ง

เส้นทางคมนาคมท่ีสาคญั ของทวปี จาแนกไดด้ งั น้ี
1. ทางรถไฟ มีอยหู่ นาแน่นและสามารถใชต้ ิดต่อกนั ไดท้ วั่ ถึง ไดแ้ ก่ ประเทศอินเดียและ

ประเทศญ่ีป่ ุน เส้นทางรถไฟสายยาวในทวปี เอเชียท่ีสร้างเช่ือมติดต่อระหวา่ งทวปี เอเชียและทวปี
ยโุ รป คือ สายทรานส์ไซบีเรีย

2. ทางรถยนต์ ถนนสายสาคญั ท่ีเช่ือมการติดต่อระหวา่ งประเทศในทวปี เอเชียและติดต่อเขา้
ไปถึงทวีปยโุ รปและทวปี แอฟริกาใต้ คือ ทางหลวงสายเอเชีย (Asian Highway-AH) มี
เสน้ ทางสายหลกั ท่ีสาคญั 2 สาย คือ

1) สาย AH-1เป็นทางหลวงสายเอเชียท่ียาวท่ีสุดเร่ิมตน้ จากกรุงโตเกียว ประเทศญ่ีป่ ุน
ไปสิ้นสุดท่ีเส้นก้นั เขตแดนระหวา่ งประเทศตุรกีและบลั แกเรียทางตะวนั ตกของเมืองอิสตนั บลู

2) สาย AH-2เริ่มตน้ จากเมืองเดนปาซาร์ (Denpasar) ในเกาะบาหลี ประเทศ
อินโดนีเซีย ไปสิ้นสุดท่ีเมืองคอสราวี (Khosravi) ประเทศอิหร่าน

3. ทางอากาศเสน้ ทางคมนาคมขนส่งทางอากาศ ช่วยใหท้ วีปเอเชียซ่ึงมีความกวา้ งใหญ่
สามารถติดต่อกนั ไดส้ ะดวก เมืองท่ีเป็นศนู ยก์ ลางและมีการคมนาคมขนส่งสะดวก จะมีสายการบิน
พาณิชยร์ ะหวา่ งประเทศมาแวะขนถ่ายผโู้ ดยสารและสินคา้ มาก

4. ทางน้า แม่น้าสายสาคญั ที่ใชใ้ นการคมนาคมขนส่ง ไดแ้ ก่ แม่น้าหวางเหอ แม่น้าฉางเจียง
แม่น้าซีเจียง แม่น้าอามูร์ และปากแม่น้าคงคาและพรหมบุตร ปัจจุบนั มีการเดินเรือระหวา่ งทวปี

ยโุ รปกบั เอเชียและออสเตรเลีย โดยผา่ นคลองสุเอซและเมืองท่าสาคญั ต่าง ๆ เขา้ สู่ช่องแคบมะละกา
มายงั สิงคโปร์ ทาใหส้ ิงคโปร์กลายเป็นเมืองท่าเรือใหญ่ เป็นศนู ยก์ ลางการเดินเรือของเอเชีย
ตะวนั ออกเฉียงใต้ และเมืองท่าในเอเชียตะวนั ออก เช่น ฮ่องกง โซล โอซะกะ โยะโกะฮะมะ

3. ภูมิภาคของทวปี เอเชีย

ดินแดนของทวปี เอเชียแบ่งได้ 5 ภมู ิภาค ดงั น้ี

3.1 เอเชียตะวนั ออก
3.1.1 ทต่ี ้งั ขนาด และอาณาเขต

เอเชียตะวนั ออกต้งั อยรู่ ะหวา่ งละติจดู ท่ี 18 องศาเหนือ ถึงละติจดู ท่ี 54 องศาเหนือ และ
ระหวา่ งลองจิจูดท่ี 74 องศาตะวนั ออก ถึงลองจิจูดท่ี 145 องศาตะวนั ออก โดยมีอาณาเขตติดต่อ
ดงั น้ี

ทิศเหนือ ติดกบั สหพนั ธรัฐรัสเซีย
ทิศตะวนั ออก จดมหาสมุทรแปซิฟิ ก
ทิศใต้ ติดต่อกบั ภมู ิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตแ้ ละเอเชียใต้
ทิศตะวนั ตก ติดต่อกบั ภูมิภาคเอเชียตะวนั ตกเฉียงใตแ้ ละเอเชียกลาง

เอเชียตะวนั ออกมีเน้ือท่ีใหญ่เป็นอนั ดบั 1 ของทวปี เอเชีย ประกอบดว้ ย 6 ประเทศ คือ

3.1.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ

ลกั ษณะภมู ิประเทศของเอเชียตะวนั ออกแบ่งได้ 4 เขต ดงั น้ี

1. เขตท่ีราบสูงทิเบต
2. เขตท่ีราบสูงภาคตะวนั ตกเฉียงเหนือ
3. เขตภาคตะวนั อ 4. หมู่เกาะ
3.1.3 ภูมอิ ากาศ

ภมู ิอากาศของเอเชียตะวนั ออกแบ่งได้ 7 เขต ดงั น้ี
1. เขตภมู ิอากาศแบบป่ าฝนเขตร้อน (Af)
2. เขตภมู ิอากาศแบบทุ่งหญา้ ก่ึงทะเลทราย (BS)
3. เขตภูมิอากาศแบบทะเลทราย (BW)
4. เขตภูมิอากาศแบบอบอุ่นช้ืน (Ca)
5. เขตภมู ิอากาศแบบช้ืนภาคพ้ืนทวปี (Da)
6. เขตภมู ิอากาศแบบก่ึงข้วั โลกหรือไทกา (Dc)
7. เขตภมู ิอากาศแบบท่ีสูง (H)

3.1.4 ทรัพยากรธรรมชาติ

1. ป่ าไม้ มีมากบริเวณคาบสมุทรเกาหลี เกาะต่าง ๆ ของญ่ีป่ ุน เกาะไตห้ วนั

2. น้า แหล่งน้าในเอเชียตะวนั ออกโดยเฉพาะในเขตเทือกเขา สามารถนามาผลิตไฟฟ้ าได้
พ้ืนท่ีลุ่มน้าหวางเหอในจีนตอนกลางเป็นแหล่งทบั ถมของดินเลิสส์ ซ่ึงอาจจมลงสู่แม่น้าและถกู พดั
พามาทาใหน้ ้าในแม่น้ามสี ีเหลือง

3. แร่ ที่สาคญั ไดแ้ ก่ แกส๊ ธรรมชาติน้ามนั และเหลก็

3.1.5 เศรษฐกจิ

1. การเกษตร ประกอบดว้ ย
1) การเพาะปลูก พืชที่สาคญั คือ ขา้ วเจา้ ปลูกมากบริเวณท่ีราบลุ่มแม่น้าของประเทศ

จีนและในบริเวณอ่ืนท่ีอากาศไม่หนาวเยน็ จดั ส่วนขา้ วสาลี ขา้ งฟ่ าง ถวั่ เหลือง มนั ฝรั่ง ปลกู มากใน
แมนจเู รียของประเทศจีน ญี่ป่ ุน และมองโกเลีย นอกจากน้ียงั มีพืชท่ีปลูกกนั มาก เช่น ขา้ วโพด ถวั่
ลิสง ชา ยาสูบ และผลไม้ ไดแ้ ก่ แอปเปิ ล พลบั ทอ้ ปลูกในประเทศญ่ีป่ ุน เกาหลีใต้ และไตห้ วนั

2) การเล้ียงสตั ว์ มีการเล้ียงสตั วแ์ บบเร่ร่อนตามทุ่งหญา้ ธรรมชาติมาก เช่น ประเทศ
มองโกเลียและท่ีราบสูงทิเบต จะเล้ียงอฐู จามรี แพะ แกะ มา้ โค ส่วนการเล้ียงสตั วแ์ บบฟาร์มขนาด
ใหญ่ยงั มีไม่มากนกั นิยมทาบริเวณเกาะฮกไกโด ทางเหนือของญ่ีป่ ุน สัตวท์ ่ีเล้ียง คือ โคเน้ือและโค
นม

2. การทาประมง แหล่งเพาะเล้ียงปลาน้าจืดท่ีสาคญั คือ ประเทศจีน ในบริเวณแม่น้าฉาง
เจียง และมณฑลฝเู จ้ียน กวา่ งตง และแหล่งประมงน้าเคม็ ที่สาคญั ของโลก คือ ประเทศญี่ป่ ุน ใน
บริเวณคูริลแบงก์

3. การทาป่ าไม้ มีมากในบริเวณคาบสมุทรเกาหลี เกาะต่าง ๆ ของญี่ป่ ุน เกาะไตห้ วนั และ

เกาะไหหลา

4. อตุ สาหกรรม ประเทศญ่ีป่ ุน จีน ไตห้ วนั ฮ่องกง และเกาหลีใต้ มีอุตสาหกรรมท่ี
เจริญกา้ วหนา้ และมีสินคา้ อุตสาหกรรมส่งออกสู่ตลาดทวั่ โลก

5. การค้า ประเทศญ่ีป่ ุน จีน ฮ่องกง ไตห้ วนั เป็นศนู ยก์ ลางทางการคา้ ที่สาคญั แห่งหน่ึง
ของโลก สินคา้ ส่งออกส่วนใหญ่เป็นสินคา้ ดา้ นอุตสาหกรรม ส่วนสินคา้ เขา้ จะเป็นพวกวตั ถุดิบและ
อาหาร

3.1.6 ลกั ษณะประชากร สังคม และวฒั นธรรม

1. ประชากร มีประมาณ 1,549.8 ลา้ นคน ซ่ึงมากท่ีสุดในทวปี เอเชียและโลก ซ่ึงจีน

เป็นประเทศท่ีมีประชากรมากที่สุด และมองโกเลียเป็นประเทศที่มีประชากรนอ้ ยที่สุด บริเวณท่ี
ประชากรอยกู่ นั อยา่ งหนาแน่น คือ ทางตะวนั ออกของภูมิภาคและหม่เู กาะที่มีความอุดมสมบูรณ์

2. ภาษา มีภาษาท่ีใชพ้ ดู กนั อยหู่ ลายภาษา แบ่งไดเ้ ป็น 2 ตระกลู ภาษาใหญ่ คือ
1) ตระกลู ภาษาจีน–ทิเบต มีผใู้ ชม้ ากกวา่ 1,000 ลา้ นคน มี 2 กลุ่ม คือ กลุ่มภาษาซิ

นิติก และกลุ่มภาษาทิเบต-พม่า
2) ตระกลู ภาษาอลั เทอิก เช่น ภาษาญี่ป่ ุน ภาษาเกาหลี

3. วฒั นธรรม ทุกประเทศในภมู ิภาคน้ีจะไดร้ ับอิทธิพลมาจากจีนท้งั ทางดา้ นศาสนาและ
ศลิ ปวฒั นธรรมต่าง ๆ แลว้ นามาประยกุ ตใ์ หเ้ หมาะสมกบั ทอ้ งถ่ินของตน

4. ศาสนา ประชากรส่วนใหญ่นบั ถือพระพุทธศาสนานิกายมหายานควบคู่ไปกบั ลทั ธิต่าง
ๆ ในประเทศของตน นอกจากน้ียงั มีศาสนาอ่ืน ๆ ที่มีผนู้ บั ถือไม่มากนกั ไดแ้ ก่ ศาสนาคริสต์
ศาสนาอิสลาม

3.2 เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

3.2.1 ทต่ี ้งั ขนาด และอาณาเขต

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตต้ ้งั อยรู่ ะหวา่ งละติจูดท่ี 10 องศาใต้ ถึงละติจูดท่ี 28 องศาเหนือ
และระหวา่ งลองจิจูดที่ 92 องศาตะวนั ออก ถึงลองจิจดู ที่ 141 องศาตะวนั ออก โดยมีอาณาเขต
ติดต่อ ดงั น้ี

ทิศเหนือ ติดต่อกบั สาธารณรัฐประชาชนจีนและสาธารณรัฐอินเดีย
ทิศตะวนั ออก จดมหาสมุทรแปซิฟิ ก ทวปี ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย
ทิศใต้ จดมหาสมุทรอินเดีย ทวปี ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย
ทิศตะวนั ตก จดมหาสมุทรอินเดีย สาธารณรัฐประชาชนบงั กลาเทศ และสาธารณรัฐอินเดีย
เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตม้ ีเน้ือที่ใหญ่เป็นอนั ดบั 3 ของทวปี เอเชีย รองจากภูมิภาคเอเชีย
ตะวนั ออก และเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ ตามลาดบั ประกอบดว้ ย 11 ประเทศ คือ

เนือ้ ที่ จานวนประชากร และเมอื งหลวงของประเทศในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

3.2.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ดินแดนของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตป้ ระกอบดว้ ย 2 ส่วน ไดแ้ ก่ ดินแดนบนแผน่ ดินใหญ่
หรือคาบสมุทรอินโดจีน ประกอบดว้ ยประเทศไทย พม่า ลาว กมั พชู า เวยี ดนาม และบางส่วนของ
มาเลเซีย และดินแดนที่เป็นหมู่เกาะ ประกอบดว้ ยประเทศสิงคโปร์ อินโดนีเซีย ฟิ ลิปปิ นส์ บรูไนดา
รุสซาลาม ติมอร์–เลสเต และมาเลเซียส่วนที่อยบู่ นเกาะบอร์เนียว
ลกั ษณะภมู ิประเทศของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตจ้ าแนกไดด้ งั น้ี

1. บริเวณเทือกเขา แบ่งได้ 3 แนว ไดแ้ ก่ แนวเทือกเขาหินเก่าตอนกลาง แนวเทือกเขายคุ
กลางตะวนั ออก แนวเทือกเขาหินใหม่ตะวนั ตก

2. ท่ีราบลุ่มแม่น้า แม่น้าสาคญั ไดแ้ ก่ แม่น้าโขง แม่น้าสาละวนิ แมน่ ้าอิรวดี แม่น้าแดง
แม่น้าเจา้ พระยา

3. ที่ราบชายฝั่งทะเล
4. หมู่เกาะ

3.2.3 ภูมอิ ากาศ
ภูมิอากาศของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ แบ่งได้ 3 เขต ดงั น้ี

1. เขตภูมิอากาศแบบป่ าฝนเขตร้อน (Af)
2. เขตภมู ิอากาศร้อนช้ืนแบบมรสุม (Am)
3. เขตภูมิอากาศร้อนช้ืนแบบทุ่งหญา้ เมืองร้อนหรือทุ่งหญา้ สะวนั นา (Aw)

3.2.4 ทรัพยากรธรรมชาติ

1. ป่ าไม้ ป่ าไมท้ ่ีอุดมสมบรู ณ์ในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตจ้ าแนกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้
3 ประเภท ดงั น้ี

1) ป่ าดิบช้ืน เป็นป่ าไมใ้ นบริเวณที่มีฝนตกชุกตลอดปี เช่น ภาคใตข้ องประเทศไทย
ประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย และฟิ ลิปปิ นส์ ไมส้ าคญั คือ ไมม้ ะฮอกกานี ไมย้ าง ไมต้ ะเคียน และ
ไมเ้ น้ือแขง็ อ่ืน ๆ

2) ป่ าเบญจพรรณ เป็นป่ าโปร่ง ไมผ้ ลดั ใบในฤดูแลง้ พบไดใ้ นประเทศไทย พม่า
เวยี ดนาม ลาว ไมท้ ี่มีค่าทางเศรษฐกิจ คือ ไมแ้ ดง ไมส้ ัก ไมเ้ ตง็ ไมม้ ะค่า ไมป้ ระดู่

3) ป่ าชายเลน พบบริเวณใกลป้ ากแม่น้าและตามริมฝ่ังทะเล เช่น ประเทศฟิ ลิปปิ นส์
อินโดนีเซีย มาเลเซีย พม่า และภาคใตข้ องไทย ไมส้ าคญั คือ ไมแ้ สมและไมโ้ กงกาง

2. ดิน ดินตะกอนน้าพดั พาและดินเถา้ ธุลีภเู ขาไฟเป็นดินท่ีเหมาะแก่การเพาะปลกู ดิน
ตะกอนน้าพดั พาจะพบตามที่ราบลุ่มแม่น้า และดินเถา้ ธุลีภูเขาไฟจะพบในหมเู่ กาะอินโดนีเซียและ
หมู่เกาะฟิ ลิปปิ นส์

3. น้า แม่น้าสายสาคญั ไดแ้ ก่ แม่น้าโขง ซ่ึงเป็นแม่น้านานาชาติสายยาวท่ีสุดของภมู ิภาค

น้ี แม่น้าอิรวดี แม่น้าสาละวนิ แม่น้าเจา้ พระยา และแม่น้าแดง ส่วนทะเลสาบที่สาคญั ไดแ้ ก่
ทะเลสาบกมั พชู า ซ่ึงมีขนาดใหญ่ท่ีสุดในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ และทะเลสาบโตบาบนเกาะสุ
มาตราที่มีขนาดใหญ่รองลงมา ทะเลท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ ทะเลอนั ดามนั ทะเลจีนใต้ ทะเลฟิ ลิปปิ นส์ และ
มีมหาสมุทร 2 แห่ง คือ มหาสมุทรอินเดียทางตะวนั ตกและมหาสมุทรแปซิฟิ กทางตะวนั ออก

4. แร่ ที่สาคญั ไดแ้ ก่ ดีบุก วลุ แฟรม นิกเกิลเหลก็ ทองแดง ปิ โตรเลียม เช้ือเพลิง
ธรรมชาติและเช้ือเพลิงฟอสซิล ถ่านหิน แซปไฟร์และทบั ทิม

3.2.5 เศรษฐกจิ

1. การเกษตร ประกอบดว้ ย
1) การเพาะปลูก พชื เศรษฐกิจที่สาคญั ไดแ้ ก่ ขา้ วเจา้ ปลกู มากบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้า

และดินดอนสามเหล่ียมปากแม่น้าต่าง ๆ พชื อื่น ๆ เช่น ยางพารา ขา้ วโพด มนั สาปะหลงั ถว่ั เหลือง
ปาลม์ น้ามนั มะพร้าว ผกั และผลไมต้ ่าง ๆ ซ่ึงในปัจจุบนั มีการเพาะปลูกแบบไร่นาขนาดใหญ่เพอ่ื
การคา้ และนิยมปลูกพชื เพียงชนิดเดียว

2) การเล้ียงสัตว์ สัตวเ์ ล้ียงท่ีสาคญั เช่น โค สุกร ไก่ เป็ด มีการเล้ียงเพ่อื ส่งออกมากใน
ประเทศไทย ส่วนการเล้ียงแพะและแกะจะเล้ียงมากในประเทศท่ีประชากรส่วนใหญ่นบั ถือศาสนา
อิสลาม

2. การทาประมง ประเทศที่จบั สัตวน์ ้าไดม้ ากที่สุด คือ ประเทศไทย และประเทศอ่ืนที่จบั
สัตวน์ ้าไดม้ าก ไดแ้ ก่ ประเทศอินโดนีเซียและฟิ ลิปปิ นส์

3. การทาป่ าไม้ เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตเ้ คยไดช้ ื่อวา่ เป็นแหล่งทรัพยากรป่ าไมเ้ มืองร้อนท่ี

อุดมสมบรู ณ์แห่งหน่ึงของโลก ไมท้ ี่มีค่า เช่น ไมส้ กั ไมม้ ะฮอกกานี ไมย้ าง ไมต้ ะแบก แต่ปัจจุบนั
ป่ าไมถ้ ูกทาลายไปมาก จนทาใหห้ ลายประเทศตอ้ งตรากฎหมายข้ึนเพ่อื อนุรักษป์ ่ าไม้

4. การทาเหมอื งแร่ เป็นแหล่งผลิตแร่ดีบุกที่สาคญั ประเทศท่ีส่งออกแร่ดีบุกมากท่ีสุดใน
โลก คือ ประเทศมาเลเซียและอินโดนีเซีย แร่ท่ีมีความสาคญั รองลงมา ไดแ้ ก่ น้ามนั และแก๊ส
ธรรมชาติ ซ่ึงเป็นสินคา้ ออกหลกั ของประเทศอินโดนีเซียและบรูไนดารุสซาลาม

5. อตุ สาหกรรม ในภมู ิภาคน้ีอุตสาหกรรมยงั ไม่เจริญกา้ วหนา้ มากนกั โดยประเทศ
สิงคโปร์มีความกา้ วหนา้ ทางดา้ นอุตสาหกรรมต่อเรือมากกวา่ ทุกประเทศในภูมิภาคน้ี ส่วนประเทศ
ที่มีอุตสาหกรรมมากรองจากสิงคโปร์ คือ อินโดนีเซีย ซ่ึงมีอุตสาหกรรมการขดุ เจาะน้ามนั และ

อุตสาหกรรมโรงงานประเภทต่าง ๆ
6. การค้า สินคา้ ส่งออกท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ แกส๊ ธรรมชาติ น้ามนั ดิบ เส้ือผา้ และสิ่งทอ

ผลิตภณั ฑจ์ ากไมย้ างและผลิตภณั ฑจ์ ากยาง อาหารทะเลกระป๋ อง เคร่ืองใชไ้ ฟฟ้ าและส่วนประกอบ
แผงวงจรไฟฟ้ า คอมพิวเตอร์ โดยสิงคโปร์เป็นประเทศเดียวในภมู ิภาคท่ีส่งออกเฉพาะสินคา้
อุตสาหกรรม ส่วนสินคา้ นาเขา้ ที่สาคญั ไดแ้ ก่ เคร่ืองจกั รและอุปกรณ์ เคมีภณั ฑ์ รถจกั รยานยนต์
รถยนต์ น้ามนั

3.2.6 ลกั ษณะประชากร สังคม และวฒั นธรรม
1. ประชากร เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตม้ ีประชากรประมาณ 586.5 ลา้ นคน ประเทศ

อินโดนีเซียมีประชากรมากที่สุด และประเทศบรูไนดารุสซาลามมีประชากรนอ้ ยที่สุด ประชากร
ส่วนใหญ่อาศยั อยใู่ นบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้าและบริเวณภเู ขาไฟท่ีมีดินอุดมสมบูรณ์

2. ภาษา ประเทศต่าง ๆ ใชภ้ าษาประจาชาติของตนควบคู่กบั ภาษาอ่ืน
3. วฒั นธรรมมีการผสมผสานระหวา่ งวฒั นธรรมอินเดีย จีน และตะวนั ตกท่ีเขา้ มา
ภายหลงั เขา้ กบั วฒั นธรรมด้งั เดิมของตน
4. ศาสนา ประชากรส่วนใหญ่นบั ถือศาสนาอิสลาม โดยเฉพาะในประเทศอินโดนีเซีย
มาเลเซีย และบรูไนดารุสซาลาม รองลงมา คือ พระพุทธศาสนานิกายเถรวาทในภาคพ้นื ทวปี ไดแ้ ก่
ประเทศไทย พม่า ลาว กมั พชู า และเวยี ดนาม ส่วนประเทศฟิ ลิปปิ นส์นบั ถือศาสนาคริสตน์ ิกาย
โรมนั คาทอลิก และศาสนาอ่ืน ๆ ที่มีการนบั ถือในภมู ิภาคน้ี ไดแ้ ก่ ศาสนาพราหมณ์-ฮินดูบริเวณ
เกาะบาหลี

3.3 เอเชียใต้

3.3.1 ทตี่ ้ัง ขนาด และอาณาเขต
เอเชียใตต้ ้งั อยรู่ ะหวา่ งละติจดู ที่ 5 องศาเหนือ ถึงละติจูดท่ี 36 องศาเหนือ และระหวา่ ง
ลองจิจูดท่ี 61 องศาตะวนั ออก ถึงลองจิจูดท่ี 97 องศาตะวนั ออก โดยมีอาณาเขตติดต่อ ดงั น้ี
ทิศเหนือ ติดต่อกบั สาธารณรัฐประชาชนจีน
ทิศตะวนั ออก ติดต่อกบั สหภาพพม่า
ทิศใต้ จดทะเลอาหรับและอ่าวเบงกอลของมหาสมุทรอินเดีย
ทิศตะวนั ตก ติดต่อกบั สาธารณรัฐอิสลามอฟั กานิสถานและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

เอเชียใตม้ ีเน้ือที่ใหญ่เป็นอนั ดบั 4 ของทวปี เอเชีย รองจากภูมิภาคเอเชียตะวนั ออก เอเชีย
ตะวนั ตกเฉียงใตแ้ ละเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ตามลาดบั ประกอบดว้ ย 7 ประเทศ คือ

เนือ้ ที่ จานวนประชากร และเมอื งหลวงของประเทศในภูมภิ าคเอเชียใต้

3.3.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ลกั ษณะภูมิประเทศของเอเชียใตแ้ บ่งไดด้ งั น้ี

1. เขตภเู ขาสูงภาคเหนือ
2. เขตที่ราบลุ่มแม่น้าสินธุ-คงคา
3. เขตที่ราบสูงตอนใต้
4. เกาะ

3.3.3 ภูมิอากาศ

ภูมิอากาศของเอเชียใตแ้ บ่งได้ 6 เขต ดงั น้ี

1. เขตภูมิอากาศแบบป่ าฝนเขตร้อน (Af)
2. เขตภมู ิอากาศร้อนช้ืนแบบทุ่งหญา้ เมืองร้อนหรือทุ่งหญา้ สะวนั นา (Aw)
3. เขตภมู ิอากาศแบบทุ่งหญา้ ก่ึงทะเลทราย (BS)
4. เขตภมู ิอากาศแบบทะเลทราย (BW)
5. เขตภมู ิอากาศแบบอบอุ่นช้ืน (Ca)
6. เขตภูมิอากาศแบบท่ีสูง (H)

3.3.4 ทรัพยากรธรรมชาติ
1. ป่ าไม้ เขตมรสุมมีป่ าไมใ้ บกวา้ ง ซ่ึงมีไมส้ ักและไมไ้ ผเ่ ป็นไมม้ ีค่าทางเศรษฐกิจ เขตที่

สูงภาคเหนือมีป่ าไมผ้ ลดั ใบในเขตอบอุ่นและป่ าสน
2. น้า เขตเทือกเขาหิมาลยั เป็นแหล่งทรัพยากรน้า และเป็นตน้ กาเนิดของแม่น้าสาย

สาคญั ในเอเชียใตห้ ลายสาย ส่วนเขตภเู ขาในคาบสมุทรอินเดียปริมาณน้าในแม่น้ามกั เปล่ียนแปลง
ไปตามฤดูกาล

3. สัตวป์ ่ า ในเขตป่ าไมจ้ ะมีสตั วป์ ่ าอาศยั อยหู่ ลายชนิด เช่น สิงโต เสือ หมาป่ า ลิง ชา้ ง หมี
งู

4. แร่ เอเชียใตเ้ ป็นภมู ิภาคท่ีขาดแคลนน้ามนั และแกส๊ ธรรมชาติ แต่มีแร่อื่น ๆ อยหู่ ลาย
ชนิด เช่น เหลก็ ทบั ทิม ไพลิน และแร่แกรไฟต์

3.3.5 เศรษฐกจิ

1. การเกษตร ประกอบดว้ ย
1) การเพาะปลกู ส่วนใหญ่เป็นการเพาะปลกู เพือ่ ยงั ชีพ เช่น ขา้ วเจา้ ออ้ ย ปลูกบริเวณ

ที่ราบลุ่มแม่น้าคงคา ฝ้ ายปลกู มากในประเทศอินเดียและปากีสถาน ปอกระเจาเป็นพืชเศรษฐกิจของ
แถบดินดอนสามเหล่ียมปากแม่น้าคงคา ประเทศอินเดียและบงั กลาเทศ ยางพารา ชา และมะพร้าว
เป็นพชื เศรษฐกิจของประเทศศรีลงั กา ส่วนขา้ วสาลี ขา้ วฟ่ าง และฝ้ ายปลกู มากในประเทศ
ปากีสถาน

2) การเล้ียงสตั ว์ ในประเทศอินเดีย บงั กลาเทศ ศรีลงั กา และปากีสถาน นิยมเล้ียงโค
ประเทศปากีสถานมีการเล้ียงแพะและแกะมาก และประเทศเนปาลและภฏู านมีการเล้ียงโคและแกะ
เป็ นอาชีพ

2. การทาประมง ประเทศอินเดียมีการทาประมงเจริญกา้ วหนา้ ที่สุด ประเทศปากีสถานมี
ปลาสด ปลาแหง้ และกงุ้ เป็นสินคา้ ออกที่สาคญั อยา่ งหน่ึง และประเทศบงั กลาเทศส่งผลิตภณั ฑ์
ปลาเป็นสินคา้ ออกที่สาคญั

3. การทาป่ าไม้ มีการอนุรักษป์ ่ าเพอื่ ประโยชนท์ างการเกษตรและสร้างความชุ่มช้ืน ซ่ึง
พ้นื ท่ีท่ีมีป่ าไมอ้ ุดมสมบรู ณ์ คือ ทางตอนเหนือของประเทศอินเดีย เนปาล และทางตะวนั ออกของ
ประเทศบงั กลาเทศ

4. การทาเหมอื งแร่ แร่ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ ถ่านหินและเหลก็ พบทางภาคตะวนั ออกของ
คาบสมุทร บอ็ กไซตผ์ ลิตไดท้ างตอนใตข้ องแม่น้าคงคาซ่ึงอยทู่ างตะวนั ออกของประเทศอินเดีย
เพชร พลอยมีมากในประเทศศรีลงั กา

5. อตุ สาหกรรม อินเดียมีอุตสาหกรรมเจริญกา้ วหนา้ มากท่ีสุด ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่
อุตสาหกรรมเหลก็ และเหลก็ กลา้ เคมีภณั ฑ์ สิ่งทอ และอุตสาหกรรมในครัวเรือน ส่วนประเทศอ่ืน
ๆ อุตสาหกรรมยงั ไม่พฒั นามากนกั ส่วนใหญ่เป็นการแปรรูปสินคา้ ทางการเกษตร

6. การค้า สินคา้ ส่งออกส่วนใหญ่เป็นสินคา้ ทางการเกษตร เช่น ชา ฝ้ าย ปอ พชื น้ามนั แร่
เหลก็ รัตนชาติ ส่วนสินคา้ นาเขา้ ไดแ้ ก่ น้ามนั ดิบ เคร่ืองจกั รกล เครื่องใชไ้ ฟฟ้ า

3.3.6 ลกั ษณะประชากร สังคม และวฒั นธรรม
1. ประชากร เอเชียใตม้ ีประชากรประมาณ 1,517.7 ลา้ นคน ประเทศอินเดียมี

ประชากรมากท่ีสุด และประเทศมลั ดีฟส์มีประชากรนอ้ ยท่ีสุด ซ่ึงประชากรจะอาศยั อยหู่ นาแน่นใน
บริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้าคงคา ประเทศบงั กลาเทศ และเมืองใหญ่ ๆ ในประเทศอินเดีย

2. ภาษา โดยเฉพาะในประเทศอินเดียมีภาษาที่ใชพ้ ดู แตกต่างกนั มาก และใชภ้ าษาองั กฤษ
เป็ นภาษาทางราชการ

3. วฒั นธรรม มีวฒั นธรรมท่ีหลากหลาย ส่วนใหญ่ปฏิบตั ิตามขนมธรรมเนียมประเพณี
ด้งั เดิม

4. ศาสนา ประชากรส่วนใหญ่นบั ถือศาสนาพราหมณ์-ฮินดู โดยเฉพาะในประเทศอินเดีย
บงั กลาเทศ และเนปาล รองลงมาคือ ศาสนาอิสลาม นบั ถือมากในประเทศปากีสถาน
พระพทุ ธศาสนานบั ถือมากในประเทศเนปาลและภฏู าน ส่วนศาสนาอ่ืน ๆ ไดแ้ ก่ ศาสนาคริสต์
ศาสนาสิข ศาสนาเชน

3.4 เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้
3.4.1 ทต่ี ้ัง ขนาด และอาณาเขต
เอเชียตะวนั ตกเฉียงใตต้ ้งั อยรู่ ะหวา่ งละติจดู ที่ 7 องศาเหนือ ถึงละติจูดที่ 42 องศาเหนือ

และระหวา่ งลองจิจดู ที่ 26 องศาตะวนั ออก ถึงลองจิจดู ที่ 75 องศาตะวนั ออก โดยมีอาณาเขต
ติดต่อ ดงั น้ี

ทิศเหนือ ติดต่อกบั ทะเลดา ทะเลแคสเปี ยน และภูมิภาคเอเชียกลาง
ทิศตะวนั ออก ติดต่อกบั ภมู ิภาคเอเชียตะวนั ออกและภมู ิภาคเอเชียใต้
ทิศใต้ จดอ่าวเอเดน อ่าวโอมาน และอ่าวเปอร์เซียของทะเลอาหรับ
ทิศตะวนั ตก จดทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ทะเลแดง และทวปี แอฟริกา
เอเชียตะวนั ตกเฉียงใตเ้ ป็นดินแดนที่อยรู่ ะหวา่ งทะเล 5 แห่ง ไดแ้ ก่ ทะเลดา ทะเลแคสเปี ยน
ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ทะเลแดง และทะเลอาหรับ มีเน้ือท่ีใหญ่เป็นอนั ดบั 2 ของทวปี เอเชีย รอง
จากภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกประกอบดว้ ย 16 ประเทศ คือ
เนือ้ ที่ จานวนประชากร และเมอื งหลวงของประเทศในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้

3.4.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ลกั ษณะภูมิประเทศของเอเชียตะวนั ตกเฉียงใตแ้ บ่งได้ 3 เขต ดงั น้ี

1. เขตภเู ขาและที่ราบสูงภาคเหนือ
2. เขตคาบสมุทรอาหรับ
3. เขตดินอุดมรูปพระจนั ทร์เส้ียว
3.4.3 ภูมอิ ากาศ
ภมู ิอากาศของเอเชียตะวนั ตกเฉียงใตแ้ บ่งได้ 4 เขต ดงั น้ี

1. เขตภูมิอากาศแบบทะเลทราย (BW)
2. เขตภมู ิอากาศแบบทุ่งหญา้ ก่ึงทะเลทราย (BS)
3. เขตภมู ิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Cs)
4. เขตภูมิอากาศแบบที่สูง (H)

3.4.4 ทรัพยากรธรรมชาติ
1. แร่ ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ ปิ โตรเลียม และเนื่องจากน้ามนั เป็นทรัพยากรที่ทว่ั โลกตอ้ งการ

โดยประเทศในเอเชียตะวนั ตกเฉียงใตท้ ี่อุดมไปดว้ ยน้ามนั ต่างมงั่ คงั่ ร่ารวยจนเรียกน้ามนั วา่ ทองคา
ดา (Black Gold) และแหล่งน้ามนั บางแหล่งยงั มีแกส๊ ธรรมชาติอยดู่ ว้ ย

2. ทรัพยากรอื่น ๆ พ้ืนท่ีส่วนใหญ่ในภมู ิภาคอยใู่ นเขตภมู ิอากาศแหง้ แลง้ จึงขาดแคลน
ทรัพยากรป่ าไม้ สตั วป์ ่ า และน้าจืด

3.4.5 เศรษฐกจิ

1. การเกษตร ประกอบดว้ ย
1) การเพาะปลูก เพาะปลูกไดผ้ ลดีบริเวณเขตอุดมรูปพระจนั ทร์เส้ียว พชื ท่ีปลูกมาก

เช่น ขา้ วสาลี ขา้ วเจา้ ขา้ วฟ่ าง ขา้ วบาร์เลย์ ปลกู มากในประเทศตุรกี ซีเรีย และอิรัก ฝ้ ายปลูกมากใน

ประเทศตุรกีและอิสราเอล สม้ องุ่น และมะกอก ปลกู ในเขตภมู ิอากาศเมดิเตอร์เรเนียน ผลไมผ้ ลิต
ไดม้ ากท่ีสุดในประเทศตุรกี ส่วนประเทศซีเรียมีพชื เศรษฐกิจท่ีสาคญั คือ มะกอกและองุ่น

2) การเล้ียงสัตว์ มีการเล้ียงสตั วแ์ บบเร่ร่อน สัตวเ์ ล้ียงที่สาคญั คือ แกะ แพะ และอฐู
โดยจะเคลื่อนยา้ ยสตั วไ์ ปตามฤดูกาล

2. การทาประมง ประเทศที่จบั ปลาไดม้ าก คือ ประเทศตุรกี มีการจบั ปลาซาร์ดีนและ
ปลาทนู ่าในเขตทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ส่วนประเทศอิหร่าน โอมาน ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐ
อาหรับเอมิเรตส์ จบั ปลาและกงุ้ ในอ่าวเปอร์เซียและทะเลอาหรับ และประเทศอิหร่านยงั สามารถจบั
ปลาสเตอร์เจียนในทะเลแคสเปี ยนเพอื่ นามาทาไข่คาเวยี ร์ไดป้ ี ละมาก ๆ ดว้ ย

3. อตุ สาหกรรม อุตสาหกรรมเก่ียวกบั น้ามนั มีความสาคญั ที่สุดในภมู ิภาคน้ี เพราะมี
แหล่งทรัพยากรแร่เช้ือเพลิงอยา่ งน้ามนั มาก

4. การค้า มีการส่งออกน้ามนั ไปยงั ประเทศอุตสาหกรรมต่าง ๆ ส่วนสินคา้ นาเขา้ ท่ีสาคญั
ไดแ้ ก่ อาหาร เส้ือผา้ สาเร็จรูป เครื่องใชไ้ ฟฟ้ า

3.4.6 ลกั ษณะประชากร สังคม และวฒั นธรรม
1. ประชากร เอเชียตะวนั ตกเฉียงใตม้ ีประชากรประมาณ 309.4 ลา้ นคน ตุรกีเป็น

ประเทศท่ีมีประชากรมากท่ีสุด และบาห์เรนเป็นประเทศท่ีมีประชากรนอ้ ยท่ีสุด ประชากรจะอาศยั
อยหู่ นาแน่นในบริเวณลุ่มแม่น้าไทกริส–ยเู ฟรทีส บริเวณโอเอซิส ประชากรส่วนใหญ่มีเช้ือสาย
อาหรับ ซ่ึงอยใู่ นประเทศซาอุดีอาระเบีย อิรัก โอมาน ซีเรีย จอร์แดน คูเวต กาตาร์ เลบานอน
บาห์เรน รองลงไป ไดแ้ ก่ ชาวเติร์กในประเทศตุรกี ชาวเปอร์เซียในประเทศอิหร่าน และชาวยวิ ใน
ประเทศอิสราเอล

2. ภาษา ภาษาอาหรับเป็นภาษาของคนส่วนใหญ่ในภมู ิภาคน้ี และมีภาษาอ่ืนบา้ ง ไดแ้ ก่
ภาษาฮิบรูภาษาตุรกีภาษาพชั โทภาษาเปอร์เซีย และภาษากรีก

3. วฒั นธรรม มีวฒั นธรรมส่วนใหญ่ที่คลา้ ยคลึงกนั
4. ศาสนา นบั ถือศาสนาอิสลามนิกายต่าง ๆ ส่วนประเทศอิสราเอลประชากรส่วนใหญ่
จะนบั ถือศาสนายวิ หรือยดู าย ประเทศเลบานอนและไซปรัสประชากรส่วนใหญ่จะนบั ถือศาสนา
คริสต์ ซ่ึงเมืองเยรูซาเลมเป็นเมืองสาคญั ทางศาสนา ท้งั ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม และศาสนายู
ดาห์

3.5 เอเชียกลาง

3.5.1 ทต่ี ้ัง ขนาด และอาณาเขต
เอเชียกลางต้งั อยรู่ ะหวา่ งละติจดู ท่ี 36 องศาเหนือ ถึงละติจูดที่ 56 องศาเหนือ และระหวา่ ง
ลองจิจูดท่ี 40 องศาตะวนั ออก ถึงลองจิจูดท่ี 88 องศาตะวนั ออก ประกอบดว้ ยดินแดน 2 ส่วนที่
มีทะเลแคสเปี ยนคน่ั อยู่ คือ ดินแดนดา้ นตะวนั ออกของทะเลแคสเปี ยน ไดแ้ ก่ ประเทศคาซคั สถาน
อุซเบกิสถาน คีร์กีซสถาน เติร์กเมนิสถาน และทาจิกิสถาน กบั ดินแดนทางดา้ นตะวนั ตกของทะเล
แคสเปี ยน ไดแ้ ก่ ประเทศจอร์เจีย อาร์เมเนีย และอาเซอร์ไบจาน โดยมีอาณาเขตติดต่อกบั ดินแดน
อ่ืนดงั น้ี
ทิศเหนือ ติดต่อกบั สหพนั ธรัฐรัสเซีย
ทิศตะวนั ออก ติดต่อกบั สาธารณรัฐประชาชนจีน
ทิศใต้ ติดต่อกบั สาธารณรัฐอิสลามอฟั กานิสถาน สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน และ
สาธารณรัฐตุรกี
ทิศตะวนั ตก จดทะเลดา
เอเชียกลางเป็นภูมิภาคท่ีมีเน้ือที่นอ้ ยที่สุดในทวปี เอเชีย ประกอบดว้ ย 8 ประเทศ คือ

เนือ้ ที่ จานวนประชากร และเมอื งหลวงของประเทศในภูมภิ าคเอเชียกลาง

3.5.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ลกั ษณะภมู ิประเทศของเอเชียกลางแบ่งได้ 2 เขต ดงั น้ี

1. เขตเทือกเขาและท่ีราบสูง
2. เขตท่ีราบ
3.5.3 ภูมอิ ากาศ

ภมู ิอากาศของเอเชียกลางแบ่งได้ 4 เขต ดงั น้ี
1. เขตภูมิอากาศแบบทุ่งหญา้ ก่ึงทะเลทราย (BS)

2. เขตภมู ิอากาศแบบทะเลทราย (BW)
3. เขตภมู ิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Cs)
4. เขตภูมิอากาศแบบที่สูง (H)

3.5.4 ทรัพยากรธรรมชาติ
1. แร่ ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ น้ามนั และแก๊สธรรมชาติ ถ่านหิน ทองคา และทองแดง
2. ป่ าไม้ มีนอ้ ยเพราะพ้นื ที่ส่วนใหญ่แหง้ แลง้ เป็นทะเลทรายและก่ึงทะเลทราย แต่มีทุ่ง

หญา้ อุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเล้ียงสัตว์

3.5.5 เศรษฐกจิ

1. การเกษตร ประกอบดว้ ย
1) การเพาะปลกู ภมู ิภาคน้ีมีปริมาณฝนเฉลี่ยประจาปี ต่า ในเขตท่ีราบลุ่ม เขตโอเอซิส

หรือบริเวณที่มีชลประทานเขา้ ถึง เช่น ท่ีราบทางดา้ นตะวนั ออกของทะเลแคสเปี ยนสามารถปลกู
ขา้ วสาลี ฝ้ าย ขา้ วโพด ขา้ วบาร์เลยไ์ ดด้ ี และที่ราบลุ่มแม่น้าทางภาคตะวนั ตกของทะเลแคสเปี ยน
เหมาะแก่การปลูกพชื ผลเมดิเตอร์เรเนียน ไดแ้ ก่ ขา้ วสาลี องุ่น ส้ม และพืชผกั

2) การเล้ียงสตั ว์ มีท้งั การเล้ียงแบบเร่ร่อน และแบบฟาร์มปศุสัตว์ สตั วท์ ี่เล้ียงกนั มาก
เช่น แกะ แพะ โค ไก่ มา้ ลา ล่อ โดยเล้ียงกนั มากในบริเวณตอนใตข้ องทะเลอารัลและตอนใตข้ อง
ภมู ิภาค โดยประเทศคาซคั สถานเป็นผสู้ ่งออกเน้ือสตั วร์ ายใหญ่ที่สุดของภูมิภาค

2. การทาประมง แหล่งประมงท่ีสาคญั คือ ทะเลดา ทะเลแคสเปี ยน ทะเลอารัล และทะเล
บลั คชั โดยมีเมืองเกอร์เยป เมืองเชฟเชนโก เมืองคราสโน–วอดสคเ์ ป็นเมืองทาการประมงท่ีสาคญั
ของภมู ิภาค ผลผลิตที่มีช่ือเสียงของภูมิภาคน้ี คือ คาเวยี ร์ท่ีไดจ้ ากไข่ปลาสเตอร์เจียน

3. อตุ สาหกรรมท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ อุตสาหกรรมการกลน่ั น้ามนั การแยกแกส๊ ธรรมชาติ
ปิ โตรเลียม เคมีภณั ฑ์ ผลิตภณั ฑเ์ หลก็ แปรรูป สินคา้ ทางการเกษตร และเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้ า

4. การค้า ทาการคา้ กบั ประเทศในภูมิภาคเดียวกนั สิงคา้ ส่งออกท่ีสาคญั เช่น น้ามนั แกส๊
ธรรมชาติ ฝ้ าย ผลิตภณั ฑจ์ ากสัตว์ ขนสัตว์ ส่ิงทอ ส่วนสินคา้ นาเขา้ ท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ เครื่องจกั รกล
อุปกรณ์อิเลก็ ทรอนิกส์ อาหาร

3.5.6 ลกั ษณะประชากร สังคม และวฒั นธรรม
1. ประชากร เอเชียกลางมีประชากรประมาณ 77 ลา้ นคน ประเทศอุซเบกิสถานมี

ประชากรมากที่สุด และประเทศอาร์เมเนียมีประชากรนอ้ ยท่ีสุด เป็นภมู ิภาคที่มีประชากรเบาบาง
ของโลก โดยประชากรจะอาศยั อยหู่ นาแน่นในประเทศแถบเทือกเขาคอเคซสั ทางตะวนั ตกของ
ทะเลแคสเปี ยน

2. เช้ือชาติ ประชากรส่วนใหญ่เป็นพวกคอเคซอยดห์ รือพวกผวิ ขาว
3. ภาษา มีประชากรหลายเช้ือชาติที่มีภาษาเป็นของตนเอง แต่ที่มีจานวนประชากรมาก
คือ ชาวคีร์กีซใชภ้ าษาคีร์กีซ ชาวอุซเบกใชภ้ าษาอุซเบก ชาวอาเซอรีใชภ้ าษารัสเซียเป็นภาษากลาง
ส่ือสารกนั
4. ศาสนา ประชากรส่วนใหญ่นบั ถือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี มีเพียงประเทศอาร์เมเนีย
และจอร์เจียเท่าน้นั ท่ีนบั ถือศาสนาคริสตเ์ ป็นศาสนาประจาชาติ

จัดทาโดย
นาย ศราวธุ สทุ ธสม