ภาคเหนืนื นื อ นื อ ของประเทศไทย
ลักษณะภูมิประเทศ ของภาคเหนือ ลักษณะภูมิประเทศของภาคเหนือเป็นทิวเขาทอดยาวจากเหนือลงมาใต้ ทิวเขาที่สำ คัญได้แก่ ทิวเขาถนนธงชัย เป็นทิวเขาที่ใหญ่และยาวที่สุดของภาคเหนือ มียอดเขาสูงเป็นอันดับหนึ่ง ของประเทศคือ ยอดเขาดอยอินทนนท์ อยู่ในจังหวัด เชียงใหม่ สูงจากระดับน้ำ ทะเล 2,565 เมตร ทิวเขาแดนลาวกั้นเขตแดนไทยกับพม่า มียอดเขาสูงเป็นอันดับสองของ ประเทศคือ ยอดดอยผ้าห่มปก อยู่ในอำ เภอแม่อาย มีความสูง 2,297.84 เมตร และ ยอดดอยหลวง เชียงดาว สูง 2,222 เมตร เป็นอันดับ 3 อยู่ในจังหวัดเชียงใหม่เช่นกัน และยังมีทิวเขาขุนตาล ทิวเขาผีปันน้ำ ตะวันตก ทิวเขานี้อยู่ระหว่างแม่น้ำ วังกับแม่น้ำ ยม ทิวเขาผีปันน้ำ ตะวันออก อยู่ ระหว่างแม่น้ำ ยมกับแม่น้ำ น่าน ทิวเขาหลวงพระบาง กั้นเขตแดนระหว่างไทย กับลาว ทิวเขา เหล่านี้ประกอบไปด้วยภูเขาใหญ่น้อยมากมาย เช่น ดอยอินทนนท์ ดอยขุนตาล ภูชี้ฟ้า ภูผาตั้ง และยังเป็นที่อยู่ อาศัยของชาวเขาเผ่าต่างๆ ได้แก่ กะเหรี่ยง ม้ง มูเซอ เย้า อีก้อ และลีซอ
ลักษณะภูมิอากาศ ของภาคเหนือ ภู มิ อากา ศ ภ า ค เ ห นื อ มี ภู มิ อากา ศ แ บ บ ทุ่ ง หญ้าสะวั น น า เ ห มื อ น กั บ พื้ น ที่ ส่ว น ใ หญ่ข อง ป ระเ ท ศ การ ที่ มี พื้ น ที่ อยู่เ ห นื อระ ดั บ น้ำ ท ะเล และ มี เส้ น ละ ติ จู ด อยู่ ต อ น บ น ทำ ใ ห้ ส ภ า พ อากา ศ ข อง ภ า ค เ ห นื อ เ ป ลี่ย น แ ป ลง ต า ม ฤ ดู กาลอย่างเ ห็ น ไ ด้ ชั ด เ ช่ น มี ฤ ดู ห น าว ที่ ห น าว เย็ น กว่า ภู มิ ภ า ค อื่ น ๆ ภาคเหนือ มี 3 ฤดู ได้แก่ ฤดูร้อน คือ ช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน ฤดู ฝน คือ ช่วงเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม และฤดูหนาว คือ ช่วงเดือน พฤศจิกายน-กุมภาพันธ์
แม่น้ำ สายสำ คัญ แม่น้ำ ปิง (ไทยถิ่นเหนือ: ) หรือ แม่ปิง หรือ แม่ระมิงค์ เป็นแม่น้ำ สายสำ คัญของ ประเทศไทย และเป็นหนึ่งในสองของแม่น้ำ ที่บรรจบมาเป็นแม่น้ำ เจ้าพระยา แม่น้ำ ปิง ไหลอยู่ในหุบเขาระหว่างทิวเขาถนนธงชัย กลางกับทิวเขาผีปันน้ำ ตะวันตก มีต้นน้ำ อยู่ ที่ดอยเชียงดาวในอำ เภอเชียงดาว จังหวัด เชียงใหม่ ไหลลงทางใต้ผ่านจังหวัดลำ พูน รวมกับแม่น้ำ วัง ลุ่มน้ำ วัง เป็นลุ่มน้ำ ในลำ ดับที่ 7 จากจำ นวน ลุ่มน้ำ ทั้งหมด 25 ลุ่มน้ำ ของประเทศมีพื้นที่ ประมาณ 10,791 ตารางกิโลเมตร หรือ 6,746,250 ไร่ เป็นแควที่มีขนาดเล็กและสั้น ที่สุดของแม่น้ำ เจ้าพระยา มีความยาวตาม ลำ น้ำ ประมาณ 460 กิโลเมตร เกิดจากเทือก เขาผีปันน้ำ บริเวณดอยหลวง ตำ บลป่าหุ่ง อำ เภอพาน จังหวัดเชียงราย
แม่น้ำ สายสำ คัญ แม่น้ำ ยม เป็นแม่น้ำ ที่มีต้นกำ เนิดอยู่ใน ป่าดงดิบสูงชันสลับซับซ้อนบนเทือกเขาผี ปันน้ำ และเทือกเขาแดนลาว ซึ่งอยู่ในเขต จังหวัดเชียงราย พะเยา และแพร่ มีความ ยาวประมาณ 555 กิโลเมตร กระแสน้ำ ไหล ผ่านที่ราบสูงของจังหวัดแพร่ สุโขทัย พิษณุโลก และพิจิตร ไปบรรจบกับแม่น้ำ น่านที่อำ เภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ แม่น้ำ น่าน (ไทยถิ่นเหนือ: ) มีต้นกำ เนิด อยู่ในเทือกเขาหลวงพระบาง จังหวัดน่าน มีความยาวตลอดลำ น้ำ 740 กิโลเมตร ซึ่งยาวที่สุดในบรรดาแควต้นน้ำ เจ้าพระยาด้วยกัน นับเป็นหนึ่งในแม่น้ำ สายหลักในภาคเหนือและภาคกลางของ ไทย แม่น้ำ น่าน แม่น้ำ แม่น้ำ น่านในช่วง ฤดูน้ำ แดง บริเวณอำ เภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์
เทือกเขาแดนลาว ภูเขา/เทือกเขาสำ คัญ เทือกเขาถนนธงชัย เทือกเขาหลวงพระบาง ยอดเขาอินธนน
เครื่องแต่งกาย •ผู้ชผู้าย ส่ว ส่ นใหญ่นิ ญ่ ยนิมสวมเสื้อ สื้ แขน สั้นสั้สีเ สี ข้ม ข้ ๆ ที่เ ที่ รา เรีย รี กว่า ว่ "ม่อ ม่ ฮ่อ ฮ่ ม" สวมกางเกงสีเ สี ดีย ดี วกับกัเสื้อ สื้ จรดเข่า นิยนิมใช้ผ้ ช้ า ผ้ คาดเอวด้ว ด้ ยผ้า ผ้ ขาวม้า ม้ • ผู้หผู้ ญิงญิการแต่ง ต่ กายส่ว ส่ นใหญ่นิ ญ่ ยนิม สวมใส่ผ้ ส่ า ผ้ ซิ่นซิ่ แบบทอทั้งทั้ตัวตัสวมเสื้อ สื้ คอเปิดปิเล่น ล่ สีสั สี นสัห่ม ห่ ผ้า ผ้ สไบเฉีย ฉี ง สวมเครื่อ รื่ งประดับดัตามข้อ ข้ มือ มื ข้อ ข้ เท้า ท้ และคอ
อาหารประจำ ภาคเหนือ แกงฮังเล ข้าวซอย
น้ำ พริกหนุ่ม ไส้อั่ว
ประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณียี่เป็ง ประเพณียี่เป็งเป็นตำ นานที่อยู่คู่กับภาคเหนือ คาดว่าเกิดที่ อาณาจักรหริภุญไชย หรือ ล้านนา อีกความเชื่อหนึ่งมี ประวัติว่าชาวล้านนาจะทำ ซุ้มประตูบ้าน ด้วยการตกแต่งให้ สวยงาม เฉกเช่นเรื่องชาดกพระเวสสันดร เสมือนการ ต้อนรับพระเวสสันดรกลับบ้าน กลับเมือง เพื่อจะได้ อานิสงส์จากการถวายเครื่องสักการะ
ประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณีอุ้มพระดำ น้ำ ประเพณีอุ้มพระดำ น้ำ เป็นประเพณีอันเลื่องชื่อของจังหวัดเพชรบูรณ์ และยังเป็นประเพณีที่มีเพียงแห่งเดียวในโลกอีกด้วย โดยในแต่ละปีมักจะ มีการจัดงานที่ยิ่งใหญ่อลังการในวันสารทไทยของทุกปี และตรงกับวัน แรม 15 ค่ำ เดือน 10 ซึ่งมีความเชื่อว่าเป็นพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ จะนำ ความสุข ความสงบร่มเย็น และความเจริญรุ่งเรือง อีกทั้งยังส่งผลให้ฝน ฟ้าตกตามฤดูกาล ทำ ให้พืชผลการเกษตรอุดมสมบูรณ์ และทำ ให้ชาว เพชรบูรณ์มีความเจริญรุ่งเรืองอยู่เย็นเป็นสุข
ประเพณีบวชลูกแก้ว ประเพณีปอยส่างลอง หรืองานบวชลูกแก้ว เป็นงานประเพณีของ ชาวไตหรือไทใหญ่ที่อยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ประเพณีปอยส่างเป็น งานบวชเณรของเด็กที่แต่งตัวอย่างกษัตริย์ซึ่งถือเป็นงานบุญใหญ่ที่ จะจัดขึ้นในทุกๆปี ซึ่งผู้เป็นพ่อแม่ตลอดจนญาติมิตรของผู้ที่จะบวช เป็นเณร จะต้องเตรียมข้าวของประกอบพิธีและการจัดงานอย่างยิ่ง ใหญ่ โดยผู้ที่จะบวชจะมีการขี่ช้างม้าหรือนั่งบนบ่าโดยไม่ให้เท้าแตะ พื้น และมีการแต่งการประดับประดาเสมือนเป็นกษัตริย์นั่นเอง ประเพณีและวัฒนธรรม
ประเพณีฟ้อนผีปู่ย่า ประเพณีและวัฒนธรรม ประเพณีการฟ้อนผีของชาวล้านนา คล้ายกับการลงผี (เข้าทรง) ผีเจ้าพ่อของ ท้องถิ่นอื่น นิยมเรียกกันว่า ”ฟ้อนผีมด-ผีเม็ง“ เป็นการฟ้อนรำ เพื่อสังเวยผี บรรพบุรุษ ซึ่งชาวล้านนา (ชาวบ้านในท้องถิ่นภาคเหนือ) นับถือกัน เป็น ประเพณีเก่าแก่ที่สันนิษฐานกันว่ารับมาจากชาวมอญ เพราะคำ ว่า ”เม็ง“ ภาษาล้านนาหมายถึงชาวมอญและการแต่งกายของผู้เข้าร่วมพิธีก็จะคล้าย กับชาวมอญ ประเพณีฟ้อน ผีมด-ผีเม็ง นิยมทำ กันในช่วงเดือน 5 เหนือ (เดือน 3 ของภาคกลาง) หรือประมาณเดือนกุมภาพันธ์ไปจนย่างเข้าฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่ชาวบ้านเกี่ยวข้าวเสร็จแล้วและยังว่าง เหมาะที่ญาติพี่น้องจะมา รวมตัวพบปะกันเพื่อช่วยกันจัดเตรียมงาน และถือโอกาสสังสรรค์เป็นงานรวม ญาติของคนในสายตระกูลไปด้วยในตัว
ลักษณะบ้านเรือน เนื่องจากพื้นที่ภาคเหนือมีอากาศหนาวเย็น บ้าน เรือนไทยทางภาคเหนือจึงนิยมสร้างเป็นเรือนแฝด และ มีหลังคาเตี้ยกว่าเรือนไทยภาคอื่น ๆ รวมถึงสัดส่วนของ ตัวบ้านด้วยเช่นกัน โดยนิยมสร้างบ้านเรือนให้ปิดมิดชิด เจาะหน้าต่างเล็ก ๆ เพื่อปกป้องผู้อยู่อาศัยจากอากาศ เย็น และใช้วัสดุที่หาได้จากท้องถิ่น
เธอ = ตั๋ว ฉัน = เปิ้น เขา =เปิ้น ผู้ชาย = ป้อจาย ผู้หญิง = แม่ญิง พวกเขา = หมู่เขา พวกเธอ = สูเขา พวกเรา = หมู่เฮา, เฮาเขา พ่อ = ป้อ พี่ชาย = อ้าย,ปี่ ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา = อุ้ย เช่น แม่อุ้ย ป้ออุ้ย) พี่สาว = ปี่ ภาษาเหนือ(สรรพนาม)
มะละกอ = บะก้วยเต๊ศ น้อยหน่า = ม่ะหน้อแหน้ / น้อยแหน้ บวบงู = ม่ะนอยงู แตงกวา = บะแต๋ง ขนุน = หม่ะหนุน,บ่ะหนุน มะพร้าว = บะป๊าว ส้มโอ = บะโอ กระท้อน = บะตื๋น หมะต้อง มะปราง = บะผาง ฝรั่ง = บ่ะหมั้น,บะแก๋ว ฟักทอง = บะฟักแก้ว /บะน้ำ แก้ว/น้ำ แก้ว ฟักเขียว = บะฟักหม่น มะเขือเทศ = บะเขือส้ม กระท้อน = บะตึ๋น ตะไคร้ = ชะไคร มะแว้ง = บะแขว้งขม มะเขือพวง = บะแขว้ง /บ่ะแขว้งกุลา ผักตำ ลึง = ผักแคบ ภาษาเหนือ(ผลไม้)
จัจั จั ด จั ดทำทำทำทำโดย ด.ช.จิรเดช เจนชล เลขที่3 ม.1/13 ด.ญ.จิรภิญญา ศรีพุต เลขที่15 ม.1/13 ด.ญ.บุญสิตา อุ่นประเดิม เลขที่22 ม.1/13 ด.ญ.ปวันศิริ นาคะสูนย์ เลขที่23 ม1/13 ด.ญ.รณพร รสทิพย์ เลขที่27 ม1/13 เสนอ