SERAT
WULANGREH
PUPUH GAMBUH
Kelas VII Semester 1
A. KOMPETENSI INTI
1.Menghargai dan menghayati ajaran agama yang
dianutnya.
2.Menghargai dan menghayati perilaku jujur,
disiplin, tanggung jawab, peduli (toleransi, gotong
royong), santun, percaya diri, dalam berinteraksi
secara efektif dengan lingkungan sosial dan alam
dalam jangkauan pergaualan keberadaannya.
3.Memahami dan menerapkan pengetahuan
(factual, konseptual, dan procedural) berdasarkan
rasa ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan,
teknologi, seni, budaya terkait dengan fenomena
dan kejadian tampak mata.
4.Mengolah, menyaji, dan menalar dalam ranah
konkret (menggunakan, mengurai, merangkai,
memodifikasi, dan membuat) dan ranah abstrak
(menulis, membaca, menghitung, menggambar,
dan mengarang) sesuai dengan yang dipelajari di
sekolah dan sumber lain yang sama dalam sudut
pandang atau teori.
A. KOMPETENSI DASAR
3. 2 Menelaah teks Serat Piwulang Wulangreh
pupuh Gambuh
INDIKATOR
1. Menguraikan ajaran dalam Serat
Wulangreh Pupuh Gambuh dan penerapannya
2. Menyebutkan paugeran tembang Gambuh
TUJUAN PEMBELAJARAN
1. Menguraikan ajaran dalam Serat
Wulangreh Pupuh Gambuh dan penerapannya
dalam kehiudpan sehari-hari
2. Menyebutkan paugeran tembang Gambuh
PANDOM PASINAON
Sadurunge mlebu ing materi pasinaon, luwih becik para siswa
mengerti pandom pasinaon iki. Ing ngisor iki bab-bab kang
kudu digatekake :
01 02 03
Para siswa maca Para siswa diskusi Menawa anggone
materi ana ing bahan kaliyan kanca sinau ana bab sing ora
dimangerterteni siswa
ajar iki. sebangkune babagan
materi ing bahan ajar. bisa nyuwun pirsa
kaliyan guru.
AYO PADHA GATEKNA
MATERI BABAGAN
SERAT WULANGREH
PUPUPUH PANGKUR ING
NGISOR IKI!
PADA 1-5
Pada 1 Pada 2
Sekar gambuh ping Aja nganti kabanjur,
catur, sabarang polah
kang cinatur polah kang ingkang nora jujur,
kalantur, yen kebanjur
tanpa tutur katula-tula sayekti kojur tan
katali, becik,
kadaluwarsa becik ngupayaa iku,
kapatuh,katuruh pan pitutur ingkang
dadi awon sayektos
Pada 3 Pada 5
Tutur bener puniku, Si kidang ambegipun,
sayektine apantes angandelaken kebat
tiniru, lumpatipun,
nadyan metu saking pan si gajah
wong sudra papeki, angandelken gung
lamun becik nggone ainggil,
muruk, ula ngandelaken iku,
iku pantes sira mandine kalamun
anggo. nyakot.
Pada 4
Ana pocapanipun,
adiguna adigang
adigung,
pan adigang kidang
adigung pan esthi,
adiguna ula iku,
telu pisan mati
sampyoh.
WUSLEARNAGTREH PUPUH GAMBUH
GATEKNA MATERI IKI!
ING NGISOR
Kanggo pepeling, Serat Wulangreh iku
sawijining anggitane Sinuwun Paku Buwono
IV, raja pujangga Kraton Surakarta
Hadiningrat. Serat Wulangreh kaperang saka
283 pada (bait), kabagi dadi 13 pupuh yaiku,
Dhandhanggula, Kinanthi, Gambuh, Pangkur,
Maskumambang, Megatruh, Durma,
Wirangrong, Pocung, Mijil, Asmarandana,
Sinom, lan Girisa.
Serat Wulangreh ngandhut piwulang kang
luhur. Ing pasinaon basa Jawa Kelas VII
Semester 1 iki para siswa nyinaoni babagan
Pupuh Gambuh.
Pupuh Gambuh iku pupuh kaping telu sing
duweni cacah 8 pada saka 17 pada.
Tembang Gambuh kalebu ing tembang
macapat kang paugerane guru gatra, guru
wilangan, lan guru lagune 7a - 10u - 12i - 8u-
8o
Watake tembang yaiku grapyak, sumanak,
mula cocokkanggo nyritakake pitutur. Sasmita
tembang Gambuh yaiku gambuh, mbuh
jumbuh, ta mbuh. Tembang "gambuh" uga
duwe teges kulina, pundhuh, wis lantih, wes
kerep nindakake.
Materi Pendukung
Supaya luwih paham
materi babagan
Tembang Gambuh,
ayo padha nyemak
video tembang
Gambuh ana ing link
iki!
https://youtu.be/u93
YMCttsZY
NILAI SAYA:
LKPD 1
Kompetensi Dasar
3.2 Menelaah Teks Piwulang Serat Wulangreh Pupuh Pangkur
1.Tulisen 10 tembung saka tembang Gambuh pada 1-5 kang durung ngerti
tegese, banjur golekana tegese (bisa nggolek ana ing bausastra utawa mbukak
internet)
2.Wangsulana mawa basa krama!
a. Serat Wulangreh iku kaanggit dening sapa?
Wangsulan: ____________________
b. Manut urutane pupuh ing Serat Wulangreh, tembang Gambuh mapan ing urutan
angka
pira?
Wangsulan: ____________________
c. Ana pirang pada tembang Gambuh ing Serat Wulangreh kasebut?
Wangsulan: ____________________
d. Sapada tembang Gambuh iku dumadi saka pirang gatra ?
Wangsulan: ____________________
e. Apa kang dicritakake ing tembang Gambuh pada siji kasebut?
Wangsulan: __________________
f. aja nganti kabanjur sabarang polah kang nora jujur. Gatra tembang
kasebut ngemu
purwakanthi apa?
Wangsulan: ____________________
g. Piwulang apa sing dikandhut ing pada kapindho?
Wangsulan: ____________________
h. Yèn kabanjur sayêkti kojur tan bêcik, becik ngupayaa iku . Gatra tembang
kasebut ngemu
purwakanthi apa?
Wangsulan: ____________________
i. Piwulang apa kang kinandhut ing tembang Gambuh pada papat kasebut ?
Wangsulan: ___________________
j. nadyan mêtu saking wong sudra papèki. Gatra tembang kasebut
migunakake kagunan basa apa wae?
Wangsulan: ___________________
PENILAIAN DHIRI
A. SIKAP, OBSERVASI Spiritual, sosial, tanggung jawab,
B. PENGETAHUAN percaya diri, mandiri, jujur, dan
C. KETERAMPILAN kerjasama
1.Tes Tertulis (uraian)
2. Penilaian Proses (Lembar kerja)
Penilaian Praktik
1.Portofolio kanthi gladhen
2. Pembeljaran Remedial
3. Pembelajaran Pengayaan
REFLEKSI!
Sakwise maca materi ing dhuwur, apa kang durung
dimangerteni saka teks pacelathon basa jawa? Apa wae sing
kudu digatekne nalika gawe teks dialog?
RINGKESAN
Serat Wulangreh iku sawijining anggitane Sinuwun
Paku Buwono IV, raja pujangga Kraton Surakarta
Hadiningrat. Serat Wulangreh kaperang saka 283 pada
(bait), kabagi dadi 13 pupuh yaiku, Dhandhanggula,
Kinanthi, Gambuh, Pangkur, Maskumambang,
Megatruh, Durma, Wirangrong, Pocung, Mijil,
Asmarandana, Sinom, lan Girisa.
Watake tembang yaiku grapyak, sumanak, mula coock
kanggo nyritakake pitutur. Sasmita tembang Gambuh
yaiku gambuh, mbuh jumbuh, ta mbuh. Tembang
"gambuh" uga duwe teges kulina, pundhuh, wis lantih,
wes kerep nindakake.
DAFTAR PUSTAKA
Mardimin, Yohanes, 2012. Sekitar Tembang Macapat. Semarang. Penerbit Satya
Wacana
Sri Yulita Pramulia Panani. (2019). Serat Wulangreh: Ajaran Keutamaan Moral
Membangun Pribadi yang Luhur. Serat Wulangreh: Ajaran Keutamaan Moral
Membangun Pribadi Yang Luhur, 29(2), 275–299.
https://doi.org/10.22146/jf.47373
SERAT WULANGREH PUPUH
GAMBUH
Kelas VII Semester 1
Bahan ajar basa Jawa menika kasusun minangka padndom
pasinaon materi pelajaran Teks Seart Wulangreh Pupuh Gambuh
kangge siswa Kelas VIII SEMESTER 1.