คู่มือ แนวทางปฏิบ ัติการศูนย์ร ับ-สง่ตอ่ผปู้่วย รพ.พระน ั่งเกล้า จัดทำโดย .........ศูนย์รับ-ส่งต่อผู้ป่วย
คำนำ เอกสารฉบับนี้ศูนย์ปฏิบัติการรับ ส่งต่อผู้ป่วย โรงพยาบาลพระนั่งเกล้าจัดทำขึ้นเพื่อ เป็นคู่มือและแนวทาง ในการปฏิบัติงานการพยาบาลในหน่วยงานอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ที่แสดงถึงขั้นตอนการปฏิบัติงานการ พยาบาลของหน่วยงาน และสร้างมาตรฐานการปฏิบัติงานที่มุ่งไปสู่การบริการคุณภาพอย่างทั่วถึงองค์กรอย่างมี ประสิทธิภาพ เกิดผลการทำงานที่ได้มาตรฐานเป็นไปตามเป้าหมาย ได้ผลิตผลหรือการบริการที่มีคุณภาพ และ บรรลุข้อกำหนดที่สำคัญของกระบวนการทางการพยาบาล และพัฒนาระบบการรับส่งต่อให้เกิดประสิทธิภาพที่มาก ยิ่งขึ้น
สารบัญ เรื่อง หน้า นิยามการรับส่งต่อผู้ป่วย 1-2 โครงสร้าง บทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบงานรับส่งต่อผู้ป่วย 3-5 Flow การประสานการรับส่งต่อ 6-10 แบบประเมินการนำส่ง 11 ตารางจำนวนบุคลากรทางการแพทย์ พยาบาล จ.นนทบุรี 12
1 นิยามการรับส่งต่อผู้ป่วย ระบบการรับส่งต่อ (Referral system) หมายถึง ระบบบริการสุขภาพที่จัดขึ้นเพื่อให้บริการรับส่งต่อ ผู้ป่วยหรือผู้รับบริการได้รับบริการสุขภาพ บริการทางการแพทย์และการสาธารณสุขระหว่างสถานบริการสุขภาพ ตั้งแต่ก่อนการส่งต่อ ขณะส่งต่อและรับการส่งต่อทั้งไปและกลับอย่างมีคุณภาพเหมาะสมกับขีดความสามารถของ สถานบริการสุขภาพนั้นๆ โดยผู้ป่วยได้รับบริการสุขภาพที่ต่อเนื่องในแนวทางเดียวกันตั้งแต่สถานบริการสุขภาพ ระดับปฐมภูมิทุติยภูมิตติยภูมิและศูนย์ความเชี่ยวชาญระดับสูง (Excellent center) ซึ่งประกอบไปด้วย การรับการส่งต่อ (Refer in) หมายถึง กระบวนการรับผู้ป่วยที่ได้รับการส่งต่อจากสถานพยาบาลต้นทาง เพื่อมา รับการรักษาต่อหรือตรวจรับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม การส่งต่อ (Refer out) หมายถึง การส่งผู้ป่วยไปรักษาต่อที่สถานบริการสุขภาพอื่น (เนื่องจากเกินศักยภาพของ ตนหรือด้วยข้อจากัดอื่นๆ ที่จาเป็น) ซึ่งสามารถให้บริการที่เหมาะสมกว่า เพื่อปรึกษา ชันสูตรวินิจฉัยรักษาต่อหรือ เพื่อการรักษาโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและเครื่องมือวินิจฉัยที่ทันสมัย ซึ่งอาจจะเป็นสถานพยาบาลในระดับเดียวกัน หรือสถานพยาบาลที่มีศักยภาพสูงกว่า การส่งกลับ (Refer back) หมายถึง การส่งผู้ป่วยกลับไปรักษาต่อยังสถานพยาบาลขนาดเล็กใกล้บ้านเมื่อมี อาการที่พ้นระยะวิกฤตหรือมีอาการที่เหมาะสมกับศักยภาพของสถานพยาบาลขนาดเล็กใกล้บ้าน รวมถึงการ ส่งกลับไปรับการรักษาตามสิทธิการรักษาด้วย การรับกลับ (Refer receive) หมายถึง การจัดระบบบริการเพื่อไปรับผู้ป่วยที่ได้รับการส่งต่อไปรับการรักษาหรือ ตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมจากสถานพยาบาลปลายทาง กลับมารักษาต่อยังสถานพยาบาลต้นทาง เมื่อมีอาการที่พ้น ระยะวิกฤตหรือมีอาการที่เหมาะสมกับศักยภาพของสถานพยาบาลของตน รวมถึงการรับกลับมารับการรักษาต่อ ตามสิทธิการรักษาด้วย การขอรับคำปรึกษาในการดูแลรักษาผู้ป่วย (Consultation) หมายถึง การจัดระบบบริการเพื่อให้คำปรึกษาใน การดูแลรักษาพยาบาลผู้ป่วยจากผู้เชี่ยวชาญสาขาต่างๆ ของโรงพยาบาลแม่ข่าย ให้แก่บุคลากรทางการแพทย์ใน โรงพยาบาลลูกข่าย ในกรณีที่ต้องขอรับคำปรึกษาในการดูแลรักษาพยาบาลผู้ป่วยก่อนการ ส่งต่อหรือต้องการ เฉพาะคำแนะนำในการดูแลรักษาพยาบาลแต่ไม่ต้องการส่งต่อมารับการรักษา การจัดระบบบริการระบบขนส่งผู้ป่วยที่ได้รับการรับส่งต่อ หมายถึง การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยระหว่างสถานพยาบาล เครือข่ายระดับจังหวัด หมายถึง สถานพยาบาลทุกระดับที่อยู่ในพื้นที่เขตจังหวัด โดยมีโรงพยาบาลระดับจังหวัด (โรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป) เป็นแม่ข่าย
2 เครือข่ายระดับเขตสุขภาพ หมายถึง สถานพยาบาลทุกระดับที่ได้รับการกำหนดว่าเป็นสถานพยาบาล ในพื้นที่เขต สุขภาพ โดยมีโรงพยาบาลศูนย์ระดับเขตสุขภาพเป็นแม่ข่ายตามบริบทของพื้นที่ ทั้งนี้อาจระบุความเป็นแม่ข่าย ระดับเขตสุขภาพที่เฉพาะเจาะจงเฉพาะด้านก็ได้เช่น Center of excellent สาขาต่างๆ สถานพยาบาลนอกเขตสุขภาพ หมายถึง สถานพยาบาลทุกระดับที่นอกเหนือไปจากสถานพยาบาล ที่ได้รับการ กำหนดว่าเป็นสถานพยาบาลทุกระดับในพื้นที่เขตสุขภาพ
3 โครงสร้าง บทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบงานรับส่งต่อผู้ป่วย การพัฒนาระบบการรับส่งต่อผู้ป่วยนั้น จำเป็นต้องมีการกำหนดโครงสร้าง บทบาทหน้าที่ความ รับผิดชอบให้ชัดเจน ทั้งนี้เพื่อให้บุคลากรที่ได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบงานด้านนี้สามารถดำเนินการพัฒนา ระบบรับส่งต่อผู้ป่วยให้สามารถเชื่อมโยงการบริการสุขภาพของสถานพยาบาลทุกระดับ ทั้งภายในเครือข่ายระดับ จังหวัด ระดับเขตสุขภาพและนอกเขตสุขภาพ ทั้งสถานการณ์ปกติและสถานการณ์ภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของระบบบริการและสามารถตอบสนองต่อแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) กระทรวงสาธารณสุข ดังรายละเอียดต่อไปนี้ กรอบการดำเนินงาน บทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบของศูนย์รับส่งต่อผู้ป่วย โรงพยาบาลศูนย์ระดับจังหวัด : ระดับ A
4 บทบาท หน้าที่และความรับผิดชอบของสถานพยาบาลผู้ส่งและสถานพยาบาลผู้รับการส่งต่อ การปฏิบัติงานส่งต่อผู้ป่วยวิกฤติฉุกเฉินระหว่างสถานพยาบาล เป้าหมายสำคัญ คือ ความปลอดภัยของ ผู้ป่วยขณะเคลื่อนย้าย (Safe Transfer) โดยการดูแลอย่างต่อเนื่อง ซึ่งในการปฏิบัติงานส่งต่อนั้น มีกระบวนการ ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องตั้งแต่การเตรียมผู้ป่วยก่อนส่งต่อ การดูแลระหว่างการนาส่ง และการส่งมอบผู้ป่วย ซึ่งทั้ง 3 กระบวนการ มีรายละเอียดในการปฏิบัติดังนี้ ขั้นตอน/กิจกรรมในการปฏิบัติงานส่งต่อผู้ป่วยวิกฤติฉุกเฉินระหว่างโรงพยาบาล ประกอบด้วย 1.การเตรียมการก่อนส่งต่อผู้ป่วย 2.การดูแลผู้ป่วยขณะน าส่ง
5 2.การดูแลผู้ป่วยขณะนำส่ง (ต่อ)
6 Flow การประสานการส่งต่อ
7
8
9
10
11
12