วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน

โครงการขับเคลอื่ นพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ตามหลกั ทฤษฎใี หมข่ อง
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั รชั กาลท่ี 9 ประยุกตส์ ู่ “โคก หนอง นา โมเดล”

วทิ ยาลยั การพัฒนาชุมชน

สถาบนั การพฒั นาชมุ ชน
กรมการพัฒนาชุมชน



แบบฟอรม์ การให้รายละเอียดข้อมูลเพอ่ื ประกอบการจัดทาแบบงานออกแบบพื้นที่

ตามหลักทฤษฎใี หม่ประยุกต์ ( โคก หนอง นา โมเดล )

สว่ นท่ี 1 ข้อมูลท่วั ไป

ช่อื เจ้าของพื้นที่ วทิ ยาลัยการพัฒนาชุมชน สถาบนั การพฒั นาชมุ ชน กรมการพฒั นาชุมชน .
.
เบอร์โทรศัพท์ 0-3884-1300-2 อเี มลล์ [email protected] line id ไมม่ ี .

.

วนั เดอื น ปี เกดิ - อาชีพ หน่วยงานราชการ

ขนาดท่ดี นิ 2 ไร่ 3 งาน ประเภทท่ดี ิน ทีร่ าชพัสดุ กรมธนารกั ษ์

.

- ทต่ี ้งั ที่ดนิ (ตาบล อาเภอ จังหวดั ) ตาบลบางละมุง อาเภอบางละมุง จงั หวัดชลบรุ ี

- พิกดั แปลงที่ดิน (พกิ ดั ใน google map) 13.044640, 100.921781

.

- ปรมิ าณนา้ ฝนเฉลย่ี ตอ่ ปี (มิลลิเมตรต่อป)ี 1,295.6 มลิ ลเิ มตร

.

สว่ นที่ 2 ความตอ้ งการ

- ความตอ้ งการในการ วิทยาลัยการพัฒนาชุมชนเปน็ หน่วยงานทม่ี ีหน้าท่ีหลักในการฝึกอบรม ซ่ึงในแต่

พัฒนาพ้นื ท่ี โคก หนอง นา ละปีจะมีผู้เข้ารับการอบรมไม่น้อยกว่า 15 หลักสูตร แต่ละหลักสูตรจานวน

โมเดล แนวคิดในการ หลายรุน่ แต่ยังไม่มฐี านการเรียนรูก้ ารนอ้ มนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

พัฒนาพืน้ ท่ี ไปสู่การปฏิบัติ ประกอบกับวิทยาลัยฯ ยังมีพ้ืนท่ีที่เหมาะสมแต่ยังไม่ได้รับการ

พัฒนาให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ จึงนับเป็นโอกาสอันดีที่วิทยาลัยฯ ได้สร้างและ

พัฒนาศูนย์การเรียนรู้ ทฤษฎีใหม่และรูปแบบในการนาไปประยุกต์ใช้ใน

ชีวิตประจาวัน จากพื้นท่ีต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่

รูปแบบประยุกต์ “โคก หนอง นา โมเดล” และสามารถขยายองค์ความรู้สู่

ข้าราชการ ผู้เข้ารับการอบรมหลักสูตรต่าง ๆ ของกรมการพัฒนาชุมชน

และประชาชนทวั่ ไปไดต้ ่อไป

- กจิ กรรมทจ่ี ะเกิดขนึ้ ใน วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน ได้กาหนดรูปแบบในการพัฒนาพ้ืนที่ให้เป็นศูนย์การ
พืน้ ท่ี เรยี นรู้ (โรงเรียน) โคก หนอง นา “ชายฝั่งทะเล” ท่มี ีการปรับปรุงและใช้พืน้ ท่ี
อย่างเหมาะสมกับบริบทของพ้ืนที่ เช่น การทาวังปลาทะเล การทากระชัง
- จานวนคนใช้ประโยชน์ อนุบาลปลา การเลีย้ งหอยนางรม การเพาะปลูกพชื ที่สามารถขึ้นได้ในสภาพดิน
จากพน้ื ท่ี ค่อนข้างเค็ม การสร้างสถานที่สาหรับบรรยายรองรับอย่างน้อย 30 คน (ทรง
ชาวเล) ห้องน้า การทาคันดินรอบพื้นที่เพ่อื ป้องกันน้าในฤดูน้าหลากและการทา
ท่อวางระบบน้าจืด

1.คณะเจ้าหน้าท่ีวทิ ยาลยั การพัฒนาชุมชน อย่างน้อย 12 คน ได้รบั ประโยชน์
เพ่ือการดารงชีวิตประจาวัน และเอ้ือเฟื้อให้บุคคลภายนอกท่ีเดือดร้อนเก็บ
ผลผลติ ไดบ้ างส่วน
2.ผ้เู ข้ารับการฝกึ อบรมในหลกั สูตรตา่ งๆของวทิ ยาลยั การพัฒนาชุมชนอยา่ งนอ้ ยปี
ละ 1,500 คน ได้รับประโยชน์เพ่ือการศึกษาเรียนรู้

- ปญั หาและข้อจากัดของ 3.ประชาชนทวั่ ไป สามารถเขา้ มาศึกษาเรียนร้แู ละนาองคค์ วามรูไ้ ปประยุกต์ใช้
พ้ืนที่
- สภาพดนิ เค็มและปนทราย ในอดีตเคยมกี ารทาท่อชอ่ งทางใหน้ า้ จากภายนอก
เขา้ พน้ื ท่ตี ิดชายทะเล
- ในพืน้ ท่ไี มม่ กี ารวางระบบน้าจืด
- ปัญหาการลักขโมย เนื่องจากอยูใ่ กล้ชมุ ชนทม่ี ีความเปน็ เมืองและประชากรแฝง
จานวนมาก
- พ้นื ท่ีโล่งแจง้ ไมม่ ีต้นไม้ใหญ่
- ฝนตกนอ้ ย

ส่วนท่ี 3 ภาพมมุ สงู (Top view) แสดงขอบเขตทด่ี ินและสิ่งท่มี อี ย่เู ดมิ ในพืน้ ที่

N

N ทางเขา้ ใหม่
= พ้นื ทเ่ี กบ็ รกั ษา ทางเข้าเดิม

สว่ นท่ี 4 เอกสารสทิ ธิ์ ท่รี าชพสั ดุ ชบ. 219
.

สว่ นท่ี 4 เอกสารสทิ ธิ์ ท่รี าชพสั ดุ ชบ. 219 (ต่อ) พื้นท่ที ั้งหมดของวิทยาลัยการพัฒนาชมุ ชน

สว่ นท่ี 4 เอกสารสทิ ธิ์ ท่รี าชพสั ดุ ชบ. 219 สถานที่ปรบั ปรงุ พ้นื ที่เปน็ โคก หนอง นาโมเดล

สว่ นท่ี 5 ลักษณะพนื้ ท่ี

- บรรยายลักษณะพ้ืนที่ - ลกั ษณะพนื้ ท่เี ปน็ แอง่ กระทะ มชี อ่ งทางน้าเขา้ จากคลองดา้ นนอกโดยท่อนา้
ความลาดเอยี ง เส้นทางการ น้าในบ่อมตี ลอดทง้ั ปีแตเ่ ป็นนา้ เค็ม เนื่องจากน้าขึ้น น้าลง หนุนจากทะเล
สญั จร ส่ิงทม่ี ีอยู่เดิมในพ้ืนท่ี - ลักษณะบอ่ มีความเป็นชั้น ต้นื ลกึ หลายระดับ
รอ่ งน้า - ตน้ ไม้ทข่ี ึ้นในพืน้ ที่ส่วนใหญ่เปน็ พชื ที่สามารถข้ึนได้ในสภาพดนิ เค็ม เชน่

โกงกาง โพธ์ทิ ะเล เป็นต้น
ภาพประกอบลักษณะพ้นื ที่ - มีถนนเชือ่ มการสญั จร มาจากถนนสขุ ุมวทิ การเดินทางสะดวก

ควำมลำด
เอยี งแบบ

แอง่
กระทะ

บรเิ วณบอ่ นำ้ ประมำณ 40%

บริเวณ สภำพดิน
พนื ดนิ ลกู รังปน
ประมำณ ทรำย
60% คอ่ นขำ้ ง

เค็ม



ความก้าวหน้าการดาเนินงาน
โครงการขับเคลือ่ นพนื้ ทีต่ ้นแบบการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ตามหลักทฤษฎีใหม่ของ
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัว รัชกาลที่ 9 ประยกุ ตส์ ู่ “โคก หนอง นา โมเดล”
กิจกรรมท่ี 1 ฝึกปฏิบัติการเช่ือมโยงเครือข่ายในพ้ืนที่ท้ัง 7 ภาคี บูรณาการการทางานแบบมีส่วนร่วม
ในรูปแบบช่วยเหลือกันและกัน ผ่านกิจกรรมเอามื้อสามัคคีในพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิต
ตามหลักทฤษฎใี หม่รูปแบบประยกุ ต์ “โคก หนอง นา โมเดล”

วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน ดาเนินโครงการขับเคล่ือนพื้นท่ีต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลัก
ทฤษฎีใหม่ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลท่ี 9 ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา โมเดล” กิจกรรมที่ 1
ฝึกปฏิบัติการเชื่อมโยงเครอื ขา่ ยในพ้ืนท่ีท้งั 7 ภาคี บรู ณาการการทางานแบบมีส่วนร่วม ในรปู แบบช่วยเหลือ
กันและกัน ผ่านกิจกรรมเอาม้ือสามัคคีในพ้ืนที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่รูปแบบ
ประยุกต์ “โคก หนอง นา โมเดล”

*************************************************

แผนปฏิบตั ิการเอามื้อสามคั ค

ตามโครงการขับเคลอื่ นพน้ื ทต่ี น้ แบบการพฒั นาคณุ ภาพชวี ิตตามหลักทฤษฎีให

โมเด

กจิ กรรมที่ 1 ฝึกปฏิบตั ิการเชอ่ื มโยงเครอื ข่ายในพน้ื ท่ีทั้ง 7 ภาคี บูรณาการการท

ในพน้ื ทีต่ น้ แบบการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ตามหลกั ทฤ

ครั้งท่ี วนั / เดอื น / ปี กจิ กรรม

1 5 มถิ ุนายน -การเผยแพร่ความรู้ “ โคก หนอง นา -เจ

2563 โมเดล”และชแี้ จงแนวทางการสร้างและ ชมุ

ปรบั ปรุงพนื้ ที่ แก่กลุม่ เป้าหมายเข้ารว่ ม -ภ

กจิ กรรมเอามื้อสามัคคี -ป

-ร้อื ถอนสงิ่ กดี ขวางในพ้นื ที่ เตรยี ม รว

ปรับปรุงสถานที่

2 6 มิถุนายน -ร้อื ถอนสิ่งกีดขวางในพน้ื ท่ี เตรยี ม -เจ

2563 ปรบั ปรงุ สถานท่ี (ต่อ) ชมุ

-ภ

-ป

รว

3 3 กันยาคม - เพาะเมลด็ พันธ์ุ ตน้ กล้า เพ่อื เตรยี มปลกู -เจ

2563 ในพื้นทศ่ี ูนย์เรียนรู้ “ โคก หนอง นา ชุม

โมเดล” -ภ

- การทาปุ๋ยหมกั จากเศษใบไม้ และวสั ดุ -ป

เหลือใช้ รว

คี “โคก หนอง นา โมเดล”

หมข่ องพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยูห่ วั รชั กาลที่ 9 ประยุกตส์ ู่ “โคก หนอง นา

ดล”

ทางานแบบมสี ว่ นร่วมในรปู แบบช่วยเหลอื กนั และกนั ผ่านกจิ กรรมเอาม้ือสามัคคี

ฤษฎีใหมร่ ปู แบบประยุกต์ “โคก หนอง นา โมเดล”

กลมุ่ เป้าหมาย สถานที่ หมายเหตุ

จา้ หนา้ ทีว่ ทิ ยาลัยการพฒั นา ศนู ยเ์ รยี นรู้ “ โคก หนอง -ดาเนินการแล้ว

มชน จานวน 18 คน นา โมเดล”

ภาคี 6 คน

ประชาชนทัว่ ไป 6 คน

วม 30 คน

จ้าหนา้ ที่วิทยาลยั การพฒั นา ศนู ยเ์ รยี นรู้ “ โคก หนอง -ดาเนินการแลว้
มชน จานวน 18 คน นา โมเดล”
ภาคี 6 คน
ประชาชนทั่วไป 6 คน
วม 30 คน

จ้าหนา้ ทีว่ ทิ ยาลัยการพฒั นา ศูนย์เรียนรู้ “ โคก หนอง -ดาเนินการแลว้
มชน จานวน 13 คน นา โมเดล” และวิทยาลยั
ภาคี 4 คน การพฒั นาชมุ ชน
ประชาชนท่ัวไป 3 คน
วม 20 คน

คร้งั ท่ี วัน / เดอื น / ปี กจิ กรรม

4 4 กันยาคม - การทานา้ หมกั ชวี ภาพ เพ่อื ปรบั ปรุง -เจ

2563 สภาพดินในพืน้ ที่ ชมุ

- การทาปุย๋ แหง้ ชาม นา้ ชาม เพ่ือการ -ภ

ปรับปรุงดิน -ป

รว

5 23 กนั ยาคม - ทากระชังอนบุ าลปลา -เจ

2563 - ทาวังปลาทะเล ชุม

- ทาฐานการเลย้ี งหอยนางรม -ภ

-ป

รว

6 24 กนั ยาคม - ทาฝายธรรมชาติ -เจ

2563 - ปรับสภาพคลองไสไ้ ก่ ชมุ

-ภ

-ป

รว

7 25 กันยาคม - ปลูกไมย้ นื ตน้ -เจ

2563 - ปลกู ไม้ 5 ระดับ ชมุ

-ภ

-ป

รว

จัดกจิ กรรมรวม 7 คร้งั กลุม่ เปา้ หมายท้งั สนิ้

กลุ่มเปา้ หมาย สถานท่ี หมายเหตุ
ศนู ย์เรียนรู้ “ โคก หนอง -ดาเนินการแลว้
จา้ หนา้ ท่วี ทิ ยาลยั การพฒั นา นา โมเดล” และวทิ ยาลยั
มชน จานวน 13 คน การพฒั นาชมุ ชน
ภาคี 4 คน
ประชาชนทวั่ ไป 3 คน ศูนยเ์ รยี นรู้ “ โคก หนอง
วม 20 คน นา โมเดล”

จา้ หน้าท่ีวทิ ยาลยั การพัฒนา ศนู ย์เรียนรู้ “ โคก หนอง
มชน จานวน 6 คน นา โมเดล”
ภาคี 3 คน
ประชาชนทั่วไป 1 คน ศนู ย์เรยี นรู้ “ โคก หนอง
วม 10 คน นา โมเดล”

จ้าหน้าท่ีวิทยาลยั การพัฒนา
มชน จานวน 9 คน
ภาคี 3 คน
ประชาชนท่วั ไป 3 คน
วม 15 คน

จา้ หนา้ ที่วทิ ยาลัยการพฒั นา
มชน จานวน 9 คน
ภาคี 3 คน
ประชาชนทั่วไป 3 คน
วม 15 คน

140 คน

ผลการดาเนนิ กิจกรรมเอาม้ือสามัคคี ครง้ั ท่ี 1
วันท่ี 5 มิถุนายน 2563

ณ ศูนยก์ ารเรียนรู้ โคก หนอง นา โมเดล วทิ ยาลยั การพฒั นาชุมชน อาเภอบางละมุง จงั หวดั ชลบุรี
- จานวนกล่มุ เป้าหมายที่เขา้ ร่วมกิจกรรม 30 คน ประกอบดว้ ย -เจา้ หนา้ ทวี่ ทิ ยาลยั การพฒั นาชุมชน

จานวน 18 คน ภาคี 6 คน ประชาชนทวั่ ไป 6 คน
กิจกรรม

- การเผยแพร่ความรู้ “ โคก หนอง นา โมเดล”และชีแ้ จงแนวทางการสรา้ งและปรับปรุงพ้ืนที่
แก่กลมุ่ เปา้ หมายเขา้ รว่ มกจิ กรรมเอามอ้ื สามคั คี

- รอ้ื ถอนสงิ่ กดี ขวางในพนื้ ที่ เตรยี มปรับปรงุ สถานท่ี

กจิ กรรมเอามอ้ื สามคั คี คร้ังท่ี 2
วนั ท่ี 6 มถิ ุนายน 2563

ณ ศนู ย์การเรียนรู้ โคก หนอง นา โมเดล วทิ ยาลัยการพฒั นาชมุ ชน อาเภอบางละมงุ จังหวัดชลบรุ ี
- จานวนกลมุ่ เปา้ หมายท่ีเขา้ ร่วมกิจกรรม 30 คน ประกอบดว้ ย -เจ้าหน้าทว่ี ิทยาลัยการพัฒนาชุมชน

จานวน 18 คน ภาคี 6 คน ประชาชนทว่ั ไป 6 คน
กจิ กรรม

- เผยแพรค่ วามรู้ “ โคก หนอง นา โมเดล”และชแ้ี จงแนวทางการสร้างและปรับปรงุ พืน้ ที่
แก่กลมุ่ เป้าหมายเขา้ รว่ มกจิ กรรมเอามื้อสามัคคี วนั ที่ 2 เพือ่ ให้เกดิ ความตอ่ เน่ืองของการดาเนนิ งาน

- รอ้ื ถอนสิ่งกีดขวางในพ้ืนท่ี เตรียมปรับปรุงสถานท่ี

กิจกรรมเอามอื้ สามัคคี ครั้งที่ 3
วันที่ 3 กันยายน 2563

ณ ศนู ย์การเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล วทิ ยาลยั การพัฒนาชุมชน อาเภอบางละมงุ จังหวัดชลบุรี
- จานวนกลุม่ เปา้ หมายทเี่ ข้ารว่ มกิจกรรม 20 คน ประกอบด้วย -เจ้าหน้าทีว่ ทิ ยาลัยการพฒั นาชุมชน

จานวน 13 คน ภาคี 4 คน ประชาชนท่วั ไป 3 คน

กิจกรรม
- เรียนรรู้ ่วมกัน การวางแผนการใชป้ ระโยชนจ์ ากพืน้ ท่ี การออกแบบพ้ืนที่ โคก หนอง นา โมเดล
- การทาปุ๋ยหมักแบบแห้งเพือ่ ใชป้ รบั ปรุงดิน ในพ้นื ทดี่ าเนินการ โคก หนอง นา โมเดล
- ฐานการเรยี นรู้ คนรักษ์ แม่พระธรณี

กจิ กรรมเอามอ้ื สามัคคี คร้ังท่ี 4
วนั ท่ี 4 กันยายน 2563

ณ ศูนยก์ ารเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล วทิ ยาลยั การพัฒนาชมุ ชน อาเภอบางละมงุ จังหวัดชลบรุ ี
- จานวนกลุ่มเปา้ หมายทเ่ี ข้ารว่ มกจิ กรรม 20 คน ประกอบดว้ ย -เจา้ หนา้ ทว่ี ทิ ยาลยั การพัฒนาชมุ ชน

จานวน 13 คน ภาคี 4 คน ประชาชนทว่ั ไป 3 คน

กจิ กรรม
- เรียนรรู้ ่วมกนั การวางแผนการใช้ประโยชน์จากพ้ืนท่ี การออกแบบพื้นท่ี โคก หนอง นา โมเดล
- การทาปยุ๋ หมักแบบนา้ เพื่อใชป้ รับปรุงดิน ในพนื้ ท่ีดาเนนิ การ โคก หนอง นา โมเดล
- การทานา้ ยาอเนกประสงค์ ฐานคนมนี ้ายา
- ฐานการเรียนรู้ คนรักษ์ แมพ่ ระธรณี

กิจกรรมเอาม้ือสามัคคี ครง้ั ท่ี 5
วนั ที่ 23 กนั ยายน 2563

ณ ศนู ย์การเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพัฒนาชมุ ชน อาเภอบางละมงุ จังหวัดชลบรุ ี
- จานวนกลุ่มเป้าหมายทเ่ี ขา้ ร่วมกิจกรรม 10 คน ประกอบดว้ ย -เจ้าหนา้ ทีว่ ิทยาลยั การพัฒนาชุมชน

จานวน 6 คน ภาคี 3 คน ประชาชนท่วั ไป 1 คน

กจิ กรรม
- เรยี นร้รู ว่ มกันการทาและออกแบบกระชงั อนุบาลปลา เพื่อจัดตั้งเป็นฐานการเรียนรู้ “อนุบาลปลา
ทะเล”
- ทาวงั ปลาทะเล เพื่อเป็นท่ีอยู่ท่ีอาศัยของปลาทะเล และให้มกี ารเจรญิ เตบิ โตในระบบนเิ วศนท์ ่ี

เหมาะสมกบั สภาพพื้นที่

กจิ กรรมเอามอ้ื สามัคคี ครง้ั ท่ี 6
วันที่ 24 กนั ยายน 2563

ณ ศนู ย์การเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล วิทยาลยั การพฒั นาชมุ ชน อาเภอบางละมุง จังหวัดชลบรุ ี
- จานวนกลุ่มเป้าหมายที่เข้ารว่ มกจิ กรรม 15 คน ประกอบดว้ ย -เจา้ หน้าท่วี ิทยาลยั การพัฒนาชุมชน

จานวน 9 คน ภาคี 3 คน ประชาชนทวั่ ไป 3 คน

กิจกรรม
- เรยี นรู้วิธีการทาฝายเพ่อื กกั เกบ็ นา้ ในคลองไสไ้ ก่ และการทาให้ดนิ เซต็ ตวั หลงั จากการปรับพืน้ ท่ี
- เรียนรวู้ ธิ ีการปรับสภาพคลองไส้ไก่ ใหม้ คี วามเหมาะสมหลงั จากการปรบั พื้นท่ี เพือ่ ใหด้ ินเกดิ การ

เซต็ ตัว

กิจกรรมเอามอ้ื สามัคคี ครงั้ ที่
วันที่ 25 กนั ยายน 2563
ณ ศูนย์การเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล วทิ ยาลยั การพฒั นาชมุ ชน อาเภอบางละมุง จังหวัดชลบรุ ี
- จานวนกลมุ่ เปา้ หมายท่ีเข้าร่วมกิจกรรม 15 คน ประกอบด้วย -เจ้าหน้าทว่ี ทิ ยาลยั การพัฒนาชุมชน
จานวน 9 คน ภาคี 3 คน ประชาชนทั่วไป 3 คน

กิจกรรม
- เรียนรวู้ ิธกี ารปลกู ไม้ 5 ระดับ เพ่อื สรา้ งความม่ันคงทางอาหาร
- การปลกู ไมย้ ืนต้นเพอื่ เปน็ แนวรัว้ ธรรมชาติใหก้ บั พื้นที่
- การปลกู กลว้ ยเพื่อใหค้ วามชุ่มชื้นและการปรับสภาพดนิ

สถาบันการพัฒนาชุมชน โดยวิทยาลัยการพัฒนาชุมชน กาหนดดาเนินการตามโครงการพัฒนาพ้ืนที่
ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลท่ี 9 ประยุกต์สู่ “โคก
หนอง นา โมเดล” ระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน ถึงวันท่ี 30 กันยายน 2563 ณ วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน
อาเภอบางละมุง จงั หวัดชลบุรี งบประมาณ 300,000 บาท (สามแสนบาทถว้ น) โดยดาเนินการตามขั้นตอน
ดงั น้ี

การรังวัดขนาดพื้นที่เพื่อดาเนินการปรับปรุงพ้ืนท่ีตามผลการออกแบบของมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ
ได้รับการสนบั สนนุ นายช่างโยธา จากศนู ยศ์ กึ ษาและพฒั นาชุมชนชลบุรี

ผลการดาเนนิ การปรบั ปรงุ พ้นื ท่ี

ภาพถ่ายก่อนและหลงั การดาเนินงาน

กอ่ นดาเนนิ การ หลงั ดาเนนิ การ



การดาเนนิ งาน

โครงการขบั เคลอ่ื นพืน้ ทต่ี น้ แบบการพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ตามหลกั ทฤษฎใี หมข่ อง

พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว รชั กาลที่ 9 ประยกุ ตส์ ู่ “โคก หนอง นา โมเดล”

ปงี บประมาณ 2564

วันท่ี กิจกรรม กล่มุ เปา้ จานวน

21 ตลุ าคม เอาม้อื สามัคคี ทาความดที ี่ ผเู้ ขา้ อบรมในหลกั สตู ร 44 คน

2563 โคก หนอง นา อาสาสมัครนักบริบาล

-เรียนรแู้ นวคดิ ศาสตร์ ท้องถ่นิ

พระราชา ประยกุ ต์สู่โคก

หนอง นา โมเดล

-เก็บสิ่งปฏิกูลในพนื้ ที่

30 ตลุ าคม เอามอ้ื สามัคคี ทาความดที ่ี ผ้เู ขา้ อบรมในหลักสูตร 53 คน

2563 โคก หนอง นา อาสาสมัครนักบรบิ าล

-เรียนรแู้ นวคดิ ศาสตร์ ทอ้ งถนิ่

พระราชา ประยุกตส์ โู่ คก

หนอง นา โมเดล

-เกบ็ สงิ่ ปฏกิ ูลในพนื้ ท่ี

7 พฤศจกิ ายน เอาม้ือสามัคคี ทาความดีท่ี เจา้ หนา้ ที่ วพช. 15 คน

2563 โคก หนอง นา ปราชญ์ชมุ ชน / ประชาชน

- ร้อื และปรบั ปรงุ กระชงั ปลา ทัว่ ไป

ทะเล

17 กตญั ญตู ่อพื้นที่ ทาความดีที่ ผเู้ ข้าอบรมหลกั สตู ร 86 คน

พฤศจกิ ายน โคก หนอง นา นกั พัฒนาชุมชน รุ่นที่ 30

2563 -เรยี นรู้แนวคดิ ศาสตร์

พระราชา ประยุกต์ส่โู คก

หนอง นา โมเดล

-ปลกู ตน้ ไม้ ในพนื้ ท่ี

23 กตญั ญตู ่อพ้ืนที่ ทาความดีท่ี ผเู้ ขา้ อบรมหลักสตู ร 93 คน

ธนั วาคม โคก หนอง นา นักพัฒนาชุมชน รุ่นที่ 31

2563 -เรียนรู้แนวคิดศาสตร์

พระราชา ประยกุ ต์ส่โู คก

หนอง นา โมเดล

-ปลูกต้นโกงกาง ในพ้นื ท่ี

รวมกลุ่มเปา้ หมาย ณ ปจั จบุ ัน ทั้งสิ้น 288 คน

เอามอื้ สามคั คี ทาความดที ่ี โคก หนอง นา โมเดล ปี 2564
ครัง้ ท่ี 1 /2564 วนั ท่ี 21 ตลุ าคม 2563
ครัง้ ท่ี 2 /2564 วันที่ 30 ตุลาคม 2563

- จานวนกล่มุ เปา้ หมายท่ีเขา้ รว่ มกิจกรรม 47 คน ประกอบด้วย
-เจา้ หนา้ ทว่ี ทิ ยาลัยการพัฒนาชุมชน จานวน 3 คน ผเู้ ข้ารบั การอบรม หลกั สตู รอาสาสมัคร

นักบริบาลผูส้ ูงอายุ จานวน 94 คน
กิจกรรม
- ถา่ ยทอดแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง และศาสตรพ์ ระราชาทฤษฎีใหม่ ประยุกต์สู่

โคก หนอง นา โมเดล
- เกบ็ สิ่งปฏิกลู ในพืน้ ท่ี หลังจากการปรับสภาพพื้นท่แี ล้วเสรจ็ และระหวา่ งรอดนิ ยึดเกาะ

เอาม้ือสามัคคี ทาความดที ่ี โคก หนอง นา โมเดล ปี 2564
ครั้งที่ 3/2564 วนั ท่ี 7 พฤศจิกายน 2563

- จานวนกลุ่มเป้าหมายท่เี ข้ารว่ มกจิ กรรม 15 คน ประกอบดว้ ย
-เจา้ หนา้ ทีว่ ิทยาลยั การพัฒนาชมุ ชน จานวน 12 คน ผู้ปราชญ์ชุมชน จานวน 3 คน

กิจกรรม
- รื้อถอนและปรบั ปรุงกระชังปลาทะเล
- สรา้ งสะพานสาหรบั เลีย้ งหอยนางรม
- ปรับปรุงคลองไส้ไก่

กตญั ญูต่อพน้ื ท่ี ทาความดที ่ี โคก หนอง นา โมเดล ปี 2564
ครงั้ ที่ 4/2564 วันที่ 17 พฤศจิกายน 2563

- จานวนกลุ่มเป้าหมายทเี่ ข้ารว่ มกิจกรรม 86 คน ประกอบดว้ ย
-เจ้าหน้าที่วิทยาลัยการพฒั นาชมุ ชน จานวน 3 คน
- ผู้เขา้ อบรมหลักสตู ร นกั พัฒนาชมุ ชน ร่นุ ท่ี 30 จานวน 83 คน

กิจกรรม
-เรียนรู้แนวคดิ ศาสตรพ์ ระราชา ประยกุ ตส์ ูโ่ คก หนอง นา โมเดล

-ปลูกตน้ ไม้ ในพื้นที่

กตญั ญตู อ่ พน้ื ท่ี ทาความดีที่ โคก หนอง นา โมเดล ปี 2564
ครั้งที่ 5/2564 วนั ที่ 23 ธนั วาคม 2563

- จานวนกลุ่มเปา้ หมายท่เี ขา้ ร่วมกจิ กรรม 93 คน ประกอบด้วย
-เจา้ หนา้ ท่วี ิทยาลัยการพฒั นาชมุ ชน จานวน 3 คน
- ผู้เขา้ อบรมหลกั สูตร นักพัฒนาชมุ ชน รุน่ ที่ 30 จานวน 90 คน

กิจกรรม
-เรียนรแู้ นวคดิ ศาสตรพ์ ระราชา ประยุกตส์ โู่ คก หนอง นา โมเดล

-ปลกู ตน้ โกงกาง ในพน้ื ที่

การประสานเครอื ขา่ ย
ผลผลติ หลังการฝึกอบรมหลักสูตรอาสาสมัครนักบรบิ าลทอ้ งถน่ิ ทง้ั 2 รนุ่ อบรมเสร็จส้นิ เมือ่ วันท่ี 31
ตลุ าคมท่ีผ่านมา (ต้นไม้)สิ่งที่ได้รับกลับคืน นอกจากความสุข รอยยิ้มและมิตรภาพแล้ว เรายังได้เครือข่ายการ
ทางานภายในพื้นที่ ที่พร้อมจะขบั เคลอื่ น ศนู ยเ์ รียนรโู้ คก หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพฒั นาชมุ ชน ไปพร้อม
กับเรา โดยได้รบั การสนบั สนนุ ตน้ ไม้นานาพันธุ์ อาทิ สกั ทอง เพกา ยางนา ขมิน้ มบั เบอรร์ ่ี พยงู ประดู่ กระถิน
เทพา มะฮอกกานี ยมหอม ยมหิน มะค่าโมง คะน้าแมก็ ซกิ นั พะยอม ลงั ขเี้ หล็กฯลฯ จานวนทัง้ สน้ิ กว่า 1,000
ต้น จากโครงการ Forest for life นาจอมเทียน เพ่ือปลูกในพื้นที่ศูนย์การเรียนรู้โคก หนอง นา โมเดล ฯ สร้าง
ความมน่ั คงทางอาหารและการดาเนนิ ชวี ติ

การดาเนินกิจกรรมฐานการเรียนรูง้ านโคก หนอง นา วทิ ยาลัยการพฒั นาชุมชน
วทิ ยาลัยการพัฒนาชุมชน ไดม้ ีการเช่ือมโยงฐานการเรียนรู้สู่ โคก หนอง นา โมเดล จานวน 8

ฐานการเรียนรู้ และเช่ือมโยงสู่ฐานการเรียนรู้เดิมของวิทยาลัยการพัฒนาชุมชน เดิมอีก 6 ฐานการเรียนรู้
เพื่อใหเ้ กดิ การเรียนรแู้ บบครบวงจร

ฐานการเรยี นรู้เชอ่ื มโยงสู่ โคก หนอง นา โมเดล ฐานการเรยี นรู้เดิมของวทิ ยาลยั การพฒั นาชุมชน

1.ฐานการเรยี นรคู้ นรักษแ์ ม่ธรณี 1.ฐานการเรียนรู้สวนสมนุ ไพร
2.ฐานการเรยี นรู้คนมไี ฟ 2.ฐานการเรยี นรกู้ ารเลี้ยงปลาดกุ
3.ฐานการเรยี นรคู้ นรักษน์ ้า 3.ฐานการเรยี นรู้มะนาวในวงบอ่
4.ฐานการเรยี นรู้คนมีนา้ ยา 4.ฐานการเรยี นรแู้ ปลงผักกระบะลม้ ลุก
5.ฐานการเรียนรวู้ งั ปลาทะเล 5.ฐานการเรียนรอู้ ุโมงคร์ กั ผกั สีเขียว
6.ฐานการเรียนร้หู อยนางรม 6.ฐานการเรียนรู้ป่ากล้วย
7.ฐานการเรยี นรู้กระชังอนบุ าลปลาทะเล
8.ฐานการเรียนรู้คนรกั ษส์ ุขภาพ

1.ฐานการเรยี นรคู้ นรกั ษแ์ มธ่ รณี
มีการดาเนินงานภายในฐานการเรียนรู้ได้แก่ การทาน้าหมักจุรินทรีย์ชีวภาพจากเปลือกสับประรด

การทาน้าหมกั จุรินทรียร์ สจืดจากหนอ่ กลว้ ย และการทาปุ๋ยจากเศษใบไม้
- การทานา้ หมกั จรุ ินทรีย์จากเปลอื กสบั ประรด

- การทาปุ๋ยหมักจากเศษใบไม้
- นานา้ หมักชีวภาพและปุย๋ หมกั เศษใบไม้ ท่เี ราทาเตรยี มไวม้ าหม่ ดนิ

2.ฐานการเรยี นรคู้ นมไี ฟ
มกี ารดาเนนิ งานโดยการทาเตาจรวดชีวมวล เพ่อื นาเอาพลังงานธรรมชาติ มาใช้ให้เกิดประโยชนอ์ ยา่ ง

สูงสุด โดยการเผาไหม้อย่างครบองค์ประกอบ ซึ่งจุดเด่นของการทาเตาชีวมวล คือ การเผาไหม้อย่างสมบูรณ์
แบบโดยการในก๊าซ หรือ ควันจากการเผาไหม้ กลับมาเผาใหม่อีกครั้งซึ่งจะให้พลังงานความร้อนสูง และ
พลงั งานโซล่าเซลล์ เพอ่ื ใช้ในพ้นื ทีโ่ คก หนอง นา วทิ ยาลัยการพัฒนาชมุ ชน

3.ฐานการเรียนร้คู นรักษ์นา้
การบริหารจัดการน้าโดยการใช้ประโยชน์จากคลองไส้ไก่ เพอ่ื ดึงน้าผิวดินให้ซึมลงสู่ใตด้ ิน สร้างความ

ชุ่มชืน้ ให้กระจายภายในพืน้ ทีแ่ ละรักษาผิวดินปอ้ งกนั การพังทลายของหน้าดิน

4.ฐานการเรยี นรู้คนมีนา้ ยา
เป็นฐานการเรยี นรเู้ พ่ือสง่ เสริมการให้ลดรายจา่ ยภายในครัวเรือนและมกี ารพ่งึ พาตนเองใหม้ ากทสี่ ดุ

โดยการทานา้ ยาอเนกประสงค์ไวใ้ ชภ้ ายในครัวเรอื น ไดแ้ ก่ น้ายาล้างจานและนา้ ยาอเนกประสงค์ ท่ีมีส่วนผสม
จากน้าหมกั ชีวภาพจากเปลือกสับประรด

5.ฐานการเรียนรวู้ ังปลาทะเล
นอกจากจะมีการอนุบาลปลาทะเลแล้ว ยังต้องมีการทาวังปลาทะเลเพื่อให้สัตว์น้าทะเลสามารถ

เจริญเติบโตได้ในสภาพพื้นท่ีบ่อดิน โดยมีการปรับสภาพของบ่อดินให้มีความเหาะสมสาหรับการเจริญเติบโต
ของปลาและสตั ว์นา้ ทะเล และยงั มกี ารปลูกตน้ โกงกางเพ่อื เป็นแหล่งอาหารและทห่ี ลบภัยใหก้ ับปลาทะเล

6.ฐานการเรียนรู้หอยนางรม
เปน็ การพฒั นาทกั ษะและเสรมิ สร้างความร้แู ก่ประชาชนท่ีอาศยั อยู่ชายฝง่ั ทะเล ทีส่ ามารถสรา้ งรายได้

ให้กับคนในพ้ืนท่ีได้เป็นอย่างดี โดยการส่งเสริมให้ผู้เข้ารับการอบรมได้มีความรู้ ทักษะ และการได้มาของ
วตั ถุดิบจากท้องทะเล ซ่ึงจะสามารถพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์ให้ออกมา ในรูปแบบต่างๆทีส่ อดคล้องกับความ
ตอ้ งการของตลาด จนสามารถสร้างรายไดใ้ ห้แก่ผู้เข้ารบั การอบรมได้

7.ฐานการเรียนรูก้ ระชงั อนุบาลปลาทะเล
การดาเนินงานเร่ิมจากการสร้างเครือข่ายชาวประมงในพนื้ ท่ีให้มีสว่ นร่วมและเป็นสว่ นหนึ่งของ โคก

หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพฒั นาชุมชน ซึ่งนับว่าเป็นกองกาลังสาคัญทจี่ ะจัดหาวตั ถุดิบท่มี ีชวี ิต ได้แก่ปลา
ทะเล ปทู ะเล หอยทะเล และกงุ้ ทะเล เป็นต้น ให้กบั วิทยาลัยการพัฒนาชมุ ชน สถานทีด่ าเนินการกิจกรรมโคก
หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน นับว่าเป็นทางผ่านท่ีชาวประมงจะเอาสัตว์น้าทะเลที่จับมาได้
แต่ขนาดไม่ได้มาตรฐานมาปล่อยลงในกระชัง เพ่ือทาการอนุบาลปลาก่อนปล่อยลงในวงปลาทะเล ให้
เจริญเติบโตในพ้ืนที่ที่เตรียมไว้ โดยความร่วมแรงร่วมใจจากชาวประมงในการทากระชังและสะพานระหว่าง
กระชัง

8.ฐานการเรียนรู้คนรกั ษส์ ขุ ภาพ
วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน ได้เล็งเห็นความสาคัญของสุขภาพผู้ปฏิบัติงาน โดยเฉพาะเร่ืองการ

รบั ประทานอาหารเพ่อื สขุ ภาพ จึงได้จัดสอนหลักสูตรการทาน้าเตา้ ห้เู พ่อื สุขภาพ โดยการนาภมู ิปญั ญาของใน
อดีต ร่วมกับกระแสคนรักสุขภาพ น้าเต้าหู้หรือนมถั่วเหลือง เป็นวัตถุดิบท่ีหาได้ง่ายในท้องตลาด และใน
อนาคตยังสามารถผลิตวัตถุดิบประเภทน้ีได้เองอีกด้วย จึงได้มีการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้
ผู้ปฏบิ ัตงิ านสามารถทาไว้รับประทานเองได้ ลดคา่ ใชจ้ า่ ยและดตี อ่ สุขภาพ

สรปุ การดาเนนิ งาน

กิจกรรมท่ดี าเนนิ การในระยะทผ่ี า่ นมา
- ปรับปรงั พนื้ ทเ่ี ปน็ ศูนย์การเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล ภายใตง้ บประมาณ 300,000 บาท
- จัดกิจกรรมเอามือ้ สามัคคี เพอื่ แลกเปลีย่ นเรียนรรู้ ว่ มกัน ระหวา่ งปราชญ์ชมุ ชนและเจ้าหนา้ ที่ ผ้ทู ี่จะ

ทาหนา้ ทใ่ี นการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่กลุม่ ผเู้ ขา้ อบรมท่จี ะมาศกึ ษาพน้ื ท่ีในอนาคต
- จัดกิจกรรมเพื่อเช่ือมโยงฐานการเรียนรู้เดิมที่มใี นวทิ ยาลัยการพัฒนาชมุ ชน กบั ศูนยก์ ารเรียนรู้ โคก

หนอง นา โมเดล จานวน 8 ฐานการเรยี นรู้ และฐานการเรยี นรพู้ ฒั นาคณุ ภาพชีวิต อกี 6 ฐานการเรยี นรู้ รวม
14 ฐานการเรียนรู้

แผนการดาเนนิ การต่อไปของศนู ย์การเรยี นรู้ โคก หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพฒั นาชมุ ชน
แผนระยะสั้น
- ปรบั ปรุงดนิ ให้มสี ภาพเหมาะสมแกก่ ารเพาะปลูก
- จดั กิจกรรมเอามื้อสามัคคีเพ่อื ปลกู พชื คลุมดิน เช่น แฝก ปอเทือง และพืชตระกูลถัว่ เปน็ ตน้
- จดั หาระบบสิ่งอานวยความสะดวกภายในพ้นื ที่ เชน่ ระบบไฟฟ้าโซล่าเซลล์ ระบบการผันนา้ สู่

คลองไสไ้ ก่ การทาห้องน้า ระบบนา้ จืดภายในพ้ืนที่ เป็นตน้
แผนระยะยาว
- การจดั ใหม้ กี จิ กรรมเอามอ้ื สามัคคี ในทุกหลักสูตรท่ีมกี ารฝึกอบรมของวทิ ยาลยั การพพัฒนาชมุ ชน

เพอื่ ใหก้ ลุ่มเป้าหมายท่มี าฝกึ อบรมในหลกั สตู รต่างๆ ได้รบั ความร้ใู นการจัดสรรพื้นทท่ี ่เี กิดประโยชน์สูงสดุ ต่อ
การดารงชีวติ

- การจัดตั้งกลุ่มสวสั ดิการเพอื่ ทาหน้าที่ บรหิ ารผลประโยชน์ท่ีเกดิ ขึ้นในพื้นท่ีใหม้ คี วามยงั่ ยนื
- จดั กิจกรรมเอามื้อสามคั คี เพ่ือมกี ารแลกเปล่ยี นองค์ความรู้อย่างต่อเนอื่ ง และเพ่ือสร้างระบบ
เครอื ข่ายในการทางาน
ปญั หาและอุปสรรค
- สภาพพนื้ ท่ที ้งั หมดเปน็ ดนิ ค่อนข้างเค็ม จงึ ทาให้การเพาะปลูก ไดผ้ ลผลิตไม่ดีเท่าท่ีควร
- สภาพของดินเปน็ ดินเหนยี วปนทรายสว่ นมากจงึ ทาใหไ้ มม่ คี วามอุ่มนา้
- ด้วยสภาพของดินสว่ นใหญเ่ ป็นดินทรายจึงทาให้การยึดเกาะไมด่ ี พื้นทขี่ ุดบางส่วนเม่อื โดนฝนชะล้าง
ทาให้เกิดการพังทะลาย จึงต้องมกี ารทาเช่อื นชว่ั คราวเพ่อื รอใหด้ นิ เซ็ทตัว จึงสามารถทาประโยชน์ได้
- เนอ่ื งจากวิทยาลัยการพัฒนาชุมชน ไม่มีอัตรานายชา่ งโยธาประจาการในพ้ืนท่ี ทาให้การดาเนนิ การ
ต่างๆขาดความคล่องตวั

ความภาคภมู ิใจในการดาเนินงานศนู ยก์ ารเรียนรู้ โคก หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน
1) สนองพระราชดาริในการนอ้ มนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบตั (ิ อย่างเป็นขนั้ เป็น

ตอน)
2) ฟ้ืนฟูดิน น้า ปา่ ชายเลนในพน้ื ทีข่ องวิทยาลัย และสร้างคณุ ประโยชน์จากพื้นทใี่ นการเป็นแหลง่

เรียนรู้ ขยายผล
3) สามารถเชือ่ มโยงกจิ กรรมในหลกั สูตรท้งั ภายในและภายนอกทกุ หลักสูตรให้มีการเอามอื้ สามัคคี

สรา้ งจติ สานึกรักษ์ธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม
4) เป็นจดุ เรม่ิ ตน้ สร้างพืน้ ฐาน แรงบนั ดาลใจ ให้กับประชาชน นสิ ติ นกั ศึกษา ในการฝึกอาชพี
5) เกิดเครอื ข่ายองค์ความรู้ เครอื ข่ายความรว่ มมือจติ อาสา รวมถึงเชอ่ื มโยงเครอื ข่ายวิทยากรลงสู่

ระดับพน้ื ที่ทจ่ี ะชว่ ยสรา้ งคุณภาพชวี ิตทด่ี ีให้กับประชาชนในวงกวา้ ง

จดุ เดน่ ของศูนย์การเรียนรู้ โคก หนอง นา โมเดล วิทยาลัยการพัฒนาชมุ ชน
1) เปน็ พืน้ ที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎใี หม่ ประยุกต์สโู่ คก หนอง นา โมเดล ใน

รปู แบบ "วถิ ีชายฝ่ังทะเล"
2) มีหลักสูตรฝกึ อบรมระยะส้นั วถิ ีชายฝั่งทะเล ท่ีสามารถนาไปเปน็ อาชีพเสรมิ หรืออาชพี หลักได้
3) เนอ้ื ท่ขี นาด 2 ไร่ 3 งาน เปน็ พ้นื ท่ีทมี่ ขี นาดพอเหมาะ และเหมาะสาหรบั ทาเปน็ แหลง่ เรยี นรู้โคก

หนอง นา โมเดล
4) เป็นพื้นทีท่ ีม่ ีการขุดบ่อนา้ ไวเ้ บอื้ งต้นแล้ว
5) เป็นพื้นทีช่ ายฝ่ังทะเลทีม่ ีความเหมาะสมเฉพาะพชื บางชนิด
6) เป็นพืน้ ทต่ี ดิ คลอง แต่เปน็ น้าเคม็
7) พื้นท่เี หมาะสมสาหรบั เปน็ แหล่งเรียนรโู้ คก หนอง นา โมเดล ชายฝั่งทะเล
8) การสญั จรค่อนขา้ งสะดวก ไมไ่ กลจากถนนสายหลักสขุ มุ วิท
9) เป็นพื้นที่น้าเค็มไหลเขา้ มาพรอ้ มกับเชอ้ื หอย และสัตว์น้าทะเล นานาชนิด

************************************************************************

โครงการขับเคลอื่ นพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ตามหลกั ทฤษฎใี หมข่ อง
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั รชั กาลท่ี 9 ประยุกตส์ ู่ “โคก หนอง นา โมเดล”

วทิ ยาลยั การพัฒนาชุมชน

สถาบนั การพฒั นาชมุ ชน
กรมการพัฒนาชุมชน