นายสุภชัย เกตุดี ต าแหน่ง ครู วิทยฐานะครูช านาญการ โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ส านักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร 1 การพัฒนาทักษะการเขียนโปรแกรมเบื้องต้น (Unplugged Coding) ส าหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย เอกสารประกอบการเรียน เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล
การพัฒนาทักษะการเขียนโปรแกรมเบื้องต้น (Unplugged Coding) ส าหรับ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ตามหลักสูตรสถานศึกษา วิชาเทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เอกสารประกอบการเรียนชุดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่องการแก้ปัญหาด้วย เหตุผล ตามตัวชี้วัดมาตรฐานการเรียนรู้ที่ ว 4.2 ป. 5/2 แบบฝึกทักษะประกอบไปด้วย แบบฝึกทักษะจ านวน 4 ชุด ซึ่งชุดนี้เป็นชุดที่ 1 แบบฝึกทักษะ เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล มีการเรียงเนื้อหาจากง่ายไปหายาก เพื่อให้ นักเรียนเข้าใจ และใช้แนวคิดเชิงค านวณในการแก้ปัญหาในชีวิตประจ าวันอย่างเป็นขั้นตอน และเป็นระบบ สุภชัย เกตุดี ค าน า
ค ำแนะน ำส ำหรับครู 1 ค ำแนะน ำส ำหรับนักเรียน 2 มำตรฐำนกำรเรียนรู้และตัวชี้วัด 3 ล ำดับขั้นตอนกำรเรียนรู้ 4 กิจกรรมแบบฝึกทักษะ 5 แบบทดสอบก่อนเรียน 6 ใบควำมรู้ที่ 1 กำรแก้ปัญหำอย่ำงเป็นขั้นตอน 7 แบบฝึกทักษะที่ 1 ไปโรงเรียนกันเถอะ 9 ใบควำมรู้ที่ 2 หลักกำรแก้ปัญหำ 10 แบบฝึกทักษะที่ 2 ช่วยแม่ล้ำงจำน 11 แบบฝึกทักษะที่ 3ไข่เจียวแสนอร่อย 12 ใบควำมรู้ที่ 3 กำรคิดอย่ำงมีเหตุผล 13 แบบฝึกทักษะที่ 4 สร้อยคอของพี่ 15 แบบทดสอบหลังเรียน 16 บรรณำนุกรม 17 ภำคผนวก 18 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน 19 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 1 ไปโรงเรียนกันเถอะ 20 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 2 ช่วยแม่ล้ำงจำน 21 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 3ไข่เจียวแสนอร่อย 22 เฉลยแบบฝึกทักษะที่ 4 สร้อยคอของพี่ 23 แบบบันทึกคะแนนก่อนเรียนและหลังเรียน 24 แบบบันทึกคะแนนแบบฝึกทักษะที่ 1 - 4 25 สารบัญ หน้า
ค าแนะน า ส าหรับครูผู้สอน ในชีวิตประจ าวันของนักเรียนต้องท ากิจกรรมมากมายในแต่ละวัน กิจกรรมบางอย่าง มีปัญหาหรือพบปัญหาที่ต้องหาวิธีการแก้ไข เพื่อท ากิจกรรมนั้นให้ส าเร็จ เช่น พบขยะมากใน บริเวณโรงเรียน โดยการพัฒนาทักษะการเขียนโปรแกรมเบื้องต้น (Unplugged Coding) ชุดที่ 1 เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล ใช้ใบความรู้ 3 เรื่อง ประกอบไปด้วย - ใบความรู้ที่ 1 การแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน - ใบความรู้ที่ 2 หลักการแก้ปัญหา - ใบความรู้ที่ 3 การคิดอย่างมีเหตุผล ครูผู้สอนสามารถศึกษาใบความรู้ทั้ง 3 เรื่อง และสามารถยกตัวอย่างที่ใกล้ตัวนักเรียน เพื่อให้เข้าใจมากยิ่งขึ้น และให้นักเรียนฝึกท าแบบฝึกทั้ง 4 ชุด พร้อมทั้งท าการทดสอบก่อน เรียนและหลังเรียน หน้า 1
ค าแนะน า ส าหรับนักเรียน กำรพัฒนำทักษะกำรเขียนโปรแกรมเบื้องต้น (Unplugged Coding) ส ำหรับ นักเรียนชั้นประถมศึกษำปีที่ 5 โรงเรียนฤทธิยะวรรณำลัย ชุดที่ 1 กำรแก้ปัญหำด้วยเหตุผล วิชำเทคโนโลยี (วิทยำกำรค ำนวณ) ชั้นประถมศึกษำปีที่ 5 กลุ่มสำระกำรเรียนรู้วิทยำศำสตร์และ เทคโนโลยี ควรศึกษำก่อนลงมือปฏิบัติตำมแบบฝึกทักษะ ประกอบไปด้วย 1. นักเรียนรับแบบฝึกทักษะชุดที่ 1 เรื่องกำรคิดอย่ำงมีเหตุผล และอธิบำยค ำชี้แจงกำรใช้ แบบฝึกทักษะ ก่อนลงมือปฏิบัติกิจกรรมแก่นักเรียน 2. ให้นักเรียนท ำแบบทดสอบก่อนเรียน 10 ข้อ (10 คะแนน) เพื่อทดสอบตนเองก่อนเรียน ว่ำมีควำมรู้พื้นฐำนกำรแก้ปัญหำด้วยเหตุผล มำกน้อยเพียงใด 3. นักเรียนตั้งใจศึกษำเนื้อหำจำกใบควำมรู้ แต่ละใบควำมรู้ไปตำมล ำดับไม่ลัดขั้นตอน 4. เมื่อพบค ำชี้แจงหรือค ำถำมในแต่ละแบบฝึก ให้อ่ำนให้เข้ำใจ หรือมีข้อสงสัย ให้สอบถำมครูก่อนฝึกปฏิบัติกิจกรรม 5. ส่งผลกำรฝึกปฏิบัติกิจกรรมแต่ละแบบฝึก ให้ครูตรวจสอบและบันทึกผลคะแนน 6. เมื่อปฏิบัติกิจกรรมครบทุกแบบฝึกแล้ว ให้นักเรียนท ำแบบทดสอบหลังเรียน เพื่อดูว่ำ นักเรียนมีควำมรู้ควำมเข้ำใจเรื่องกำรแก้ปัญหำด้วยเหตุผล มำกน้อยเพียงใด 7. รับฟังผลคะแนนกำรทดสอบ และค ำแนะน ำเพิ่มเติมจำกครู 8. จัดเก็บอุปกรณ์กำรเรียนให้เรียบร้อย หน้า 2
สาระการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สาระส าคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้ ว 4.2 ป.5/1 ใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา การอธิบายการท างาน การคาดการณ์ผลลัพธ์ จากปัญหาอย่างง่าย เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงค านวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงอย่างเป็นขั้นตอนและ เป็นระบบ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการเรียนรู้ การท างานและการแก้ปัญหาได้อย่างมี ประสิทธิภาพ รู้เท่าทัน และมีจริยธรรม การแก้ปัญหาเป็นการหาวิธีหรือการท างานให้ส าเร็จ ซึ่งปัญหาที่นักเรียนแต่ละคน พบจะมีความแตกต่างกัน และปัญหาแต่ละปัญหาอาจมีวิธีการแก้ปัญหาที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับการ ใช้เหตุผลในการตัดสินใจ 1. อธิบายการแก้ปัญหา (K) 2. เขียนล าดับขั้นตอนการท างาน รูปแบบผังงาน (P) 3. มีความกระตือรือร้นในการปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ (A) หน้า 3 มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัด
ล าดับขั้นตอนการเรียนรู้ ชุดที่ 1 เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล อ่านค าแนะน า ท าแบบทดสอบ ก่อนการเรียนรู้ ศึกษาเนื้อหา ของบทเรียน ท าแบบฝึก ท าแบบทดสอบ หลังเรียนรู้ ผ่านเกณฑ์ ประเมิน ลุยกัน เลย ไม่ผ่าน เกณฑ์ประเมิน ศึกษาเอกสาร ประกอบการเรียน เล่มต่อไป กลับสู่ ขั้นตอนที่ 3 หน้า 4
กิจกรรมแบบฝึกทักษะ ลุยกันเลย ทดสอบ ก่อนเรียน 1.ไปโรงเรียนกันเถอะ 2.ช่วยแม่ล้างจาน 3.ไข่เจียวแสนอร่อย 4.สร้อยคอของพี่ แบบฝึกที่ 3 ทดสอบ หลังเรียน แบบฝึกที่ 4 แบบฝึกที่ 2 แบบฝึกที่ 1 สัญลักษณ์แถบแม่เหล็ก : นักเรียนสามารถถอดเปลี่ยนค าตอบได้ เส้นทางเดินของการเรียนรู้ผ่านแบบฝึกทักษะชุดที่ 1 เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล หน้า 5 1.การแก้ปัญหา อย่างเป็นขั้นตอน ใบความรู้ที่ 1 ใบความรู้ที่ 2 2.หลักการ แก้ปัญหา 3.การคิดอย่าง มีเหตุผล ใบความรู้ที่ 3 4 3 2 1
7. “วนิดาดูข่าวพยากรณ์อากาศตอนเช้าก่อนไป ท างาน” ข้อใดอธิบายขั้นตอนการแก้ปัญหา เลือกค าตอบที่ถูกต้องแล้วท าเครื่องหมาย x (กากบาท) ทับข้อ ก ข ค หรือ ง ลงใน กระดาษค าถาม (10 คะแนน) 1. ขั้นตอนแรกของการแก้ปัญหาคือ ก. ตรวจสอบและปรับปรุง ข. ด าเนินการแก้ปัญหา ค. การวางแผน ง. การวิเคราะห์ปัญหา 2. การปลูกดอกทานตะวัน อยู่ขั้นตอนใด 5. จากรูปภาพคือทิศทางใด ก. ตรวจสอบและปรับปรุง ข. การวางแผน ค. การวิเคราะห์ปัญหา ง. ด าเนินการแก้ปัญหา ก. ค. ข. ง. ก. เดินขึ้น ข. เดินลง ค. เดินขวา ง. เดินซ้าย 8. กรณีเขียนผังงาน (Flowchart) มีเงื่อนไขต้อง ใช้สัญลักษณ์ใด 9. เมื่อเขียนผังงาน (Flowchart) เพราะเหตุใดจึง ต้องมีเงื่อนไขเข้ามาเกี่ยวข้อง 4. จงพิจารณาความสัมพันธ์ของ ข้อมูล 3. ข้อใดคือขั้นตอนการแก้ปัญหา ก. ตรวจสอบและปรับปรุง ข. การวางแผน ค. ด าเนินการแก้ปัญหา ง. การวิเคราะห์ปัญหา ก. เส้นแสดงล าดับกิจกรรม ข. การตัดสินใจ ค. จุดเชื่อมต่อ ง. การท างานหรือกระบวนการ ก. วนิดาวิเคราะห์ข้อมูลพยากรณ์อากาศ ข. วนิดาวางแผนการเดินทาง ค. วนิดาด าเนินการแก้ปัญหา ง. วนิดาตรวจสอบและปรับปรุงข้อมูลข่าวสาร ก. เพราะกรณีมีทางเลือกมากกว่าหนึ่ง ข. เพราะเป็นส่วนหนึ่งของการเขียนโปรแกรม ค. เพราะเป็นล าดับการท างานอัลกอริทึม (Algorithm) ง. เพราะเป็นตรรกะการท างานของโปรแกรม 6. จากภาพสัญลักษณ์ผังงาน (Flowchart) ก. ค. ข. ง. 10. ทิศทางการเดิน รูปแบบขั้นตอนการ เขียน โค้ดดิ้ง (Unplugged Coding) มีกี่ทิศทาง ก. 1 ทิศทาง ค. 3 ทิศทาง ข. 2 ทิศทาง ง. 4 ทิศทาง ค ำชี้แจง แบบทดสอบก่อนเรียน หน้า 6
การแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน สถานการณ์ ลูกน้ ามาไม่ทันโรงเรียน ท าให้ไปโรงเรียนสาย ลูกน้ าจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร ในชีวิตประจ าวันของนักเรียนต้องท ากิจกรรมมากมายในแต่ละวัน กิจกรรมบางอย่างมีปัญหา หรือพบปัญหาที่ต้องหาวิธีการแก้ไข เพื่อท ากิจกรรมนั้นให้ส าเร็จ เช่น พบขยะมากในบริเวณโรงเรียน ใบความรู้ที่ 1 ใบความรู้ 1 การแก้ปัญหาอย่าง เป็นขั้นตอน หน้า 7
การแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน รูปแบบขั้นตอนการเขียนโค้ดดิ้ง (Unplugged Coding) โดยใช้สัญลักษณ์แทนค่าดังต่อไปนี้ เริ่มต้น ให้นักเรียนเขียนโค้ดดิ้ง กำรเก็บผลไม้จ ำนวน 10 ชนิด จบ พื้นที่เขียนโค้ดดิ้ง เริ่มต้น เดินซ้าย เดินขวา เดินขึ้น เดินลง ตัวอย่าง หน้า 8 ใบความรู้ 1 การแก้ปัญหาอย่าง เป็นขั้นตอน
กล่องเครื่องมือ พนื้ทเี่ขียนโค้ดดงิ้ ให้นักเรียนเขียนโค้ดดิ้งขั้นตอนการไปโรงเรียน (10 คะแนน) เริ่มต้น 10 คะแนนที่ได้ ข้อละ 2 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน จบ ใหน้ักเรียนเขียนโค้ดดงิ้ขั้นตอนการไปโรงเรียน โดยดูข้อมูลจากตารางด้านล่าง และน าทิศทางการเดินไปเขียนโปรแกรม (10 คะแนน) ค ำชี้แจง ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่ เริ่มต้น เดินซ้าย เดินขวา เดินขึ้น เดินลง แบบฝึกทักษะที่ 1 1 ไปโรงเรียนกันเถอะ หน้า 9
1. พิจารณาปัญหา คือ การท าความเข้าใจปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างละเอียด และพิจารณาว่ามีองค์ประกอบ อะไรบ้าง เช่น ปัญหานี้เกิดจากอะไร มีผลต่อใคร ผลกระทบที่ตามมาคืออะไร สิ่งที่ต้องแก้ปัญหาคืออะไร 2. การวางแผนแก้ปัญหา คือ การก าหนดขั้นตอน วิธีการ อุปกรณ์ เครื่องมือ และระยะเวลาที่ใช้แก้ปัญหา แสดงขั้นตอนการแก้ปัญหาโดยการบอกเล่าเป็นข้อความ การวาดภาพ หรือใช้สัญลักษณ์ หลักการแก้ปัญหาโดยใช้กระบวนการ ดังนี้ การแสดงขั้นตอนโดยใช้สัญลักษณ์ เริ่มต้นหรือจบ การตัดสินใจ การท างานหรือกระบวนการ จุดเชื่อมต่อ เส้นแสดงล าดับกิจกรรม 2 ใบความรู้ หลักการแก้ปัญหา ตัวอย่าง หน้า 10 เริ่มต้น อยู่บ้าน ฝนตก ซักผ้า ท าการบ้าน ตากผ้า อาบน ้า จบ เมื่อฝนตกนักเรียนจะต้องปฏิบัติอย่างไร ไม่ใช่ ใช่
คว่ าจานให้แห้ง เทเศษอาหารลงถังขยะ จบ เริ่มต้น น าฟองน้ ามาขัดถูที่จาน จานถูกล้างจนสะอาด ล้างจานด้วยน้ าสะอาด เทน้ ายาล้างจานใส่ฟองน้ า ใหน้ักเรียนเขียนผังงานขั้นตอนการล้างจาน โดยนา ข้อความด้านซ้ายมือ มาใส่ในแผนผังใหถู้กต้อง (10 คะแนน) ค ำชี้แจง เก็บจานที่แห้งแล้ว รวบรวมจานเตรียมล้าง จริง ไม่จริง ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่ แบบฝึกทักษะที่ 2 2 ช่วยแม่ล้างจาน หน้า 11 10 คะแนนที่ได้ ข้อละ 1 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน
น้ ามันร้อน ไข่สุก ตักไข่ใส่จาน เทไข่ใส่กระทะ ตอกไข่ใส่ถ้วย เหยาะซอส ตีไข่ เปิดเตา ตั้งกระทะ ใส่น้ ามันพืช พลิกไข่ทอดต่อ จบ เริ่มต้น เปิดเตา ไม่ใช่ ใช่ ใช่ ไม่ใช่ ให้นักเรียนเรียงล าดับขั้นตอนการทอดไข่เจียว โดยน าข้อความฝั่งซ้ายมือ ไปเขียนที่ช่องว่างด้านขวามือให้ครบทุกช่อง (10 คะแนน) ข้อละ 1 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน 10 คะแนนที่ได้ ค ำชี้แจง ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่ หน้า 12 แบบฝึกทักษะที่ 3 3 ไข่เจียวแสนอร่อย
การใช้เหตุผลเชิงตรรกะ ในการแก้ปัญหา การใช้เหตุผลเชิงตรรกะ (Logical Thinking) ในการแก้ไขปัญหา คือ การแก้ปัญหาโดยการน า กฏเกณฑ์หรือเงื่อนไขมาใช้พิจารณา โดยจะใช้เหตุผลหรือใช้ประสบการณ์ มาอธิบายวิธีการแก้ไขปัญหา โดยคาดหวังว่าจะได้ผลลัพธ์ตามที่คาดการณ์ไว้ 1. การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ไขปัญหาโดยใช้เหตุผล 2. การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ไขปัญหาโดยใช้ประสบการณ์ การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ไขปัญหาโดยใช้เหตุผล ให้นักเรียนพิจารณาเงื่อนไขตามที่โจทย์ก าหนด บ้านฉันมีสัตว์เลี้ยง เป็นสัตว์ 4 เท้า เลี้ยงลูกด้วยนม ชอบวิ่งเล่น เมื่อมี คนแปลกหน้าเข้าบ้านจะได้ยิน เสียงเห่า เงื่อนไขที่ 1 สัตว์เลี้ยง เงื่อนไขที่ 2 สัตว์ 4 เท้า เลี้ยงลูกด้วยนม เงื่อนไขที่ 3 เสียงเห่า เพราะฉะนั้นค าตอบคือ .... การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ไขปัญหาโดยใช้ประสบการณ์ สถานการณ์ : วันนี้ข้าวหอมช่วยคุณแม่ ท าส้มต า เนื่องจากประสบการณ์ การสังเกต การต าส้มต าของแม่ก่อนหน้านี้สามารถตั้งข้อ สมติฐานได้ว่า ต้องน าพริกกระเทียมมาโขก ก่อน จากนั้นก็ปรุงรสตามใจชอบ สุดท้ายถึง จะใส่เส้นมะละกอ และโขกให้เข้ากัน ข้าวหอมใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา จากประสบการณ์ การทดลอง การสังเกต ท า หลาย ๆ ครั้ง และน ามาพิจารณาโดยสรุปได้ว่า ต้องโขกพริกกระเทียมและต้องปรุงรสก่อน ค่อยตามด้วยใส่เส้นมะละกอ 3 การคิดอย่างมีเหตุผล ใบความรู้ หน้า 13
การใช้เหตุผลเชิงตรรกะ ในการแก้ปัญหา การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ไขปัญหาโดยใช้ประสบการณ์ จากสถานการณ์ ดังต่อไปนี้ “นะโมเชิญเพื่อน ๆ ในห้องมาฉลองงานคริสต์มาส โดยต้องการประดับไฟตามแผนที่วางไว้ ให้เพื่อน ๆ ช่วยกันใส่หลอดไฟตามรูปแบบที่ร่วมกันก าหนด” ตัวอย่าง หน้า 14 3 การคิดอย่างมีเหตุผล ใบความรู้ ค าสั่ง : ให้นักเรียนเปลี่ยนหลอดไฟตามเงื่อนไขที่ตั้งไว้ โดยเรียงล าดับจากซ้ายมือไปขวามือ พร้อมทั้งลากเส้นหลอดไฟที่ก าหนดไว้ แล้วเขียนสัญลักษณ์ทิศทางการเดินลงในช่องว่าง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 เดินขวา เดินซ้าย เดินบน เดินล่าง เริ่ม เริ่ม เริ่ม
จบ ค าสั่ง : ให้นักเรียนร้อยสร้อยหินหยกสีดังตัวอย่าง พร้อมทั้งลากเส้นเพื่อเลือกหินหยกสี โดยห้ามลากเส้นทับเส้นเดิม แล้วเขียนสัญลักษณ์ทิศทางการเดินลงในช่องว่าง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 เดินขวา เดินซ้าย เดินบน เดินล่าง เริ่ม ให้นักเรียนร้อยสร้อยคอด้วยหินหยกสีตามตัวอย่างด้านขวามือ (10 คะแนน) ค ำชี้แจง 10 คะแนนที่ได้ ข้อละ 0.5 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่ 4 แบบฝึกทักษะที่ 4 สร้อยคอของพี่ หน้า 15 เริ่ม
7. ข้อใดคือการใช้เหตุผลเชิงตรรกะ ในการแก้ปัญหา 3. ขั้นตอนสุดท้ายของการแก้ปัญหาคือ ก. การวิเคราะห์ปัญหา ข. ตรวจสอบและปรับปรุง ค. ด าเนินการแก้ปัญหา ง. การวางแผน 6. สมศักดิ์ก าลังทอดไข่ดาว อยู่ขั้นตอนใด ก. ตรวจสอบและปรับปรุง ข. ด าเนินการแก้ปัญหา ค. การวิเคราะห์ปัญหา ง. การวางแผน 1. กรณีเขียนผังงาน (Flowchart) ค าสั่งจบใช้ สัญลักษณ์ใด 10. เมื่อเขียนผังงาน (Flowchart) กรณีมี ทางเลือกมากกว่าหนึ่ง เพราะเหตุใด 9. เมื่อรู้ปัญหา ขั้นตอนต่อไปคือข้อใด ก. การวางแผน ข. ตรวจสอบและปรับปรุง ค. ด าเนินการแก้ปัญหา ง. การวิเคราะห์ปัญหา ก. เส้นแสดงล าดับกิจกรรม ข. การตัดสินใจ ค. จุดเชื่อมต่อ ง. การท างานหรือกระบวนการ ก. การแก้ไขปัญหาโดยใช้เหตุผล หรือประสบการณ์ ข. การแก้ไขปัญหาโดยใช้เหตุผล หรือทักษะส่วนตัว ค. การแก้ปัญหาโดยใช้ประสบการณ์ และทักษะ ง. การใช้ประสบการณ์ตรง หรือใช้เหตุผล ก. เพราะเป็นตรรกะของอัลกอริทึม (Algorithm) ข. เพราะมีเงื่อนไขมากว่าหนึ่ง ค. เพราะเป็นส่วนหนึ่งของการเขียน coding ง. เพราะเป็นล าดับของการท างาน 8. จา กภาพสัญลักษณ์ผังงาน (Flowchart) ก. ค. ข. ง. 4. ทิศทางการเดิน รูปแบบขั้นตอนการเขียน โค้ดดิ้ง (Unplugged Coding) มีอะไรบ้าง ก. ขึ้น ลง ซ้าย ขวา ข. ขึ้น เฉียงลง ซ้าย เฉียงขวา ค. เฉียงขึ้น ลง เฉียงซ้าย ขวา ง. ขึ้น ลง เฉียงซ้าย เฉียงขวา ก. ค. ข. ง. 2. จงพิจารณาความสัมพันธ์ของข้อมูล การท างานหรือกระบวนการ เลือกค าตอบที่ถูกต้องแล้วท าเครื่องหมาย x (กากบาท) ทับข้อ ก ข ค หรือ ง ลงใน กระดาษค าถาม (10 คะแนน) ค ำชี้แจง แบบทดสอบหลังเรียน 5. จากรูปภาพคือทิศทางใด ก. เดินขึ้น ข. เดินซ้าย ค. เดินขวา ค. เดินลง หน้า 16
บรรณานุกรม เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ). สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว) จ ากัด. 1256/9 ถนน นครชัยไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพฯ 10300. ธัญพิสิษฐ์ คุณยศยิ่ง. บทเรียนที่ 7 การตรวจสอบเงื่อนไขและเลือกการท างานของโปรแกรม. [ออนไลน์]. https://www.yupparaj.ac.th/thanphisit/bot7-1.html. 16 พฤษภาคม 2563. ลิขสิทธิ์ภาพประกอบชุดที่ 1. ซื้อออนไลน์มาจาก [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก http://www.freepik.com/terms_of_use. 1 พฤษภาคม 2563. วณิดา ต่วนศิริ. รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ). [ออนไลน์] https://dltv.ac.th/utils/files/download/47741. 1 พฤษภาคม 2563. วาริน โพพันธุ์. การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา. [ออนไลน์] https://kruit.com/computing-science-p6/logical-reasoning/. 20 พฤษภาคม 2563. หน้า 17
ภาคผนวก หน้า 18
เฉลยแบบทดสอบ แบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลังเรียน ข้อ เฉลย 1 ง 2 ง 3 ก 4 ข 5 ค ข้อ เฉลย 6 ก 7 ข 8 ค 9 ก 10 ง ข้อ จ านวนค าตอบ ร้อยละ ก 3 30.00 ข 2 20.00 ค 2 20.00 ง 3 30.00 ข้อ เฉลย 1 ง 2 ก 3 ข 4 ก 5 ค ข้อ เฉลย 6 ข 7 ก 8 ค 9 ง 10 ข ข้อ จ านวนค าตอบ ร้อยละ ก 3 30.00 ข 3 30.00 ค 2 20.00 ง 2 20.00 หน้า 19
กล่องเครื่องมือ พนื้ทเี่ขียนโค้ดดงิ้ ให้นักเรียนเขียนโค้ดดิ้งขั้นตอนการไปโรงเรียน (10 คะแนน) เริ่มต้น 10 คะแนนที่ได้ ข้อละ 2 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน จบ ใหน้ักเรียนเขียนโค้ดดงิ้ขั้นตอนการไปโรงเรียน โดยดูข้อมูลจากตารางด้านล่าง และน าทิศทางการเดินไปเขียนโปรแกรม (10 คะแนน) ค ำชี้แจง 1 หน้า 20 เฉลย แบบฝึกทักษะที่ 1 ไปโรงเรียนกันเถอะ ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่ เริ่มต้น เดินซ้าย เดินขวา เดินขึ้น เดินลง
คว่ าจานให้แห้ง เทเศษอาหารลงถังขยะ จบ เริ่มต้น น าฟองน้ ามาขัดถูที่จาน จานถูกล้างจนสะอาด ล้างจานด้วยน้ าสะอาด เทน้ ายาล้างจานใส่ฟองน้ า ใหน้ักเรียนเขียนผังงานขั้นตอนการล้างจาน โดยนา ข้อความด้านซ้ายมือ มาใส่ในแผนผังใหถู้กต้อง (10 คะแนน) ค ำชี้แจง เก็บจานที่แห้งแล้ว รวบรวมจานเตรียมล้าง 10 คะแนนที่ได้ ข้อละ 1 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่ เริ่มต้น เทเศษอาหารลงถังขยะ เทน้ ายาล้างจานใส่ฟองน้ า น าฟองน้ ามาขัดถูที่จาน ล้างจานด้วยน้ าสะอาด คว่ าจานให้แห้ง จบ จริง ไม่จริง จานถูกล้างจนสะอาด เก็บจานที่แห้งแล้ว รวบรวมจานเตรียมล้าง 2 หน้า 21 เฉลย แบบฝึกทักษะที่ 2 ช่วยแม่ล้างจาน
น้ ามันร้อน ไข่สุก ตักไข่ใส่จาน เทไข่ใส่กระทะ ตอกไข่ใส่ถ้วย เหยาะซอส ตีไข่ เปิดเตา ตั้งกระทะ ใส่น้ ามันพืช พลิกไข่ทอดต่อ จบ เริ่มต้น เปิดเตา พลิกไข่ทอดต่อ เริ่มต้น ตอกไข่ใส่ถ้วย เหยาะซอส ตีไข่ เปิดเตา เทไข่ใส่กระทะ ตักไข่ใส่จาน จบ ไม่ใช่ ใช่ ใช่ ไม่ใช่ น้ ามันร้อน ไข่สุก เปิดเตา ตั้งกระทะ ใส่น้ ามันพืช ให้นักเรียนเรียงล าดับขั้นตอนการทอดไข่เจียว โดยน าข้อความฝั่งซ้ายมือ ไปเขียนที่ช่องว่างด้านขวามือให้ครบทุกช่อง (10 คะแนน) ข้อละ 1 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน 10 คะแนนที่ได้ ค ำชี้แจง 3 หน้า 22 เฉลย แบบฝึกทักษะที่ 3 ไข่เจียวแสนอร่อย ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่
จบ เริ่มต้น ค าสั่ง : ให้นักเรียนร้อยสร้อยหินหยกสีดังตัวอย่าง พร้อมทั้งลากเส้นเพื่อเลือกหินหยกสี โดยห้ามลากเส้นทับเส้นเดิม แล้วเขียนสัญลักษณ์ทิศทางการเดินลงในช่องว่าง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 เดินขวา เดินซ้าย เดินบน เดินล่าง เริ่ม ให้นักเรียนร้อยสร้อยคอด้วยหินหยกสีตามตัวอย่างด้านขวามือ (10 คะแนน) ค ำชี้แจง 10 คะแนนที่ได้ ข้อละ 0.5 คะแนน (10 คะแนน) ได้ 5-10 คะแนน ได้ 0-4 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน 4 หน้า 23 เฉลย แบบฝึกทักษะที่ 4 สร้อยคอของพี่ ชื่อ-สกุล ชั้น ป.5/ เลขที่
การพัฒนาทักษะการเขียนโปรแกรมเบื้องต้น (Unplugged Coding) ส าหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ชุดที่ 1 เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล เลขที่ ชื่อ-สกุล คะแนนก่อน เรียน คะแนนหลัง เรียน หมายเหตุ แบบบันทึกคะแนน ก่อนเรียน/หลังเรียน หน้า 24
การพัฒนาทักษะการเขียนโปรแกรมเบื้องต้น (Unplugged Coding) ส าหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ชุดที่ 1 เรื่องการแก้ปัญหาด้วยเหตุผล แบบบันทึกคะแนน แบบฝึกทักษะที่ 1 - 4 เลขที่ ชื่อ-สกุล แบบฝึกที่ รวม 1 2 3 4 หมายเหตุ 10 10 10 10 40 หน้า 25